విష్ణురువాచ విశన్తు నిర్జరాః సర్వే కుశలం కథయన్తు వః । ఆసనేషు కిమర్థం వై మిలితాః సముపాగతాః
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: అందరు అమరులు లోపలికి రండి, మీకు మేలు జరుగుతోందా చెప్పండి. ఏ కారణంతో మీరు ఇక్కడ చేరి, కూర్చున్నారు?
చిన్తాతురాః కథం జాతా విషణ్ణా దీనమానసాః । బ్రహ్మరుద్రేణ సహితాః కార్యం ప్రబ్రూత సత్వరమ్
బ్రహ్మ, రుద్రులతో పాటు ఉన్నా మీరు ఇలా ఆందోళనతో, మనస్సు దిగులుతో ఎందుకు ఉన్నారు? ఏ పని చేయాలో త్వరగా చెప్పండి.
దేవా ఊచుః మహిషేణ మహారాజ పీడితాః పాపకర్మణా । అసాధ్యేనాతిదుష్టేన వరదృప్తేన పాపినా
దేవతలు ఇలా అన్నారు: మహారాజా, మేము మహిషుడి వల్ల బాధపడుతున్నాము. అతడు పాపకర్మలు చేసే వాడు, దుర్జనుడు, వరప్రభావంతో గర్వంగా ఉన్నాడు.
యజ్ఞభాగానసౌ భుంక్తే బ్రాహ్మణైః ప్రతిపాదితాన్ । అమరా గిరిదుర్గేషు భ్రమన్తి చ భయాతురాః
అతడు బ్రాహ్మణులు కేటాయించిన యజ్ఞభాగాలను తినేస్తున్నాడు. భయంతో అమరులు కొండ కోటల్లో తిరుగుతున్నారు.
వరదానేన ధాతుః స దుర్జయో మధుసూదన । తస్మాత్త్వాం శరణం ప్రాప్తా జ్ఞాత్వా తత్కార్యగౌరవమ్
ధాత నుండి వరం పొందినందువల్ల, మధుసూదనా, అతడిని ఓడించడం అసాధ్యం. ఈ విషయం ఎంత ముఖ్యమో తెలుసుకొని మేము నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాము.
సమర్థోఽసి సముద్ధర్తుం దైత్యమాయావిశారద । కురు కృష్ణ వధోపాయం తస్య దానవమర్దన
దైత్య మాయలో నిపుణుడైన అతడిని నీవు తప్పించగలవు. కృష్ణా, దానవ సంహారకా, అతడిని సంహరించడానికి మార్గం చూపు.
ధాత్రా తస్మై వరో దత్తో హ్యవధ్యోఽసి నరైః కిల । కా స్త్రీ త్వేవంవిధా బాలా యా హన్యాత్తం శఠం రణే
ధాత అతనికి వరమిచ్చాడు—మానవులు అతడిని చంపలేరు. అలాంటి మోసగాడిని యుద్ధంలో ఏ మహిళ, చిన్నదైనా, సంహరించగలదా?
ఉమా మా వా శచీ విద్యా కా సమర్థాస్య ఘాతనే । మహిషస్యాతిదుష్టస్య వరదానబలాదపి
ఉమా, శచీ, విద్యా, లేదా మరే మహిళ అయినా, ఎంత శక్తివంతురాలైనా, వరప్రభావంతో ఉన్న మహిషుడిని సంహరించగలదా?
విచిన్త్య బుద్ధ్యా యత్సర్వం మరణస్యాస్య కారణమ్ । కురు కార్యం చ దేవానాం భక్తవత్సల భూధర
అతని మరణానికి కారణమయ్యే దానిని నీ బుద్ధితో ఆలోచించి, భక్తులకు ప్రియమైనవాడా, దేవతల కోసం కావలసిన పని చేయు, పర్వతసమానుడా.
వ్యాస ఉవాచ శ్రుత్వా తద్వచనం విష్ణుస్తానువాచ హసన్నివ । యుద్ధం కృతం పురాస్మాభిస్తథాపి న మృతో హ్యసౌ
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ మాటలు విని, విష్ణువు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు—మేము ముందే అతనితో యుద్ధం చేశాము, అయినా అతడు చనిపోలేదు.
