అథవా కురు సంగ్రామం బలవత్యస్మి సామ్ప్రతమ్ । ప్రేషితాహం సురైః సర్వైస్తవ నాశాయ దానవ
లేకపోతే యుద్ధం చేయి. ఇప్పుడు నేను బలవంతురాలిని, నిన్ను నాశనం చేయడానికి దేవతలందరూ నన్ను పంపారు, దానవా!
సత్యం బ్రవీమి యేనాద్య త్వయా వచనసౌహృదమ్ । దర్శితం తేన తుష్టాస్మి జీవన్గచ్ఛ యథాసుఖమ్
నిజమే చెబుతున్నాను— నీవు ఈ రోజు మాటల్లో స్నేహాన్ని చూపినందుకు నేను సంతోషించాను. నీవు ఇష్టమైనట్లు జీవించు.
సతాం సప్తపదీ మైత్రీ తేన ముఞ్చామి జీవితమ్ । మరణేచ్ఛాస్తి చేద్యుద్ధం కురు వీర యథాసుఖమ్
సజ్జనులలో, ఏడడుగులు కలిసినప్పుడు స్నేహం ఏర్పడుతుంది. అందుకే నీ ప్రాణాన్ని వదిలిపెడతాను. మరణం కోరుకుంటే, వీరుడా! ఇష్టమైనట్లు యుద్ధం చేయి.
హనిష్యామి మహాబాహో త్వామహం నాత్ర సంశయః । వ్యాస ఉవాచ ఇతి తస్యా వచః శ్రుత్వా దానవః కామమోహితః
ఓ మహాబాహువంతుడా! నిన్ను నేను చంపుతాను— ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఉవాచ శ్లక్ష్ణయా వాచా మధురం వచనం తతః । బిభేమ్యహం వరారోహే త్వాం ప్రహర్తుం వరాననే
ఆ మృదువైన, మధురమైన మాటలతో ఇలా అన్నాడు: 'ఓ సుందరీ! నీపై చేయిచేయడం నాకు భయంగా ఉంది. నీ నడుము, ముఖం ఎంత అందంగా ఉన్నాయో!'
కోమలాం చారుసర్వాఙ్గీం నారీం నరవిమోహినీమ్ । జిత్వా హరిహరాదీంశ్చ లోకపాలాంశ్చ సర్వశః
నీ శరీరం అంతా మృదువుగా, ఆకర్షణీయంగా ఉంది. నువ్వు పురుషులను మాయలో పడేసే వాడివి. హరి, హరుడు, ఇతర లోకపాలకులను కూడా నువ్వు జయించావు.
కిం త్వయా సహ యుద్ధం మే యుక్తం కమలలోచనే । రోచతే యది చార్వఙ్గి వివాహం కురు మాం భజ
ఓ కమలనేత్రా! నిన్ను నేను ఎదుర్కొని యుద్ధం చేయడంలో నాకు ఏమి లాభం? నీకు ఇష్టం ఉంటే, ఓ సుందరీ! నన్ను పెళ్లి చేసుకో, నన్ను అంగీకరించు.
నోచేద్ గచ్ఛ యథేష్టం తే దేశం యస్మాత్సమాగతా । నాహం త్వాం ప్రహరిష్యామి యతో మైత్రీ కృతా త్వయా
లేదంటే, నీవు ఎక్కడి నుంచి వచ్చావో అక్కడికి నీవు ఇష్టం వచ్చినట్టు వెళ్ళు. నేను నిన్ను కొట్టను, ఎందుకంటే నువ్వు నాకు స్నేహంగా ప్రవర్తించావు.
హితముక్తం శుభం వాక్యం తస్మాద్ గచ్ఛ యథాసుఖమ్ । కా శోభా మే భవేదన్తే హత్వా త్వాం చారులోచనామ్
నేను నీకు మేలైన, శుభమైన మాటలు చెప్పాను. నీవు సంతోషంగా వెళ్ళు. ఓ సుందరీ! నిన్ను చంపితే నాకు ఏమి మహిమ లభిస్తుంది?
