అద్య సర్వసురాణాం వై తేజోభీ రూపసమ్పదా । ఉత్పన్నా చేద్వరారోహా సా హన్యాత్తం రణే బలాత్
ఈ రోజు, అందరు దేవతల తేజస్సుతో, అపూర్వ సౌందర్యంతో కూడిన ఒక మహిళ పుట్టినట్లయితే, ఆమె యుద్ధంలో అతడిని బలవంతంగా సంహరిస్తుంది.
హయారిం వరదృప్తఞ్చ మాయాశతవిశారదమ్ । హన్తుం యోగ్యా భవేన్నారీ శక్త్యంశైర్నిర్మితా హి నః
వరప్రభావంతో, మాయలో నిపుణుడైన దేవతలకు శత్రువును సంహరించేందుకు, మన శక్తి భాగాలతో ఏర్పడిన ఒక మహిళే తగినది.
ప్రార్థయన్తు చ తేజోంఽశాన్స్త్రియోఽస్మాకం తథా పునః । ఉత్పన్నైస్తైశ్చ తేజోంఽశైస్తేజోరాశిర్భవేద్యథా
మన దేవతలు తమ తేజస్సు భాగాలను కూడా మనకు ఇవ్వమని కోరాలి. అప్పుడు ఆ భాగాల వల్ల ఒక గొప్ప తేజస్సు సముదాయం ఏర్పడుతుంది.
ఆయుధాని వయం దద్మః సర్వే రుద్రపురోగమాః । తస్యై సర్వాణి దివ్యాని త్రిశూలాదీని యాని చ
మేము అందరం, రుద్రుడు ముందుండి, ఆమెకు త్రిశూలం మొదలైన అన్ని దివ్య ఆయుధాలను ఇస్తాము.
సర్వాయుధధరా నారీ సర్వతేజఃసమన్వితా । హనిష్యతి దురాత్మానం తం పాపం మదగర్వితమ్
అన్ని ఆయుధాలు ధరించిన, అందరి తేజస్సు కలిసిన ఒక స్త్రీ, ఆ దుర్మార్గుడిని, పాపిష్టుడిని, అహంకారంతో ఉన్నవాడిని సంహరిస్తుంది.
వ్యాస ఉవాచ ఇత్యుక్తవతి దేవేశే బ్రహ్మణో వదనాత్తతః । స్వయమేవోద్బభౌ తేజోరాశిశ్చాతీవ దుఃసహః
వ్యాసుడు చెప్పాడు: దేవతాధిపతి ఇలా చెప్పిన తర్వాత, బ్రహ్మ ముఖం నుండి తానే spontaneously గా ఒక భయంకరమైన తేజస్సు సముదాయం వెలువడింది.
రక్తవర్ణం శుభాకారం పద్మరాగమణిప్రభమ్ । కిఞ్చిచ్ఛీతం తథా చోష్ణం మరీచిజాలమణ్డితమ్
అది ఎర్ర రంగులో, అందమైన రూపంతో, పద్మరాగ మణిలా మెరిసిపోతూ, కొంత చల్లగా, కొంత వేడిగా, కాంతిరశ్ములతో అలంకరించబడి కనిపించింది.
నిఃసృతం హరిణా దృష్టం హరేణ చ మహాత్మనా । విస్మితౌ తౌ మహారాజ బభూవతురురుక్రమౌ
అది హరిదేవుడు చూసాడు, మహాత్ముడైన హరుడూ చూశాడు. ఆ ఇద్దరూ, మహాశక్తులు, ఆశ్చర్యపోయారు.
శఙ్కరస్య శరీరాత్తు నిఃసృతం మహదద్భుతమ్ । రౌప్యవర్ణమభూత్తీవ్రం దుర్దర్శం దారుణం మహత్
శంకరుని శరీరం నుండి ఒక గొప్ప, అద్భుతమైన తేజస్సు వెలువడింది. అది వెండి రంగులో, తీవ్రమైనదిగా, చూడడానికి కష్టమైనదిగా, భయంకరంగా, పెద్దదిగా ఉంది.
భయఙ్కరఞ్చ దైత్యానాం దేవానాం విస్మయప్రదమ్ । ఘోరరూపం గిరిప్రఖ్యం తమోగుణమివాపరమ్
అది దానవులకు భయంకరంగా, దేవతలకు ఆశ్చర్యంగా, ఘోరమైన రూపంతో, కొండలా, మరో తిమిరగుణ స్వరూపంలా కనిపించింది.