అద్య సర్వసురాణాం వై తేజోభీ రూపసమ్పదా । ఉత్పన్నా చేద్వరారోహా సా హన్యాత్తం రణే బలాత్
ఈ రోజు, అందరు దేవతల తేజస్సుతో, అపూర్వ సౌందర్యంతో కూడిన ఒక మహిళ పుట్టినట్లయితే, ఆమె యుద్ధంలో అతడిని బలవంతంగా సంహరిస్తుంది.
హయారిం వరదృప్తఞ్చ మాయాశతవిశారదమ్ । హన్తుం యోగ్యా భవేన్నారీ శక్త్యంశైర్నిర్మితా హి నః
వరప్రభావంతో, మాయలో నిపుణుడైన దేవతలకు శత్రువును సంహరించేందుకు, మన శక్తి భాగాలతో ఏర్పడిన ఒక మహిళే తగినది.
ప్రార్థయన్తు చ తేజోంఽశాన్స్త్రియోఽస్మాకం తథా పునః । ఉత్పన్నైస్తైశ్చ తేజోంఽశైస్తేజోరాశిర్భవేద్యథా
మన దేవతలు తమ తేజస్సు భాగాలను కూడా మనకు ఇవ్వమని కోరాలి. అప్పుడు ఆ భాగాల వల్ల ఒక గొప్ప తేజస్సు సముదాయం ఏర్పడుతుంది.
ఆయుధాని వయం దద్మః సర్వే రుద్రపురోగమాః । తస్యై సర్వాణి దివ్యాని త్రిశూలాదీని యాని చ
మేము అందరం, రుద్రుడు ముందుండి, ఆమెకు త్రిశూలం మొదలైన అన్ని దివ్య ఆయుధాలను ఇస్తాము.
సర్వాయుధధరా నారీ సర్వతేజఃసమన్వితా । హనిష్యతి దురాత్మానం తం పాపం మదగర్వితమ్
అన్ని ఆయుధాలు ధరించిన, అందరి తేజస్సు కలిసిన ఒక స్త్రీ, ఆ దుర్మార్గుడిని, పాపిష్టుడిని, అహంకారంతో ఉన్నవాడిని సంహరిస్తుంది.
వ్యాస ఉవాచ ఇత్యుక్తవతి దేవేశే బ్రహ్మణో వదనాత్తతః । స్వయమేవోద్బభౌ తేజోరాశిశ్చాతీవ దుఃసహః
వ్యాసుడు చెప్పాడు: దేవతాధిపతి ఇలా చెప్పిన తర్వాత, బ్రహ్మ ముఖం నుండి తానే spontaneously గా ఒక భయంకరమైన తేజస్సు సముదాయం వెలువడింది.
రక్తవర్ణం శుభాకారం పద్మరాగమణిప్రభమ్ । కిఞ్చిచ్ఛీతం తథా చోష్ణం మరీచిజాలమణ్డితమ్
అది ఎర్ర రంగులో, అందమైన రూపంతో, పద్మరాగ మణిలా మెరిసిపోతూ, కొంత చల్లగా, కొంత వేడిగా, కాంతిరశ్ములతో అలంకరించబడి కనిపించింది.
నిఃసృతం హరిణా దృష్టం హరేణ చ మహాత్మనా । విస్మితౌ తౌ మహారాజ బభూవతురురుక్రమౌ
అది హరిదేవుడు చూసాడు, మహాత్ముడైన హరుడూ చూశాడు. ఆ ఇద్దరూ, మహాశక్తులు, ఆశ్చర్యపోయారు.
శఙ్కరస్య శరీరాత్తు నిఃసృతం మహదద్భుతమ్ । రౌప్యవర్ణమభూత్తీవ్రం దుర్దర్శం దారుణం మహత్
శంకరుని శరీరం నుండి ఒక గొప్ప, అద్భుతమైన తేజస్సు వెలువడింది. అది వెండి రంగులో, తీవ్రమైనదిగా, చూడడానికి కష్టమైనదిగా, భయంకరంగా, పెద్దదిగా ఉంది.
భయఙ్కరఞ్చ దైత్యానాం దేవానాం విస్మయప్రదమ్ । ఘోరరూపం గిరిప్రఖ్యం తమోగుణమివాపరమ్
అది దానవులకు భయంకరంగా, దేవతలకు ఆశ్చర్యంగా, ఘోరమైన రూపంతో, కొండలా, మరో తిమిరగుణ స్వరూపంలా కనిపించింది.
