తస్మాదిహాగతాస్మ్యద్య తద్వధార్థం కృతోద్యమా । ఏకాకినీ న సైన్యేన సంయుతా మన్త్రిసత్తమ
అందుకే, నేను ఈ రోజు ఇక్కడికి వచ్చాను, అతన్ని సంహరించేందుకు సంకల్పించాను. మంత్రిశ్రేష్ఠా! నేను ఒంటరిగా వచ్చాను, నా వెంట సైన్యం లేదు.
యత్త్వయాహం సామపూర్వం కృత్వా స్వాగతమాదరాత్ । ఉక్తా మధురయా వాచా తేన తుష్టాస్మి తేఽనఘ
నువ్వు మధురంగా, ఆదరంగా స్వాగతించి మాట్లాడినందుకు, నీవు నిర్దోషుడవు, నేను సంతోషించాను.
నోచేద్ధన్మి దృశా త్వాం వై కాలాగ్నిసమయా కిల । కస్య ప్రీతికరం న స్యాన్మాధుర్యవచనం ఖలు
ఈ కాలాగ్ని సమయానికి నిన్ను చూడకపోతే, ఎవరి హృదయాన్ని మధురమైన మాటలు ఆనందింపజేయవు?
గచ్ఛ తం మహిషం పాపం వద మద్వచనాదిదమ్ । గచ్ఛ పాతాలమధునా జీవితేచ్ఛా యదస్తి తే
పాపాత్ముడైన మహిషుని దగ్గరకు వెళ్లి, నా మాటలు చెప్పు: నీకు ప్రాణాలు కావాలంటే ఇప్పుడే పాతాళానికి వెళ్ళిపో.
నోచేత్కృతాగసం దుష్టం హనిష్యామి రణాఙ్గణే । మద్బాణక్షుణ్ణదేహస్త్వం గన్తాసి యమసాదనమ్
లేకపోతే, దుష్టుడా! నీవు చేసిన పాపానికి, యుద్ధరంగంలో నిన్ను నేను సంహరిస్తాను. నా బాణాలతో నీ శరీరం ఛిద్రమవుతుంది, నీవు యమలోకానికి వెళ్ళిపోతావు.
దయాలుత్వం మమేదం త్వం విదిత్వా గచ్ఛ సత్వరమ్ । హతే త్వయి సురా మూఢ స్వర్గం ప్రాప్స్యన్తి సత్వరమ్
నా దయను తెలుసుకుని త్వరగా వెళ్ళిపో. నీవు చనిపోతే, మూర్ఖుడా! దేవతలు వెంటనే స్వర్గాన్ని పొందుతారు.
తస్మాద్ గచ్ఛస్వ త్యక్త్వైకో మేదినీఞ్చ ససాగరామ్ । పాతాలం తరసా మన్ద యావద్ బాణా న మేఽపతన్
అందుకే, భూమిని, సముద్రాలను వదిలి వెంటనే వెళ్ళిపో. నా బాణాలు పడకముందే పాతాళానికి చేరుకో.
యుద్ధేచ్ఛా చేన్మనసి తే తర్హ్యేహి త్వరితోఽసుర । వీరైర్మహాబలైః సర్వైర్నయామి యమసాదనమ్
నీ మనసులో యుద్ధానికి ఆశ ఉంటే, అసురా! వెంటనే రా. మహాబలశాలులైన వీరులతో కలిసి నిన్ను యమలోకానికి పంపిస్తాను.
యుగే యుగే మహామూఢ హతాస్త్వత్సదృశాః కిల । అసంఖ్యాతాస్తథా త్వాం వై హనిష్యామి రణాఙ్గణే
ప్రతి యుగంలో నీలాంటి మూర్ఖులు అనేకమంది సంహరించబడ్డారు. అదే విధంగా నిన్ను కూడా యుద్ధరంగంలో సంహరిస్తాను.
సాఫల్యం కురు శస్త్రాణాం ధారణే తు శ్రమోఽన్యథా । తద్యుధ్యస్వ మయా సార్ధం సమరే స్మరపీడితః
నీకు ఆయుధాలు ధరించడం కోసం చేసిన శ్రమ వృథా కాకుండా ఫలితం కలిగించు. కావున, కామంతో బాధపడుతూ నాతో యుద్ధం చేయి.
