సురాః ప్రముదితాః సర్వే తుష్టువుస్తం శచీపతిమ్ । జగుర్గన్ధర్వపతయో ననృతుశ్చాప్సరోగణాః
అందరు దేవతలు ఆనందంతో శచీపతిని స్తుతించారు. గంధర్వుల నాయకులు పాడారు, అప్సరసలు నాట్యం చేశారు.
చుకోప మహిషః శ్రుత్వా జయశబ్దం సురైః కృతమ్ । ప్రేషయామాస తత్రైవ తామ్రం పరమదాపహమ్
దేవతలు చేసిన విజయధ్వని విని మహిషుడు కోపంతో తిప్పికొట్టాడు. వెంటనే శత్రువులను నాశనం చేసే తామ్రుడిని అక్కడికి పంపించాడు.
తామ్రస్తు బహుభిః సార్ధం సమాగమ్య రణాజిరే । శరవృష్టిం చకారాశు తడిత్వానివ సాగరే
తామ్రుడు అనేకమందితో కలిసి యుద్ధభూమిలోకి వచ్చి, సముద్రంలో మెరుపుల్లా వేగంగా బాణ వర్షాన్ని కురిపించాడు.
వరుణః పాశముద్యమ్య జగామ త్వరితస్తదా । యమశ్చ మహిషారూఢో దణ్డమాదాయ నిర్యయౌ
వరుణుడు తన పాశాన్ని పైకి ఎత్తి, త్వరగా ముందుకు వెళ్లాడు. యముడు మహిషంపై ఎక్కి, తన దండాన్ని పట్టుకొని బయలుదేరాడు.
తత్ర యుద్ధమభూద్ ఘోరం దేవదానవయోర్మిథః । బాణైః ఖడ్గైశ్చ ముసలైః శక్తిభిశ్చ పరశ్వధైః
అక్కడ దేవతలు, దానవులు ఒకరితో ఒకరు బాణాలు, ఖడ్గాలు, ముసలలు, శక్తులు, పరశువులతో భయంకరమైన యుద్ధం చేశారు.
దణ్డేన నిహతస్తామ్రో యమహస్తోద్యతేన చ । న చచాల మహాబాహుః సంగ్రామాఙ్గణతస్తదా
యముడు చేతిలో ఎత్తిన దండంతో తామ్రుడిని బలంగా కొట్టినా, అతడు బలవంతుడై యుద్ధభూమిని వదలలేదు.
చాపమాకృష్య వేగేన ముక్త్వా తీవ్రాఞ్ఛిలీముఖాన్। ఇన్ద్రాదీనహనత్తూర్ణం తామ్రస్తస్మిన్ రణాజిరే
తామ్రుడు తన విల్లు బలంగా ఎక్కి, పదునైన బాణాలను వదిలి, ఆ యుద్ధభూమిలో ఇంద్రుడు మరియు ఇతరులను త్వరగా గాయపరిచాడు.
తేఽపి దేవాః శరైర్దివ్యైర్నిశితైశ్చ శిలాశితైః । నిజఘ్నుర్దానవాన్క్రుద్ధాస్తిష్ఠ తిష్ఠేతి చుకుశుః
దేవతలు కోపంతో దివ్యమైన బాణాలు, పదునైన రాళ్లతో దానవులను కొట్టారు. 'నిలువు! నిలువు!' అని అరవసాగారు.
నిహతస్తైః సురైర్దైత్యో మూర్చ్ఛామాప రణాఙ్గణే । హాహాకారో మహానాసీద్దైత్యసైన్యే భయాతురే
దేవతలు దెయ్యాన్ని బలంగా కొట్టి యుద్ధరంగంలో అతడు అపస్మారంలో పడిపోయాడు. దెయ్యాల సైన్యంలో భయంతో పెద్ద అరుపులు, కలకలం మొదలయ్యాయి.
మహిషాసురస్యేన్ద్రాదిదేవైః సహ యుద్ధవర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ తామ్రేఽథ మూర్చ్ఛితే దైత్యే మహిషః క్రోధసంయుతః । సముద్యమ్య గదాం గుర్వీం దేవానుపజగామ హ
వ్యాసుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆ దెయ్యం అపస్మారంలో ఉన్నప్పుడు, మహిషుడు కోపంతో తన భారీ గదను ఎత్తుకుని దేవతలవైపు దూకాడు.