తతో విష్ణుశరీరాత్తు తేజోరాశిమివాపరమ్ । నీలం సత్త్వగుణోపేతం ప్రాదురాస మహాద్యుతి
తర్వాత విష్ణువు శరీరం నుండి ఇంకొక తేజస్సు సముదాయం వెలువడింది. అది నీలి రంగులో, సత్త్వగుణంతో, గొప్ప ప్రకాశంతో మెరిసింది.
తతశ్చేన్ద్రశరీరాత్తు చిత్రరూపం దురాసదమ్ । ఆవిరాసీత్సుసంవృత్తం తేజః సర్వగుణాత్మకమ్
తర్వాత ఇంద్రుని శరీరం నుండి ఒక అద్భుతమైన, దుర్వశమైన, బహురూపాల తేజస్సు వెలువడింది. అది అన్ని గుణాలతో కూడి, సుస్థిరంగా ఉంది.
కుబేరయమవహ్నీనాం శరీరేభ్యః సమన్తతః । నిశ్చక్రామ మహత్తేజో వరుణస్య తథైవ చ
కుబేరుడు, యముడు, అగ్ని, వరుణుడు — వీరి శరీరాల నుండి అన్ని వైపులా గొప్ప తేజస్సు బయటకు వచ్చింది.
అన్యేషాం చైవ దేవానాం శరీరేభ్యోఽతిభాస్వరమ్ । నిర్గతం తన్మహాతేజోరాశిరాసీన్మహోజ్జ్వలః
ఇతర దేవతల శరీరాల నుండి కూడా అత్యంత ప్రకాశవంతమైన తేజస్సు వెలువడింది. ఆ మహాతేజస్సు సముదాయం అత్యంత దివ్యంగా మెరిసింది.
తం దృష్ట్వా విస్మితాః సర్వే దేవా విష్ణుపురోగమాః । తేజోరాశిం మహాదివ్యం హిమాచలమివాపరమ్
అది చూసి, విష్ణువు ముందుండి, అందరు దేవతలు ఆ గొప్ప దివ్య తేజస్సు సముదాయాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోయారు. అది మరో హిమాచల పర్వతంలా కనిపించింది.
పశ్యతాం తత్ర దేవానాం తేజఃపుఞ్జసముద్భవా । బభూవాతివరా నారీ సున్దరీ విస్మయప్రదా
అక్కడ దేవతలు చూస్తుండగా, ఆ తేజస్సు సముదాయంనుండి ఒక అత్యుత్తమమైన, అందమైన, ఆశ్చర్యకరమైన స్త్రీ ప్రकटించింది.
త్రిగుణా సా మహాలక్ష్మీః సర్వదేవశరీరజా । అష్టాదశభుజా రమ్యా త్రివర్ణా విశ్వమోహినీ
ఆమె త్రిగుణాలతో కూడిన మహాలక్ష్మి, అన్ని దేవతల శరీరాల నుండి జన్మించింది. ఆమెకు పదిహేడు చేతులు, మూడు రంగులు, జగత్తును మోహింపజేసే సౌందర్యం ఉంది.
శ్వేతాననా కృష్ణనేత్రా సంరక్తాధరపల్లవా । తామ్రపాణితలా కాన్తా దివ్యభూషణభూషితా
ఆమె ముఖం తెలుపు, కళ్ళు నలుపు, పెదాలు రక్తవర్ణంలో, చేతి తళ్లు తామ్రవర్ణంలో, అందంగా, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
అష్టాదశభుజా దేవీ సహస్రభుజమణ్డితా । సమ్భూతాసురనాశాయ తేజోరాశిసముద్భవా
పదిహేడు చేతులతో ఉన్న ఆ దేవి, వెయ్యి చేతులతో ఉన్నట్టు అలంకరించబడి, తేజస్సు సముదాయంనుండి జన్మించి, అసురులను నాశనం చేయడానికి ప్రబలించింది.
జనమేజయ ఉవాచ కృష్ణ దేవ మహాభాగ సర్వజ్ఞ మునిసత్తమ । విస్తరం బ్రూహి తస్యాస్త్వం శరీరస్య సముద్భవమ్
జనమేజయుడు అడిగాడు: కృష్ణా దేవా! మహాభాగా! సర్వజ్ఞుడా! మునిశ్రేష్ఠా! ఆమె శరీర ఉత్పత్తి వివరంగా నాకు చెప్పు.