పృచ్ఛతి త్వాం మహాభాగే మన్ముఖేన మమ ప్రభుః । స జేతా సర్వదేవానామవధ్యస్తు నరైః కిల
ఓ మహాభాగ్యవంతురాలా! నా ప్రభువు నన్ను ద్వారా నిన్ను అడుగుతున్నాడు. అతడు అందరు దేవతలను జయించగలడు, మానవులు అతనిని ఓడించలేరు.
బ్రహ్మణో వరదానేన గర్వితశ్చారులోచనే । దైత్యేశ్వరోఽసౌ బలవాన్కామరూపధరః సదా
బ్రహ్మ ఇచ్చిన వరంతో అతడు గర్వంగా ఉన్నాడు, అందమైన కన్నులవాలా! ఆ దైత్యాధిపతి చాలా బలవంతుడు, ఎప్పుడైనా తనకు నచ్చిన రూపాన్ని ధరించగలడు.
శ్రుత్వా త్వాం సముపాయాతాం చారువేషాం మనోహరామ్ । ద్రష్టుమిచ్ఛతి రాజా మే మహిషో నామ పార్థివః
నువ్వు ఇక్కడికి వచ్చి, ఆకర్షణీయమైన రూపంతో అందరిని ఆకట్టుకున్నావని విని, నా రాజైన మహిషుడు నిన్ను చూడాలని కోరుకుంటున్నాడు.
మానుషం రూపమాదాయ త్వత్సమీపం సమేష్యతి । యథా రుచ్యేత చార్వఙ్గి తథా మన్యామహే వయమ్
అతడు మానవ రూపంలో నీ దగ్గరకు వస్తాడు. అందమైన అవయవాలయినీ! నీకు నచ్చినట్లు మేము ప్రవర్తిస్తాము.
తర్హ్యేహి మృగశావాక్షి సమీపం తస్య ధీమతః । నో చేదిహానయామ్యేనం రాజానం భక్తితత్పరమ్
కాబట్టి, మృగశావాక్షి! ఆ జ్ఞానవంతుడైన రాజు దగ్గరకు రా. లేకపోతే, నేను అతనిని ఇక్కడికి తీసుకొస్తాను. అతడు భక్తితో నిండినవాడు.
తథా కరోమి దేవేశి యథా తే మనసేప్సితమ్ । వశగోఽసౌ తవాత్యర్థం రూపసంశ్రవణాత్తవ
దేవతల రాణీ! నీ మనసుకు నచ్చినట్లు నేనే చేస్తాను. నీ రూపం గురించి విని అతడు పూర్తిగా నీ వశమైపోయాడు.
కరభోరు వదాశు త్వం సంవిధేయం మయా తథా
కరభోరువలయినీ! నువ్వు త్వరగా చెప్పు, నేను అన్నీ నీ చెప్పినట్లు ఏర్పాటుచేస్తాను.
మన్త్రీద్వారా మహిషాసురేణ దేవ్యా సహ వివాహప్రస్తావః వ్యాస ఉవాచ ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా ప్రహస్య ప్రమదోత్తమా । తమువాచ మహారాజ మేఘగమ్భీరయా గిరా
మహిషాసురుడు తన మంత్రి ద్వారా దేవికి పెళ్లి ప్రతిపాదన పంపాడు. వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: అతని మాటలు విని, ఆ స్త్రీలో శ్రేష్ఠురాలు నవ్వుతూ, మేఘగంభీరమైన స్వరంతో, రాజా! అతనితో మాట్లాడింది.
దేవ్యువాచ మన్త్రివర్య సురాణాం వై జననీం విద్ధి మాం కిల । మహాలక్ష్మీమితి ఖ్యాతాం సర్వదైత్యనిషూదినీమ్
దేవి ఇలా చెప్పింది: ఓ మంత్రిశ్రేష్ఠా! నన్ను దేవతల తల్లిగా, మహాలక్ష్మిగా, అన్ని దైత్యులను సంహరించేవాడిగా తెలుసుకో.
ప్రార్థితాహం సురైః సర్వైర్మహిషస్య వధాయ చ । పీడితైర్దానవేన్ద్రేణ యజ్ఞభాగబహిష్కృతైః
అన్ని దేవతలు నన్ను ప్రార్థించి, మహిషుడిని సంహరించమని కోరారు. దానవేంద్రుడు వారిని బాధించి, యజ్ఞఫలాన్ని దూరం చేశాడు.
