ప్రత్యక్షఞ్చ పరిత్యజ్య వృథైవానుమితిః కిల । సన్దేహసహితే కార్యే న విపశ్చిత్ప్రవర్తతే
నేరుగా కనిపించే విషయాన్ని వదిలి, వృథా ఊహలపై ఆధారపడడం తగదు; సందేహం ఉన్న పనిలో జ్ఞానులు ముందుకు వెళ్లరు.
శత్రుః సురాణాం పరమః శుమ్భః సమరదుర్జయః । తస్మాత్త్వాం ప్రేరయన్త్యత్ర దేవా దైత్యేశపీడితాః
దేవతలకు శుంభుడు అత్యంత శత్రువు, యుద్ధంలో జయించలేని వాడు; అందుకే, దైత్యాధిపతికి బాధపడుతున్న దేవతలు నిన్ను ఇక్కడికి పంపారు.
తస్మాత్తద్వచనైః స్నిగ్ధైర్వఞ్చితాసి శుచిస్మితే । దుఃఖాయ తవ దేవానాం శిక్షా స్వార్థస్య సాధికా
కనుక, ముద్దుగా నవ్వే అమ్మా, వారి మృదువైన మాటలకు నీవు మోసపోయావు. వారి బోధన తమ స్వప్రయోజనానికే, అది నీకూ దేవతలకూ బాధను తెచ్చింది.
కార్యమిత్రం పరిక్షిప్య ధర్మమిత్రం సమాశ్రయేత్ । దేవాః స్వార్థపరాః కామం త్వామహం సత్యమబ్రువమ్
ఉపయోగం కోసం మాత్రమే ఉన్న మిత్రుడిని వదిలి, ధర్మమార్గంలో నడిచే మిత్రుని ఆశ్రయించాలి. దేవతలు తమ ప్రయోజనమే చూస్తారు, నేను నీకు నిజమే చెప్పాను.
భజ శుమ్భం సురేశానం జేతారం భువనేశ్వరమ్ । చతురం సున్దరం శూరం కామశాస్త్రవిశారదమ్ ॥ ౧౬ ఐశ్వర్యం సర్వలోకానాం ప్రాప్స్యసే శుమ్భశాసనాత్ । నిశ్చయం పరమం కృత్వా భర్తారం భజ శోభనమ్
శుంభుడిని, దేవతల అధిపతిని, భువనేశ్వరుడిని, తెలివైనవాడిని, అందమైనవాడిని, పరాక్రమశాలిని, కామశాస్త్రంలో నిపుణుడిని పూజించు.
వ్యాస ఉవాచ ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా చణ్డస్య జగదమ్బికా । మేఘగమ్భీరనినదం జగర్జ పునరబ్రవీత్
శుంభుని ఆజ్ఞతో నీవు అన్ని లోకాలపై అధికారం పొందుతావు. ధృడనిశ్చయంతో ఆ ఉత్తమ భర్తను స్వీకరించు.
గచ్ఛ జాల్మ మృషా కిం త్వం భాషసే వఞ్చకం వచః । త్యక్త్వా హరిహరాదీంశ్చ శుమ్భం కస్మాద్భజే పతిమ్
వ్యాసుడు చెప్పెను: చండుడి మాటలు విని జగదంబ అమ్మవారు మేఘం మ్రోగినట్టు ఘోరంగా అరవడంతోపాటు మళ్లీ ఇలా పలికింది.
న మే కశ్చిత్పతిః కార్యో న కార్యం పతినా సహ । స్వామినీ సర్వభూతానామహమేవ నిశామయ
పాపీ, వెళ్ళు! నీవు ఎందుకు ఈ మోసపూరితమైన అబద్ధాలు మాట్లాడుతున్నావు? హరి, హరిని వదిలి నేను ఎందుకు శుంభుడిని భర్తగా స్వీకరించాలి?
శుమ్భా మే బహవో దృష్టా నిశుమ్భాశ్చ సహస్రశః । ఘాతితాశ్చ మయా పూర్వం శతశో దైత్యదానవాః
నాకు ఎవరూ భర్త అవసరం లేదు, భర్తతో నాకు ఏ పని లేదు. అన్ని భూతాలకు నేను ఒక్కతే అధిపతిని, ఈ సంగతి తెలుసుకో.
మమాగ్రే దేవవృన్దాని వినష్టాని యుగే యుగే । నాశం యాస్యన్తి దైత్యానాం యూథాని పునరద్య వై
చాలా మంది శుంభులు, వేలాది నిశుంభులు నేను చూశాను. వందలాది దైత్య, దానవులను నేను ఇంతకు ముందు సంహరించాను.
