మహిషం తరసాభ్యేత్య ప్రాహరద్రోషసంయుతః । సోఽపి శక్తిం ముమోచాథ శఙ్కరస్యోరసి స్ఫుటమ్
కోపంతో మహిషాసురుని దగ్గరకు వెళ్లి బలంగా కొట్టాడు. మహిషుడూ తన శక్తిని విసిరి, అది శంకరుని ఛాతీలో బలంగా తగిలింది.
జగర్జ స చ దుష్టాత్మా వఞ్చయిత్వా త్రిశూలకమ్ । శఙ్కరోఽపి తదా పీడాం న ప్రాపోరసి తాడితః
ఆ దుష్టాత్ముడు శంకరుని మోసం చేసి గట్టిగా అరవాడు. అయినా శంకరుడు ఛాతీలో తగిలినప్పటికీ ఏ బాధను అనుభవించలేదు.
తం జఘాన త్రిశూలేన కోపాదరుణలోచనః । సంలగ్నం శఙ్కరం దృష్ట్వా మహిషేణ దురాత్మనా
కోపంతో కన్నులు ఎర్రగా మారిన శంకరుడు త్రిశూలంతో మహిషుడిని గట్టిగా కొట్టాడు. దురాత్ముడైన మహిషుడితో శంకరుడు యుద్ధంలో ఉండటాన్ని చూసి
ఆజగామ హరిస్తావత్త్యక్త్వా మూర్చ్ఛాం ప్రహారజామ్ । మహిషస్తు తదా వీక్ష్య సమ్ప్రాప్తౌ హరిశఙ్కరౌ
హరి గారు గాయంతో వచ్చిన మూర్చను వదిలేసి అక్కడికి వచ్చాడు. హరి, శంకరులు ఇద్దరూ వచ్చినదాన్ని మహిషుడు చూసాడు.
యుద్ధకామౌ మహావీర్యో చక్రశూలధరౌ వరౌ । కోపయుక్తో బభూవాసౌ దృష్ట్వా తౌ సముపాగతౌ
యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్న ఆ ఇద్దరు మహావీరులు, ఒకరు చక్రాన్ని, మరొకరు త్రిశూలాన్ని ధరించి వచ్చారు. వారిద్దరూ దగ్గరికి వస్తున్నారని చూసి మహిషుడు కోపంతో నిండిపోయాడు.
జగామ సమ్ముఖస్తావత్సంగ్రామార్థం మహాభుజః । మాహిషం వపురాస్థాయ ధున్వన్పుచ్ఛం సముత్కటమ్
ఆ బలవంతుడు యుద్ధానికి సిద్ధమై, మహిషరూపాన్ని ధరించి, తన తోకను ఉద్భటంగా ఊపుతూ ముందుకు వచ్చాడు.
చకార భైరవం నాదం త్రాసయన్నమరానపి । ధున్వఞ్ఛృఙ్గే మహాకాయో దారుణో జలదో యథా
అతడు భయంకరమైన గర్జన చేశాడు, దాంతో అమరులు కూడా భయపడిపోయారు. అతడు తన కొమ్ములను ఊపుతూ, తన భారీ శరీరంతో భయానకంగా మేఘంలా కనిపించాడు.
శృఙ్గాభ్యాం పర్వతాజ్ఛృఙ్గాంశ్చిక్షేప భృశముత్కటాన్ । దృష్ట్వా తౌ తు మహావీర్యౌ దానవం దేవసత్తమౌ
తన రెండు కొమ్ములతో అతడు పెద్ద పర్వతశిఖరాలను బలంగా విసిరాడు. ఆ ఇద్దరు మహావీరులను, దేవతల్లో శ్రేష్ఠులైన వారిని చూసి ఆ దానవుడు
చక్రతుర్బాణవృష్టిం చ దానవోపరి దారుణామ్ । కుర్వాణౌ బాణవృష్టిం తౌ దృష్ట్వా హరిహరౌ హరిః
వారిద్దరూ దానవుని మీద భయంకరమైన బాణవర్షం కురిపించారు. హరి, హరులు బాణవర్షం కురిపించడాన్ని చూసి
చిక్షేప గిరిశృఙ్గం తు పుచ్ఛేనావృత్య దారుణమ్ । ఆపతన్తం గిరిం వీక్ష్య భగవాన్సాత్వతాం పతిః
అతడు తన తోకతో ఒక పెద్ద పర్వతాన్ని కప్పి, దాన్ని భయంకరంగా విసిరాడు. ఆ పర్వతం వేగంగా వస్తున్నదాన్ని చూసి, సాత్వతుల అధిపతి భగవంతుడు
విశిఖైః శతధా చక్రే చక్రేణాశు జఘాన తమ్ । హరిచక్రాహతః సంఖ్యే మూర్చ్ఛామాప స దైత్యరాట్
బాణాలతో ఆ పర్వతాన్ని నూరుకుక్షణలు చేసి, వెంటనే చక్రంతో మహిషుడిని గట్టిగా కొట్టాడు. హరి చక్రం యుద్ధంలో తగిలిన దైత్యరాజు మూర్చపోయాడు.
