గతిరన్యా న చాస్మాకం త్వమేవాసి మహాబలే । కురు కార్యం సురాణాం వై దుఃఖితానాం సుమధ్యమే
మాకు ఇంకెవరూ ఆశ్రయం లేరు, ఓ మహాబలశాలినీ! మేము నీ మీదే ఆధారపడి ఉన్నాము. ఓ సుందరీ, బాధపడుతున్న దేవతల పని నీవు తీరుస్తావు.
దేవాస్త్వదఙ్ఘ్రిభజనే నిరతాః సదైవ తే దానవైరతిబలైర్విపదం సునీతాః । తాన్దేవి దుఃఖరహితాన్ కురు భక్తియుక్తా- న్మాతస్త్వమేవ శరణం భవ దుఃఖితానామ్
దేవతలు ఎప్పుడూ నీ పాదసేవలో నిమగ్నంగా ఉంటారు. అయినా, ఆ దానవుల బలంతో వారు కష్టాల్లో పడిపోయారు. అమ్మా, వారిని భక్తితో నిండినవారిగా, దుఃఖరహితులుగా చేయి. బాధపడే వారికి నీవే ఆశ్రయం.
సకలభువనరక్షా దేవి కార్యా త్వయాద్య స్వకృతమితి విదిత్వా విశ్వమేతద్యుగాదౌ । జనని జగతి పీడాం దానవా దర్పయుక్తాః స్వబలమదసమేతాస్తే ప్రకుర్వన్తి మాతః
అమ్మా, నీవు ఈ రోజు అన్ని లోకాలను రక్షించాలి. ఇది నీ స్వంత పని అని తెలుసు. యుగారంభంలోనే, తమ బలంతో గర్వించి ఉన్న దానవులు, ప్రపంచానికి బాధ కలిగిస్తున్నారు, తల్లి.
దేవ్యా సుగ్రీవదూతాయ స్వవ్రతకథనమ్ వ్యాస ఉవాచ ఏవం స్తుతా తదా దేవీ దైవతైః శత్రుతాపితైః । స్వశరీరాత్పరం రూపం ప్రాదుర్భూతం చకార హ
వ్యాసుడు చెప్పాడు: అప్పుడు శత్రువుల చేత బాధపడుతున్న దేవతలు ఆమెను స్తుతించినప్పుడు, ఆ దేవి తన శరీరం నుంచి మరొక పరమమైన రూపాన్ని ప్రదర్శించింది.
పార్వత్యాస్తు శరీరాద్వై నిఃసృతా చామ్బికా యదా । కౌశికీతి సమస్తేషు తతో లోకేషు పఠ్యతే
పార్వతీ దేవి శరీరంలో నుంచి అంబికా వెలువడినప్పుడు, ఆమెను అన్ని లోకాలలో 'కౌశికీ' అని పిలిచారు.
నిఃసృతాయాం తు తస్యాం సా పార్వతీ తనువ్యత్యయాత్ । కృష్ణరూపాథ సఞ్జాతా కాలికా సా ప్రకీర్తితా
ఆమె వెలువడిన తరువాత, పార్వతీ తన రూపం మారినందువల్ల నల్లగా మారింది. అప్పటినుంచి ఆమెను 'కాలికా' అని పిలిచారు.
మషీవర్ణా మహాఘోరా దైత్యానాం భయవర్ధినీ । కాలరాత్రీతి సా ప్రోక్తా సర్వకామఫలప్రదా
ఆమె మషిపోలా నల్లగా, భయంకరంగా ఉండి, రాక్షసులకు భయాన్ని పెంచింది. ఆమెను 'కాలరాత్రి' అని పిలుస్తారు. ఆమె అన్నీ కోరికలను తీర్చే తల్లి.
అమ్బికాయాః పరం రూపం విరరాజ మనోహరమ్ । సర్వభూషణసంయుక్తం లావణ్యగుణసంయుతమ్
అంబికా పరమరూపం ఎంతో అందంగా, ఆకర్షణీయంగా మెరిసింది. అన్ని అలంకారాలతో, అందంతో కూడిన రూపంగా వెలిగింది.
తతోఽమ్బికా తదా దేవానిత్యువాచ హ సస్మితా । తిష్ఠన్తు నిర్భయా యూయం హనిష్యామి రిపూనిహ
అప్పుడు అంబికా చిరునవ్వుతో దేవతలతో ఇలా చెప్పింది: "మీరు భయపడకండి. నేను మీ శత్రువులను ఇక్కడే సంహరిస్తాను."
కార్యం వః సర్వథా కార్యం విహరిష్యామ్యహం రణే । నిశుమ్భాదీన్వధిష్యామి యుష్మాకం సుఖహేతవే
"మీ పని తప్పకుండా పూర్తిచేస్తాను. యుద్ధంలో ఆనందిస్తూ, నిశుంభుడు మొదలైనవారిని మీ ఆనందార్థం సంహరిస్తాను."
ఇత్యుక్త్వా సా తదా దేవీ సింహారూఢా మదోత్కటా । కాలికాం పార్శ్వతః కృత్వా జగామ నగరే రిపోః
అలా చెప్పిన తరువాత, ఆ దేవి పరాక్రమంతో సింహంపై ఎక్కి, కాలికాను తన పక్కన ఉంచుకుని, శత్రువు నగరానికి వెళ్లింది.
సా గత్వోపవనే తస్థావమ్బికా కాలికాన్వితా । జగావథ కలం తత్ర జగన్మోహనమోహనమ్
అంబికా కాలికాతో కలిసి ఒక వనంలోకి వెళ్లి అక్కడ నిలబడి, ప్రపంచాన్ని మోహింపజేసే మధురమైన పాటను పాడింది.
శ్రుత్వా తన్మధురం గానం మోహమీయుః ఖగా మృగాః । ముదఞ్చ పరమాం ప్రాపురమరా గగనే స్థితాః
ఆ మధురమైన గానం విని, పక్షులు, జంతువులు మైమరచిపోయాయి. ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలు పరమానందాన్ని పొందారు.
తస్మిన్నవసరే తత్ర దానవౌ శుమ్భసేవకౌ । చణ్డముణ్డాభిధౌ ఘోరౌ రమమాణౌ యదృచ్ఛయా
అప్పట్లో, శుంభుడికి సేవకులైన రెండు భయంకరమైన రాక్షసులు, చండుడు, ముండుడు, అక్కడకు యాదృచ్ఛికంగా వచ్చారు.
ఆగతౌ దదృశాతే తు తాం తదా దివ్యరూపిణీమ్ । అమ్బికాం గానసంయుక్తాం కాలికాం పురతః స్థితామ్
వారు వచ్చి, ఆ సమయంలో దివ్యరూపిణి అయిన అంబికాను గానం చేస్తూ, ముందుగా కాలికా నిలబడి ఉన్నదాన్ని చూశారు.
దృష్ట్వా తాం దివ్యరూపాఞ్చ దానవౌ విస్మయాన్వితౌ । జగ్మతుస్తరసా పార్శ్వం శుమ్భస్య నృపసత్తమ
ఆమెను ఆ దివ్యరూపంలో చూసి, ఆ ఇద్దరు రాక్షసులు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయి, వెంటనే శుంభుడి వద్దకు పరుగెత్తారు, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా!
తౌ గత్వా తం సమాసీనం దైత్యానామధిపం గృహే । ఊచతుర్మధురాం వాణీం ప్రణమ్య శిరసా నృపమ్
వారు వెళ్లి, రాక్షసాధిపతి అయిన రాజు అక్కడ కూర్చున్న ఇంటికి చేరి, తల వంచి నమస్కరించి మధురంగా ఇలా చెప్పారు.
రాజన్ హిమాలయాత్కామం కామినీ కామమోహినీ । సమ్ప్రాప్తా సింహమారూఢా సర్వలక్షణసంయుతా
"రాజా! హిమాలయాల నుంచి ఒక అందమైన, మనసును మోహింపజేసే మహిళ సింహంపై ఎక్కి, అన్ని శుభలక్షణాలతో ఇక్కడికి వచ్చింది."
నేదృశీ దేవలోకేఽస్తి న గన్ధర్వపురే తథా । న దృష్టా న శ్రుతా క్వాపి పృథివ్యాం ప్రమదోత్తమా
"ఇలాంటి మహిళ దేవలోకంలో లేదు, గంధర్వుల నగరంలో లేదు. భూమిపై ఎక్కడా ఇలాంటి ఉత్తమ స్త్రీని చూడలేదు, వినలేదు కూడా."
గానఞ్చ తాదృశం రాజన్ కరోతి జనరఞ్జనమ్ । మృగాస్తిష్ఠన్తి తత్పార్శ్వే మథురస్వరమోహితాః
"రాజా! ఆమె పాట అందరికీ ఆనందాన్ని ఇస్తోంది. ఆమె మధురమైన స్వరానికి జంతువులు కూడా ఆమె పక్కన నిలబడి మైమరచిపోతున్నాయి."
జ్ఞాయతాం కస్య పుత్రీయం కిమర్థమిహ చాగతా । గృహ్యతాం రాజశార్దూల తవ యోగ్యాస్తి కామినీ
"ఆమె ఎవరి కుమార్తె, ఎందుకు ఇక్కడికి వచ్చింది తెలుసుకోండి. ఓ రాజులలో సింహమా! ఆమె మీకు తగిన స్త్రీ, ఆమెను తీసుకోండి."
జ్ఞాత్వాఽఽనయ గృహే భార్యాం కురు కల్యాణలోచనామ్ । నిశ్చితం నాస్తి సంసారే నారీ త్వేవంవిధా కిల
"తెలుసుకుని ఆమెను ఇక్కడికి తీసుకొండి. ఆమెను మీ భార్యగా చేసుకోండి, ఆమె శుభదృష్టి కలది. ఈ లోకంలో ఇలాంటి స్త్రీ మరొకరు ఉండదు."
దేవానాం సర్వరత్నాని గృహీతాని త్వయా నృప । కస్మాన్నేమాం వరారోహాం ప్రగహ్ణాసి నృపోత్తమ
ఓ రాజా, నీవు దేవతల సర్వ రత్నాలను స్వాధీనం చేసుకున్నావు. అయితే, ఈ అందమైన మహిళను ఎందుకు స్వీకరించడంలేదు, మహారాజా?
ఇన్ద్రస్యైరావతః శ్రీమాన్పారిజాతతరుస్తథా । గృహీతోఽశ్వః సప్తముఖస్త్వయా నృప బలాత్కిల
ఇంద్రుని వైభవంగా ఉన్న ఐరావతం, పారిజాత వృక్షం, ఏడుముఖాల గుర్రాన్ని కూడా నీవు బలవంతంగా తీసుకున్నావు, రాజా.
విమానం వైధసం దివ్యం మరాలధ్వజసంయుతమ్ । త్వయాత్తం రత్నభూతం తద్బలేన నృప చాద్భుతమ్
హంస జెండాతో అలంకరించబడిన వైధస విమానాన్ని కూడా నీవు నీ బలంతో అద్భుతమైన రత్నంగా స్వాధీనం చేసుకున్నావు, రాజా.
కుబేరస్య నిధిః పద్మస్త్వయా రాజన్ సమాహృతః । ఛత్రం జలపతేః శుభ్రం గృహీతం తత్త్వయా బలాత్
కుబేరుని పద్మనిధిని నీవు తెచ్చుకున్నావు, రాజా. జలపతికి చెందిన తెల్లటి గొడుగును కూడా నీవు బలవంతంగా స్వీకరించావు.
పాశశ్చాపి నిశుమ్భేన భ్రాత్రా తవ నృపోత్తమ । గృహీతోఽస్తి హఠాత్కామం వరుణస్య జితస్య చ
మహారాజా, నీ తమ్ముడు నిశుంభుడు కూడా వరుణుని పాశాన్ని అతన్ని ఓడించి బలవంతంగా తీసుకున్నాడు.
అమ్లానపఙ్కజాం తుభ్యం మాలాం జలనిధిర్దదౌ । భయాత్తవ మహారాజ రత్నాని వివిధాని చ
నీ భయంతో మహారాజా, సముద్రం నీకు ఎప్పటికీ మురجھని కమలమాలను, ఇంకా ఎన్నో రకాల రత్నాలను ఇచ్చింది.
మృత్యోః శక్తిర్యమస్యాపి దణ్డః పరమదారుణః । త్వయా జిత్వా హృతః కామం కిమన్యద్వర్ణ్యతే నృప
నీవు మరణుని శక్తిని, యముని భయంకరమైన దండును కూడా ఓడించి నీ ఇష్టానుసారం స్వాధీనం చేసుకున్నావు. ఇంకా ఏమి చెప్పాలి, రాజా?
కామధేనుర్గహీతాద్య వర్తతే సాగరోద్భవా । మేనకాద్యా వశే రాజంస్తవ తిష్ఠన్తి చాప్సరాః
ఈ రోజు సముద్రంలో పుట్టిన కామధేనువును నీవు తీసుకున్నావు. మేనకాదులు అప్సరసలు నీ వశంలో ఉన్నారు, రాజా.