ఇత్యుక్త్వా సా తదా దేవీ సింహారూఢా మదోత్కటా । కాలికాం పార్శ్వతః కృత్వా జగామ నగరే రిపోః
అలా చెప్పిన తరువాత, ఆ దేవి పరాక్రమంతో సింహంపై ఎక్కి, కాలికాను తన పక్కన ఉంచుకుని, శత్రువు నగరానికి వెళ్లింది.
సా గత్వోపవనే తస్థావమ్బికా కాలికాన్వితా । జగావథ కలం తత్ర జగన్మోహనమోహనమ్
అంబికా కాలికాతో కలిసి ఒక వనంలోకి వెళ్లి అక్కడ నిలబడి, ప్రపంచాన్ని మోహింపజేసే మధురమైన పాటను పాడింది.
శ్రుత్వా తన్మధురం గానం మోహమీయుః ఖగా మృగాః । ముదఞ్చ పరమాం ప్రాపురమరా గగనే స్థితాః
ఆ మధురమైన గానం విని, పక్షులు, జంతువులు మైమరచిపోయాయి. ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలు పరమానందాన్ని పొందారు.
తస్మిన్నవసరే తత్ర దానవౌ శుమ్భసేవకౌ । చణ్డముణ్డాభిధౌ ఘోరౌ రమమాణౌ యదృచ్ఛయా
అప్పట్లో, శుంభుడికి సేవకులైన రెండు భయంకరమైన రాక్షసులు, చండుడు, ముండుడు, అక్కడకు యాదృచ్ఛికంగా వచ్చారు.
ఆగతౌ దదృశాతే తు తాం తదా దివ్యరూపిణీమ్ । అమ్బికాం గానసంయుక్తాం కాలికాం పురతః స్థితామ్
వారు వచ్చి, ఆ సమయంలో దివ్యరూపిణి అయిన అంబికాను గానం చేస్తూ, ముందుగా కాలికా నిలబడి ఉన్నదాన్ని చూశారు.
దృష్ట్వా తాం దివ్యరూపాఞ్చ దానవౌ విస్మయాన్వితౌ । జగ్మతుస్తరసా పార్శ్వం శుమ్భస్య నృపసత్తమ
ఆమెను ఆ దివ్యరూపంలో చూసి, ఆ ఇద్దరు రాక్షసులు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయి, వెంటనే శుంభుడి వద్దకు పరుగెత్తారు, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా!
తౌ గత్వా తం సమాసీనం దైత్యానామధిపం గృహే । ఊచతుర్మధురాం వాణీం ప్రణమ్య శిరసా నృపమ్
వారు వెళ్లి, రాక్షసాధిపతి అయిన రాజు అక్కడ కూర్చున్న ఇంటికి చేరి, తల వంచి నమస్కరించి మధురంగా ఇలా చెప్పారు.
రాజన్ హిమాలయాత్కామం కామినీ కామమోహినీ । సమ్ప్రాప్తా సింహమారూఢా సర్వలక్షణసంయుతా
"రాజా! హిమాలయాల నుంచి ఒక అందమైన, మనసును మోహింపజేసే మహిళ సింహంపై ఎక్కి, అన్ని శుభలక్షణాలతో ఇక్కడికి వచ్చింది."
నేదృశీ దేవలోకేఽస్తి న గన్ధర్వపురే తథా । న దృష్టా న శ్రుతా క్వాపి పృథివ్యాం ప్రమదోత్తమా
"ఇలాంటి మహిళ దేవలోకంలో లేదు, గంధర్వుల నగరంలో లేదు. భూమిపై ఎక్కడా ఇలాంటి ఉత్తమ స్త్రీని చూడలేదు, వినలేదు కూడా."
గానఞ్చ తాదృశం రాజన్ కరోతి జనరఞ్జనమ్ । మృగాస్తిష్ఠన్తి తత్పార్శ్వే మథురస్వరమోహితాః
"రాజా! ఆమె పాట అందరికీ ఆనందాన్ని ఇస్తోంది. ఆమె మధురమైన స్వరానికి జంతువులు కూడా ఆమె పక్కన నిలబడి మైమరచిపోతున్నాయి."