మా గర్వం కురు దుష్టాత్మన్ యన్మేఽస్తి బ్రహ్మణో వరః । స్త్రీవధ్యత్వే త్వయా మూఢ పీడితాః సురసత్తమాః
బ్రహ్మదేవుని వరం ఉన్నదని, దుష్టాత్మా, నీకు గర్వం అవసరం లేదు. నీ బాధల వల్ల దేవతలు ఎంతో బాధపడ్డారు. నువ్వు స్త్రీ చేత మరణించవు అనే వరం ఉన్నదని గర్వపడవద్దు.
కర్తవ్యం వచనం ధాతుస్తేనాహం త్వాముపాగతా । స్త్రీరూపమతులం కృత్వా సత్యం హన్తుం కృతాగసమ్
సృష్టికర్త మాట నెరవేర్చాలి కనుకనే నేను ఈ అపూర్వమైన స్త్రీరూపాన్ని ధరించి, పాపిని నిజంగా సంహరించడానికి వచ్చాను.
యథేచ్ఛం గచ్ఛ వా మూఢ పాతాలం పన్నగావృతమ్ । హిత్వా భూసురసద్మాద్య జీవితేచ్ఛా యదస్తి తే
మూర్ఖుడా! నీకు ప్రాణం కావాలంటే, ఈ రోజు దేవతల సభను వదిలి, పాములతో నిండిన పాతాళానికి కావాలంటే వెళ్లిపో.
వ్యాస ఉవాచ ఇత్యుక్తః స తతో దేవ్యా మన్త్రిశ్రేష్ఠో బలాన్వితః । ప్రత్యువాచ నిశమ్యాసౌ వచనం హేతుగర్భితమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు: దేవి ఇలా అన్న తర్వాత, బలవంతుడైన ఆ మంత్రి, ఆమె కారణంతో నిండిన మాటలు విని, ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
దేవి స్త్రీసదృశం వాక్యం బ్రూషే త్వం మదగర్వితా । క్వాసౌ క్వ త్వం కథం యుద్ధమసమ్భావ్యమిదం కిల
దేవీ! నీవు స్త్రీకి తగిన మాటలు, నీ అందంపై గర్వంతో మాట్లాడుతున్నావు. అతడు ఎక్కడ, నువ్వు ఎక్కడ? ఇలాంటి యుద్ధం ఎలా సాధ్యం అవుతుంది?
ఏకాకినీ పునర్బాలా ప్రారబ్ధయౌవనా మృదుః । మహిషోఽసౌ మహాకాయో దుర్విభావ్యం హి సఙ్గతమ్
నీవు ఒంటరిగా ఉన్నావు, ఇంకా బాలికవు, యవ్వనంలోకి ప్రవేశిస్తున్నావు, మృదువైనవాడివి. మహిషుడు మహా శరీరంతో ఉన్నాడు. మీ కలయిక అసాధ్యమే.
సైన్యం బహువిధం తస్య హస్త్యశ్వరథసంకులమ్ । పదాతిగణసంవిద్ధం నానాయుధవిరాజితమ్
అతని సైన్యం విస్తృతంగా ఉంది. ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, కాలాళ్లు అన్నీ సముదాయంగా ఉన్నాయి. అనేక ఆయుధాలతో ప్రకాశిస్తోంది.
కః శ్రమః కరిరాజస్య మాలతీపుష్పమర్దనే । మారణే తవ వామోరు మహిషస్య తథా రణే
ఏనుగు రాజు మల్లికపువ్వును తొక్కడంలో ఏమాత్రం శ్రమ పడుతాడో, అలాగే మహిషుడు నిన్ను యుద్ధంలో సంహరించడంలో కూడా అంతే తేలిక.
యది త్వాం పరుషం వాక్యం బ్రవీమి స్వల్పమప్యహమ్ । శృఙ్గారే తద్విరుద్ధం హి రసభఙ్గాద్బిభేమ్యహమ్
నేను నీతో కొంచెం కఠినంగా మాట్లాడినా, అది ప్రేమకు విరుద్ధంగా ఉండి, భావాన్ని చెడగొడుతుందేమో అని భయపడుతున్నాను.
రాజాస్మాకం సురరిపుర్వర్తతే త్వయి భక్తిమాన్ । సామమేవ మయా వాచ్యం దానయుక్తం తథా వచః
మా రాజు దేవతలకు శత్రువైనా, నీపై భక్తితో ఉన్నాడు. అందువల్ల నేను మృదువుగా, సమాధానంగా మాట్లాడాలి.