తస్మాదిహాగతాస్మ్యద్య తద్వధార్థం కృతోద్యమా । ఏకాకినీ న సైన్యేన సంయుతా మన్త్రిసత్తమ
అందుకే, నేను ఈ రోజు ఇక్కడికి వచ్చాను, అతన్ని సంహరించేందుకు సంకల్పించాను. మంత్రిశ్రేష్ఠా! నేను ఒంటరిగా వచ్చాను, నా వెంట సైన్యం లేదు.
యత్త్వయాహం సామపూర్వం కృత్వా స్వాగతమాదరాత్ । ఉక్తా మధురయా వాచా తేన తుష్టాస్మి తేఽనఘ
నువ్వు మధురంగా, ఆదరంగా స్వాగతించి మాట్లాడినందుకు, నీవు నిర్దోషుడవు, నేను సంతోషించాను.
నోచేద్ధన్మి దృశా త్వాం వై కాలాగ్నిసమయా కిల । కస్య ప్రీతికరం న స్యాన్మాధుర్యవచనం ఖలు
ఈ కాలాగ్ని సమయానికి నిన్ను చూడకపోతే, ఎవరి హృదయాన్ని మధురమైన మాటలు ఆనందింపజేయవు?
గచ్ఛ తం మహిషం పాపం వద మద్వచనాదిదమ్ । గచ్ఛ పాతాలమధునా జీవితేచ్ఛా యదస్తి తే
పాపాత్ముడైన మహిషుని దగ్గరకు వెళ్లి, నా మాటలు చెప్పు: నీకు ప్రాణాలు కావాలంటే ఇప్పుడే పాతాళానికి వెళ్ళిపో.
నోచేత్కృతాగసం దుష్టం హనిష్యామి రణాఙ్గణే । మద్బాణక్షుణ్ణదేహస్త్వం గన్తాసి యమసాదనమ్
లేకపోతే, దుష్టుడా! నీవు చేసిన పాపానికి, యుద్ధరంగంలో నిన్ను నేను సంహరిస్తాను. నా బాణాలతో నీ శరీరం ఛిద్రమవుతుంది, నీవు యమలోకానికి వెళ్ళిపోతావు.
దయాలుత్వం మమేదం త్వం విదిత్వా గచ్ఛ సత్వరమ్ । హతే త్వయి సురా మూఢ స్వర్గం ప్రాప్స్యన్తి సత్వరమ్
నా దయను తెలుసుకుని త్వరగా వెళ్ళిపో. నీవు చనిపోతే, మూర్ఖుడా! దేవతలు వెంటనే స్వర్గాన్ని పొందుతారు.
తస్మాద్ గచ్ఛస్వ త్యక్త్వైకో మేదినీఞ్చ ససాగరామ్ । పాతాలం తరసా మన్ద యావద్ బాణా న మేఽపతన్
అందుకే, భూమిని, సముద్రాలను వదిలి వెంటనే వెళ్ళిపో. నా బాణాలు పడకముందే పాతాళానికి చేరుకో.
యుద్ధేచ్ఛా చేన్మనసి తే తర్హ్యేహి త్వరితోఽసుర । వీరైర్మహాబలైః సర్వైర్నయామి యమసాదనమ్
నీ మనసులో యుద్ధానికి ఆశ ఉంటే, అసురా! వెంటనే రా. మహాబలశాలులైన వీరులతో కలిసి నిన్ను యమలోకానికి పంపిస్తాను.
యుగే యుగే మహామూఢ హతాస్త్వత్సదృశాః కిల । అసంఖ్యాతాస్తథా త్వాం వై హనిష్యామి రణాఙ్గణే
ప్రతి యుగంలో నీలాంటి మూర్ఖులు అనేకమంది సంహరించబడ్డారు. అదే విధంగా నిన్ను కూడా యుద్ధరంగంలో సంహరిస్తాను.
సాఫల్యం కురు శస్త్రాణాం ధారణే తు శ్రమోఽన్యథా । తద్యుధ్యస్వ మయా సార్ధం సమరే స్మరపీడితః
నీకు ఆయుధాలు ధరించడం కోసం చేసిన శ్రమ వృథా కాకుండా ఫలితం కలిగించు. కావున, కామంతో బాధపడుతూ నాతో యుద్ధం చేయి.