జ్ఞాయతాం కస్య పుత్రీయం కిమర్థమిహ చాగతా । గృహ్యతాం రాజశార్దూల తవ యోగ్యాస్తి కామినీ
"ఆమె ఎవరి కుమార్తె, ఎందుకు ఇక్కడికి వచ్చింది తెలుసుకోండి. ఓ రాజులలో సింహమా! ఆమె మీకు తగిన స్త్రీ, ఆమెను తీసుకోండి."
జ్ఞాత్వాఽఽనయ గృహే భార్యాం కురు కల్యాణలోచనామ్ । నిశ్చితం నాస్తి సంసారే నారీ త్వేవంవిధా కిల
"తెలుసుకుని ఆమెను ఇక్కడికి తీసుకొండి. ఆమెను మీ భార్యగా చేసుకోండి, ఆమె శుభదృష్టి కలది. ఈ లోకంలో ఇలాంటి స్త్రీ మరొకరు ఉండదు."
దేవానాం సర్వరత్నాని గృహీతాని త్వయా నృప । కస్మాన్నేమాం వరారోహాం ప్రగహ్ణాసి నృపోత్తమ
ఓ రాజా, నీవు దేవతల సర్వ రత్నాలను స్వాధీనం చేసుకున్నావు. అయితే, ఈ అందమైన మహిళను ఎందుకు స్వీకరించడంలేదు, మహారాజా?
ఇన్ద్రస్యైరావతః శ్రీమాన్పారిజాతతరుస్తథా । గృహీతోఽశ్వః సప్తముఖస్త్వయా నృప బలాత్కిల
ఇంద్రుని వైభవంగా ఉన్న ఐరావతం, పారిజాత వృక్షం, ఏడుముఖాల గుర్రాన్ని కూడా నీవు బలవంతంగా తీసుకున్నావు, రాజా.
విమానం వైధసం దివ్యం మరాలధ్వజసంయుతమ్ । త్వయాత్తం రత్నభూతం తద్బలేన నృప చాద్భుతమ్
హంస జెండాతో అలంకరించబడిన వైధస విమానాన్ని కూడా నీవు నీ బలంతో అద్భుతమైన రత్నంగా స్వాధీనం చేసుకున్నావు, రాజా.
కుబేరస్య నిధిః పద్మస్త్వయా రాజన్ సమాహృతః । ఛత్రం జలపతేః శుభ్రం గృహీతం తత్త్వయా బలాత్
కుబేరుని పద్మనిధిని నీవు తెచ్చుకున్నావు, రాజా. జలపతికి చెందిన తెల్లటి గొడుగును కూడా నీవు బలవంతంగా స్వీకరించావు.
పాశశ్చాపి నిశుమ్భేన భ్రాత్రా తవ నృపోత్తమ । గృహీతోఽస్తి హఠాత్కామం వరుణస్య జితస్య చ
మహారాజా, నీ తమ్ముడు నిశుంభుడు కూడా వరుణుని పాశాన్ని అతన్ని ఓడించి బలవంతంగా తీసుకున్నాడు.
అమ్లానపఙ్కజాం తుభ్యం మాలాం జలనిధిర్దదౌ । భయాత్తవ మహారాజ రత్నాని వివిధాని చ
నీ భయంతో మహారాజా, సముద్రం నీకు ఎప్పటికీ మురجھని కమలమాలను, ఇంకా ఎన్నో రకాల రత్నాలను ఇచ్చింది.
మృత్యోః శక్తిర్యమస్యాపి దణ్డః పరమదారుణః । త్వయా జిత్వా హృతః కామం కిమన్యద్వర్ణ్యతే నృప
నీవు మరణుని శక్తిని, యముని భయంకరమైన దండును కూడా ఓడించి నీ ఇష్టానుసారం స్వాధీనం చేసుకున్నావు. ఇంకా ఏమి చెప్పాలి, రాజా?
కామధేనుర్గహీతాద్య వర్తతే సాగరోద్భవా । మేనకాద్యా వశే రాజంస్తవ తిష్ఠన్తి చాప్సరాః
ఈ రోజు సముద్రంలో పుట్టిన కామధేనువును నీవు తీసుకున్నావు. మేనకాదులు అప్సరసలు నీ వశంలో ఉన్నారు, రాజా.
