సదా సౌభాగ్యసంయుక్తా భవిష్యసి వరాననే । యత్ర తే రమతే చిత్తం తత్ర క్రీడస్వ సున్దరి
ఓ మంగళముఖి, నీవు ఎప్పుడూ సౌభాగ్యంతో ఉండగలవు. నీ మనస్సు ఎక్కడ ఆనందిస్తుందో, అక్కడే సంతోషంగా విహరించు, ఓ సుందరివి.
ఇతి తస్య వచశ్చిత్తే విమృశ్య మదమన్థరే । వక్తవ్యం యద్భవేత్ప్రేమ్ణా తద్ బ్రూహి మధురం వచః
అతని మాటలు నా మనస్సులో, మోహంతో మబ్బయ్యినదానిలో, ఆలోచించాను. ప్రేమతో ఏమి చెప్పాలో, అది మధురంగా పలుకు.
శుమ్భాయ చఞ్చలాపాఙ్గి తద్బ్రవీమ్యహమాశు వై । వ్యాస ఉవాచ తద్దూతవచనం శ్రుత్వా స్మితం కృత్వా సుపేశలమ్
ఓ చంచలదృష్టి కలదానివి, నేను ఆ మాటను త్వరగా శుంభునికి చెబుతాను. వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: దూతుని మాటలు విని, ఆమె మృదువుగా నవ్వింది.
తం ప్రాహ మధురాం వాచం దేవీ దేవార్థసాధికా । దేవ్యువాచ జానామ్యహం నిశుమ్భం చ శుమ్భం చాతిబలం నృపమ్
దేవతల కార్యాన్ని సిద్ధించేవారి అయిన దేవి, అతనితో మధురంగా మాట్లాడింది. దేవి ఇలా చెప్పింది: నేను నిశుంభుడిని, శుంభుడనే మహాబలవంతుడైన రాజును తెలుసు.
జేతారం సర్వదేవానాం హన్తారఞ్చైవ విద్విషామ్ । రాశిం సర్వగుణానాఞ్చ భోక్తారం సర్వసమ్పదామ్
అతడు అందరు దేవతలను జయించేవాడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, అన్ని గుణాల సమాహారాన్ని కలవాడు, అన్ని సంపదలను అనుభవించేవాడు.
దాతారం చాతిశూరం చ సున్దరం మన్మథాకృతిమ్ । ద్వాత్రింశల్లక్షణైర్యుక్తమవధ్యం సురమానుషైః
అతడు గొప్ప దాత, అపారమైన వీరుడు, మన్మథుడిలా అందగాడు, ముప్పై రెండు లక్షణాలతో కూడినవాడు, దేవతలు మరియు మనుష్యులకు అవధ్యుడు.
జ్ఞాత్వా సమాగతాస్స్మ్యత్ర ద్రష్టుకామా మహాసురమ్ । రత్నం కనకమాయాతి స్వశోభాధికవృద్ధయే
ఇది తెలుసుకొని, నేను ఈ మహాదైత్యుణ్ణి చూడాలని వచ్చాను. బంగారు రత్నం తన కాంతిని పెంచుకోడానికి వస్తోంది.
తత్రాహం స్వపతిం ద్రష్టుం దూరాదేవాగతాస్మి వై । దృష్టా మయా సురాః సర్వే మానవా భువి మానదాః
అందుకే, నా స్వామిని చూడటానికి దూరం నుంచి వచ్చాను. భూమిపై ఉన్న అందరు దేవతలను, గౌరవింపబడే మనుష్యులను చూచాను.
గన్ధర్వా రాక్షసాశ్చాన్యే యే చాతిప్రియదర్శనాః । సర్వే శుమ్భభయాద్భీతా వేపమానా విచేతసః
గంధర్వులు, రాక్షసులు, ఇంకా మరికొందరు అందంగా కనిపించే వారు — వీళ్లందరూ శుంభుడి భయంతో భయపడుతూ, వణికిపోతూ, తాము ఏం చేయాలో తెలియక మూర్ఛిపోయారు.
శ్రుత్వా శుమ్భగుణానత్ర ప్రాప్తాస్మ్యద్య దిదృక్షయా । గచ్ఛ దూత మహాభాగ బ్రూహి శుమ్భం మహాబలమ్
శుంభుని గొప్పతనాన్ని విని, ఆయనను చూడాలని ఆశతో నేను ఈ రోజు ఇక్కడికి వచ్చాను. మహాబలశాలి అయిన శుంభునికి నా మాటను చెప్పి రా, ఓ ఉత్తమ దూతా.
నిర్జనే శ్లక్ష్ణయా వాచా వచనం వచనాన్మమ । త్వాం జ్ఞాత్వా బలినాం శ్రేష్ఠం సున్దరాణాం చ సున్దరమ్
ఒంటరిగా, మృదువైన మాటలతో నా సందేశాన్ని చెప్పు. నిన్ను బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడిగా, అందమైనవారిలో అత్యంత అందంగా తెలుసుకున్నాను.