తతో విష్ణుశరీరాత్తు తేజోరాశిమివాపరమ్ । నీలం సత్త్వగుణోపేతం ప్రాదురాస మహాద్యుతి
తర్వాత విష్ణువు శరీరం నుండి ఇంకొక తేజస్సు సముదాయం వెలువడింది. అది నీలి రంగులో, సత్త్వగుణంతో, గొప్ప ప్రకాశంతో మెరిసింది.
తతశ్చేన్ద్రశరీరాత్తు చిత్రరూపం దురాసదమ్ । ఆవిరాసీత్సుసంవృత్తం తేజః సర్వగుణాత్మకమ్
తర్వాత ఇంద్రుని శరీరం నుండి ఒక అద్భుతమైన, దుర్వశమైన, బహురూపాల తేజస్సు వెలువడింది. అది అన్ని గుణాలతో కూడి, సుస్థిరంగా ఉంది.
కుబేరయమవహ్నీనాం శరీరేభ్యః సమన్తతః । నిశ్చక్రామ మహత్తేజో వరుణస్య తథైవ చ
కుబేరుడు, యముడు, అగ్ని, వరుణుడు — వీరి శరీరాల నుండి అన్ని వైపులా గొప్ప తేజస్సు బయటకు వచ్చింది.
అన్యేషాం చైవ దేవానాం శరీరేభ్యోఽతిభాస్వరమ్ । నిర్గతం తన్మహాతేజోరాశిరాసీన్మహోజ్జ్వలః
ఇతర దేవతల శరీరాల నుండి కూడా అత్యంత ప్రకాశవంతమైన తేజస్సు వెలువడింది. ఆ మహాతేజస్సు సముదాయం అత్యంత దివ్యంగా మెరిసింది.
తం దృష్ట్వా విస్మితాః సర్వే దేవా విష్ణుపురోగమాః । తేజోరాశిం మహాదివ్యం హిమాచలమివాపరమ్
అది చూసి, విష్ణువు ముందుండి, అందరు దేవతలు ఆ గొప్ప దివ్య తేజస్సు సముదాయాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోయారు. అది మరో హిమాచల పర్వతంలా కనిపించింది.
పశ్యతాం తత్ర దేవానాం తేజఃపుఞ్జసముద్భవా । బభూవాతివరా నారీ సున్దరీ విస్మయప్రదా
అక్కడ దేవతలు చూస్తుండగా, ఆ తేజస్సు సముదాయంనుండి ఒక అత్యుత్తమమైన, అందమైన, ఆశ్చర్యకరమైన స్త్రీ ప్రकटించింది.
త్రిగుణా సా మహాలక్ష్మీః సర్వదేవశరీరజా । అష్టాదశభుజా రమ్యా త్రివర్ణా విశ్వమోహినీ
ఆమె త్రిగుణాలతో కూడిన మహాలక్ష్మి, అన్ని దేవతల శరీరాల నుండి జన్మించింది. ఆమెకు పదిహేడు చేతులు, మూడు రంగులు, జగత్తును మోహింపజేసే సౌందర్యం ఉంది.
శ్వేతాననా కృష్ణనేత్రా సంరక్తాధరపల్లవా । తామ్రపాణితలా కాన్తా దివ్యభూషణభూషితా
ఆమె ముఖం తెలుపు, కళ్ళు నలుపు, పెదాలు రక్తవర్ణంలో, చేతి తళ్లు తామ్రవర్ణంలో, అందంగా, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
అష్టాదశభుజా దేవీ సహస్రభుజమణ్డితా । సమ్భూతాసురనాశాయ తేజోరాశిసముద్భవా
పదిహేడు చేతులతో ఉన్న ఆ దేవి, వెయ్యి చేతులతో ఉన్నట్టు అలంకరించబడి, తేజస్సు సముదాయంనుండి జన్మించి, అసురులను నాశనం చేయడానికి ప్రబలించింది.
జనమేజయ ఉవాచ కృష్ణ దేవ మహాభాగ సర్వజ్ఞ మునిసత్తమ । విస్తరం బ్రూహి తస్యాస్త్వం శరీరస్య సముద్భవమ్
జనమేజయుడు అడిగాడు: కృష్ణా దేవా! మహాభాగా! సర్వజ్ఞుడా! మునిశ్రేష్ఠా! ఆమె శరీర ఉత్పత్తి వివరంగా నాకు చెప్పు.
