మునిభిశ్చ తథా శాన్తైర్వేదపాఠకృతాదరైః । స్తువద్భిః శ్రుతిసూక్తైశ్చ మణ్డితం సదనం హరేః
అక్కడ శాంత స్వభావం కలిగిన మునులు, భక్తితో వేదాలు పఠిస్తూ, శాస్త్రోక్త స్తోత్రాలతో హరివాసాన్ని అలంకరించేవారు.
తే చ విష్ణుగృహం ప్రాప్య ద్వారపాలౌ శుభాకృతీ । వీక్ష్యోచుర్జయవిజయౌ హేమయష్టిధరౌ స్థితౌ
వారు విష్ణువు గృహానికి చేరుకున్నప్పుడు, శుభాకారమైన జయ, విజయ అనే ఇద్దరు ద్వారపాలకులు బంగారు దండలు పట్టుకుని నిలబడి ఉన్నారు అని చూశారు.
గత్వైకోఽప్యుభయోర్మధ్యే నివేదయతు సఙ్గతాన్ । ద్వారస్థాన్ బ్రహ్మరుద్రాదీన్విష్ణుదర్శనలాలసాన్
మీలో ఒకరు ఆ ఇద్దరి మధ్యగా వెళ్లి, ద్వారంలో ఉన్న బ్రహ్మ, రుద్రుడు మొదలైన దేవతలు విష్ణువును దర్శించాలనే ఆకాంక్షతో వచ్చారని తెలియజేయండి.
వ్యాస ఉవాచ విజయస్తద్వచః శ్రుత్వా గత్వాథ విష్ణుసన్నిధౌ । సర్వాన్సమాగతాన్దేవాన్ప్రణమ్యోవాచ సత్వరః
వ్యాసుడు చెప్పాడు: ఆ మాటలు విన్న విజయుడు, విష్ణువు సమీపానికి వెళ్లి, అక్కడికి వచ్చిన అందరు దేవతలకు నమస్కరించి, త్వరగా వారి రాకను తెలియజేశాడు.
విజయ ఉవాచ దేవదేవ మహారాజ రమాకాన్త సురారిహన్ । సమాగతాః సురాః సర్వే ద్వారి తిష్ఠన్తి వై విభో
విజయుడు ఇలా అన్నాడు: దేవదేవా, మహారాజా, లక్ష్మీప్రియుడా, దేవతలకు శత్రువులను సంహరించేవాడా, ప్రభూ! అందరు దేవతలు వచ్చి నీ ద్వారంలో నిలబడి ఉన్నారు.
బ్రహ్మా రుద్రస్తథేన్ద్రశ్చ వరుణః పావకో యమః । స్తువన్తి వేదవాక్యైస్త్వామమరా దర్శనార్థినః
బ్రహ్మ, రుద్రుడు, ఇంద్రుడు, వరుణుడు, అగ్ని, యముడు—ఈ అమరులు అందరూ నీ దర్శనం కోసం వేదమంత్రాలతో నిన్ను స్తుతిస్తున్నారు.
వ్యాస ఉవాచ తచ్ఛ్రుత్వా వచనం విష్ణర్విజయస్య రమాపతిః । నిర్జగామ గృహాత్తూర్ణం సురాన్సమధికోత్సవః
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: విజయుని మాటలు విన్న రామపతి విష్ణువు, దేవతలను చూడటానికి మరింత ఆనందంతో, వెంటనే ఇంటి నుంచి బయటకు వచ్చాడు.
గత్వా వీక్ష్య హరిర్దేవాన్ద్వారస్థాఞ్ఛ్రమకర్శితాన్ । ప్రీతిప్రవణయా దృష్ట్యా ప్రీణయామాస దుఃఖితాన్
హరి బయటకు వెళ్లి, ద్వారంలో కష్టాలవల్ల అలసిపోయిన దేవతలను చూసి, ప్రేమతో నిండిన చూపుతో బాధపడుతున్న వారిని ఓదార్చాడు.
ప్రణేముస్తే సురాః సర్వే దేవదేవం జనార్దనమ్ । తుష్టువుశ్చ సురారిఘ్నం వాగ్భిర్వేదవినిశ్చితమ్
అందరు దేవతలు జనార్దనుని పాదాలకు నమస్కరించి, దేవతలకు శత్రువులను సంహరించేవాడైన ఆయనను వేదవాక్యాలతో స్తుతించారు.