ఉత్తస్థౌ చ క్షణాన్నూనం మానుషం వపురాస్థితః । గదాపాణిర్మహాఘోరో దానవః పర్వతోపమః
కొద్ది సేపటి తర్వాత అతడు మళ్లీ లేచి, ఈసారి మానవరూపాన్ని ధరించాడు. గదను చేతిలో పట్టుకుని, ఆ భయంకరమైన దానవుడు పర్వతంలా నిలబడ్డాడు.
మేఘనాదం ననాదోచ్చైర్భీషయన్నమరానపి । తచ్ఛ్రుత్వా భగవాన్విష్ణుః పాఞ్చజన్యం సముజ్జ్వలమ్
మేఘనాదుడు గట్టిగా అరవడంతో దేవతలకూ భయమొచ్చింది. ఆ అరుపు విని భగవంతుడు విష్ణువు తన ప్రకాశవంతమైన పాంచజన్య శంఖాన్ని తీసుకున్నాడు.
పూరయామాస తరసా శబ్దం కర్తుం ఖరస్వరమ్ । తేన శబ్దేన శఙ్ఖస్య భయత్రస్తాశ్చ దానవాః । బభూవుర్ముదితా దేవా ఋషయశ్చ తపోధనాః
విష్ణువు ఆ శంఖాన్ని బలంగా ఊదాడు. దాని గట్టిపాటి శబ్దంతో దానవులు భయంతో వణికిపోయారు. కానీ దేవతలు, తపస్సు చేసే ఋషులు ఆనందంతో ఉల్లాసించారు.
శఙ్కరశరణగమనవర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ అసురాన్మహిషో దృష్ట్వా విషణ్ణమనసస్తదా । త్యక్త్వా తన్మాహిషం రూపం బభూవ మృగరాడసౌ
వ్యాసుడు చెప్పాడు: అసురులను చూసి మహిషుడు మనసు దిగులుగా చేసుకున్నాడు. వెంటనే తన మహిషరూపాన్ని వదిలి, గొప్ప సింహరూపాన్ని ధరించాడు.
కృత్వా నాదం మహాఘోరం విస్తార్య చ మహాసటామ్ । పపాత సురసేనాయాం త్రాసయన్నఖదర్శనైః
ఆ సింహం భయంకరమైన గర్జన చేస్తూ, తన గొప్ప జుట్టును విస్తరించి, దేవసేనలోకి దూకి, తన నఖాల ప్రదర్శనతో వారిని భయపెట్టింది.
గరుడఞ్చ నఖాఘాతైః కృత్వా రుధిరవిప్లుతమ్ । జఘాన చ భుజే విష్ణుం నఖాఘాతేన కేసరీ
సింహం తన నఖాలతో గరుడుని రక్తంలో ముంచెత్తింది. అలాగే విష్ణువుని భుజంపై కూడా నఖాలతో గాయపరిచింది.
వాసుదేవోఽపి తం దృష్ట్వా చక్రముద్యమ్య వేగవాన్ । హన్తుకామో హరిః కామమవాపాశు క్రుధాన్వితః
వాసుదేవుడు ఆ సింహాన్ని చూసి కోపంతో తన చక్రాన్ని వేగంగా పైకి ఎత్తి, అతన్ని సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.
యావద్ధయరిపుం వేగాచ్చక్రేణాభిజఘాన తమ్ । తావత్సోఽతిబలః శృఙ్గీ శృఙ్గాభ్యాం న్యహనద్ధరిమ్
విష్ణువు శత్రువును చక్రంతో వేగంగా కొట్టేలోపే, ఆ బలవంతుడైన కొమ్ములున్నవాడు తన రెండు కొమ్ములతో హరిని గట్టిగా గాయపరిచాడు.
