జయేతి పాహి నశ్చేతి జహి శత్రుమితి ప్రభో । న జానే కా వరారోహా కస్య వా సా పరిగ్రహః
వారు 'జయము!' 'మమ్మల్ని రక్షించు!' 'శత్రువును సంహరించు ప్రభూ!' అని అంటున్నారు. ఈ అందమైన స్త్రీ ఎవరో, ఎవరి సొంతమో నాకు తెలియదు.
కిమర్థమాగతా చాత్ర కిం చికీర్షతి సున్దరీ । ద్రష్టుం నైవ సమర్థాః స్మస్తత్తేజఃపరిధర్షితాః
ఈ అందమైన స్త్రీ ఇక్కడ ఎందుకు వచ్చింది? ఆమె ఏం చేయాలనుకుంటోంది? ఆమె తేజస్సు మాకు తట్టుకోలేక, దగ్గరికి వెళ్లలేకపోయాము.
శృఙ్గారవీరహాసాఢ్యా రౌద్రాద్భుతరసాన్వితా । దృష్ట్వైవైవంవిధాం నారీమసమ్భాష్య సమాగతాః
ఆమె ప్రేమ, వీరత్వం, నవ్వు, భయంకరత వంటి భావాలతో నిండినది. అలాంటి స్త్రీని చూసి, మేము ఆమెతో మాట్లాడకుండా తిరిగి వచ్చాము.
వయం త్వదాజ్ఞయా రాజన్ కిం కర్తవ్యమతఃపరమ్ । మహిష ఉవాచ గచ్ఛ వీర మయాదిష్టో మన్త్రిశ్రేష్ఠ బలాన్వితః
రాజా! మీ ఆజ్ఞతో మేము ఇకపై ఏమి చేయాలి? మహిషుడు చెప్పెను: ఓ వీరా! నా ఆజ్ఞతో, మంచి సైన్యంతో, మంత్రిశ్రేష్ఠుడా! వెళ్ళు.
సామాదిభిరుపాయైస్త్వం సమానయ శుభాననామ్ । నాయాతి యది సా నారీ త్రిభిః సామాదిభిస్త్విహ
సామం మొదలైన మార్గాలతో, ఆ శుభముఖిని ఇక్కడికి తీసుకురా. ఆ మూడు మార్గాలతో ఆ స్త్రీ రాకపోతే—
అహత్వా తాం వరారోహాం త్వమానయ మమాన్తికమ్ । కరోమి పట్టమహిషీం తాం మరాలభ్రువం ముదా
ఆ అందమైన స్త్రీకి ఏమి హాని చేయకుండా, ఆమెను నా వద్దకు తీసుకురా. ఆ హంసకంటి కనుబొమ్మలతో ఉన్నదాన్ని నేను నా ప్రధాన రాణిగా చేసుకుంటాను.
ప్రీతియుక్తా సమాయాతి యది సా మృగలోచనా । రసభఙ్గో యథా న స్యాత్తథా కురు మమేప్సితమ్
ఆ మృగనయన స్త్రీ మనస్ఫూర్తిగా వస్తే, నా ఆనందాన్ని ఏమీ తగ్గకుండా, నా కోరిక మేరకు చేయు.
శ్రవణాన్మోహితోఽస్మ్యద్య తస్యా రూపస్య సమ్పదా । వ్యాస ఉవాచ మహిషస్య వచః శ్రుత్వా పేశలం మన్త్రిసత్తమః
ఈ రోజు ఆమె రూపం, లక్షణాల గురించి విని, నేను మంత్రముగ్దుడినయ్యాను. వ్యాసుడు చెప్పెను: మహిషుని మధురమైన మాటలు విని, మంత్రిశ్రేష్ఠుడు—
జగామ తరసా కామం గజాశ్వరథసంయుతః । గత్వా దూరతరం స్థిత్వా తామువాచ మనస్వినీమ్
ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, రథాలతో వెంటబడి వెంటనే బయలుదేరాడు. కొంత దూరం వెళ్లి, ఆ మహాత్మ స్త్రీతో మాట్లాడాడు.
వినయావనతః శ్లక్ష్ణం మన్త్రీ మధురయా గిరా । ప్రధాన ఉవాచ కాసి త్వం మధురాలాపే కిమత్రాగమనం కృతమ్
వినయంతో, మృదువుగా, మధురంగా మంత్రివర్యుడు అడిగాడు: ప్రధాన మంత్రివర్యుడు పలికెను: నువ్వెవరు మధురమైన స్వరంతో మాట్లాడేవారా? ఇక్కడికి రావడానికి కారణం ఏమిటి?