కాల ఏవాగతోఽస్త్యత్ర దైత్యసంహారకారకః । వృథా త్వం కురుషే యత్నం రక్షణాయాత్మసన్తతేః
ప్రతి యుగంలో నా ముందు దేవతా గణాలు నశించాయి. ఇప్పుడు మళ్లీ దైత్య గుంపులు నాశనమవుతాయి.
కురు యుద్ధం వీరధర్మరక్షాయై త్వం మహామతే । మరణం భావి దుస్త్యాజ్యం యశో రక్ష్యం మహాత్మభిః
ఈ సమయంలో దైత్య సంహారం జరగాల్సిన సమయం వచ్చింది. నీవు నీ సంతానాన్ని కాపాడేందుకు చేసే ప్రయత్నం వృథా.
కిం తే కార్యం నిశుమ్భేన శుమ్భేన చ దురాత్మనా । వీరధర్మం పరం ప్రాప్య గచ్ఛ స్వర్గం సురాలయమ్
వీరధర్మాన్ని కాపాడటానికి యుద్ధం చేయు, ఓ మహామతి! మరణం తప్పదు, కానీ గొప్పవారు తమ కీర్తిని కాపాడుకుంటారు.
శుమ్భో నిశుమ్భశ్చైవాన్యే యే చాత్ర తవ బాన్ధవాః । సర్వే తవానుగాః పశ్చాదాగమిష్యన్తి సామ్ప్రతమ్
నిశుంభుడు, దుర్మార్గుడు శుంభుడు, ఇంకా నీ బంధువులందరూ, నీ వెంట త్వరలోనే వస్తారు.
క్రమశః సర్వదైత్యానాం కరిష్యామ్యద్య సంక్షయమ్ । విషాదం త్యజ మన్దాత్మన్ కురు యుద్ధం విశాంపతే
నేడు దైత్యులందరినీ ఒక్కొక్కరుగా సంహరిస్తాను. మూర్ఖుడా, నీ నిరాశను వదిలి, రాజా, యుద్ధం చేయు.
త్వామహం నిహనిష్యామి భ్రాతరం తవ సామ్ప్రతమ్ । తతః శుమ్భం నిశుమ్భం చ రక్తబీజం మదోత్కటమ్
ఇప్పుడు నిన్ను, తర్వాత నీ అన్నను సంహరిస్తాను. ఆ తరువాత శుంభుడు, నిశుంభుడు, రక్తబీజుడు కూడా నా చేతిలో పడతారు.
అన్యాంశ్చ దానవాన్సర్వాన్హత్వాహం సమరాఙ్గణే । గమిష్యామి యథాస్థానం తిష్ఠ వా గచ్ఛ వా ద్రుతమ్
ఇంకా మిగిలిన దానవులందరినీ యుద్ధరంగంలో సంహరించి, నా స్థానానికి వెళ్ళిపోతాను. నీవు నిలబడినా, పారిపోయినా నీ ఇష్టం.
గృహాణాస్త్రం వృథాపుష్ట కురు యుద్ధం మయాధునా । కిం జల్పసి మృషా వాక్యం సర్వథా కాతరప్రియమ్
వృథాగా పెంచుకున్న బలంతో ఆయుధాన్ని తీసుకో, నాతో యుద్ధం చేయు. ఎందుకు అబద్ధపు మాటలు, భయపడేవారికి నచ్చే మాటలు మాట్లాడుతున్నావు?
వ్యాస ఉవాచ తయేత్థం ప్రేరితౌ దైత్యౌ చణ్డముణ్డౌ క్రుధాన్వితౌ । జ్యాశబ్దం తరసా ఘోరం చక్రతుర్బలదర్పితౌ
వ్యాసుడు చెప్పెను: అమ్మవారి మాటలకు రెచ్చిపోయిన చండుడు, ముండుడు కోపంతో, తమ బలాన్ని గర్విస్తూ, ధ్వనితో విల్లుల తాడులు గట్టిగా లాగారు.
సాపి శఙ్ఖస్వనం చక్రే పూరయన్తీ దిశో దశ । సింహోఽపి కుపితస్తావన్నాదం సమకరోద్బలీ
ఆమె పది దిక్కులలో శంఖధ్వని పూరించగా, ఆమెతో పాటు సింహమూ కోపంతో ఘోరంగా గర్జించెను.
