తేన చ త్వయ్యరాలాక్షి న ముఞ్చతి శిలీముఖాన్ । అథవా మేఽహితైర్దేవైర్వారితోఽసౌ ఝషధ్వజః
అందుకే, ఓ వంకర కళ్ల కలదా! మన్మథుడు తన బాణాలను నీపై ప్రయోగించడం లేదు. లేదా ఆ మత్స్యధ్వజుడు శత్రువులైన దేవతల చేత ఆపబడ్డాడేమో.
సుఖవిధ్వంసిభిస్తేన త్వయి న ప్రహరత్యపి । త్యక్త్వా మాం మృగశావాక్షి పశ్చాత్తాపం కరిష్యసి
అందుకే, ఆ సుఖాన్ని నాశనం చేసే బాణాలతో నిన్ను తాకడం లేదు. కాని, ఓ చందమామ కన్నుల కలదా! నన్ను వదిలిపెడితే, తర్వాత నీవు పశ్చాత్తాపపడతావు.
మన్దోదరీవ తన్వఙ్గి పరిత్యజ్య శుభం నృపమ్ । అనుకూలం పతిం పశ్చాత్సా చకార శఠం పతిమ్ । కామార్తా చ యదా జాతా మోహేన వ్యాకులాన్తరా
ఓ సన్నని నడుము కలిగినవాడా! మందోదరి తన మంచి భర్తను వదిలి, తరువాత ఒక మాయగాడిని భర్తగా చేసుకున్నట్టు, ఆమె కూడా కోరికతో మత్తులో మునిగి, తనను తాను మోసం చేసుకున్నది.
రాజపుత్రీమన్దోదరీవృత్తవర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ కా సా మందోదరీ నారీ కోఽసౌ త్యక్తో నృపస్తయా
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ మందోదరి అనే మహిళ ఎవరు? ఆమె వదిలిన ఆ రాజు ఎవరు?
శఠః కో వా నృపః పశ్చాత్తన్మే బ్రూహి కథానకమ్
ఆమె తరువాత స్వీకరించిన ఆ మాయగాడు రాజు ఎవరు? ఈ కథను నాకు చెప్పు.
మహిష ఉవాచ ఘనపాదపసంయుక్తో ధనధాన్యసమృద్ధిమాన్
మహిషుడు ఇలా అన్నాడు: ఒక రాజు ఉండేవాడు. అతనికి బలమైన ఏనుగులు, అపారమైన ధనం, ధాన్యం ఉండేవి.
చంద్రసేనాఽభిధస్తత్ర రాజా ధర్మపరాయణః
ఆ రాజుని పేరు చంద్రసేనుడు. అతడు ధర్మాన్ని పాటించేవాడు.
సత్యవాదీ మృదుః శూరస్తితిక్షుర్నీతిసాగరః
అతడు ఎప్పుడూ నిజం మాట్లాడేవాడు, మృదువుగా ఉండేవాడు, వీరుడు, సహనశీలి, మంచి నడవడిలో సముద్రంలా ఉండేవాడు.
తస్య భార్యా వరారోహా సున్దరీ సుభగా శుభా
ఆయన భార్య అందమైన రూపాన్ని కలిగి, సౌభాగ్యశాలి, మంగళకరమైనవారు.
నామ్నా గుణవతీ కాంతా సర్వలక్షణసంయుతా
ఆమె పేరు గుణవతి. ఆమె అందమైనది, అన్ని శుభలక్షణాలతో కూడినది.
పితా చాతీవ సంతుష్టః పుత్రీం ప్రాప్య మనోరమామ్
ఆమె తండ్రి అలాంటి మనోహరమైన కుమార్తెను పొందినందుకు చాలా సంతోషపడ్డాడు.
ఇందోః కలేవ చాత్యర్థం వవృధే సా దినేదినే
ఆమె రోజురోజుకూ పెరుగుతూ, పెరుగుతున్న చంద్రునిలా మెరిసింది.
వరార్థం నృపతిశ్చిన్తామవాప చ దినేదినే 5.17.
