కామిన్యా మరణం క్లీబరతిదం శూరదుఃఖదమ్ । ప్రార్థితం ప్రభుణా తేన మహిషేణాత్మబుద్ధినా
ఒక స్త్రీ చేతిలో మరణాన్ని కోరడం బలహీనులకు తగిన పని, అది వీరులకు బాధను కలిగిస్తుంది. మహిషుడు తనను తాను తెలివైనవాడనుకుని ఇదే కోరాడు.
తస్మాత్స్త్రీరూపమాధాయ కార్యం కర్తుముపాగతా । కథం బిభేమి త్వద్వాక్యైర్ధర్మశాస్త్రవిరోధకైః
కాబట్టి, నేను స్త్రీ రూపం ధరించి నా పని చేయడానికి వచ్చాను. నీ మాటలు ధర్మశాస్త్రాలకు విరుద్ధంగా ఉన్నప్పుడు వాటిని నేను ఎందుకు భయపడాలి?
విపరీతం యదా దైవం తృణం వజ్రసమం భవేత్ । విధిశ్చేత్సుముఖః కామం కులిశం తూలవత్తదా
విధి విరుద్ధంగా ఉన్నప్పుడు గడ్డి కూడా వజ్రంలా కఠినంగా మారుతుంది. విధి అనుకూలంగా ఉంటే, వజ్రం కూడా పత్తిలా తేలికగా మారుతుంది.
కిం సైన్యైరాయుధైః కిం వా ప్రపఞ్చైర్దుర్గసేవనైః । మరణం సామ్ప్రతం యస్య తస్య సైన్యైస్తు కిం ఫలమ్
సైన్యాలు, ఆయుధాలు, కోటలు ఏం ఉపయోగం? మరణం నిర్ణయించబడినవాడికి సైన్యాలు ఏమి చేయగలవు?
యదాయం దేహసమ్బన్ధో జీవస్య కాలయోగతః । తదైవ లిఖితం సర్వం సుఖం దుఃఖం తథా మృతిః
కాలసంబంధంగా జీవుడు శరీరాన్ని పొందినప్పుడు, అప్పటికే సుఖం, దుఃఖం, మరణం అన్నీ నిర్ణయించబడ్డాయి.
యస్య యేన ప్రకారేణ మరణం దైవనిర్మితమ్ । తస్య తేనైవ జాయేత నాన్యథేతి వినిశ్చయః
ఎవరికి ఎలాంటి మరణం విధి ద్వారా నిర్ణయించబడిందో, అది అదే విధంగా జరుగుతుంది, వేరేలా కాదు — ఇది నిశ్చయం.
బ్రహ్మాదీనాం యథా కాలే నాశోత్పత్తీ వినిర్మితే । తథైవ భవతః కామం కిమన్యేషాం విచార్యతే
బ్రహ్మ మొదలైనవారికి సృష్టి, లయాలు కాలంలో నిర్ణయించబడ్డట్లే, నీది కూడా అలాగే. మరి ఇతరుల సంగతి ఎందుకు ఆలోచించాలి?
యే మృత్యుధర్మిణస్తేషాం వరదానేన దర్పితాః । మరిష్యామో న మన్యన్తే తే మూఢా మన్దచేతసః
మరణం తప్పనిసరి అయినవారు, వరాల వల్ల గర్వించి, 'మనం చావం' అని మూర్ఖంగా అనుకుంటారు. వారి మనస్సు మాంద్యంగా ఉంటుంది.
తస్మాద్ గచ్ఛ నృపం బ్రూహి వచనం మమ సత్వరమ్ । యదాజ్ఞాపయతే భూపస్తత్కర్తవ్యం త్వయా కిల
అందుచేత, వెంటనే వెళ్లి నా మాటలను రాజుకు చెప్పు. రాజు ఏమి ఆజ్ఞాపిస్తే, అది నీవు తప్పక చేయాలి.
మఘవా స్వర్గమాప్నోతు దేవాః సన్తు హవిర్భుజః । యూయం ప్రయాత పాతాలం యది జీవితుమిచ్ఛథ
ఇంద్రుడు స్వర్గాన్ని పొందాలి, దేవతలు హవిస్సు పొందాలి. మీరు బ్రతకాలని అనుకుంటే, పాతాళానికి వెళ్లిపోండి.