తిష్ఠన్త్వద్య సురాః సర్వే హన్మ్యహం గదయా కిల । సర్వే బలిభుజః కామం బలహీనాః సదైవ హి
అతడు ఇలా అన్నాడు: "ఈ రోజు మీరు అందరూ ఇక్కడే ఉండండి! నేను నా గదతో మిమ్మల్ని సంహరిస్తాను. బలవంతులు ఎవరైనా తమ ఇష్టానుసారం చేయగలరు, కానీ బలహీనులు ఎప్పుడూ ఏమీ చేయలేరు."
ఇత్యుక్త్వాసౌ గజారూఢం సమ్ప్రాప్య మదగర్వితః । జఘాన గదయా తూర్ణం బాహుమూలే మహాభుజః
అలా చెప్పి, అతడు మదంతో మత్తెక్కి ఏనుగుపై ఎక్కి, తన బలమైన చేతులతో వేగంగా గదను ఊపి దేవతల బాహువుల వద్ద గట్టిగా కొట్టాడు.
సోఽపి వజ్రేణ ఘోరేణ చిచ్ఛేదాశు గదాఞ్చ తామ్ । ప్రహర్తుకామస్త్వరితో జగామ మహిషం ప్రతి
ఆ దేవుడు భయంకరమైన వజ్రాయుధంతో ఆ గదను వెంటనే పగలగొట్టి, కొట్టడానికి తహతహలాడుతూ మహిషుని వైపు పరుగెత్తాడు.
హయారిరపి కోపేన ఖడ్గమాదాయ సుప్రభమ్ । యయావిన్ద్రం మహావీర్యం ప్రహరిష్యన్నివాన్తికమ్
అశ్వముఖుడైన శత్రువు కూడా కోపంతో ప్రకాశవంతమైన ఖడ్గాన్ని తీసుకుని, మహా వీరుడైన ఇంద్రుని దగ్గరికి వచ్చి అతన్ని కొట్టడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
బభూవ చ తయోర్యుద్ధం సర్వలోకభయావహమ్ । ఆయుధైర్వివిధైస్తత్ర మునివిస్మయకారకమ్
వారిద్దరి మధ్య జరిగిన యుద్ధం అన్ని లోకాలకు భయాన్ని కలిగించింది. అక్కడ విభిన్న ఆయుధాలతో జరిగిన పోరాటం మునులకు ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించింది.
చకారాశు తదా దైత్యో మాయాం మోహకరీం కిల । శామ్బరీం సర్వలోకఘ్నీం మునీనామపి మోహినీమ్
ఆ సమయంలో దెయ్యం వేగంగా మాయను ప్రదర్శించి, అన్ని లోకాలను నాశనం చేసే, మునులను కూడా మాయలో పడేసే శాంబరిమాయను చూపించాడు.
కోటిశో మహిషాస్తత్ర తద్రూపాస్తత్పరాక్రమాః । దదృశుః సాయుధాః సర్వే నిఘ్నన్తో దేవవాహినీమ్
అక్కడ కోట్లాది మహిషులు, ఒకే రూపంతో, ఒకే శక్తితో ఆయుధాలు పట్టుకుని, దేవతల సైన్యాన్ని సంహరిస్తూ కనిపించారు.
మఘవా విస్మితస్తత్ర దృష్ట్వా తాం దైత్యనిర్మితామ్ । బభూవాతిభయోద్విగ్నో మాయాం మోహకరీం కిల
మఘవంతుడు ఆ దెయ్యం సృష్టించిన మాయను చూసి విస్తుపోయి, ఆ మాయ వల్ల తీవ్రమైన భయంతో ఉలిక్కిపడ్డాడు.
వరుణోఽపి సుసన్త్రస్తస్తథైవ ధననాయకః । యమో హుతాశనః సూర్యః శీతరశ్మిర్భయాతురః
వరుణుడు కూడా చాలా భయపడి, ధనాధిపతి, యముడు, అగ్ని, సూర్యుడు, చంద్రమా — వీరందరూ భయంతో వణికిపోయారు.
పలాయనపరా సర్వే బభూవుర్మోహితాః సురాః । బ్రహ్మవిష్ణమహేశానాం స్మరణం చక్రురుద్యతాః
అందరు దేవతలు మాయలో పడిపోయి పారిపోవడానికి ప్రయత్నించారు. వారు బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులను స్మరించసాగారు.