మా గర్వం కురు దుష్టాత్మన్ యన్మేఽస్తి బ్రహ్మణో వరః । స్త్రీవధ్యత్వే త్వయా మూఢ పీడితాః సురసత్తమాః
బ్రహ్మదేవుని వరం ఉన్నదని, దుష్టాత్మా, నీకు గర్వం అవసరం లేదు. నీ బాధల వల్ల దేవతలు ఎంతో బాధపడ్డారు. నువ్వు స్త్రీ చేత మరణించవు అనే వరం ఉన్నదని గర్వపడవద్దు.
కర్తవ్యం వచనం ధాతుస్తేనాహం త్వాముపాగతా । స్త్రీరూపమతులం కృత్వా సత్యం హన్తుం కృతాగసమ్
సృష్టికర్త మాట నెరవేర్చాలి కనుకనే నేను ఈ అపూర్వమైన స్త్రీరూపాన్ని ధరించి, పాపిని నిజంగా సంహరించడానికి వచ్చాను.
యథేచ్ఛం గచ్ఛ వా మూఢ పాతాలం పన్నగావృతమ్ । హిత్వా భూసురసద్మాద్య జీవితేచ్ఛా యదస్తి తే
మూర్ఖుడా! నీకు ప్రాణం కావాలంటే, ఈ రోజు దేవతల సభను వదిలి, పాములతో నిండిన పాతాళానికి కావాలంటే వెళ్లిపో.
వ్యాస ఉవాచ ఇత్యుక్తః స తతో దేవ్యా మన్త్రిశ్రేష్ఠో బలాన్వితః । ప్రత్యువాచ నిశమ్యాసౌ వచనం హేతుగర్భితమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు: దేవి ఇలా అన్న తర్వాత, బలవంతుడైన ఆ మంత్రి, ఆమె కారణంతో నిండిన మాటలు విని, ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
దేవి స్త్రీసదృశం వాక్యం బ్రూషే త్వం మదగర్వితా । క్వాసౌ క్వ త్వం కథం యుద్ధమసమ్భావ్యమిదం కిల
దేవీ! నీవు స్త్రీకి తగిన మాటలు, నీ అందంపై గర్వంతో మాట్లాడుతున్నావు. అతడు ఎక్కడ, నువ్వు ఎక్కడ? ఇలాంటి యుద్ధం ఎలా సాధ్యం అవుతుంది?
ఏకాకినీ పునర్బాలా ప్రారబ్ధయౌవనా మృదుః । మహిషోఽసౌ మహాకాయో దుర్విభావ్యం హి సఙ్గతమ్
నీవు ఒంటరిగా ఉన్నావు, ఇంకా బాలికవు, యవ్వనంలోకి ప్రవేశిస్తున్నావు, మృదువైనవాడివి. మహిషుడు మహా శరీరంతో ఉన్నాడు. మీ కలయిక అసాధ్యమే.
సైన్యం బహువిధం తస్య హస్త్యశ్వరథసంకులమ్ । పదాతిగణసంవిద్ధం నానాయుధవిరాజితమ్
అతని సైన్యం విస్తృతంగా ఉంది. ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, కాలాళ్లు అన్నీ సముదాయంగా ఉన్నాయి. అనేక ఆయుధాలతో ప్రకాశిస్తోంది.
కః శ్రమః కరిరాజస్య మాలతీపుష్పమర్దనే । మారణే తవ వామోరు మహిషస్య తథా రణే
ఏనుగు రాజు మల్లికపువ్వును తొక్కడంలో ఏమాత్రం శ్రమ పడుతాడో, అలాగే మహిషుడు నిన్ను యుద్ధంలో సంహరించడంలో కూడా అంతే తేలిక.
యది త్వాం పరుషం వాక్యం బ్రవీమి స్వల్పమప్యహమ్ । శృఙ్గారే తద్విరుద్ధం హి రసభఙ్గాద్బిభేమ్యహమ్
నేను నీతో కొంచెం కఠినంగా మాట్లాడినా, అది ప్రేమకు విరుద్ధంగా ఉండి, భావాన్ని చెడగొడుతుందేమో అని భయపడుతున్నాను.
రాజాస్మాకం సురరిపుర్వర్తతే త్వయి భక్తిమాన్ । సామమేవ మయా వాచ్యం దానయుక్తం తథా వచః
మా రాజు దేవతలకు శత్రువైనా, నీపై భక్తితో ఉన్నాడు. అందువల్ల నేను మృదువుగా, సమాధానంగా మాట్లాడాలి.