ఏవం సర్వాణి రత్నాని త్వయాత్తాని బలాదపి । కస్మాన్న గృహ్యతే కాన్తారత్నమేషా వరాఙ్గనా
ఇలా నీవు అన్ని రత్నాలను బలవంతంగా స్వాధీనం చేసుకున్నావు. మరి ఈ సుందరాంగిని, స్త్రీలలో రత్నమైన ఈ మహిళను ఎందుకు తీసుకోవడంలేదు?
సర్వాణి తే గృహస్థాని రత్నాని విశదాన్యథ । అనయా సమ్భవిష్యన్తి రత్నభూతాని భూపతే
రాజా, నీ ఇంట్లో ఉన్న అన్ని రత్నాలు ఈమె వల్ల నిజమైన రత్నాలవిగా మారతాయి.
త్రిషు లోకేషు దైత్యేన్ద్ర నేదృశీ వర్తతే ప్రియా । తస్మాత్తామానయాశు త్వం కురు భార్యాం మనోహరామ్
మూడు లోకాలలో నీకు ఇలాంటి ప్రియురాలు ఎక్కడా లేదు, దైత్యేంద్రా. అందుకే, వెంటనే ఆమెను తీసుకొచ్చి నీ మనోహరమైన భార్యగా చేసుకో.
వ్యాస ఉవాచ ఇతి శ్రుత్వా తయోర్వాక్యం మధురం మధురాక్షరమ్ । ప్రసన్నవదనః ప్రాహ సుగ్రీవం సనిధౌ స్థితమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు: వారి మధురమైన మాటలు విని, సంతోషమైన ముఖంతో అతడు పక్కన ఉన్న సుగ్రీవుని ఇలా అన్నాడు.
గచ్ఛ సుగ్రీవ దూతత్వం కురు కార్యం విచక్షణ । వక్తవ్యఞ్చ తథా తత్ర యథాభ్యేతి కృశోదరీ
సుగ్రీవా, వెళ్ళి దూతగా పని చేయి. ఈ కార్యాన్ని తెలివిగా నెరవేర్చు. అక్కడ పలికే మాటలతో కృశోదరీని రప్పించేలా చూడు.
ఉపాయౌ ద్వౌ ప్రయోక్తవ్యౌ కాన్తాసు సువిచక్షణైః । సామదానే ఇతి ప్రాహుః శృఙ్గారరసకోవిదాః
ప్రేమలో నిపుణులు చెబుతారు — స్త్రీల విషయంలో సమం, దానం అనే రెండు మార్గాలు తెలివిగా ఉపయోగించాలి.
భేదే ప్రయుజ్యమానేఽపి రసాభాసస్తు జాయతే । నిగ్రహే రసభఙ్గః స్యాత్తస్మాత్తౌ దూషితౌ బుధైః
విభేదాన్ని ఉపయోగిస్తే ప్రేమలో నిజమైన ఆనందం ఉండదు. కఠినంగా వ్యవహరిస్తే ప్రేమ నశిస్తుంది. అందుకే, తెలివైనవారు ఆ రెండు మార్గాలను వదిలేస్తారు.
సామదానముఖైర్వాక్యైః శ్లక్ష్ణైర్నర్మయుతైస్తథా । కా న యాతి వశే దూత కామినీ కామపీడితా
సమం, దానం వంటి మృదువైన, సరదా కలిగిన మాటలు వినిపిస్తే, కోరికతో ఉన్న ఏ మహిళ దూతా, ఎవరు వశమవకపోతారు?
వ్యాస ఉవాచ సుగ్రీవస్తు వచః శ్రుత్వా శుమ్భోక్తం సుప్రియం పటు । జగామ తరసా తత్ర యత్రాస్తే జగదమ్బికా
వ్యాసుడు చెప్పాడు: శుంభుడు చెప్పిన మధురమైన, నైపుణ్యమైన మాటలు విని, సుగ్రీవుడు వేగంగా అక్కడికి వెళ్లాడు, అక్కడ జగదంబిక ఉన్నది.
సోఽపశ్యత్సుముఖీం కాన్తాం సింహస్యోపరిసంస్థితామ్ । ప్రణమ్య మధురం వాక్యమువాచ జగదమ్బికామ్
అతడు సుందరమైన ముఖం గల దేవిని సింహంపై కూర్చున్నదిగా చూశాడు. నమస్కరించి, జగదంబికకు మధురమైన మాటలు చెప్పాడు.