స దదర్శ తతో దేవీం రమ్యోపవనసంస్థితామ్ । దృష్ట్వా తాం మృగశావాక్షీం వినయేన సమన్వితః
అక్కడ అతడు ఒక అందమైన తోటలో నిలబడి ఉన్న దేవిని చూశాడు. ఆ మృగశావాక్షిని చూసి, వినయంగా ఇలా అన్నాడు—
ఉవాచ వచనం శ్లక్ష్ణం హేతుమద్రసభూషితమ్ । శృణు దేవి మహాభాగే శుమ్భస్త్వద్విరహాతురః
మృదువుగా, కారణంతో, గౌరవంగా మాటలాడుతూ ఇలా అన్నాడు: 'దేవీ, మహాభాగే, విను. శుంభుడు నీవు దూరంగా ఉన్నందుకు బాధపడుతున్నాడు.'
దూతం ప్రేషితవాన్పార్శ్వే తవ నీతివిశారదః । రసభఙ్గభయోద్విగ్నః సామపూర్వం త్వయి స్వయమ్
నీ దగ్గరకు నైపుణ్యంతో మాట్లాడగల దూతను పంపాడు. సుఖం పోయే భయంతో అతడు తొలుత మృదువుగా మాటలు చెప్పాడు.
తేనాగత్య వచః ప్రోక్తం విపరీతం వరాననే । వచసా తేన మే భర్తా చిన్తావిష్టమనా నృపః
అతడు వచ్చి, అందమైన ముఖముగలవాడా, నీవు ఊహించని మాటలు చెప్పాడు. ఆ మాటల వలన నా భర్త రాజు మనసులో చింతతో నిండిపోయాడు.
బభూవ రసమార్గజ్ఞే శుమ్భః కామవిమోహితః । దూతేన తేన న జ్ఞాతం హేతుగర్భం వచస్తవ
సుఖాల విషయాల్లో నిపుణుడైన శుంభుడు, కామంతో మోహించిపోయాడు. ఆ దూత ద్వారా నీవు చెప్పిన మాటల లోతైన ఉద్దేశ్యం అతనికి అర్థం కాలేదు.
యో మాం జయతి సంగ్రామే యదుక్తం కఠినం వచః । న జ్ఞాతస్తేన సంగ్రామో ద్వివిధః ఖలు మానిని
'ఎవడు నన్ను యుద్ధంలో జయిస్తే' అని నీవు చెప్పిన కఠినమైన మాటలు అతడు గ్రహించలేదు. గర్వితురాలా, యుద్ధానికి రెండు విధాలున్నాయని అతనికి తెలియదు.
రతిజోఽథోత్సాహజశ్చ పాత్రభేదే వివక్షితః । రతిజస్త్వయి వామోరు శత్రోరుత్సాహజః స్మృతః
ఒకటి కామంతో, మరొకటి ఉత్సాహంతో కలుగుతుంది; ఎవరి మీద ఉందో దాని ప్రకారం వేరుచేస్తారు. నీవు, సన్నని తొడలవాడా, కామం నీపై, శత్రువుపై ఉత్సాహం అని గుర్తించాలి.
సుఖదః ప్రథమః కాన్తే దుఃఖదశ్చారిజః స్మృతః । జానామ్యహం వరారోహే భవత్యా మానసం కిల
మొదటిది సుఖాన్ని ఇస్తుంది, ప్రియమైనవాడా, శత్రువుతో కలిగినది బాధను ఇస్తుంది. వరారోహిణీ, నీ మనసు నాకు బాగా తెలుసు.
రతిసంగ్రామభావస్తే హృదయే పరివర్తతే । ఇతి తజ్జ్ఞం విదిత్వా మాం త్వత్సకాశం నరాధిపః
కామంతో కలిగే యుద్ధ భావన నీ హృదయంలో తిరుగుతుంది. దీన్ని తెలిసిన రాజు నన్ను నీ వద్దకు పంపాడు.
ప్రేషయామాస శుమ్భోఽద్య బలేన మహతాఽఽవృతమ్ । చతురాసి మహాభాగే శృణు మే వచనం మృదు
ఈ రోజు శుంభుడు గొప్ప సైన్యంతో నిన్ను చుట్టుముట్టి పంపించాడు. మహాభాగ్యవంతురాలా, నీవు చురుకైనవాడివి, నా మృదువైన మాటలు విను.
