గృహీత్వా తం దురాత్మానం మత్సమీపం నయన్త్విహ । హనిష్యామి దురాచారం గర్జన్తం స్మయదుర్మదమ్
ఆ దుష్టుడిని పట్టుకుని నా వద్దకు తీసుకురండి. అహంకారంతో గర్జించే ఆ దురాచారిని నేను సంహరిస్తాను.
క్షీణాయుష్యం మన్దమతిం నయామి యమసాదనమ్ । పరాజితాః సురాః కామం న గర్జన్తి భయాతురాః
ఆయుష్యం తగ్గిపోతున్న, మూర్ఖుడైన వాడిని నేను యమలోకానికి పంపిస్తాను. భయంతో ఉన్న ఓడిపోయిన దేవతలు కావాలని గర్జించరు.
నాసురా మమ వశ్యాస్తే కస్యేదం మూఢచేష్టితమ్ । త్వరితా మాముపాయాన్తు జ్ఞాత్వా శబ్దస్య కారణమ్
ఈ అసురులు నా వశంలో లేరు. ఎవరి మూర్ఖపు పని ఇది? ఈ శబ్దానికి కారణం తెలుసుకుని, వారు త్వరగా నా వద్దకు రాగాక.
అహం గత్వా హనిష్యామి తం పాపం వితథశ్రమమ్ । వ్యాస ఉవాచ ఇత్యుక్తాస్తేన తే దూతా దేవీం సర్వాఙ్గసున్దరీమ్
నేనే వెళ్లి ఆ పాపిని, వృథా శ్రమపడుతున్న వాడిని చంపుతాను. వ్యాసుడు చెప్పెను: అతడు ఇలా చెప్పగానే, ఆ దూతలు అందమైన దేవిని దర్శించడానికి వెళ్లారు.
అష్టాదశభుజాం దివ్యాం సర్వాభరణభూషితామ్ । సర్వలక్షణసమ్పన్నాం వరాయుధధరాం శుభామ్
వారు పద్దెనిమిది చేతులుగల, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన, శుభ్రమైన ఆయుధాలు ధరించిన, అందమైన లక్షణాలతో ఉన్న దివ్యమైన దేవిని చూశారు.
దధతీం చషకం హస్తే పిబన్తీం చ ముహుర్మధు । సంవీక్ష్య భయభీతాస్తే జగ్ముస్త్రస్తాః సుశఙ్కితాః
ఆమె చేతిలో పాత్రను పట్టుకుని, మధును మళ్లీ మళ్లీ తాగుతూ ఉండగా, ఆమెను చూసిన ఆ దూతలు భయంతో, అనుమానంతో వణిగి అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయారు.
సకాశే మహిషస్యాశు తమూచుః స్వనకారణమ్ । దూతా ఊచుః దేవీ దైత్యేశ్వర ప్రౌఢా దృశ్యతే కాచిదఙ్గనా
వారు వెంటనే మహిషుని వద్దకు వెళ్లి, ఆ శబ్దానికి కారణాన్ని వివరించారు. దూతలు చెప్పారు: దైత్యాధిపతీ! అక్కడ ఒక గర్వితురాలైన స్త్రీ కనిపిస్తోంది.
సర్వాఙ్గభూషణా నారీ సర్వరత్నోపశోభితా । న మానుషీ నాసురీ సా దివ్యరూపా మనోహరా
ఆమె ప్రతి అవయవానికీ ఆభరణాలు ధరించి, అన్ని రత్నాలతో మెరిసిపోతుంది. ఆమె మానవురాలు కాదు, అసురురాలు కూడా కాదు — ఆమె దివ్యమైన, మనోహరమైన రూపాన్ని కలిగి ఉంది.
సింహారూఢాయుధధరా చాష్టాదశకరా వరా । సా నాదం కురుతే నారీ లక్ష్యతే మదగర్వితా
ఆమె సింహంపై కూర్చుని, పద్దెనిమిది చేతులతో ఆయుధాలు ధరించి, గర్వంతో మత్తులో ఉన్నట్టు, గట్టిగా శబ్దం చేస్తోంది.
సురాపానరతా కామం జానీమో న సభర్తృకా । అన్తరిక్షస్థితా దేవాస్తాం స్తువన్తి ముదాన్వితాః
ఆమె బహిరంగంగా మద్యం తాగడంలో ఆనందిస్తోంది; ఆమెకు భర్త ఉన్నాడో లేదో మాకు తెలియదు. ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలు ఆనందంతో ఆమెను స్తుతిస్తున్నారు.