స్త్రీహత్యా బాలహత్యా చ బ్రహ్మహత్యా దురత్యయా । గృహీత్వా త్వాం గృహం నూనం గచ్ఛామ్యద్య వరాననే
స్త్రీ హత్య, బాల హత్య, బ్రాహ్మణ హత్యలు భయంకరమైన పాపాలు. ఓ కాంతిమంతమైనవాడా! అందుకే, నిన్ను నా ఇంటికి తీసుకెళ్లతాను.
తథాపి మే ఫలం న స్యాద్బలాద్భోగసుఖం కుతః । ప్రబ్రవీమి సుకేశి త్వాం వినయావనతో యతః
అలా చేసినా నాకు నిజమైన ఫలితం లభించదు. బలవంతంగా పొందిన ఆనందంలో ఏమి సుఖం ఉంటుంది? ఓ మృదులమైన జుట్టు కలదా! నేను వినయంగా మాట్లాడుతున్నాను.
పురుషస్య సుఖం న స్యాదృతే కాన్తాముఖామ్బుజాత్ । తత్తథైవ హి నారీణాం న స్యాచ్చ పురుషం వినా
పురుషుడు తన ప్రియమైనవారి ముఖాన్ని చూసినప్పుడే ఆనందాన్ని పొందగలడు. అలాగే, స్త్రీకి కూడా పురుషుడు లేకపోతే సంతోషం ఉండదు.
సంయోగే సుఖసమ్భూతిర్వియోగే దుఃఖసమ్భవః । కాన్తాసి రూపసమ్పన్నా సర్వాభరణభూషితా
కలిసినప్పుడు సుఖం కలుగుతుంది, విడిపోయినప్పుడు బాధ వస్తుంది. నీవు అందమైనవాడివి, అన్ని అలంకారాలతో అలంకరించబడి ఉన్నావు.
చాతుర్యం త్వయి కిం నాస్తి యతో మాం న భజస్యహో । తవోపదిష్టం కేనేదం భోగానాం పరివర్జనమ్
నీవు నన్ను అంగీకరించకపోవడంలో నీకు తెలివితక్కువేంటి? ఈ సుఖాలను వదిలిపెట్టమని నీకు ఎవరు చెప్పారు?
వఞ్చితాసి ప్రియాలాపే వైరిణా కేనచిత్త్విహ । ముఞ్చాగ్రహమిమం కాన్తే కురు కార్యం సుశోభనమ్
ఓ సుందరీ! ఎవరో శత్రువు మధురమైన మాటలతో నిన్ను మోసం చేశాడు. ఈ మొండితనాన్ని వదిలిపెట్టు, మంచి పని చేయు.
సుఖం తవ మమాపి స్యాద్వివాహే విహితే కిల । విష్ణుర్లక్ష్యా సహాభాతి సావిత్ర్యా చ సహాత్మభూః
పెళ్లి జరిగితే నీకూ నాకు కూడా ఆనందం కలుగుతుంది. విష్ణువు లక్ష్మితో, బ్రహ్మ సావిత్రితో కలిసి ప్రకాశిస్తారు.
రుద్రో భాతి చ పార్వత్యా శచ్యా శతమఖస్తథా । కా నారీ పతిహీనా చ సుఖం ప్రాప్నోతి శాశ్వతమ్
రుద్రుడు పార్వతితో, ఇంద్రుడు శచితో కలిసి ప్రకాశిస్తారు. భర్త లేకుండా ఏ స్త్రీకి శాశ్వతమైన సుఖం లభిస్తుంది?
యేన త్వమసితాపాఙ్గి న కరోషి పతిం శుభమ్ । కామః క్వాద్య గతః కాన్తే యస్త్వాం బాణైః సుకోమలైః
ఓ నల్లని కళ్ల కలదా! నీవు మంచి భర్తను ఎందుకు ఎంచుకోవడం లేదు? ఈ రోజు మన్మథుడు, తన మృదువైన బాణాలతో నిన్ను ఎందుకు తాకడం లేదు?