భజ శుమ్భం త్రిలోకేశం దేవదర్పనిబర్హణమ్ । పట్టరాజ్ఞీ ప్రియా భూత్వా భుంక్ష్వ భోగాననుత్తమాన్
మూడు లోకాల అధిపతియైన శుంభుని అంగీకరించు, దేవతల గర్వాన్ని కూల్చినవాడిని. అతని ప్రియమైన రాణిగా మారి, అపూర్వమైన సుఖాలు అనుభవించు.
జేష్యతి త్వాం మహాబాహుః శుమ్భః కామబలార్థవిత్ । విచిత్రాన్కురు హావాంస్త్వం సోఽపి భావాన్కరిష్యతి
బలవంతుడైన శుంభుడు, కామబలాన్ని తెలిసినవాడు, నిన్ను జయిస్తాడు. నీవు అనేక రీతుల హావభావాలు చూపు, అతడూ తన భావాలను చూపిస్తాడు.
భవిష్యతి కాలికేయం తత్ర వై నర్మసాక్షిణీ । ఏవం సఙ్గరయోగేన పతిర్మే పరమార్థవిత్
అక్కడ ఈ కాలికా నీ వినోదానికి సాక్షిగా ఉంటుంది. ఇలా యుద్ధమధ్యంలో కలిసే సమయానికి, నా భర్త పరమార్థాన్ని తెలిసినవాడు—
జిత్వా త్వాం సుఖశయ్యాయాం పరిశ్రాన్తాం కరిష్యతి । రక్తదేహాం నఖాఘాతైర్దన్తైశ్చ ఖణ్డితాధరామ్
నిన్ను జయించిన తర్వాత, అలసిపోయిన నిన్ను సుఖశయ్యపై ఉంచుతాడు. నీ శరీరం ఎర్రగా, పంజాలూ, పళ్లతో నీ పెదాలు గాయపడతాయి.
స్వేదక్లిన్నాం ప్రభగ్నాం త్వాం సంవిధాస్యతి భూపతిః । భవితా మానసః కామో రతిసంగ్రామజస్తవ
చమటతో తడిసి, అలసిపోయిన నిన్ను రాజు అలంకరిస్తాడు. నీ హృదయంలో కామం, రతి యుద్ధం వల్ల కలుగుతుంది.
దర్శనాద్వశ ఏవాస్తే శుమ్భః సర్వాత్మనా ప్రియే । వచనం కురు మే పథ్యం హితకృచ్చాపి పేశలమ్
నీ దర్శనం వల్ల శుంభుడు పూర్తిగా నీ వశమైపోయాడు, ప్రియమైనవాడా. నాకు శ్రేయస్కరమైన, మధురమైన, హితమైన మాటలు చెప్పు.
భజ శుమ్భం గణాధ్యక్షం మాననీయాతిమానినీ । మన్దభాగ్యాశ్చ తే నూనం హ్యస్త్రయుద్ధప్రియాశ్చ యే
గణాధ్యక్షుడైన శుంభుని అంగీకరించు, గర్వవంతురాలా. తక్కువ అదృష్టం ఉన్నవారు మాత్రమే ఆయుధ యుద్ధాన్ని ఇష్టపడతారు.
న తదర్హాసి కాన్తే త్వం సదా సురతవల్లభే । అశోకం కురు రాజానం పాదాఘాతవికాసితమ్
ప్రియమైనవాడా, నీవు ఎప్పుడూ సుఖాన్ని ఇష్టపడే వాడివి, ఆ యుద్ధానికి తగినవాడివి కాను. నీ పాదస్పర్శతో ముఖం వికసించే రాజును ఆనందపరచు.
బకులం సీధుసేకేన తథా కురబకం కురు
బకుల పువ్వును మద్యం తో తడిపి వికసించు, అలాగే కురబక పువ్వును కూడా వికసించు.
దేవ్యాసహ యుద్ధాయ చణ్డముణ్డప్రేషణమ్ వ్యాస ఉవాచ ఇత్యుక్త్వా విరరామాసౌ వచనం ధూమ్రలోచనః । ప్రత్యువాచ తదా కాలీ ప్రహస్య లలితం వచః
దేవితో యుద్ధానికి చండముండలను పంపడం. వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: అలా చెప్పి ధూమ్రలోచనుడు తన మాటను ఆపాడు. అప్పుడు కాలికా నవ్వుతూ మృదువుగా ఇలా పలికింది.
