దృష్ట్వా తత్ర స్థితాం దేవీం దేవానాం హితకారిణీమ్ । ఊచతుస్తౌ మహావీర్యౌ తదా సామాన్వితం వచః
అక్కడ దేవతలకు మేలు చేసే దేవిని నిలబడి చూడగా, ఆ ఇద్దరు బలవంతులు ఆమెతో మృదువుగా మాట్లాడారు.
బాలే త్వం కిం న జానాసి శుమ్భం సురబలార్దనమ్ । నిశుమ్భఞ్చ మహావీర్యం తురాషాడ్విజయోద్ధతమ్
బాలికా, నువ్వు దేవతల బలాన్ని నాశనం చేసిన శుంభుని, తురుష్కులను జయించి గర్వపడుతున్న మహాబలుడు నిశుంభుని తెలియకపోతావా?
త్వమేకాసి వరారోహే కాలికాసింహసంయుతా । జేతుమిచ్ఛసి దుర్బుద్ధే శుమ్భం సర్వబలాన్వితమ్
నువ్వు ఒంటరిగా, సింహంపై కాలితో ఉన్న అందమైనవాడివి; మూర్ఖమా, నువ్వు సమస్త బలమున్న శుంభుని జయించాలనుకుంటున్నావా?
మతిదః కోఽపి తే నాస్తి నారీ వాపి నరోఽపి వా । దేవాస్త్వాం ప్రేరయన్త్యేవ వినాశాయ తవైవ తే
నువ్వు చేయాల్సిన పని గురించి చెప్పేవారు ఎవ్వరూ లేరు, మహిళా లేదా పురుషుడూ కాదు; దేవతలు నిన్ను నీ నాశనానికి మాత్రమే పంపుతున్నారు.
విమృశ్య కురు తన్వఙ్గి కార్యం స్వపరయోర్బలమ్ । అష్టాదశభుజత్వాత్త్వం గర్వఞ్చ కురుషే మృషా
సన్నని నడుము కలిగినవాడా, రెండు పక్షాల బలాన్ని బాగా ఆలోచించు, తగిన పని చేయు; నువ్వు పద్దెనిమిది చేతులు కలిగి ఉన్నందుకు అహంకారం వృథా.
కిం భుజైర్బహుభిర్వ్యర్థైరాయుధైః కిం శ్రమప్రదైః । శుమ్భస్యాగ్రే సురాణాం వై జేతుః సమరశాలినః
ఎంతో చేతులు, ఆయుధాలు ఉన్నా, అవి కష్టాన్ని తప్ప మరొక ప్రయోజనం లేవు; దేవతలను జయించిన, యుద్ధంలో నిపుణుడైన శుంభుని ఎదుట అవి వృథా.
ఐరావతకరచ్ఛేత్తుర్దన్తిదారణకారిణః । జయినః సురసఙ్ఘానాం కార్యం కురు మనోగతమ్
ఐరావత ఏనుగు సొంకు నరికినవాడు, ఏనుగులను చీల్చినవాడు, దేవతల సమూహాలను జయించినవాడు; నువ్వు నీ మనసులో ఉన్న తగిన పని చేయు.
వృథా గర్వాయసే కాన్తే కురు మే వచనం ప్రియమ్ । హితం తవ విశాలాక్షి సుఖదం దుఃఖనాశనమ్
అందమైనవాడా, వృథా అహంకారం ఎందుకు? నా మంచి మాట విను, విశాలమైన కళ్ల కలిగినవాడా, అది నీకు మేలు చేస్తుంది, సుఖాన్ని ఇస్తుంది, బాధను తొలగిస్తుంది.
దుఃఖదాని చ కార్యాణి త్యాజ్యాని దూరతో బుధైః । సుఖదాని చ సేవ్యాని శాస్త్రతత్త్వవిశారదైః
బాధను కలిగించే పనులను జ్ఞానులు దూరంగా వదిలిపెడతారు; సుఖాన్ని ఇచ్చే పనులను శాస్త్రజ్ఞులు ఆచరిస్తారు.
చతురాసి పికాలాపే పశ్య శుమ్భబలం మహత్ । ప్రత్యక్షం సురసఙ్ఘానాం మర్దనేన మహోదయమ్
నువ్వు మాటల్లో చతురమైనవాడివి, కానీ శుంభుని గొప్ప బలాన్ని చూడు; అతడు దేవతల సమూహాలను నీ కళ్ల ముందే నాశనం చేసి మహిమ పొందాడు.
ప్రత్యక్షఞ్చ పరిత్యజ్య వృథైవానుమితిః కిల । సన్దేహసహితే కార్యే న విపశ్చిత్ప్రవర్తతే
నేరుగా కనిపించే విషయాన్ని వదిలి, వృథా ఊహలపై ఆధారపడడం తగదు; సందేహం ఉన్న పనిలో జ్ఞానులు ముందుకు వెళ్లరు.
శత్రుః సురాణాం పరమః శుమ్భః సమరదుర్జయః । తస్మాత్త్వాం ప్రేరయన్త్యత్ర దేవా దైత్యేశపీడితాః
దేవతలకు శుంభుడు అత్యంత శత్రువు, యుద్ధంలో జయించలేని వాడు; అందుకే, దైత్యాధిపతికి బాధపడుతున్న దేవతలు నిన్ను ఇక్కడికి పంపారు.
తస్మాత్తద్వచనైః స్నిగ్ధైర్వఞ్చితాసి శుచిస్మితే । దుఃఖాయ తవ దేవానాం శిక్షా స్వార్థస్య సాధికా
కనుక, ముద్దుగా నవ్వే అమ్మా, వారి మృదువైన మాటలకు నీవు మోసపోయావు. వారి బోధన తమ స్వప్రయోజనానికే, అది నీకూ దేవతలకూ బాధను తెచ్చింది.
కార్యమిత్రం పరిక్షిప్య ధర్మమిత్రం సమాశ్రయేత్ । దేవాః స్వార్థపరాః కామం త్వామహం సత్యమబ్రువమ్
ఉపయోగం కోసం మాత్రమే ఉన్న మిత్రుడిని వదిలి, ధర్మమార్గంలో నడిచే మిత్రుని ఆశ్రయించాలి. దేవతలు తమ ప్రయోజనమే చూస్తారు, నేను నీకు నిజమే చెప్పాను.
భజ శుమ్భం సురేశానం జేతారం భువనేశ్వరమ్ । చతురం సున్దరం శూరం కామశాస్త్రవిశారదమ్ ॥ ౧౬ ఐశ్వర్యం సర్వలోకానాం ప్రాప్స్యసే శుమ్భశాసనాత్ । నిశ్చయం పరమం కృత్వా భర్తారం భజ శోభనమ్
శుంభుడిని, దేవతల అధిపతిని, భువనేశ్వరుడిని, తెలివైనవాడిని, అందమైనవాడిని, పరాక్రమశాలిని, కామశాస్త్రంలో నిపుణుడిని పూజించు.
వ్యాస ఉవాచ ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా చణ్డస్య జగదమ్బికా । మేఘగమ్భీరనినదం జగర్జ పునరబ్రవీత్
శుంభుని ఆజ్ఞతో నీవు అన్ని లోకాలపై అధికారం పొందుతావు. ధృడనిశ్చయంతో ఆ ఉత్తమ భర్తను స్వీకరించు.
గచ్ఛ జాల్మ మృషా కిం త్వం భాషసే వఞ్చకం వచః । త్యక్త్వా హరిహరాదీంశ్చ శుమ్భం కస్మాద్భజే పతిమ్
వ్యాసుడు చెప్పెను: చండుడి మాటలు విని జగదంబ అమ్మవారు మేఘం మ్రోగినట్టు ఘోరంగా అరవడంతోపాటు మళ్లీ ఇలా పలికింది.
న మే కశ్చిత్పతిః కార్యో న కార్యం పతినా సహ । స్వామినీ సర్వభూతానామహమేవ నిశామయ
పాపీ, వెళ్ళు! నీవు ఎందుకు ఈ మోసపూరితమైన అబద్ధాలు మాట్లాడుతున్నావు? హరి, హరిని వదిలి నేను ఎందుకు శుంభుడిని భర్తగా స్వీకరించాలి?
శుమ్భా మే బహవో దృష్టా నిశుమ్భాశ్చ సహస్రశః । ఘాతితాశ్చ మయా పూర్వం శతశో దైత్యదానవాః
నాకు ఎవరూ భర్త అవసరం లేదు, భర్తతో నాకు ఏ పని లేదు. అన్ని భూతాలకు నేను ఒక్కతే అధిపతిని, ఈ సంగతి తెలుసుకో.
మమాగ్రే దేవవృన్దాని వినష్టాని యుగే యుగే । నాశం యాస్యన్తి దైత్యానాం యూథాని పునరద్య వై
చాలా మంది శుంభులు, వేలాది నిశుంభులు నేను చూశాను. వందలాది దైత్య, దానవులను నేను ఇంతకు ముందు సంహరించాను.