తత్రాజగ్ముశ్చ కాజేశాః స్మృతమాత్రాః సురోత్తమాః । హంసతార్క్ష్యవృషారూఢాస్త్రాతుకామా వరాయుధాః
వెంటనే బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు, హంస, గరుడ, వృషభాలపై కూర్చొని, మంచి ఆయుధాలతో రక్షించడానికి అక్కడికి వచ్చారు.
శౌరిస్తాం మోహినీం దృష్ట్వా సుదర్శనమథోజ్జ్వలమ్ । ముమోచ తత్తేజసైవ మాయా సా విలయం గతా
శౌరి ఆ మాయను చూసి, ప్రకాశవంతమైన సుదర్శన చక్రాన్ని వదిలాడు. దాని తేజంతో ఆ మాయ అంతమైంది.
వీక్ష్య తాన్మహిషస్తత్ర సృష్టిస్థిత్యన్తకారిణః । యోద్ధుకామః సమాదాయ పరిఘం సముపాద్రవత్
మహిషుడు, సృష్టి, స్థితి, లయాన్ని చేసే వారిని చూసి, యుద్ధానికి ఉత్సాహంతో గొడ్డలి పట్టుకుని వారివైపు పరుగెత్తాడు.
మహిషాఖ్యో మహావీరః సేనానీశ్చిక్షురస్తథా । ఉగ్రాస్యశ్చోగ్రవీర్యశ్చ దుద్రువుర్యుద్ధకాముకాః
మహిషుడు అనే మహావీరుడు, సేనాధిపతి చిక్షురుడు, ఉగ్రాస్యుడు అనే ఉగ్రశక్తివంతుడు — వీరందరూ యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ముందుకు వచ్చారు.
అసిలోమాత్రినేత్రశ్చ బాష్కలోఽన్ధక ఏవ చ । ఏతే చాన్యే చ బహవో యుద్ధకామా వినిర్యయుః
అసిలోమా, త్రినేత్రుడు, బాష్కలుడు, అంధకుడు మరియు మరికొంతమంది యుద్ధానికి తహతహలాడుతూ బయలుదేరారు.
సన్నద్ధా ధృతచాపాస్తే రథారూఢా మదోద్ధతాః । పరివవ్రుః సురాన్సర్వాన్వృకా ఇవ సువత్సకాన్
వారు కవచాలు ధరించి, విల్లు పట్టుకుని, రథాలపై మదంతో ఎక్కి, దేవతలందరినీ నరుకూర్చిన కుక్కలు పిల్లలను చుట్టుముట్టినట్టు చుట్టేశారు.
బాణవృష్టిం తతశ్చక్రుర్దానవా మదగర్వితాః । సురాశ్చాపి తథా చక్రుః పరస్పరజిఘాంసవః
ఆ దానవులు అహంకారంతో మదమెక్కి, బాణాల వర్షాన్ని కురిపించారు. దేవతలు కూడా అలాగే చేశారు. పరస్పరం ఒకరిని ఒకరు సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో యుద్ధం చేశారు.
అన్ధకో హరిమాసాద్య పఞ్చబాణాఞ్ఛిలాశితాన్ । ముమోచ విషసన్దిగ్ధాన్కర్ణాకృష్టాన్మహాబలాన్
అంధకుడు హరివైపు ఎదురుగా వచ్చి, రాళ్లతో అంచులున్న, విషంతో పూతపెట్టిన, చెవివరకు లాగిన, బలమైన ఐదు బాణాలను వదిలాడు.
వాసుదేవోఽప్యసంప్రాప్తాన్విశిఖానాశుగైస్తదా । చిచ్ఛేద తాన్పునః పఞ్చ ముమోచ రిపునాశనః
వాసుదేవుడు ఆ బాణాలు తనవద్దకు రాకముందే, తన పదునైన బాణాలతో వాటిని కోసివేశాడు. వెంటనే శత్రువులను నాశనం చేసే వాడు మరో ఐదు బాణాలు వదిలాడు.
తయోః పరస్పరం యుద్ధం బభూవ హరిదైత్యయోః । బాణాసిచక్రముసలైర్గదాశక్తిపరశ్వధైః
హరి, దానవుడు ఇద్దరి మధ్య బాణాలు, ఖడ్గాలు, చక్రాలు, ముసల్లు, గదలు, శక్తులు, పరశువులతో ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది.