శ్వశ్రూదేవరవర్గాణాం దాసీత్వం శ్వశురాలయే
అత్తగార్లు, మరిది వర్గానికి ఇంట్లో పనిమనిషిలా సేవ చేయడం.
కదాచిత్పతిరన్యాం వా కామినీం చ భజేద్యది 5.17.
ఎప్పుడైనా భర్త ఇంకొక మహిళను, ప్రియమైనవారిని కోరితే,
తదేర్ష్యా జాయతే పత్యౌ క్లేశశ్చాపి భవేదథ
అప్పుడు భర్తపై అసూయ కలిగి, మనసులో బాధ కలుగుతుంది.
స్వభావాత్పరతన్త్రాణాం సంసారే స్వప్నధర్మిణి
ఇతరులపై ఆధారపడే వారు, ఈ లోకంలో కలలో ఉన్నవారిలా ఉంటారు.
ఉత్తమః సర్వధర్మజ్ఞో ధువాదవరజో నృపః
అన్ని ధర్మాలను తెలిసినవాడు, ధృడమైన రాజు, చిన్నవాడు ఉత్తముడు.
అపరాధం వినా కాంతాం త్యక్తవాన్విపినే ప్రియామ్
ఏ తప్పు లేకుండా తన ప్రియమైన భార్యను అడవిలో వదిలేశాడు.
కాలయోగాన్మృతే తస్మిన్నారీ స్యాద్ దుఃఖభాజనమ్
కాల ప్రభావంతో అతను మరణించినప్పుడు, ఆ మహిళ బాధకు లోనయ్యింది.
పరోషి(పి?)తపతిత్వేఽపి దుఃఖం స్యాదధికం గృహే
ఇంకొకరిని భర్తగా చేసుకున్నా, ఇంట్లో ఆమెకు బాధ మరింత ఎక్కువగా ఉంటుంది.
తస్మాత్పతిర్న కర్తవ్యః సర్వథేతి మతిర్మమ
కాబట్టి, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ భర్తను తీసుకోకూడదు — ఇదే నా అభిప్రాయం.
న చ వాంఛతి భర్తారం కౌమారవ్రతధారిణీ
యౌవన వ్రతాన్ని పాటించే యువతి భర్తను కోరదు.
న కాంక్షతి పతిం కర్తుం బహుదోషవిచక్షణా
చాలా లోపాలు తెలుసుకున్న ఆమె, భర్తను చేసుకోవాలని ఆశపడదు.
వివాహో న కృతః పుత్ర్యా జ్ఞాత్వా భావవి వర్జితామ్ 5.17.
లోకబద్ధత లేని కుమార్తెకు పెళ్లి చేయలేదు.
యౌవనస్యాంకురా జాతా నారీణాం కామ దీపకాః
స్త్రీలకు యౌవనపు మొగ్గలు పుట్టి, కోరిక దీపాన్ని వెలిగిస్తాయి.
చకమే న పతిం కర్తుం జ్ఞానార్థపద భాషిణీ
జ్ఞానానికి దారితీసే మాటలు చెప్పుతూ, ఆమె భర్తను చేసుకోవాలని కోరలేదు.
జగామ సుముఖీ ప్రేమ్ణా సైరంధ్రీగణసేవితా
అందమైన ముఖం కలిగిన ఆమె, ప్రేమతో, సైరంధ్రీలతో కలిసి వెళ్లింది.
పుష్పాణి చిన్వతీ రమ్యా వయస్యాభిః సమావృతా
స్నేహితులతో కలిసి, అందంగా, పువ్వులు ఏరుకుంటూ ఉంది.
ఆజగామ మహావీరో వీరసేనోఽతివిశ్రుతః
పెద్ద వీరుడు, విరసేనుడు, ఎంతో పేరుగాంచినవాడు అక్కడికి వచ్చాడు.
సైన్యం చ పృష్ఠతస్తస్య సమాయాతి శనైః శనైః
వీరసేనుని వెనుక అతని సైన్యం నెమ్మదిగా ముందుకు వచ్చేది.
మందోదర్యై తథా ప్రోక్తం సమాయాతి నరః పథి
మండోదరీ ముందే చెప్పింది — ఒక మనిషి ఈ దారిలో రాబోతున్నాడు.
మన్యేఽహం నృపతిః కశ్చిత్ప్రాప్తో భాగ్యవశాదిహ
నాకు అనిపిస్తోంది — ఎవరో రాజు అదృష్టవశాత్తు ఇక్కడికి వచ్చారు.
దృష్ట్వా తామసితాపాంగీం విస్మయం ప్రాప భూపతిః
ఆ తామసితాపాంగిని చూసి, ఆ రాజు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.
కేయం బాలా విశాలాక్షీ కస్య పుత్రీ వదాశు మే 5.17.
ఈ విశాలమైన కన్నుల బాలిక ఎవరు? ఆమె ఎవరి కుమార్తె అని త్వరగా చెప్పు.
ప్రథమం బ్రూహి మే వీర పృచ్ఛామి త్వాం సులోచనమ్
ముందుగా చెప్పు వీరా, నిన్ను అడుగుతున్నాను, సుందర కళ్ళవాడా.
ఇతి పృష్టస్తు సైరంధ్ర్యా తాము వాచ మహీపతిః
అలా ఆ సైరంధ్రీ అడిగినప్పుడు, ఆ రాజు ఆమెతో మాట్లాడాడు.
తస్య పాలయితా చాహం వీరసేనాభిధః ప్రియే
నేనే ఆమెను చూసుకునే వాడిని ప్రియమైనవాడా, నాకు వీరసేన అనే పేరు.
మార్గభ్రమాదిహ ప్రాప్తం విద్ధి మాం కోసలాధిపమ్ చన్ద్రసేనసుతా రాజన్నామ్నా మన్దోదరీ కిల
నేను మార్గం తప్పి ఇక్కడికి వచ్చిన కోసల దేశపు రాజును. రాజా, ఈమె చంద్రసేన కుమార్తె మండోదరీ.
ఉద్యానే రంతుకామేయం ప్రాప్తా కమల లోచనా
ఈ కమలనయన బాలిక ఉద్యానవనంలో ఆడుకోవాలనే కోరికతో ఇక్కడికి వచ్చింది.
సైరంధ్రి చతురాఽసి త్వం రాజపుత్రీం ప్రబోధయ
సైరంధ్రీ, నీవు తెలివైనవాడివి. రాజకుమార్తెను మెలకువ చేయు.
గాంధర్వేణ వివాహేన పతిం మాం కురు కామిని
కామినీ, గాంధర్వ వివాహంతో నన్ను నీ భర్తగా చేసుకో.
వాంఛామి రూపసంపన్నాం సుకులాం కామినీం కిల
నాకు అందమైన, మంచి కుటుంబంలో పుట్టిన భార్య కావాలని ఉంది.