కాల ఏవాగతోఽస్త్యత్ర దైత్యసంహారకారకః । వృథా త్వం కురుషే యత్నం రక్షణాయాత్మసన్తతేః
ప్రతి యుగంలో నా ముందు దేవతా గణాలు నశించాయి. ఇప్పుడు మళ్లీ దైత్య గుంపులు నాశనమవుతాయి.
కురు యుద్ధం వీరధర్మరక్షాయై త్వం మహామతే । మరణం భావి దుస్త్యాజ్యం యశో రక్ష్యం మహాత్మభిః
ఈ సమయంలో దైత్య సంహారం జరగాల్సిన సమయం వచ్చింది. నీవు నీ సంతానాన్ని కాపాడేందుకు చేసే ప్రయత్నం వృథా.
కిం తే కార్యం నిశుమ్భేన శుమ్భేన చ దురాత్మనా । వీరధర్మం పరం ప్రాప్య గచ్ఛ స్వర్గం సురాలయమ్
వీరధర్మాన్ని కాపాడటానికి యుద్ధం చేయు, ఓ మహామతి! మరణం తప్పదు, కానీ గొప్పవారు తమ కీర్తిని కాపాడుకుంటారు.
శుమ్భో నిశుమ్భశ్చైవాన్యే యే చాత్ర తవ బాన్ధవాః । సర్వే తవానుగాః పశ్చాదాగమిష్యన్తి సామ్ప్రతమ్
నిశుంభుడు, దుర్మార్గుడు శుంభుడు, ఇంకా నీ బంధువులందరూ, నీ వెంట త్వరలోనే వస్తారు.
క్రమశః సర్వదైత్యానాం కరిష్యామ్యద్య సంక్షయమ్ । విషాదం త్యజ మన్దాత్మన్ కురు యుద్ధం విశాంపతే
నేడు దైత్యులందరినీ ఒక్కొక్కరుగా సంహరిస్తాను. మూర్ఖుడా, నీ నిరాశను వదిలి, రాజా, యుద్ధం చేయు.
త్వామహం నిహనిష్యామి భ్రాతరం తవ సామ్ప్రతమ్ । తతః శుమ్భం నిశుమ్భం చ రక్తబీజం మదోత్కటమ్
ఇప్పుడు నిన్ను, తర్వాత నీ అన్నను సంహరిస్తాను. ఆ తరువాత శుంభుడు, నిశుంభుడు, రక్తబీజుడు కూడా నా చేతిలో పడతారు.
అన్యాంశ్చ దానవాన్సర్వాన్హత్వాహం సమరాఙ్గణే । గమిష్యామి యథాస్థానం తిష్ఠ వా గచ్ఛ వా ద్రుతమ్
ఇంకా మిగిలిన దానవులందరినీ యుద్ధరంగంలో సంహరించి, నా స్థానానికి వెళ్ళిపోతాను. నీవు నిలబడినా, పారిపోయినా నీ ఇష్టం.
గృహాణాస్త్రం వృథాపుష్ట కురు యుద్ధం మయాధునా । కిం జల్పసి మృషా వాక్యం సర్వథా కాతరప్రియమ్
వృథాగా పెంచుకున్న బలంతో ఆయుధాన్ని తీసుకో, నాతో యుద్ధం చేయు. ఎందుకు అబద్ధపు మాటలు, భయపడేవారికి నచ్చే మాటలు మాట్లాడుతున్నావు?
వ్యాస ఉవాచ తయేత్థం ప్రేరితౌ దైత్యౌ చణ్డముణ్డౌ క్రుధాన్వితౌ । జ్యాశబ్దం తరసా ఘోరం చక్రతుర్బలదర్పితౌ
వ్యాసుడు చెప్పెను: అమ్మవారి మాటలకు రెచ్చిపోయిన చండుడు, ముండుడు కోపంతో, తమ బలాన్ని గర్విస్తూ, ధ్వనితో విల్లుల తాడులు గట్టిగా లాగారు.
సాపి శఙ్ఖస్వనం చక్రే పూరయన్తీ దిశో దశ । సింహోఽపి కుపితస్తావన్నాదం సమకరోద్బలీ
ఆమె పది దిక్కులలో శంఖధ్వని పూరించగా, ఆమెతో పాటు సింహమూ కోపంతో ఘోరంగా గర్జించెను.