దేవా ఊచుః దేవదేవ జగన్నాథ సృష్టిస్థిత్యన్తకారక । దయాసిన్ధో మహారాజ త్రాహి నః శరణాగతాన్
దేవతలు ఇలా అన్నారు: దేవదేవా, జగన్నాథా, సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణమా, దయామయుడా, మహారాజా, మేము నీ ఆశ్రయానికి వచ్చినవారిని రక్షించు.
విష్ణురువాచ విశన్తు నిర్జరాః సర్వే కుశలం కథయన్తు వః । ఆసనేషు కిమర్థం వై మిలితాః సముపాగతాః
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: అందరు అమరులు లోపలికి రండి, మీకు మేలు జరుగుతోందా చెప్పండి. ఏ కారణంతో మీరు ఇక్కడ చేరి, కూర్చున్నారు?
చిన్తాతురాః కథం జాతా విషణ్ణా దీనమానసాః । బ్రహ్మరుద్రేణ సహితాః కార్యం ప్రబ్రూత సత్వరమ్
బ్రహ్మ, రుద్రులతో పాటు ఉన్నా మీరు ఇలా ఆందోళనతో, మనస్సు దిగులుతో ఎందుకు ఉన్నారు? ఏ పని చేయాలో త్వరగా చెప్పండి.
దేవా ఊచుః మహిషేణ మహారాజ పీడితాః పాపకర్మణా । అసాధ్యేనాతిదుష్టేన వరదృప్తేన పాపినా
దేవతలు ఇలా అన్నారు: మహారాజా, మేము మహిషుడి వల్ల బాధపడుతున్నాము. అతడు పాపకర్మలు చేసే వాడు, దుర్జనుడు, వరప్రభావంతో గర్వంగా ఉన్నాడు.
యజ్ఞభాగానసౌ భుంక్తే బ్రాహ్మణైః ప్రతిపాదితాన్ । అమరా గిరిదుర్గేషు భ్రమన్తి చ భయాతురాః
అతడు బ్రాహ్మణులు కేటాయించిన యజ్ఞభాగాలను తినేస్తున్నాడు. భయంతో అమరులు కొండ కోటల్లో తిరుగుతున్నారు.
వరదానేన ధాతుః స దుర్జయో మధుసూదన । తస్మాత్త్వాం శరణం ప్రాప్తా జ్ఞాత్వా తత్కార్యగౌరవమ్
ధాత నుండి వరం పొందినందువల్ల, మధుసూదనా, అతడిని ఓడించడం అసాధ్యం. ఈ విషయం ఎంత ముఖ్యమో తెలుసుకొని మేము నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాము.
సమర్థోఽసి సముద్ధర్తుం దైత్యమాయావిశారద । కురు కృష్ణ వధోపాయం తస్య దానవమర్దన
దైత్య మాయలో నిపుణుడైన అతడిని నీవు తప్పించగలవు. కృష్ణా, దానవ సంహారకా, అతడిని సంహరించడానికి మార్గం చూపు.
ధాత్రా తస్మై వరో దత్తో హ్యవధ్యోఽసి నరైః కిల । కా స్త్రీ త్వేవంవిధా బాలా యా హన్యాత్తం శఠం రణే
ధాత అతనికి వరమిచ్చాడు—మానవులు అతడిని చంపలేరు. అలాంటి మోసగాడిని యుద్ధంలో ఏ మహిళ, చిన్నదైనా, సంహరించగలదా?
ఉమా మా వా శచీ విద్యా కా సమర్థాస్య ఘాతనే । మహిషస్యాతిదుష్టస్య వరదానబలాదపి
ఉమా, శచీ, విద్యా, లేదా మరే మహిళ అయినా, ఎంత శక్తివంతురాలైనా, వరప్రభావంతో ఉన్న మహిషుడిని సంహరించగలదా?
విచిన్త్య బుద్ధ్యా యత్సర్వం మరణస్యాస్య కారణమ్ । కురు కార్యం చ దేవానాం భక్తవత్సల భూధర
అతని మరణానికి కారణమయ్యే దానిని నీ బుద్ధితో ఆలోచించి, భక్తులకు ప్రియమైనవాడా, దేవతల కోసం కావలసిన పని చేయు, పర్వతసమానుడా.
వ్యాస ఉవాచ శ్రుత్వా తద్వచనం విష్ణుస్తానువాచ హసన్నివ । యుద్ధం కృతం పురాస్మాభిస్తథాపి న మృతో హ్యసౌ
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ మాటలు విని, విష్ణువు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు—మేము ముందే అతనితో యుద్ధం చేశాము, అయినా అతడు చనిపోలేదు.