అన్యథా చేన్మతిర్మన్ద మహిషస్య దురాత్మనః । తద్యుధ్యస్వ మయా సార్ధం మరణాయ కృతాదరః
లేదంటే, మహిషుడు చెడ్డ మనస్సుతో వేరేలా ఆలోచిస్తే, మరణానికి సిద్ధమై నాతో యుద్ధం చేయి.
మన్యసే సఙ్గరే భగ్నా దేవా విష్ణుపురోగమాః । దైవం హి కారణం తత్ర వరదానం ప్రజాపతేః
విష్ణువు మొదలైన దేవతలు యుద్ధంలో ఓడిపోయారని నీవు అనుకుంటున్నావు. కానీ, దానికి కారణం విధి — ప్రజాపతిచే ఇచ్చిన వరమే.
వ్యాస ఉవాచ ఇతి దేవ్యా వచః శ్రుత్వా చిన్తయామాస దానవః । కిం కర్తవ్యం మయా యుద్ధం గన్తవ్యం వా నృపం ప్రతి
వ్యాసుడు చెప్పాడు: దేవి మాటలు విని, దానవుడు ఆలోచించాడు — నేను ఏమి చేయాలి? యుద్ధం చేయాలా, లేక రాజుని దగ్గరకు వెళ్లాలా?
వివాహార్థమిహాజ్ఞప్తో రాజ్ఞా కామాతురేణ వై । తత్కథం విరసం కృత్వా గచ్ఛేయం నృపసన్నిధౌ
రాజు కామంతో నన్ను వివాహార్థంగా ఇక్కడికి పంపించాడు. ఇప్పుడు ఈ విషయం రుచి లేకుండా చేసి, రాజు ఎదుటికి ఎలా వెళ్లగలను?
ఇయం బుద్ధిః సమీచీనా యద్ వ్రజామి కలిం వినా । యథాగతం తథా శీఘ్రం రాజ్ఞే సంవేదయామ్యహమ్
నేను ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే వెళ్లిపోవడం మంచిదని నిర్ణయించుకున్నాను. అక్కడికి చేరిన వెంటనే రాజుకు ఈ విషయాన్ని తెలియజేస్తాను.
స ప్రమాణం పునః కార్యే రాజా మతిమతాం వరః । కరిష్యతి విచార్యైవ సచివైర్నిపుణైః సహ
మన రాజు, జ్ఞానంలో ముందుండే వాడు, మంత్రులతో కలిసి ఈ విషయాన్ని బాగా ఆలోచించి, అవసరమైన చర్యలు తీసుకుంటాడు.
సహసా న మయా యుద్ధం కర్తవ్యమనయా సహ । జయే పరాజయే వాపి భూపతేరప్రియం భవేత్
ఆమెతో నేను తొందరపడి యుద్ధం చేయకూడదు. గెలిచినా, ఓడిపోయినా, రాజుకు అది ఇష్టం ఉండదు.
యది మాం సున్దరీ హన్యాదహం వా హన్మి తాం పునః । యేన కేనాప్యుపాయేన స కుప్యేత్పార్థివః కిల
ఆ అందమైన ఆడది నన్ను చంపినా, లేక నేను ఆమెను ఏదైనా విధంగా చంపినా, రాజు తప్పకుండా కోపపడతాడు.
తస్మాత్తత్రైవ గత్వాహం బోధయిష్యామి తం నృపమ్ । యథాద్యాభిహితం దేవ్యా యథారుచి కరోతు సః
అందుకే నేను అక్కడికి వెళ్లి రాజుకు విషయం చెబుతాను. దేవి చెప్పినట్టు, రాజు తనకు నచ్చినట్లు చేయాలి.
వ్యాస ఉవాచ ఇతి సఞ్చిన్త్య మేధావీ జగామ నృపసన్నిధౌ । ప్రణమ్య తమువాచేదం కృతాఞ్జలిరమాత్యకః
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: ఇలా ఆలోచించిన ఆ మేధావి రాజు వద్దకు వెళ్లి, నమస్కరించి, చేతులు జోడించి ఇలా చెప్పాడు.