ఏకీభూతం చ సర్వేషాం తేజః కిం వా పృథక్ స్థితమ్ । అఙ్గాని చైవ తస్యాస్తు సర్వతేజోమయాని వా
అందరి తేజస్సు కలిసిపోయిందా, లేక వేరుగా వేరుగా ఉందా? ఆమె అవయవాలు అంతా ఆ తేజస్సుతోనే ఏర్పడ్డవా, లేక కొంత భాగమేనా?
భిన్నభాగవిభాగేన జాతాన్యఙ్గాని యాని తు । ముఖనాసాక్షిభేదేన సర్వత్రైకభవాని చ
వేరు వేరు భాగాలుగా ఏర్పడిన అవయవాలు, నోరు, ముక్కు, కన్నులు వంటివి, చివరికి అన్నీ ఒక్కటిగా ఐక్యమయ్యాయి.
బ్రూహి తద్విస్తరం వ్యాస శరీరాఙ్గసముద్భవమ్ । బభూవ యస్య దేవస్య తేజసోఽఙ్గం యదద్భుతమ్
వ్యాస మహర్షీ, ఆ దేహానికి అవయవాలు ఎలా పుట్టాయో, ఏ దేవుని తేజస్సు నుండి ఏ అవయవం అద్భుతంగా ఏర్పడిందో నాకు వివరంగా చెప్పు.
ఆయుధాభరణాదీని దత్తాని యైర్యథా యథా । తత్సర్వం శ్రోతుకామోఽస్మి త్వన్ముఖామ్బుజనిర్గతమ్
ఆయుధాలు, ఆభరణాలు, ఇతర వస్తువులు ఎవరు, ఎలా ఇచ్చారో, నీ నోటి పద్మం నుండి వినాలని నేను ఆశిస్తున్నాను.
న హి తృప్యామ్యహం బ్రహ్మన్ సుధామయరసం పిబన్ । చరితఞ్చ మహాలక్ష్యాస్త్వన్ముఖామ్భోజనిఃసృతమ్
బ్రహ్మన్, నీ నోటి పద్మం నుండి మహాలక్ష్మి చరిత్రను వినుతూ అమృతం తాగినట్టు ఉన్నా, నాకు తృప్తి రావడం లేదు.
సూత ఉవాచ ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా రాజ్ఞః సత్యవతీసుతః । ఉవాచ మధురం వాక్యం ప్రీణయన్నివ భూపతిమ్
సూతుడు చెప్పాడు: రాజు మాటలు విని సత్యవతీ కుమారుడు, రాజును ఆనందింపజేస్తూ మధురంగా ఇలా పలికాడు.
వ్యాస ఉవాచ శృణు రాజన్మహాభాగ విస్తరేణ బ్రవీమి తే । యథామతి కురుశ్రేష్ఠ తస్యా దేహసముద్భవమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు: రాజా, నీకు నేను తెలిసినంతవరకు ఆమె దేహం ఎలా పుట్టిందో విస్తరంగా చెబుతాను, విను.
న బ్రహ్మా న హరిః సాక్షాన్న రుద్రో న చ వాసవః । యాథాతథ్యేన తద్రూపం వక్తుమీశః కదాచన
బ్రహ్మ, హరి, రుద్రుడు, వాసవుడు — వీరెవరూ కూడా ఆమె స్వరూపాన్ని యథాతథంగా వివరించలేరు.
కథం జానామ్యహం దేవ్యా యద్రూపం యాదృశం యతః । వాచారమ్భణమాత్రం తదుత్పన్నేతి బ్రవీమి యత్
నేను దేవీ యొక్క రూపాన్ని, అది ఎలా ఉందో, ఎక్కడి నుండి వచ్చిందో ఎలా తెలుసుకోగలను? నేను మాట్లాడేది మాటల వల్ల కలిగిందంతే.
సా నిత్యా సర్వదైవాస్తే దేవకార్యార్థసిద్ధయే । నానారూపా త్వేకరూపా జాయతే కార్యగౌరవాత్
ఆమె శాశ్వతమైనది, ఎప్పుడూ దైవమయమైనది; దేవతల కార్యసిద్ధికోసం అనేక రూపాలలో కనిపించినా, నిజానికి ఒక్కటే, పని గొప్పదనాన్ని బట్టి అవతరిస్తుంది.