వాసుదేవో విషాణాభ్యాం తాడితోరసి విహ్వలః । పలాయనపరో వేగాజ్జగామ భువనం నిజమ్
వాసుదేవుడు ఆ కొమ్ములతో ఛాతీపై తగిలి అయోమయంగా అయ్యాడు. వెంటనే పారిపోవాలని నిర్ణయించి, వేగంగా తన లోకానికి వెళ్లిపోయాడు.
గతం దృష్ట్వా హరిం కామం శఙ్కరోఽపి భయాన్వితః । అవధ్యం తం పరం మత్వా యయౌ కైలాసపర్వతమ్
హరి వెళ్లిపోతున్నాడని చూసి శంకరుడు కూడా భయంతో, అతడు సంహరించలేనివాడని భావించి, కైలాసపర్వతానికి వెళ్లిపోయాడు.
బ్రహ్మాపి చ నిజం ధామ త్వరితః ప్రయయౌ భయాత్ । మఘవా వజ్రమాలమ్బ్య తస్థావాజౌ మహాబలః
బ్రహ్మ కూడా భయంతో తన లోకానికి త్వరగా వెళ్లిపోయాడు. మహాబలుడు మఘవంతుడు వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకుని యుద్ధరంగంలో నిలిచాడు.
వరుణః శక్తిమాలమ్బ్య ధైర్యమాలమ్బ్య సంస్థితః । యమోఽపి దణ్డమాదాయ యత్తః సమరతత్పరః
వరుణుడు తన శక్తిని, ధైర్యాన్ని పట్టుకుని నిలిచాడు. యముడు కూడా తన దండాన్ని పట్టుకుని యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు.
తతో యక్షాధిపః కామం బభూవ రణతత్పరః । పావకః శక్తిమాదాయ తత్రాభూద్యుద్ధమానసః
తర్వాత యక్షాధిపతి యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు. పవకుడు కూడా తన శక్తిని తీసుకుని యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్నాడు.
నక్షత్రాధిపతిః సూర్యః సమవేతౌ స్థితావుభౌ । వీక్ష్య తం దానవశ్రేష్ఠం యుద్ధాయ కృతనిశ్చయౌ
నక్షత్రాధిపతి సూర్యుడు ఇంకొకరితో కలిసి నిలబడ్డాడు. ఆ దానవశ్రేష్ఠుడిని చూసి ఇద్దరూ యుద్ధానికి పూనుకున్నారు.
ఏతస్మిన్నన్తరే క్రుద్ధం దైత్యసైన్యం సమభ్యగాత్ । విసృజన్బాణజాలాని క్రూరాహిసదృశాని చ
ఇంతలో, కోపంతో ఉన్న దైత్యసేన ముందుకు వచ్చి, క్రూరమైన పాముల్లాంటి బాణాల వర్షాన్ని వదిలింది.
కృత్వా హి మాహిషం రూపం భూపతిః సంస్థితస్తదా । దేవదానవయోధానాం నినాదస్తుములోఽభవత్
ఆ సమయంలో భూపతి మహిషుడు మహిషరూపాన్ని ధరించి నిలిచాడు. దేవతలు, దానవ యోధుల గర్జనతో ఆ ప్రాంతం మారుమోగిపోయింది.
జ్యాఘాతశ్చ తలాఘాతో మేఘనాదసమోఽభవత్ । సంగ్రామే సుమహాఘోరే దేవదానవసేనయోః
బాణాల తంతి శబ్దం, చేతుల తాళం శబ్దం మేఘగర్జనలా వినిపించాయి. ఆ సమరంలో దేవతలూ, దానవసేనలూ భయంకరంగా యుద్ధించారు.
శృఙ్గాభ్యాం పార్వతాఞ్ఛృఙ్గాంశ్చిక్షేప చ మహాబలః । జఘాన సురసఙ్ఘాంశ్చ దానవో మదగర్వితః
ఆ బలవంతుడు తన కొమ్ములతో పర్వతాలను, వాటి శిఖరాలను విసిరేశాడు. మదంతో మత్తెక్కిన ఆ దానవుడు దేవతల గుంపులను సంహరించాడు.
ఖురాఘాతైస్తథా దేవాన్పుచ్ఛస్య భ్రమణేన చ । స జఘాన రుషావిష్టో మహిషః పరమాద్భుతః
తన కాళ్లతో తన్నుతూ, తోకను ఊపుతూ దేవతలను గాయపరిచాడు. కోపంతో ఉన్న మహిషుడు అద్భుతంగా ప్రవర్తించాడు.