తత్రాజగ్ముశ్చ కాజేశాః స్మృతమాత్రాః సురోత్తమాః । హంసతార్క్ష్యవృషారూఢాస్త్రాతుకామా వరాయుధాః
వెంటనే బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు, హంస, గరుడ, వృషభాలపై కూర్చొని, మంచి ఆయుధాలతో రక్షించడానికి అక్కడికి వచ్చారు.
శౌరిస్తాం మోహినీం దృష్ట్వా సుదర్శనమథోజ్జ్వలమ్ । ముమోచ తత్తేజసైవ మాయా సా విలయం గతా
శౌరి ఆ మాయను చూసి, ప్రకాశవంతమైన సుదర్శన చక్రాన్ని వదిలాడు. దాని తేజంతో ఆ మాయ అంతమైంది.
వీక్ష్య తాన్మహిషస్తత్ర సృష్టిస్థిత్యన్తకారిణః । యోద్ధుకామః సమాదాయ పరిఘం సముపాద్రవత్
మహిషుడు, సృష్టి, స్థితి, లయాన్ని చేసే వారిని చూసి, యుద్ధానికి ఉత్సాహంతో గొడ్డలి పట్టుకుని వారివైపు పరుగెత్తాడు.
మహిషాఖ్యో మహావీరః సేనానీశ్చిక్షురస్తథా । ఉగ్రాస్యశ్చోగ్రవీర్యశ్చ దుద్రువుర్యుద్ధకాముకాః
మహిషుడు అనే మహావీరుడు, సేనాధిపతి చిక్షురుడు, ఉగ్రాస్యుడు అనే ఉగ్రశక్తివంతుడు — వీరందరూ యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ముందుకు వచ్చారు.
అసిలోమాత్రినేత్రశ్చ బాష్కలోఽన్ధక ఏవ చ । ఏతే చాన్యే చ బహవో యుద్ధకామా వినిర్యయుః
అసిలోమా, త్రినేత్రుడు, బాష్కలుడు, అంధకుడు మరియు మరికొంతమంది యుద్ధానికి తహతహలాడుతూ బయలుదేరారు.
సన్నద్ధా ధృతచాపాస్తే రథారూఢా మదోద్ధతాః । పరివవ్రుః సురాన్సర్వాన్వృకా ఇవ సువత్సకాన్
వారు కవచాలు ధరించి, విల్లు పట్టుకుని, రథాలపై మదంతో ఎక్కి, దేవతలందరినీ నరుకూర్చిన కుక్కలు పిల్లలను చుట్టుముట్టినట్టు చుట్టేశారు.
బాణవృష్టిం తతశ్చక్రుర్దానవా మదగర్వితాః । సురాశ్చాపి తథా చక్రుః పరస్పరజిఘాంసవః
ఆ దానవులు అహంకారంతో మదమెక్కి, బాణాల వర్షాన్ని కురిపించారు. దేవతలు కూడా అలాగే చేశారు. పరస్పరం ఒకరిని ఒకరు సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో యుద్ధం చేశారు.
అన్ధకో హరిమాసాద్య పఞ్చబాణాఞ్ఛిలాశితాన్ । ముమోచ విషసన్దిగ్ధాన్కర్ణాకృష్టాన్మహాబలాన్
అంధకుడు హరివైపు ఎదురుగా వచ్చి, రాళ్లతో అంచులున్న, విషంతో పూతపెట్టిన, చెవివరకు లాగిన, బలమైన ఐదు బాణాలను వదిలాడు.
వాసుదేవోఽప్యసంప్రాప్తాన్విశిఖానాశుగైస్తదా । చిచ్ఛేద తాన్పునః పఞ్చ ముమోచ రిపునాశనః
వాసుదేవుడు ఆ బాణాలు తనవద్దకు రాకముందే, తన పదునైన బాణాలతో వాటిని కోసివేశాడు. వెంటనే శత్రువులను నాశనం చేసే వాడు మరో ఐదు బాణాలు వదిలాడు.
తయోః పరస్పరం యుద్ధం బభూవ హరిదైత్యయోః । బాణాసిచక్రముసలైర్గదాశక్తిపరశ్వధైః
హరి, దానవుడు ఇద్దరి మధ్య బాణాలు, ఖడ్గాలు, చక్రాలు, ముసల్లు, గదలు, శక్తులు, పరశువులతో ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది.