మన్త్ర్యువాచ రాజన్ దేవీ వరారోహా సింహస్యోపరి సంస్థితా । అష్టాదశభుజా రమ్యా వరాయుధధరా పరా
మంత్రి ఇలా అన్నాడు: రాజా! అద్భుతమైన రూపం గల దేవి సింహం మీద నిలబడి ఉంది. ఆమెకు పద్దెనిమిది చేతులు, అందమైన రూపం, దివ్య ఆయుధాలు చేతబట్టి, అత్యుత్తమురాలు.
సా మయోక్తా మహారాజ మహిషం భజ భామిని । మహిషీ భవ రాజ్ఞస్త్వం త్రైలోక్యాధిపతేః ప్రియా
నేను ఆమెతో ఇలా అన్నాను: మహారాజా! భామినీ! మహిషుడిని అంగీకరించు. రాజుకు భార్యగా, మూడు లోకాల అధిపతికి ప్రియురాలిగా అవ్వు.
పట్టరాజ్ఞీ త్వమేవాస్య భవితా నాత్ర సంశయః । స తవాజ్ఞాకరో జాతో వశవర్తీ భవిష్యతి
నువ్వే అతనికి ప్రధాన రాణి అవుతావు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అతను నీ ఆజ్ఞకు లోబడి, నీ మాటకే వినిపడతాడు.
త్రైలోక్యవిభవం భుక్త్వా చిరకాలం వరాననే । మహిషం పతిమాసాద్య యోషితాం సుభగా భవ
మూడు లోకాల ఐశ్వర్యాన్ని ఎంతో కాలం అనుభవిస్తూ, మహిషుడిని భర్తగా పొందిన అందమైనవాడా! స్త్రీలందరిలోనూ అదృష్టవంతురాలవు.
ఇతి మద్వచనం శ్రుత్వా సా స్మయావేశమోహితా । మామువాచ విశాలాక్షీ స్మితపూర్వమిదం వచః
నా మాటలు విన్న ఆ విశాలవక్షసు, చిరునవ్వుతో మాయలో మునిగిపోయి, నన్ను చూసి ఇలా నవ్వుతూ చెప్పింది.
మహిషీగర్భసమ్భూతం పశూనామధమం కిల । బలిం దాస్యామ్యహం దేవ్యై సురాణాం హితకామ్యయా
రాణి గర్భంలో పుట్టిన, జంతువులలో అత్యంత నీచుడైన మహిషుడిని, దేవతల మేలుకోసం దేవికి బలి ఇస్తాను.
కా మూఢా కామినీ లోకే మహిషం వై పతిం భజేత్ । మాదృశీ మన్దబుద్ధే కిం పశుభావం భజేదిహ
ఈ లోకంలో ఏ మూర్ఖ స్త్రీ మహిషుడిని భర్తగా తీసుకుంటుంది? నా లాంటి మాంద్యబుద్ధి కలదానెందుకు జంతువుల స్వభావాన్ని ఇక్కడ స్వీకరించాలి?
మహిషీ మహిషం నాథం సశృఙ్గా శృఙ్గసంయుతమ్ । కురుతే క్రన్దమానా వై నాహం తత్సదృశీ శఠా
రాణి మహిషుడిని తన భర్తగా, కొమ్ములతో అలంకరించినవాడిగా చేసుకుని, అతడిని అరవజేసింది. నేను అలాంటి మోసగాళ్లలోని వాడిని కాదు.
కరిష్యేఽహం మృధే యుద్ధం హనిష్యే త్వాం సురాప్రియమ్ । గచ్ఛ వా దుష్ట పాతాలం జీవితేచ్ఛా యదస్తి తే
నేను యుద్ధంలో పోరాడి, దేవతలకు శత్రువైన నిన్ను చంపుతాను. లేకపోతే, దుష్టుడా! నీకు ప్రాణం కావాలంటే పాతాళానికి పో.
పరుషం తు తయా వాక్యమిత్యుక్తం నృప మత్తయా । తచ్ఛ్రుత్వాహం సమాయాతః ప్రవిచిన్త్య పునః పునః
ఆమె మత్తులో రాజుతో కఠినంగా మాట్లాడింది. ఆ మాటలు విని, నేను తిరిగి వచ్చాను, మళ్లీ మళ్లీ ఆలోచిస్తూ.