దాతారం గుణినం శూరం సర్వవిద్యావిశారదమ్ । జేతారం సర్వదేవానాం దక్షం చోగ్రం కులోత్తరమ్
నీవు దాత, మంచి గుణాలవాడు, వీరుడు, అన్ని విద్యలలో నిపుణుడు, దేవతలందరినీ జయించినవాడు, చతురుడు, ఉగ్రుడు, వంశంలో శ్రేష్ఠుడు.
భోక్తారం సర్వరత్నానాం స్వాధీనం స్వబలోన్నతమ్ । పతికామాస్మ్యహం సత్యం తవ యోగ్యా నరాధిప
నీవు అన్ని రత్నాలను అనుభవించే వాడు, స్వతంత్రుడు, తన బలంతో గొప్పవాడవు. నిజంగా నిన్ను నా భర్తగా కోరుతున్నాను, ఓ నరాధిపా, నీకు తగినవాడిని.
స్వేచ్ఛయా నగరే తేఽత్ర సమాయాతా మహామతే । మమాస్తి కారణం కిఞ్చిద్వివాహే రాక్షసోత్తమ
నా ఇష్టానుసారం నేను నీ నగరానికి వచ్చాను, ఓ మహామతివంతుడా. కానీ, ఓ రాక్షసోత్తమా, నా పెళ్లికి ఒక కారణం ఉంది.
బాలభావాద్వ్రతం కిఞ్చిత్కృతం రాజన్మయా పురా । క్రీడన్త్యా చ వయస్యాభిః సహైకాన్తే యదృచ్ఛయా
నా చిన్నప్పట్లో, ఓ రాజా, నేను స్నేహితులతో కలిసి ఆటలాడుతూ, ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు యాదృచ్ఛికంగా ఒక వ్రతాన్ని తీసుకున్నాను.
స్వదేహబలదర్పేణ సఖీనాం పురతో రహః । మత్సమానబలః శూరో రణే మాం జేష్యతి స్ఫుటమ్
నా శరీరబలంపై గర్వంతో, స్నేహితుల ముందు, ఒంటరిగా, నేను ఇలా చెప్పాను — 'నా బలానికి సమానమైన వీరుడు యుద్ధంలో నన్ను ఓడిస్తే —'
తం వరిష్యామ్యహం కామం జ్ఞాత్వా తస్య బలాబలమ్ । జహసుర్వచనం శ్రుత్వా సఖ్యో విస్మితమానసాః
'ఆయన బలాన్ని, బలహీనతను తెలుసుకుని, నా ఇష్టానుసారం అతనినే వరించుకుంటాను.' అని నేను చెప్పినప్పుడు, నా స్నేహితులు ఆశ్చర్యపడి నవ్వారు.
కిమేతయా కృతం క్రూరం వ్రతమద్భుతమాశు వై । తస్మాత్త్వమపి రాజేన్ద్ర జ్ఞాత్వా మే హీదృశం బలమ్
'ఇంత త్వరగా ఈమె ఎంత కఠినమైన, ఆశ్చర్యకరమైన వ్రతం తీసుకుందో!' అందుకే, ఓ రాజేంద్రా, నీవు కూడా నా బలం ఇలాంటిదని తెలుసుకుని —
జిత్వా మాం స్వబలేనాత్ర వాఞ్ఛితం కురు చాత్మనః । త్వం వా తవానుజో భ్రాతా సమేత్య సమరాఙ్గణే । జిత్వా మాం సమరేణాత్ర వివాహం కురు సున్దర
నీ స్వంత బలంతో నన్ను ఇక్కడ జయించి నీ కోరికను నెరవేర్చు. నీవైనా, లేక నీ తమ్ముడైనా, ఇద్దరూ కలిసి యుద్ధరంగంలో నన్ను ఓడించి, పెళ్లి జరుపుకోండి, ఓ సుందరా.
దేవీమాహాత్మ్యే దేవీపార్శ్వే ధూమ్రలోచనదూతప్రేషణమ్ వ్యాస ఉవాచ దేవ్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా స దూతః ప్రాహ విస్మితః । కిం బ్రూషే రుచిరాపాఙ్గి స్త్రీస్వభావాద్ధి సాహసాత్
దేవీమాహాత్మ్యంలో, దేవి పక్కన ధూమ్రలోచనుడిని దూతగా పంపడం జరిగింది. వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు — దేవి మాటలు విని ఆ దూత ఆశ్చర్యపడి ఇలా అన్నాడు: 'ఓ అందమైన కళ్లవాడా! నువ్వు ఏమి అంటున్నావు? ఇలాంటి ధైర్యం స్త్రీలకు సహజమే.'