మహేశాన్ధకయోర్యుద్ధం తుములం లోమహర్షణమ్ । పఞ్చాశద్దినపర్యన్తం బభూవ చ పరస్పరమ్
మహేశుడు, అంధకుడు ఇద్దరి మధ్య భయంకరమైన, రోమాలు నిక్కబొడుచుకునే యుద్ధం యాభై రోజుల పాటు కొనసాగింది.
ఇన్ద్రబాష్కలయోస్తద్వన్మహిషాసురరుద్రయోః । యమత్రినేత్రయోస్తద్వన్మహాహనుధనేశయోః
అలాగే ఇంద్రుడు-బాష్కలుడు, మహిషాసురుడు-రుద్రుడు, యముడు-త్రినేత్రుడు, మహాహను-ధనేశుడు ఇలా వారిద్దరి మధ్య కూడా యుద్ధాలు జరిగాయి.
అసిలోమవరుణయోర్యుద్ధం పరమదారుణమ్ । గరుడం గదయా దైత్యో జఘాన హరివాహనమ్
అసి, లోమవరుణుడు ఇద్దరి మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది. దానవుడు హరివాహనుడైన గరుత్మంతుని గదతో కొట్టాడు.
స గదాపాతఖిన్నాఙ్గో నిఃశ్వసన్నవతిష్ఠత । శౌరిస్తం దక్షిణేనాశు హస్తేన పరిసాన్త్వయన్
ఆ గదాప్రహారానికి గరుత్మంతుడు శరీరం అలసిపోయి, ఊపిరాడక నిలబడ్డాడు. ధైర్యవంతుడు తన కుడిచేతితో అతన్ని త్వరగా ఆదుర్దాగా ఓదార్చాడు.
స్థిరం చకార దేవేశో వైనతేయం మహాబలమ్ । సమాకృష్య ధనుః శార్ఙ్గం ముమోచ విశిఖాన్బహూన్
దేవతాధిపతి వైనతేయుడైన మహాబలుడిని స్థిరంగా నిలబెట్టాడు. తన శారంగ ధనుస్సు లాగి, అనేక బాణాలను వదిలాడు.
అన్ధకోపరి కోపేన హన్తుకామో జనార్దనః । దానవోఽపి చ తాన్వాణాంశ్చిచ్ఛేద స్వశరైః శితైః
జనార్దనుడు కోపంతో అంధకుడిని సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో బాణాలను అతనివైపు వదిలాడు. కానీ దానవుడు తన పదునైన బాణాలతో వాటిని కోసివేశాడు.
పఞ్చాశద్భిర్హరిం కోపాజ్జఘాన చ శిలాశితైః । వాసుదేవోఽపి తాంస్తూర్ణం వఞ్చయిత్వా శరోత్తమాన్
అంధకుడు కోపంతో హరిని రాళ్లతో అంచులున్న యాభై బాణాలతో కొట్టాడు. వాసుదేవుడు ఆ అద్భుతమైన బాణాలను చాకచక్యంగా తప్పించుకున్నాడు.
చక్రం ముమోచ వేగేన సహస్రారం సుదర్శనమ్ । త్యక్తం సుదర్శనం దూరాత్స్వచక్రేణ న్యవారయత్
వేగంగా వెయ్యి అంచులున్న సుదర్శన చక్రాన్ని వదిలాడు. దానవుడు దూరం నుంచే తన చక్రంతో ఆ సుదర్శనాన్ని అడ్డుకున్నాడు.
ననాద చ మహారాజ దేవాన్సమ్మోహయన్నివ । దృష్ట్వా తు విఫలం జాతం చక్రం దేవస్య శార్ఙ్గిణః
అతడు గట్టిగా గర్జిస్తూ దేవతలను మోహింపజేసినట్టు చేశాడు. ధనుర్ధారి దేవుని చక్రం విఫలమైందని చూసి.
జగ్ముః శోకం సురాః సర్వే జహర్షుర్దానవాస్తథా । వాసుదేవోఽపి తరసా దృష్ట్వా దేవాఞ్ఛుచావృతాన్
అన్ని దేవతలు దుఃఖంలో మునిగిపోయారు. దానవులు ఆనందించారు. వాసుదేవుడు దేవతలు శోకంతో నిండిపోయినదాన్ని చూసి వెంటనే చర్య తీసుకున్నాడు.