నోచేద్ధన్మ్యహమద్యైవ బాణేన త్వాం మృషావదామ్ । మిథ్యాభిమానచతురాం రూపయౌవనగర్వితామ్
ఇలా కాకపోతే, ఈరోజే నా బాణంతో నిన్ను సంహరిస్తాను. నీవు అబద్ధంగా మాట్లాడుతూ, నీ అందం, యవ్వనంపై గర్వంతో మోసగించేవాడివి.
స్వామీ మే మోహితః శ్రుత్వా రూపం తే భువనాతిగమ్ । తత్ప్రియార్థం ప్రియం కామం వక్తవ్యం త్వయి యన్మయా
నా ప్రభువు నీ అందాన్ని చూసి మోహించిపోయాడు. అతని మనసుకు నచ్చేలా నేను నీకు ఇష్టమైన మాటలు చెప్పాల్సి ఉంది.
రాజ్యం తవ ధనం సర్వం దాసస్తే మహిషః కిల । కురు భావం విశాలాక్షి త్యక్త్వా రోషం మృతిప్రదమ్
రాజ్యం, ధనం అన్నీ నీదే. మహిషుడు కూడా నీ సేవకుడవుతాడు. విశాలవదనా! మృత్యువుకు దారితీసే కోపాన్ని విడిచిపెట్టి, అతన్ని అంగీకరించు.
పతామి పాదయోస్తేఽహం భక్తిభావేన భామిని । పట్టరాజ్ఞీ మహారాజ్ఞో భవ శీఘ్రం శుచిస్మితే
భామినీ! నేను నీ పాదాలకు భక్తితో వందనం చేస్తున్నాను. మహారాజుకు ప్రధాన రాణిగా వెంటనే మారు, శుచిస్మితే!
త్రైలోక్యవిభవం సర్వం ప్రాప్స్యసి త్వమనావిలమ్ । సుఖం సంసారజం సర్వం మహిషస్య పరిగ్రహాత్
మూడు లోకాల సంపద అంతా నీదవుతుంది. మహిషుని అంగీకరిస్తే, ఈ లోకంలో ఉన్న సుఖాలన్నీ నీవు పొందగలవు.
దేవ్యువాచ శృణు సాచివ వక్ష్యామి వాక్యానాం సారముత్తమమ్ । శాస్త్రదృష్టేన మార్గేణ చాతుర్యమనుచిన్త్య చ
దేవి చెప్పింది: మంత్రి! విను, నేను నీకు మాటలలో అత్యుత్తమమైన సారాన్ని, శాస్త్రంలో చెప్పిన మార్గాన్ని, చాతుర్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని చెబుతాను.
మహిషస్య ప్రధానస్త్వం మయా జ్ఞాతం ధియా కిల । పశుబుద్ధిస్వభావోఽసి వచనాత్తవ సామ్ప్రతమ్
మహిషుని ప్రాధాన్యం నీ వల్లే అని నా బుద్ధితో నేను గ్రహించాను. నీవు మాట్లాడిన మాటల ద్వారా నీకు పశువుల మాదిరి మనసు ఉందని ఇప్పుడు స్పష్టంగా తెలుస్తోంది.
మన్త్రిణస్త్వాదృశా యస్య స కథం బుద్ధిమాన్భవేత్ । ఉభయోః సదృశో యోగః కృతోఽయం విధినా కిల
నీలాంటి మంత్రివాడున్నవాడికి ఎట్లా మంచి బుద్ధి ఉంటుందీ? నిజంగా, విధి నిన్నూ, అతనినీ ఒకేలా కలిపింది.
యదుక్తం స్త్రీస్వభావాసి తద్విచారస్య మూఢ కిమ్ । పుమాన్నాహం తత్స్వభావాభవంస్త్రీవేషధారిణీ
నీవు నాకు స్త్రీ స్వభావం ఉందని అన్నావు, అది విచారించడం ఎంత మూర్ఖత్వమో! నేను పురుషుడు కాదు, ఆ స్వభావం కూడా లేదు; కేవలం స్త్రీ వేషం ధరించాను అంతే.
యాచితం మరణం పూర్వం స్త్రియా త్వత్ప్రభుణా యథా । తస్మాన్మన్యేఽతిమూర్ఖోఽసౌ న వీరరసవిత్తమః
ముందుగా నీ యజమాని ఒక స్త్రీ చేతిలో మరణాన్ని కోరాడు. అందుకే, అతడిని నేను చాలా మూర్ఖుడిగా భావిస్తున్నాను, వీరత్వాన్ని తెలిసినవాడని కాదు.