ఆమెకు మంచి వరుడు దొరకాలని ఆ రాజు ప్రతిరోజూ ఆందోళన చెందేవాడు.
తస్య పుత్రోఽతిమేధావీ కంబుగ్రీవోఽతివిశ్రుతః
ఆయనకు ఒక కుమారుడు ఉండేవాడు. అతడు గొప్ప తెలివిగలవాడు, కంబుగ్రీవుడు అని ప్రసిద్ధి పొందినవాడు.
సర్వలక్షణసంపన్నః సర్వవిద్యార్థపారగః
అతడు అన్ని శుభలక్షణాలతో, అన్ని విద్యల్లో నిపుణుడిగా ఉండేవాడు.
కంబుగ్రీవాయ కన్యాం స్వాం దాస్యామి వరవర్ణినీమ్
నా అందమైన కుమార్తెను కంబుగ్రీవునికి ఇస్తానని అతడు అనుకున్నాడు.
వివాహం తే పితా కర్తుం కంబుగ్రీవేణ వాంఛతి
ఆమె తండ్రి తన కుమార్తెను కంబుగ్రీవునితో పెళ్లి చేయాలని కోరుకున్నాడు.
నాహం పతిం కరిష్యామి నేచ్ఛా మేఽస్తి పరిగ్రహే
ఆమె, "నేను పెళ్లి చేసుకోను; నాకు పెళ్లి మీద ఆసక్తి లేదు," అని చెప్పింది.
స్వాతంత్ర్యా న్మోక్షమిత్యాహుః పణ్డితాః శాస్త్రకోవిదా
శాస్త్రాల్లో నిపుణులైన పండితులు, స్వతంత్రతే మోక్షమని అంటారు.
వివాహే వర్తమానే తు పావకస్య చ సన్నిధౌ
కానీ పెళ్లి జరుగుతున్నప్పుడు, పవిత్రమైన అగ్ని ముందు ఉన్నప్పుడు,
శ్వశ్రూదేవరవర్గాణాం దాసీత్వం శ్వశురాలయే
అత్తగార్లు, మరిది వర్గానికి ఇంట్లో పనిమనిషిలా సేవ చేయడం.
కదాచిత్పతిరన్యాం వా కామినీం చ భజేద్యది 5.17.
ఎప్పుడైనా భర్త ఇంకొక మహిళను, ప్రియమైనవారిని కోరితే,
తదేర్ష్యా జాయతే పత్యౌ క్లేశశ్చాపి భవేదథ
అప్పుడు భర్తపై అసూయ కలిగి, మనసులో బాధ కలుగుతుంది.
స్వభావాత్పరతన్త్రాణాం సంసారే స్వప్నధర్మిణి
ఇతరులపై ఆధారపడే వారు, ఈ లోకంలో కలలో ఉన్నవారిలా ఉంటారు.
ఉత్తమః సర్వధర్మజ్ఞో ధువాదవరజో నృపః
అన్ని ధర్మాలను తెలిసినవాడు, ధృడమైన రాజు, చిన్నవాడు ఉత్తముడు.
అపరాధం వినా కాంతాం త్యక్తవాన్విపినే ప్రియామ్
ఏ తప్పు లేకుండా తన ప్రియమైన భార్యను అడవిలో వదిలేశాడు.
కాలయోగాన్మృతే తస్మిన్నారీ స్యాద్ దుఃఖభాజనమ్
కాల ప్రభావంతో అతను మరణించినప్పుడు, ఆ మహిళ బాధకు లోనయ్యింది.
పరోషి(పి?)తపతిత్వేఽపి దుఃఖం స్యాదధికం గృహే
ఇంకొకరిని భర్తగా చేసుకున్నా, ఇంట్లో ఆమెకు బాధ మరింత ఎక్కువగా ఉంటుంది.
తస్మాత్పతిర్న కర్తవ్యః సర్వథేతి మతిర్మమ
కాబట్టి, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ భర్తను తీసుకోకూడదు — ఇదే నా అభిప్రాయం.
న చ వాంఛతి భర్తారం కౌమారవ్రతధారిణీ
యౌవన వ్రతాన్ని పాటించే యువతి భర్తను కోరదు.