గదాం కౌమోదకీం ధృత్వా దానవం సముపాద్రవత్ । తం జఘానాతివేగేన మూర్ధ్ని మాయావినం హరిః
కౌమోదకీ గదను పట్టుకుని, దానవుని వైపు పరుగెత్తాడు. హరి ఆ మాయావాదిని అతని తలపై భయంకరంగా కొట్టాడు.
స గదాభిహతో భూమౌ నిపపాతాతిమూర్చ్ఛితః । తం తథా పతితం వీక్ష్య హయారిరతికోపనః
ఆ గదాప్రహారానికి అతడు తీవ్ర మూర్చతో భూమిపై పడిపోయాడు. అలా పడిపోయిన వాడిని చూసి, అశ్వారిని శత్రువు తీవ్రమైన కోపంతో నిండిపోయాడు.
ఆజగామ రమానాథం త్రాసయన్నతిగర్జితైః । వాసుదేవోఽపి తం దృష్ట్వా సమాయాన్తం క్రుధాన్వితమ్
అతడు రమానాథుని వైపు గట్టిగా గర్జిస్తూ భయపెట్టాడు. వాసుదేవుడు అతడు కోపంతో ముందుకు వస్తున్నాడని చూసాడు.
చాపజ్యానినదం చోగ్రం చకార నన్దయన్సురాన్ । శరవృష్టిం చకారాశు భగవాన్మహిషోపరి
తన ధనుస్సు జ్యను గట్టిగా మోగించి, దేవతలను ఆనందింపజేశాడు. భగవంతుడు మహిషుడిపై వెంటనే బాణవర్షం కురిపించాడు.
సోఽపి చిచ్ఛేద బాణౌఘైస్తాఞ్ఛరాన్గగనేరితాన్ । తయోర్యుద్ధమభూద్రాజన్ పరస్పరభయావహమ్
అతడూ ఆకాశంలోకి విసిరిన ఆయుధాలను బాణాలతో నరికివేశాడు. ఇద్దరి మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం మొదలైంది, రాజా! ఇద్దరికీ ఒకరినొకరు భయపెట్టేలా ఆ యుద్ధం సాగింది.
గదయా తాడయామాస కేశవో మస్తకోపరి । స గదాభిహతో మూర్ధ్ని పపాతోర్వ్యాం సుమూర్చ్ఛితః
కేశవుడు తన గదతో అతని తలపై బలంగా కొట్టాడు. ఆ గద తలపై పడటంతో అతడు తీవ్రంగా మూర్చిపోయి నేలపై పడిపోయాడు.
హాహాకారో మహానాసీత్సైన్యే తస్య సుదారుణః । స విహాయ వ్యథాం దైత్యో ముహూర్తాదుత్థితః పునః
అతని సైన్యంలో భయంకరమైన అరుపులు, హాహాకారాలు వినిపించాయి. ఆ దైత్యుడు బాధను పక్కనబెట్టి, కొద్దిసేపటి తరువాత మళ్లీ లేచాడు.
గృహీత్వా పరిఘం శీర్షే జఘాన మధుసూదనమ్ । పరిఘేణాహతస్తేన మూర్చ్ఛామాప జనార్దనః
ఒక భారీ ముద్గరాన్ని పట్టుకుని మధుసూదనుని తలపై బలంగా కొట్టాడు. ఆ ముద్గరంతో తలపై తగిలిన జనార్దనుడు మూర్చిపోయాడు.
మూర్చ్ఛితం తమువాహాశు జగామ గరుడో రణాత్ । పరావృత్తే జగన్నాథే దేవా ఇన్ద్రపురోగమాః
మూర్చిపోయిన వాడిని గరుడుడు యుద్ధభూమి నుండి త్వరగా ఎత్తుకెళ్లాడు. జగన్నాథుడు వెనక్కు వెళ్లిపోయినప్పుడు, ఇంద్రుడు ముందుండి దేవతలు
భయం ప్రాపుః సుదుఃఖార్తాశ్చుక్రుశుశ్చ రణాజిరే । క్రన్దమానాన్సురాన్వీక్ష్య శఙ్కరః శూలభృత్తదా
భయంతో, తీవ్రమైన దుఃఖంతో యుద్ధరంగంలో అరవడం మొదలుపెట్టారు. దేవతలు ఏడుస్తున్న దృశ్యాన్ని చూసి, ఆ సమయంలో త్రిశూలాన్ని ధరించిన శంకరుడు