తేన నాదేన శక్రాద్యా జహర్షురమరాస్తదా । మునయో యక్షగన్ధర్వాః సిద్ధాః సాధ్యాశ్చ కిన్నరాః
ఆమె కూడా తన శంఖాన్ని ఊదింది. ఆ శబ్దంతో దిశలు అన్నీ మార్మోగిపోయాయి. అదే సమయంలో భయంకరమైన సింహం కోపంతో గర్జించి, ఆకాశాన్ని కంపింపజేసింది.
యుద్ధం పరస్పరం తత్ర జాతం కాతరభీతిదమ్ । చణ్డికాచణ్డయోస్తీవ్రం బాణఖడ్గగదాదిభిః
అక్కడ చండికా, చండముండల మధ్య బాణాలు, ఖడ్గాలు, గదలు వంటి ఆయుధాలతో భయంకరమైన యుద్ధం మొదలైంది.
చణ్డముక్తాఞ్ఛరాన్దేవీ చిచ్ఛేద నిశితైః శరైః । ముమోచ పునరుగ్రాన్సా బాణాంశ్చ పన్నగానివ
చండుడు వదిలిన బాణాలను దేవి తన పదునైన బాణాలతో కోసేసింది. ఆ తరువాత ఆమె తన ఉగ్రమైన బాణాలను పాముల్లా విసిరింది.
గగనం ఛాదితం తత్ర సంగ్రామే విశిఖైస్తదా । శలభైరివ మేఘాన్తే కర్షకాణాం భయప్రదైః
ఆ యుద్ధంలో ఆకాశం అంతా బాణాలతో కప్పబడింది. వానకాలం చివర పంటలకు ముప్పుగా వచ్చే దొరికె పిట్టల గుంపుల్లా అవి భయాన్ని కలిగించాయి.
ముణ్డోఽపి సైనికైః సార్ధం పపాత తరసా రణే । ముమోచ బాణవృష్టిం వై క్రుద్ధః పరమదారుణః
ముండుడు కూడా తన సైనికులతో కలిసి యుద్ధరంగంలో దూసుకొచ్చాడు. అతడు కోపంతో భయంకరంగా బాణవర్షం కురిపించాడు.
బాణజాలం మహద్ దృష్ట్వా కుద్ధా తత్రామ్బికా భృశమ్ । కోపేన వదనం తస్యా బభూవ ఘనసన్నిభమ్
ఆ గొప్ప బాణాల వర్షాన్ని చూసి అంబికా తీవ్రంగా కోపంతో మండిపడింది. ఆమె ముఖం మేఘంలా నల్లగా మారింది.
కదలీపుష్పనేత్రఞ్చ భృకుటీకుటిలం తదా । నిష్క్రాన్తా చ తదా కాలీ లలాటఫలకాద్ద్రుతమ్
ఆమె కన్నులు అరటి పువ్వుల్లా తెల్లగా మారాయి. భ్రూవలు బాగా ముడుచుకున్నాయి. అదే సమయంలో కాళీ ఆమె నుదుటి నుంచి వేగంగా బయటపడింది.
వ్యాఘ్రచర్మామ్బరా క్రూరా గజచర్మోత్తరీయకా । ముణ్డమాలాధరా ఘోరా శుష్కవాపీసమోదరా
ఆమె పులిచర్మాన్ని దుస్తులుగా ధరించింది. పైకి ఏనుగు చర్మాన్ని కప్పుకుంది. మెడలో ముండమాల ధరించింది. పొట్ట ఎండిపోయిన బావిలా లోతుగా కనిపించింది.
ఖడ్గపాశధరాతీవ భీషణా భయదాయినీ । ఖట్వాఙ్గధారిణీ రౌద్రా కాలరాత్రిరివాపరా
ఖడ్గం, పాశం చేత పట్టుకొని, ఖట్వాంగాన్ని ధరించి, భయంకరంగా, భయపెట్టే విధంగా, ప్రళయరాత్రిలా ఉగ్రంగా కనిపించింది.
విస్తీర్ణవదనా జిహ్వాం చాలయన్తీ ముహుర్ముహుః । విస్తారజఘనా వేగాజ్జఘానాసురసైనికాన్
ఆమె నోటు విస్తృతంగా తెరిచి, నాలుకను మళ్లీ మళ్లీ బయటకు తిప్పింది. విస్తారమైన నడుముతో వేగంగా రాక్షస సైనికులను చంపింది.