ఇత్యుక్త్వా సహసాఽఽగత్య పరిఘం క్షిపతే యదా । హుఙ్కారేణైవ తం భస్మ చకార తరసామ్బికా
అలా చెప్పి, వెంటనే వచ్చి గొడుగును విసిరాడు; కానీ అంబికా ఒక్క గర్జనతో అతన్ని వేగంగా బూడిదగా మార్చింది.
దృష్ట్వా భస్మీకృతం దైత్యం సైనికా భయవిహ్వలాః । చక్రుః పలాయనం సద్యో హా తాతేత్యబ్రువన్పథి
దైత్యుడు బూడిదగా మారిన 모습을 చూసి, సైనికులు భయంతో తికమకపడి, వెంటనే "అయ్యో తండ్రి!" అని అరుస్తూ పారిపోయారు.
దేవాస్తం నిహతం దృష్ట్వా దానవం ధూమ్రలోచనమ్ । ముముచుః పుష్పవృష్టిం తే ముదితా గగనే స్థితాః
దేవతలు ధూమ్రలోచన అనే దానవుడు చనిపోయినదాన్ని చూసి, ఆనందంతో ఆకాశంలో నిలబడి పుష్పవర్షం కురిపించారు.
రణభూమిస్తదా రాజన్ దారుణా సమపద్యత । నిహతైర్దానవైరశ్వైః ఖరైశ్చ వారణైస్తథా
రాజా, ఆ సమయంలో యుద్ధభూమి భయంకరంగా మారింది; అక్కడ చనిపోయిన దానవులు, గుర్రాలు, ముళ్లు, ఏనుగులు పడిపోయి ఉన్నాయి.
గృధ్రాః కాకా వటాః శ్యేనా వరఫా జమ్బుకాస్తథా । ననృతుశ్చుక్రుశుః ప్రేతాన్పతితాన్ రణభూమిషు
గద్దలు, కాకులు, వటాలు, పక్షులు, నక్కలు, అడవి కుక్కలు యుద్ధభూమిలో పడిపోయిన మృతదేహాలపై నృత్యం చేస్తూ అరుస్తూ ఉన్నాయి.
అమ్బికా తద్రణస్థానం త్యక్త్వా దూరం స్థలాన్తరే । గత్వా చకార చాప్యుగ్రం శఙ్ఖనాదం భయప్రదమ్
అంబికా ఆ యుద్ధస్థలాన్ని వదిలి, దూరంగా మరో ప్రదేశానికి వెళ్లి, భయాన్ని కలిగించే ఉగ్ర శంఖనాదాన్ని చేసింది.
తం శ్రుత్వా దరశబ్దం తు శుమ్భః సద్మని సంస్థితః । దృష్ట్వాథ దానవాన్భగ్నానాగతాన్ రుధిరోక్షితాన్
ఆ భయంకరమైన శబ్దాన్ని విని, శుంభుడు తన రాజప్రాసాదంలో కూర్చొని, రక్తంతో నిండిన, ఓడిపోయిన దానవులను తిరిగి వస్తూ చూశాడు.
ఛిన్నపాదకరాక్షాంశ్చ మఞ్చకారోపితానపి । భగ్నపృష్ఠకటిగ్రీవాన్క్రన్దమానాననేకశః
అతడు చేతులు, కాళ్లు తెగిపోయినవాళ్లను మంచాలపై పడేసి, వీపు, నడుము, మెడలు విరిగినవాళ్లు బాధతో అరుస్తూ ఉన్నవారిని చూశాడు.
వీక్ష్య శుమ్భో నిశుమ్భశ్చ క్వ గతో ధూమ్రలోచనః । కథం భగ్నాః సమాయాతా నానీతా కిం వరాననా
శుంభుడు, నిశుంభుడు, "ధూమ్రలోచన ఎక్కడికి వెళ్లాడు? మీరు ఎలా ఓడిపోయి వచ్చారు? అందమైనవారిని ఎందుకు తీసుకురాలేదు?" అని అడిగారు.
సైన్యం కుత్ర గతం మన్దాః కథయన్తు యథోచితమ్ । కస్యాయం శఙ్ఖనాదోఽద్య శ్రూయతే భయవర్ధనః
"సైన్యం ఎక్కడికి వెళ్లింది, మూర్ఖులారా? తగినట్టు చెప్పండి. ఈ రోజు భయాన్ని పెంచే శంఖనాదం ఎవరిది వినిపిస్తోంది?" అని అన్నారు.
గణా ఊచుః బలఞ్చ పాతితం సర్వం నిహతో ధూమ్రలోచనః । కృతం కాలికయా కర్మ రణభూమావమానుషమ్
గణాలు చెప్పారు: "సర్వ సైన్యం నాశనం అయింది, ధూమ్రలోచన చనిపోయాడు; కాళి యుద్ధభూమిలో మానవులకు అందని కార్యాన్ని చేసింది."
శఙ్ఖనాదోఽమ్బికాయాస్తు గగనం వ్యాప్య రాజతే । హర్షదః సురసఙ్ఘానాం దానవానాఞ్చ శోకకృత్
అంబికా శంఖనాదం ఆకాశాన్ని నింపుతూ ప్రకాశిస్తోంది; అది దేవతలకు ఆనందాన్ని, దానవులకు దుఃఖాన్ని కలిగిస్తోంది.
యదా నిపాతితాః సర్వే తేన కేసరిణా విభో । రథా భగ్నా హయాశ్చైవ బాణపాతైర్వినాశితాః
అందరూ ఆ సింహం చేత పడిపోయినప్పుడు, ప్రభూ, రథాలు విరిగిపోయాయి, గుర్రాలు బాణాలతో నాశనం అయ్యాయి.
గగనస్థాః సురాశ్చక్రుః పుష్పవృష్టిం ముదాన్వితాః । దృష్ట్వా భగ్నం బలం సర్వం పాతితం ధూమ్రలోచనమ్
దేవతలు ఆకాశంలో నిలబడి, మొత్తం సైన్యం ఓడిపోయి, ధూమ్రలోచన పడిపోయినదాన్ని చూసి ఆనందంతో పుష్పాలు కురిపించారు.
నిశ్చయస్తు కృతోఽస్మాభిర్జయో నైవ భవేదితి । విచారం కురు రాజేన్ద్ర మన్త్రిభిర్మన్త్రవిత్తమైః
మేము నిర్ణయించుకున్నాం: విజయం మనదికాదు. రాజేంద్రా, మంత్రజ్ఞులు, మంత్రులతో కలిసి ఆలోచించండి.
విస్మయోఽయం మహారాజ యదేకా జగదమ్బికా । భవద్భిః సహ యుద్ధాయ సంస్థితా సైన్యవర్జితా
మహారాజా, ఒక్క జగదంబికా మీతో సైన్యం లేకుండా యుద్ధానికి సిద్ధంగా నిలబడినదాన్ని చూసి ఆశ్చర్యంగా ఉంది.
నిర్భయైకాకినీ బాలా సింహారూఢా మదోత్కటా । చిత్రమేతన్మహారాజ భాసతేఽద్భుతమఞ్జసా
ఓ మహారాజా, ఒక చిన్నపిల్ల, భయమేమీ లేకుండా ఒంటరిగా సింహంపై కూర్చొని, గర్వంతో నిండిపోయి ఉంది. ఇది నిజంగా ఆశ్చర్యకరమైన దృశ్యం.
సన్ధిర్వా విగ్రహో వాద్య స్థానం నిర్యాణమేవ చ । మన్త్రయిత్వా మహారాజ కురు కార్యం యథారుచి
ఓ మహారాజా, కలిసిపోవడం, పోరాటం, చర్చ, అక్కడే ఉండడం లేదా వెళ్లిపోవడం — ఏది కావాలన్నా, ముందుగా ఆలోచించి, నీకు నచ్చినట్లు పని చేయు.
తత్సన్నిధౌ బలం నాస్తి తథాపి శత్రుతాపన । పార్ష్ణిగ్రాహా సురాః సర్వే భవిష్యన్తి కిలాపది
ఆమె సమక్షంలో శక్తి లేదు; అయినా, శత్రువులను బాధించే వాడా, కష్టంలో దేవతలు అందరూ కేవలం అనుచరులుగా మారిపోతారు.
సమయే తత్సమీపస్థౌ జ్ఞాతౌ చ హరిశఙ్కరౌ । లోకపాలాః సమీపేఽద్య వర్తన్తే గగనే స్థితాః
ఈ సమయంలో, హరి మరియు శంకరుడు ఆమె దగ్గర ఉన్నారని తెలిసింది; ఈ రోజు, లోకపాళులు ఆకాశంలో ఆమె సమీపంలో ఉన్నారు.
రక్షోగణాశ్చ గన్ధర్వాః కిన్నరా మానుషాస్తథా । తత్సహాయాశ్చ మన్తవ్యాః సమయే సురతాపన
రాక్షసులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, మనుషులు మరియు ఆమె సహాయకులు — ఈ సమయంలో వీరందరినీ పరిగణించాలి, దేవతలను బాధించే వాడా.
అస్మాకం మతిమానేన జ్ఞాయతే సర్వథేదృశమ్ । అమ్బికాయాః సహాయాశా తత్కార్యాశా న కాచన
మన అభిప్రాయం ప్రకారం, అన్ని విధాలుగా స్పష్టంగా ఉంది: అంబికాకు తన పని కోసం సహాయులు అవసరం లేదు.
ఏకా నాశయితుం శక్తా జగత్సర్వం చరాచరమ్ । కా కథా దానవానాం తు సర్వేషామితి నిశ్చయః
ఒక్కడే ఆమె చరాచర జగత్తును నాశనం చేయగలదు; మరి దానవుల గురించి చెప్పాల్సిన అవసరం ఏముంది? ఇది ఖచ్చితంగా నిజం.
ఇతి జ్ఞాత్వా మహాభాగ యథారుచి తథా కురు । హితం సత్యం మితం వాక్యం వక్తవ్యమనుయాయిభిః
ఇది తెలుసుకుని, ఓ మహాభాగ, నీకు నచ్చినట్లు చేయు; నీ అనుచరులు ఉపయోగకరమైన, సత్యమైన, మితమైన మాటలు మాట్లాడాలి.
వ్యాస ఉవాచ తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తేషాం శుమ్భః పరబలార్దనః । కనీయాంసం సమానీయ పప్రచ్ఛ రహసి స్థితః
వ్యాసుడు చెప్పాడు: వారి మాటలు విని, శుంభుడు, శత్రు బలాన్ని నాశనం చేసే వాడు, తన చిన్నతనాన్ని పిలిపించి, ఒంటరిగా ఉండి అడిగాడు.
భ్రాతః కాలికయాద్యైవ నిహతో ధూమ్రలోచనః । బలఞ్చ శాతితం సర్వం గణా భగ్నాః సమాగతాః
బ్రతా, ఈ రోజు ధూమ్రలోచనుడు కాళిక చేత మృతుడయ్యాడు; మన బలగం మొత్తం నాశనం అయింది, గణాలు ఓడిపోయి తిరిగివచ్చాయి.
అమ్బికా శఙ్ఖనాదం వై కరోతి మదగర్వితా । జ్ఞానినాం చైవ దుర్జ్ఞేయా గతిః కాలస్య సర్వథా
అంబికా గర్వంతో తన శంఖాన్ని మోగిస్తోంది; కాలం గతి జ్ఞానులకు కూడా ఎప్పుడూ అర్థం కావడం కష్టం.
తృణం వజ్రాయతే నూనం వజ్రం చైవ తృణాయతే । బలవాన్బలహీనః స్యాద్దైవస్య గతిరీదృశీ
గడ్డి వజ్రంలా మారుతుంది, వజ్రం గడ్డిలా మారుతుంది; బలవంతుడు బలహీనుడవుతాడు — దైవ గతి ఇలాంటి దే.
పృచ్ఛామి త్వాం మహాభాగ కిం కర్తవ్యమితః పరమ్ । అభోగ్యా చామ్బికా నూనం కారణాదత్ర చాగతా
ఓ మహాభాగ, ఇకపై ఏమి చేయాలో నిన్ను అడుగుతున్నాను; అంబికా నిజంగా అనుభవించదగినది కాదు, ఆమె ఇక్కడ ఒక కారణంతో వచ్చింది.
యుక్తం పలాయనం వీర యుద్ధం వా వద సత్వరమ్ । లఘుం జ్యేష్ఠం విజానామి త్వామహం కార్యసఙ్కటే
వీరా, పారిపోవడం సరైందా, యుద్ధం చేయడం సరైందా, త్వరగా చెప్పు; కష్ట సమయంలో నువ్వే మేధావి అని నాకు తెలుసు.