జయేతి పాహి నశ్చేతి జహి శత్రుమితి ప్రభో । న జానే కా వరారోహా కస్య వా సా పరిగ్రహః
వారు 'జయము!' 'మమ్మల్ని రక్షించు!' 'శత్రువును సంహరించు ప్రభూ!' అని అంటున్నారు. ఈ అందమైన స్త్రీ ఎవరో, ఎవరి సొంతమో నాకు తెలియదు.
కిమర్థమాగతా చాత్ర కిం చికీర్షతి సున్దరీ । ద్రష్టుం నైవ సమర్థాః స్మస్తత్తేజఃపరిధర్షితాః
ఈ అందమైన స్త్రీ ఇక్కడ ఎందుకు వచ్చింది? ఆమె ఏం చేయాలనుకుంటోంది? ఆమె తేజస్సు మాకు తట్టుకోలేక, దగ్గరికి వెళ్లలేకపోయాము.
శృఙ్గారవీరహాసాఢ్యా రౌద్రాద్భుతరసాన్వితా । దృష్ట్వైవైవంవిధాం నారీమసమ్భాష్య సమాగతాః
ఆమె ప్రేమ, వీరత్వం, నవ్వు, భయంకరత వంటి భావాలతో నిండినది. అలాంటి స్త్రీని చూసి, మేము ఆమెతో మాట్లాడకుండా తిరిగి వచ్చాము.
వయం త్వదాజ్ఞయా రాజన్ కిం కర్తవ్యమతఃపరమ్ । మహిష ఉవాచ గచ్ఛ వీర మయాదిష్టో మన్త్రిశ్రేష్ఠ బలాన్వితః
రాజా! మీ ఆజ్ఞతో మేము ఇకపై ఏమి చేయాలి? మహిషుడు చెప్పెను: ఓ వీరా! నా ఆజ్ఞతో, మంచి సైన్యంతో, మంత్రిశ్రేష్ఠుడా! వెళ్ళు.
సామాదిభిరుపాయైస్త్వం సమానయ శుభాననామ్ । నాయాతి యది సా నారీ త్రిభిః సామాదిభిస్త్విహ
సామం మొదలైన మార్గాలతో, ఆ శుభముఖిని ఇక్కడికి తీసుకురా. ఆ మూడు మార్గాలతో ఆ స్త్రీ రాకపోతే—
అహత్వా తాం వరారోహాం త్వమానయ మమాన్తికమ్ । కరోమి పట్టమహిషీం తాం మరాలభ్రువం ముదా
ఆ అందమైన స్త్రీకి ఏమి హాని చేయకుండా, ఆమెను నా వద్దకు తీసుకురా. ఆ హంసకంటి కనుబొమ్మలతో ఉన్నదాన్ని నేను నా ప్రధాన రాణిగా చేసుకుంటాను.
ప్రీతియుక్తా సమాయాతి యది సా మృగలోచనా । రసభఙ్గో యథా న స్యాత్తథా కురు మమేప్సితమ్
ఆ మృగనయన స్త్రీ మనస్ఫూర్తిగా వస్తే, నా ఆనందాన్ని ఏమీ తగ్గకుండా, నా కోరిక మేరకు చేయు.
శ్రవణాన్మోహితోఽస్మ్యద్య తస్యా రూపస్య సమ్పదా । వ్యాస ఉవాచ మహిషస్య వచః శ్రుత్వా పేశలం మన్త్రిసత్తమః
ఈ రోజు ఆమె రూపం, లక్షణాల గురించి విని, నేను మంత్రముగ్దుడినయ్యాను. వ్యాసుడు చెప్పెను: మహిషుని మధురమైన మాటలు విని, మంత్రిశ్రేష్ఠుడు—
జగామ తరసా కామం గజాశ్వరథసంయుతః । గత్వా దూరతరం స్థిత్వా తామువాచ మనస్వినీమ్
ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, రథాలతో వెంటబడి వెంటనే బయలుదేరాడు. కొంత దూరం వెళ్లి, ఆ మహాత్మ స్త్రీతో మాట్లాడాడు.
వినయావనతః శ్లక్ష్ణం మన్త్రీ మధురయా గిరా । ప్రధాన ఉవాచ కాసి త్వం మధురాలాపే కిమత్రాగమనం కృతమ్
వినయంతో, మృదువుగా, మధురంగా మంత్రివర్యుడు అడిగాడు: ప్రధాన మంత్రివర్యుడు పలికెను: నువ్వెవరు మధురమైన స్వరంతో మాట్లాడేవారా? ఇక్కడికి రావడానికి కారణం ఏమిటి?