అద్య సర్వసురాణాం వై తేజోభీ రూపసమ్పదా । ఉత్పన్నా చేద్వరారోహా సా హన్యాత్తం రణే బలాత్
ఈ రోజు, అందరు దేవతల తేజస్సుతో, అపూర్వ సౌందర్యంతో కూడిన ఒక మహిళ పుట్టినట్లయితే, ఆమె యుద్ధంలో అతడిని బలవంతంగా సంహరిస్తుంది.
హయారిం వరదృప్తఞ్చ మాయాశతవిశారదమ్ । హన్తుం యోగ్యా భవేన్నారీ శక్త్యంశైర్నిర్మితా హి నః
వరప్రభావంతో, మాయలో నిపుణుడైన దేవతలకు శత్రువును సంహరించేందుకు, మన శక్తి భాగాలతో ఏర్పడిన ఒక మహిళే తగినది.
ప్రార్థయన్తు చ తేజోంఽశాన్స్త్రియోఽస్మాకం తథా పునః । ఉత్పన్నైస్తైశ్చ తేజోంఽశైస్తేజోరాశిర్భవేద్యథా
మన దేవతలు తమ తేజస్సు భాగాలను కూడా మనకు ఇవ్వమని కోరాలి. అప్పుడు ఆ భాగాల వల్ల ఒక గొప్ప తేజస్సు సముదాయం ఏర్పడుతుంది.
ఆయుధాని వయం దద్మః సర్వే రుద్రపురోగమాః । తస్యై సర్వాణి దివ్యాని త్రిశూలాదీని యాని చ
మేము అందరం, రుద్రుడు ముందుండి, ఆమెకు త్రిశూలం మొదలైన అన్ని దివ్య ఆయుధాలను ఇస్తాము.
సర్వాయుధధరా నారీ సర్వతేజఃసమన్వితా । హనిష్యతి దురాత్మానం తం పాపం మదగర్వితమ్
అన్ని ఆయుధాలు ధరించిన, అందరి తేజస్సు కలిసిన ఒక స్త్రీ, ఆ దుర్మార్గుడిని, పాపిష్టుడిని, అహంకారంతో ఉన్నవాడిని సంహరిస్తుంది.
వ్యాస ఉవాచ ఇత్యుక్తవతి దేవేశే బ్రహ్మణో వదనాత్తతః । స్వయమేవోద్బభౌ తేజోరాశిశ్చాతీవ దుఃసహః
వ్యాసుడు చెప్పాడు: దేవతాధిపతి ఇలా చెప్పిన తర్వాత, బ్రహ్మ ముఖం నుండి తానే spontaneously గా ఒక భయంకరమైన తేజస్సు సముదాయం వెలువడింది.
రక్తవర్ణం శుభాకారం పద్మరాగమణిప్రభమ్ । కిఞ్చిచ్ఛీతం తథా చోష్ణం మరీచిజాలమణ్డితమ్
అది ఎర్ర రంగులో, అందమైన రూపంతో, పద్మరాగ మణిలా మెరిసిపోతూ, కొంత చల్లగా, కొంత వేడిగా, కాంతిరశ్ములతో అలంకరించబడి కనిపించింది.
నిఃసృతం హరిణా దృష్టం హరేణ చ మహాత్మనా । విస్మితౌ తౌ మహారాజ బభూవతురురుక్రమౌ
అది హరిదేవుడు చూసాడు, మహాత్ముడైన హరుడూ చూశాడు. ఆ ఇద్దరూ, మహాశక్తులు, ఆశ్చర్యపోయారు.
శఙ్కరస్య శరీరాత్తు నిఃసృతం మహదద్భుతమ్ । రౌప్యవర్ణమభూత్తీవ్రం దుర్దర్శం దారుణం మహత్
శంకరుని శరీరం నుండి ఒక గొప్ప, అద్భుతమైన తేజస్సు వెలువడింది. అది వెండి రంగులో, తీవ్రమైనదిగా, చూడడానికి కష్టమైనదిగా, భయంకరంగా, పెద్దదిగా ఉంది.
భయఙ్కరఞ్చ దైత్యానాం దేవానాం విస్మయప్రదమ్ । ఘోరరూపం గిరిప్రఖ్యం తమోగుణమివాపరమ్
అది దానవులకు భయంకరంగా, దేవతలకు ఆశ్చర్యంగా, ఘోరమైన రూపంతో, కొండలా, మరో తిమిరగుణ స్వరూపంలా కనిపించింది.