ఇన్ద్రాద్యా నిర్జితా యేన దేవా దైత్యాస్తథాపరే । తం కథం సమరే దేవి జేతుమిచ్ఛసి భామిని
ఇంద్రుడు మొదలుకుని ఇతర దేవతలు, దైత్యులు అందరినీ ఓడించిన వాడిని, ఓ దేవీ, నువ్వు యుద్ధంలో ఎలా జయించాలని కోరుకుంటున్నావు, ఓ సుందరివాడా?
త్రైలోక్యే తాదృశో నాస్తి యః శుమ్భం సమరే జయేత్ । కా త్వం కమలపత్రాక్షి తస్యాగ్రే యుధి సామ్ప్రతమ్
మూడు లోకాలలో శుంభుడిని యుద్ధంలో ఓడించగలవాడు ఎవ్వరూ లేరు. నువ్వెవరు, ఓ కమలదళ నేత్రవాడా, ఇప్పుడు అతని ఎదుట యుద్ధానికి నిలబడటానికి?
అవిచార్య న వక్తవ్యం వచనం చాపి సున్దరి । బలం స్వపరయోర్జ్ఞాత్వా వక్తవ్యం సమయోచితమ్
తగిన ఆలోచన లేకుండా ఇలాంటి మాటలు చెప్పకూడదు, ఓ సుందరివాడా. తన బలాన్ని, ఎదుటివారి బలాన్ని తెలుసుకుని, సందర్భానికి తగినట్టు మాట్లాడాలి.
త్రైలోక్యాధిపతిః శుమ్భస్తవ రూపేణ మోహితః । త్వాఞ్చ ప్రార్థయతే రాజా కురు తస్యేప్సితం ప్రియే
మూడు లోకాల అధిపతి అయిన శుంభుడు నీ అందాన్ని చూసి మోహించిపోయాడు. ఆ రాజు నిన్ను కోరుతున్నాడు, అతని కోరికను నెరవేర్చు, ఓ ప్రియమైనవాడా.
త్యక్త్వా మూర్ఖస్వభావం త్వం సమ్మాన్య వచనం మమ । భజ శుమ్భం నిశుమ్భం వా హితమేతద్ బ్రవీమి తే
మూర్ఖత్వాన్ని వదిలిపెట్టి, నా మాటను గౌరవంగా విను. శుంభుడిని లేదా నిశుంభుడిని అంగీకరించు — ఇది నీకు మేలు కోసం చెప్పుతున్నాను.
శృఙ్గారః సర్వథా సర్వైః ప్రాణిభిః పరయా ముదా । సేవనీయో బుద్ధిమద్భిర్నవానాముత్తమో యతః
ప్రేమను అన్ని జీవులు ఎంతో ఆనందంగా అనుభవించాలి. ఎందుకంటే, జ్ఞానులకైతే అది ఎప్పుడూ కొత్తదిగా, అత్యుత్తమంగా ఉంటుంది.
నాగమిష్యసి చేద్ బాలే సంక్రుద్ధః పృథివీపతిః । అన్యానాజ్ఞాకరాన్ప్రేష్య బలాన్నేష్యతి సామ్ప్రతమ్
నీవు రాకపోతే, బాలికా, భూమిని పాలించే రాజు కోపంతో ఉన్నాడు. అతని ఆజ్ఞకు లోబడే వారిని పంపించి, బలవంతంగా నిన్ను తీసుకురమ్మని చెప్పిస్తాడు.
కేశేష్వాకృష్య తే నూనం దానవా బలదర్పితాః । త్వాం నయిష్యన్తి వామోరు తరసా శుమ్భసన్తిధౌ
శక్తిలో మదమెరిగిన దానవులు నిన్ను జుట్టు పట్టుకుని లాగి, వామోరు, వేగంగా శుంభుని ఎదుటికి తీసుకెళ్తారు.
స్వలజ్జాం రక్ష తన్వఙ్గి సాహసం సర్వథా త్యజ । మానితా గచ్ఛ తత్పార్శ్వే మానపాత్రం యతోఽసి వై
నీవు నీ లజ్జను కాపాడుకో, సన్నని శరీరముతో ఉన్నవాడివి. ధైర్యాన్ని వదిలిపెట్టు. గౌరవంతో అతని వద్దకు వెళ్ళు, ఎందుకంటే నీవు గౌరవానికి అర్హురాలు.
క్వ యుద్ధం నిశితైర్బాణైః క్వ సుఖం రతిసఙ్గజమ్ । సారాసారం పరిచ్ఛేద్య కురు మే వచనం పటు
పదునైన బాణాలతో యుద్ధం చేయడంలో ఏమి లాభం? కలయికతో కలిగే ఆనందం ఎంత గొప్పది! ఏది మేలైనదో, ఏది కాదు అనే విషయాన్ని బాగా తెలుసుకో. నా మాట విను.