పృచ్ఛతి త్వాం మహాభాగే మన్ముఖేన మమ ప్రభుః । స జేతా సర్వదేవానామవధ్యస్తు నరైః కిల
ఓ మహాభాగ్యవంతురాలా! నా ప్రభువు నన్ను ద్వారా నిన్ను అడుగుతున్నాడు. అతడు అందరు దేవతలను జయించగలడు, మానవులు అతనిని ఓడించలేరు.
బ్రహ్మణో వరదానేన గర్వితశ్చారులోచనే । దైత్యేశ్వరోఽసౌ బలవాన్కామరూపధరః సదా
బ్రహ్మ ఇచ్చిన వరంతో అతడు గర్వంగా ఉన్నాడు, అందమైన కన్నులవాలా! ఆ దైత్యాధిపతి చాలా బలవంతుడు, ఎప్పుడైనా తనకు నచ్చిన రూపాన్ని ధరించగలడు.
శ్రుత్వా త్వాం సముపాయాతాం చారువేషాం మనోహరామ్ । ద్రష్టుమిచ్ఛతి రాజా మే మహిషో నామ పార్థివః
నువ్వు ఇక్కడికి వచ్చి, ఆకర్షణీయమైన రూపంతో అందరిని ఆకట్టుకున్నావని విని, నా రాజైన మహిషుడు నిన్ను చూడాలని కోరుకుంటున్నాడు.
మానుషం రూపమాదాయ త్వత్సమీపం సమేష్యతి । యథా రుచ్యేత చార్వఙ్గి తథా మన్యామహే వయమ్
అతడు మానవ రూపంలో నీ దగ్గరకు వస్తాడు. అందమైన అవయవాలయినీ! నీకు నచ్చినట్లు మేము ప్రవర్తిస్తాము.
తర్హ్యేహి మృగశావాక్షి సమీపం తస్య ధీమతః । నో చేదిహానయామ్యేనం రాజానం భక్తితత్పరమ్
కాబట్టి, మృగశావాక్షి! ఆ జ్ఞానవంతుడైన రాజు దగ్గరకు రా. లేకపోతే, నేను అతనిని ఇక్కడికి తీసుకొస్తాను. అతడు భక్తితో నిండినవాడు.
తథా కరోమి దేవేశి యథా తే మనసేప్సితమ్ । వశగోఽసౌ తవాత్యర్థం రూపసంశ్రవణాత్తవ
దేవతల రాణీ! నీ మనసుకు నచ్చినట్లు నేనే చేస్తాను. నీ రూపం గురించి విని అతడు పూర్తిగా నీ వశమైపోయాడు.
కరభోరు వదాశు త్వం సంవిధేయం మయా తథా
కరభోరువలయినీ! నువ్వు త్వరగా చెప్పు, నేను అన్నీ నీ చెప్పినట్లు ఏర్పాటుచేస్తాను.
మన్త్రీద్వారా మహిషాసురేణ దేవ్యా సహ వివాహప్రస్తావః వ్యాస ఉవాచ ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా ప్రహస్య ప్రమదోత్తమా । తమువాచ మహారాజ మేఘగమ్భీరయా గిరా
మహిషాసురుడు తన మంత్రి ద్వారా దేవికి పెళ్లి ప్రతిపాదన పంపాడు. వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: అతని మాటలు విని, ఆ స్త్రీలో శ్రేష్ఠురాలు నవ్వుతూ, మేఘగంభీరమైన స్వరంతో, రాజా! అతనితో మాట్లాడింది.
దేవ్యువాచ మన్త్రివర్య సురాణాం వై జననీం విద్ధి మాం కిల । మహాలక్ష్మీమితి ఖ్యాతాం సర్వదైత్యనిషూదినీమ్
దేవి ఇలా చెప్పింది: ఓ మంత్రిశ్రేష్ఠా! నన్ను దేవతల తల్లిగా, మహాలక్ష్మిగా, అన్ని దైత్యులను సంహరించేవాడిగా తెలుసుకో.
ప్రార్థితాహం సురైః సర్వైర్మహిషస్య వధాయ చ । పీడితైర్దానవేన్ద్రేణ యజ్ఞభాగబహిష్కృతైః
అన్ని దేవతలు నన్ను ప్రార్థించి, మహిషుడిని సంహరించమని కోరారు. దానవేంద్రుడు వారిని బాధించి, యజ్ఞఫలాన్ని దూరం చేశాడు.