పృచ్ఛతి త్వాం మహాభాగే మన్ముఖేన మమ ప్రభుః । స జేతా సర్వదేవానామవధ్యస్తు నరైః కిల
ఓ మహాభాగ్యవంతురాలా! నా ప్రభువు నన్ను ద్వారా నిన్ను అడుగుతున్నాడు. అతడు అందరు దేవతలను జయించగలడు, మానవులు అతనిని ఓడించలేరు.
బ్రహ్మణో వరదానేన గర్వితశ్చారులోచనే । దైత్యేశ్వరోఽసౌ బలవాన్కామరూపధరః సదా
బ్రహ్మ ఇచ్చిన వరంతో అతడు గర్వంగా ఉన్నాడు, అందమైన కన్నులవాలా! ఆ దైత్యాధిపతి చాలా బలవంతుడు, ఎప్పుడైనా తనకు నచ్చిన రూపాన్ని ధరించగలడు.
శ్రుత్వా త్వాం సముపాయాతాం చారువేషాం మనోహరామ్ । ద్రష్టుమిచ్ఛతి రాజా మే మహిషో నామ పార్థివః
నువ్వు ఇక్కడికి వచ్చి, ఆకర్షణీయమైన రూపంతో అందరిని ఆకట్టుకున్నావని విని, నా రాజైన మహిషుడు నిన్ను చూడాలని కోరుకుంటున్నాడు.
మానుషం రూపమాదాయ త్వత్సమీపం సమేష్యతి । యథా రుచ్యేత చార్వఙ్గి తథా మన్యామహే వయమ్
అతడు మానవ రూపంలో నీ దగ్గరకు వస్తాడు. అందమైన అవయవాలయినీ! నీకు నచ్చినట్లు మేము ప్రవర్తిస్తాము.
తర్హ్యేహి మృగశావాక్షి సమీపం తస్య ధీమతః । నో చేదిహానయామ్యేనం రాజానం భక్తితత్పరమ్
కాబట్టి, మృగశావాక్షి! ఆ జ్ఞానవంతుడైన రాజు దగ్గరకు రా. లేకపోతే, నేను అతనిని ఇక్కడికి తీసుకొస్తాను. అతడు భక్తితో నిండినవాడు.
తథా కరోమి దేవేశి యథా తే మనసేప్సితమ్ । వశగోఽసౌ తవాత్యర్థం రూపసంశ్రవణాత్తవ
దేవతల రాణీ! నీ మనసుకు నచ్చినట్లు నేనే చేస్తాను. నీ రూపం గురించి విని అతడు పూర్తిగా నీ వశమైపోయాడు.
కరభోరు వదాశు త్వం సంవిధేయం మయా తథా
కరభోరువలయినీ! నువ్వు త్వరగా చెప్పు, నేను అన్నీ నీ చెప్పినట్లు ఏర్పాటుచేస్తాను.
మన్త్రీద్వారా మహిషాసురేణ దేవ్యా సహ వివాహప్రస్తావః వ్యాస ఉవాచ ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా ప్రహస్య ప్రమదోత్తమా । తమువాచ మహారాజ మేఘగమ్భీరయా గిరా
మహిషాసురుడు తన మంత్రి ద్వారా దేవికి పెళ్లి ప్రతిపాదన పంపాడు. వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: అతని మాటలు విని, ఆ స్త్రీలో శ్రేష్ఠురాలు నవ్వుతూ, మేఘగంభీరమైన స్వరంతో, రాజా! అతనితో మాట్లాడింది.
దేవ్యువాచ మన్త్రివర్య సురాణాం వై జననీం విద్ధి మాం కిల । మహాలక్ష్మీమితి ఖ్యాతాం సర్వదైత్యనిషూదినీమ్
దేవి ఇలా చెప్పింది: ఓ మంత్రిశ్రేష్ఠా! నన్ను దేవతల తల్లిగా, మహాలక్ష్మిగా, అన్ని దైత్యులను సంహరించేవాడిగా తెలుసుకో.
ప్రార్థితాహం సురైః సర్వైర్మహిషస్య వధాయ చ । పీడితైర్దానవేన్ద్రేణ యజ్ఞభాగబహిష్కృతైః
అన్ని దేవతలు నన్ను ప్రార్థించి, మహిషుడిని సంహరించమని కోరారు. దానవేంద్రుడు వారిని బాధించి, యజ్ఞఫలాన్ని దూరం చేశాడు.