మాదనైః పఞ్చభిః కామం న తాడయతి మన్దధీః । మన్యేఽహమివ కామోఽపి దయావాంస్త్వయి సున్దరి
ఐదు పుష్పబాణాలతో కూడిన మన్మథుడు నిన్ను తాకడం లేదు. ఓ సుందరీ! నేను నిన్ను ఎలా కరుణతో చూస్తున్నానో, మన్మథుడూ అలాగే నిన్ను కరుణతో చూస్తున్నాడేమో అనిపిస్తోంది.
అబలేతి చ మన్వానో న ప్రేరయతి మార్గణాన్ । మనోభవస్య వైరం వా కిమప్యస్తి మయా సహ
నీవు బలహీనురాలివని భావించి, మన్మథుడు తన బాణాలను పంపడం లేదు. లేదా మన్మథుడు నాపై ఏదైనా ద్వేషం పెట్టుకున్నాడేమో.
తేన చ త్వయ్యరాలాక్షి న ముఞ్చతి శిలీముఖాన్ । అథవా మేఽహితైర్దేవైర్వారితోఽసౌ ఝషధ్వజః
అందుకే, ఓ వంకర కళ్ల కలదా! మన్మథుడు తన బాణాలను నీపై ప్రయోగించడం లేదు. లేదా ఆ మత్స్యధ్వజుడు శత్రువులైన దేవతల చేత ఆపబడ్డాడేమో.
సుఖవిధ్వంసిభిస్తేన త్వయి న ప్రహరత్యపి । త్యక్త్వా మాం మృగశావాక్షి పశ్చాత్తాపం కరిష్యసి
అందుకే, ఆ సుఖాన్ని నాశనం చేసే బాణాలతో నిన్ను తాకడం లేదు. కాని, ఓ చందమామ కన్నుల కలదా! నన్ను వదిలిపెడితే, తర్వాత నీవు పశ్చాత్తాపపడతావు.
మన్దోదరీవ తన్వఙ్గి పరిత్యజ్య శుభం నృపమ్ । అనుకూలం పతిం పశ్చాత్సా చకార శఠం పతిమ్ । కామార్తా చ యదా జాతా మోహేన వ్యాకులాన్తరా
ఓ సన్నని నడుము కలిగినవాడా! మందోదరి తన మంచి భర్తను వదిలి, తరువాత ఒక మాయగాడిని భర్తగా చేసుకున్నట్టు, ఆమె కూడా కోరికతో మత్తులో మునిగి, తనను తాను మోసం చేసుకున్నది.
రాజపుత్రీమన్దోదరీవృత్తవర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ కా సా మందోదరీ నారీ కోఽసౌ త్యక్తో నృపస్తయా
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ మందోదరి అనే మహిళ ఎవరు? ఆమె వదిలిన ఆ రాజు ఎవరు?
శఠః కో వా నృపః పశ్చాత్తన్మే బ్రూహి కథానకమ్
ఆమె తరువాత స్వీకరించిన ఆ మాయగాడు రాజు ఎవరు? ఈ కథను నాకు చెప్పు.
మహిష ఉవాచ ఘనపాదపసంయుక్తో ధనధాన్యసమృద్ధిమాన్
మహిషుడు ఇలా అన్నాడు: ఒక రాజు ఉండేవాడు. అతనికి బలమైన ఏనుగులు, అపారమైన ధనం, ధాన్యం ఉండేవి.
చంద్రసేనాఽభిధస్తత్ర రాజా ధర్మపరాయణః
ఆ రాజుని పేరు చంద్రసేనుడు. అతడు ధర్మాన్ని పాటించేవాడు.
సత్యవాదీ మృదుః శూరస్తితిక్షుర్నీతిసాగరః
అతడు ఎప్పుడూ నిజం మాట్లాడేవాడు, మృదువుగా ఉండేవాడు, వీరుడు, సహనశీలి, మంచి నడవడిలో సముద్రంలా ఉండేవాడు.
తస్య భార్యా వరారోహా సున్దరీ సుభగా శుభా
ఆయన భార్య అందమైన రూపాన్ని కలిగి, సౌభాగ్యశాలి, మంగళకరమైనవారు.
నామ్నా గుణవతీ కాంతా సర్వలక్షణసంయుతా
ఆమె పేరు గుణవతి. ఆమె అందమైనది, అన్ని శుభలక్షణాలతో కూడినది.