తస్మాదిహాగతాస్మ్యద్య తద్వధార్థం కృతోద్యమా । ఏకాకినీ న సైన్యేన సంయుతా మన్త్రిసత్తమ
అందుకే, నేను ఈ రోజు ఇక్కడికి వచ్చాను, అతన్ని సంహరించేందుకు సంకల్పించాను. మంత్రిశ్రేష్ఠా! నేను ఒంటరిగా వచ్చాను, నా వెంట సైన్యం లేదు.
యత్త్వయాహం సామపూర్వం కృత్వా స్వాగతమాదరాత్ । ఉక్తా మధురయా వాచా తేన తుష్టాస్మి తేఽనఘ
నువ్వు మధురంగా, ఆదరంగా స్వాగతించి మాట్లాడినందుకు, నీవు నిర్దోషుడవు, నేను సంతోషించాను.
నోచేద్ధన్మి దృశా త్వాం వై కాలాగ్నిసమయా కిల । కస్య ప్రీతికరం న స్యాన్మాధుర్యవచనం ఖలు
ఈ కాలాగ్ని సమయానికి నిన్ను చూడకపోతే, ఎవరి హృదయాన్ని మధురమైన మాటలు ఆనందింపజేయవు?
గచ్ఛ తం మహిషం పాపం వద మద్వచనాదిదమ్ । గచ్ఛ పాతాలమధునా జీవితేచ్ఛా యదస్తి తే
పాపాత్ముడైన మహిషుని దగ్గరకు వెళ్లి, నా మాటలు చెప్పు: నీకు ప్రాణాలు కావాలంటే ఇప్పుడే పాతాళానికి వెళ్ళిపో.
నోచేత్కృతాగసం దుష్టం హనిష్యామి రణాఙ్గణే । మద్బాణక్షుణ్ణదేహస్త్వం గన్తాసి యమసాదనమ్
లేకపోతే, దుష్టుడా! నీవు చేసిన పాపానికి, యుద్ధరంగంలో నిన్ను నేను సంహరిస్తాను. నా బాణాలతో నీ శరీరం ఛిద్రమవుతుంది, నీవు యమలోకానికి వెళ్ళిపోతావు.
దయాలుత్వం మమేదం త్వం విదిత్వా గచ్ఛ సత్వరమ్ । హతే త్వయి సురా మూఢ స్వర్గం ప్రాప్స్యన్తి సత్వరమ్
నా దయను తెలుసుకుని త్వరగా వెళ్ళిపో. నీవు చనిపోతే, మూర్ఖుడా! దేవతలు వెంటనే స్వర్గాన్ని పొందుతారు.
తస్మాద్ గచ్ఛస్వ త్యక్త్వైకో మేదినీఞ్చ ససాగరామ్ । పాతాలం తరసా మన్ద యావద్ బాణా న మేఽపతన్
అందుకే, భూమిని, సముద్రాలను వదిలి వెంటనే వెళ్ళిపో. నా బాణాలు పడకముందే పాతాళానికి చేరుకో.
యుద్ధేచ్ఛా చేన్మనసి తే తర్హ్యేహి త్వరితోఽసుర । వీరైర్మహాబలైః సర్వైర్నయామి యమసాదనమ్
నీ మనసులో యుద్ధానికి ఆశ ఉంటే, అసురా! వెంటనే రా. మహాబలశాలులైన వీరులతో కలిసి నిన్ను యమలోకానికి పంపిస్తాను.
యుగే యుగే మహామూఢ హతాస్త్వత్సదృశాః కిల । అసంఖ్యాతాస్తథా త్వాం వై హనిష్యామి రణాఙ్గణే
ప్రతి యుగంలో నీలాంటి మూర్ఖులు అనేకమంది సంహరించబడ్డారు. అదే విధంగా నిన్ను కూడా యుద్ధరంగంలో సంహరిస్తాను.
సాఫల్యం కురు శస్త్రాణాం ధారణే తు శ్రమోఽన్యథా । తద్యుధ్యస్వ మయా సార్ధం సమరే స్మరపీడితః
నీకు ఆయుధాలు ధరించడం కోసం చేసిన శ్రమ వృథా కాకుండా ఫలితం కలిగించు. కావున, కామంతో బాధపడుతూ నాతో యుద్ధం చేయి.