విదూషకోఽసి జాల్మ త్వం శైలూష ఇవ భాషసే । వృథా మనోరథాంశ్చిత్తే కరోషి మధురం వదన్
నీకు బుద్ధి లేదు, నీవు మూర్ఖుడివి. నాటకంలో నటుడిలా మాట్లాడుతున్నావు. నీ మనసులో వృథా కల్పనలు పెట్టుకొని, మధురంగా మాటలు చెప్పడం వృథా.
బలవాన్బలసంయుక్తః ప్రేషితోఽసి దురాత్మనా । కురు యుద్ధం వృథా వాదం ముఞ్చ మూఢమతేఽధునా
నీకు బలం ఉంది, బలవంతుడివి, దుష్టుడు నిన్ను పంపించాడు. యుద్ధం చేయి, లేకపోతే ఈ మూర్ఖపు వాదనలు వదిలిపెట్టు.
హత్వా శుమ్భం నిశుమ్భఞ్చ త్వదన్యాన్వా బలాధికాన్ । దేవీ క్రుద్ధా శరాఘాతైర్వ్రజిష్యతి నిజాలయమ్
దేవి కోపంతో శుంభుడిని, నిశుంభుడిని, నీకంటే బలమైనవారిని బాణాలతో సంహరించి, తన స్వస్థానానికి వెళ్ళిపోతుంది.
క్వాసౌ మన్దమతిః శుమ్భః క్వ వా విశ్వవిమోహినీ । అయుక్తః ఖలు సంసారే వివాహవిధిరేతయోః
ఆ మూర్ఖుడు శుంభుడు ఎక్కడ, విశ్వాన్ని మాయచేసే అమ్మవారు ఎక్కడ? వీరిద్దరి వివాహం ఈ లోకంలో అసంబద్ధం.
సింహీ కిం త్వతికామార్తా జమ్బుకం కురుతే పతిమ్ । కరిణీ గర్దభం వాపి గవయం సురభిః కిము
సింహిని ఎంతగా ఆకాంక్ష పడినా, నక్కను పెళ్లి చేసుకుంటుందా? ఏనుగు ఆడకి గాడిదను, సురభి గోవుకు అడవి ఎద్దును పెళ్లి చేసుకుంటుందా?
గచ్ఛ శుమ్భం నిశుమ్భం చ వద సత్యం వచో మమ । కురు యుద్ధం న చేద్యాహి పాతాలం తరసాధునా
పోయి శుంభుడికి, నిశుంభుడికి నా మాటలు నిజంగా చెప్పు. యుద్ధం చేయండి, లేకపోతే వెంటనే పాతాళానికి వెళ్ళిపోండి.
వ్యాస ఉవాచ కాలికాయావచః శ్రుత్వా స దైత్యో ధూమ్రలోచనః । తామువాచ మహాభాగ క్రోధసంరక్తలోచనః
వ్యాసుడు చెప్పాడు: కాళికా మాటలు విన్న ధూమ్రలోచనుడు కోపంతో కన్నులు ఎర్రబెట్టుకొని, ఆమెను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
దుర్దర్శే త్వాం నిహత్యాజౌ సింహఞ్చ మదగర్వితమ్ । గృహీత్వైనాం గమిష్యామి రాజానం ప్రత్యహం కిల
ఓ భయంకరమయినవాడా, యుద్ధంలో నిన్ను, నీ గర్వితమైన సింహాన్ని చంపి, నిన్ను పట్టుకొని ప్రతిరోజూ రాజు దగ్గరకు తీసుకెళ్తాను.
రసభఙ్గభయాత్కాలి బిభేమి త్విహ సామ్ప్రతమ్ । నోచేత్త్వాం నిశితైర్బాణైర్హన్మ్యద్య కలహప్రియే
కాళీ, నాకు ఇప్పుడు రుచి పోతుందేమో అన్న భయం మాత్రమే ఉంది. లేదంటే, నిన్ను ఈరోజే పదునైన బాణాలతో సంహరించేవాడిని.
కాలికోవాచ కిం వికత్థసి మన్దాత్మన్నాయం ధర్మో ధనుష్మతామ్ । స్వశక్త్యా ముఞ్చ విశిఖాన్గన్తాసి యమసంసది
కాళికా చెప్పింది: నీకు బుద్ధి లేకుండా ఎందుకు గొప్పగా మాట్లాడుతున్నావు? ఇది యోధులకు తగిన ప్రవర్తన కాదు. నీ శక్తితో బాణాలు వదిలి చూడు, నీవు యముని సభకు చేరుకుంటావు.