రథమారోప్య గోపాలౌ గోకులాద్ గాన్దినీసుతః । ఆగతో మథురాయాం తు కంసాదేశే స్థితః కిల
గాంధినీ కుమారుడు ఆ ఇద్దరు గోపబాలురిని రథంపై ఎక్కించి, గోకులం నుంచి మథురకు తీసుకొచ్చాడు. కంసుని ఆదేశానుసారం అక్కడికి చేరాడు.
తావాగత్య తదా తత్ర ధనుర్భఙ్గఞ్చ చక్రతుః । హత్వాథ రజకం కామం గజం చాణూరముష్టికమ్
అక్కడికి వచ్చి, వారు ఆ ధనుస్సును విరిచారు. తరువాత, తమ ఇష్టానుసారం, రజకుడిని, ఏనుగును, చాణూరుడిని, ముష్టికుడిని సంహరించారు.
శలం చ తోశలం చైవ నిజఘాన హరిస్తదా । జఘాన కంసం దేవేశః కేశేష్వాకృష్య లీలయా
ఆ సమయంలో హరి శలుడిని, తోశలుడిని సంహరించాడు. దేవతాధిపతి కేశాలను పట్టుకుని, లీలగా కంసుడిని చంపాడు.
పితరౌ మోచయిత్వాథ గతదుఃఖౌ చకార హ । ఉగ్రసేనాయ రాజ్యం తద్దదావరినిషూదనః
తరువాత తన తల్లిదండ్రులను విడుదల చేసి, వారి బాధను తొలగించాడు. శత్రువులను సంహరించేవాడు ఉగ్రసేనునికి రాజ్యాన్ని అప్పగించాడు.
వసుదేవస్తయోస్తత్ర మౌఞ్జీబన్ధనపూర్వకమ్ । కారయామాస విధివద్ వ్రతబన్ధం మహామనాః
అక్కడ వసుదేవుడు, మహత్తరమైన మనస్సుతో, మౌంజీ దారాన్ని కట్టించి, యథావిధిగా ఆ ఇద్దరికీ ఉపనయనాన్ని నిర్వహించాడు.
ఉపనీతౌ తదా తౌ తు గతౌ సాన్దీపనాలయమ్ । విద్యాః సర్వాః సమభ్యస్య మథురామాగతౌ పునః
అప్పుడు ఉపనయనం పూర్తయిన తరువాత, వారు ఇద్దరూ సాందీపనిముని ఇంటికి వెళ్లారు. అన్ని విద్యలు నేర్చుకుని మళ్లీ మథురకు తిరిగి వచ్చారు.
జాతౌ ద్వాదశవర్షీయౌ కృతవిద్యౌ మహాబలౌ । మథురాయాం స్థితౌ వీరౌ సుతావానకదున్దుభేః
పన్నెండు సంవత్సరాలు వచ్చినప్పుడు, విద్యలో నిపుణులై, మహాబలశాలులై, ఆ అనకదుండుుభి కుమారులు మథురలోనే ఉండిపోయారు.
మాగధస్తు జరాసన్ధో జామాతృవధదుఃఖితః । కృత్వా సైన్యసమాజం స మథురామాగతః పురీమ్
మాగధరాజు జరాసంధుడు, తన అల్లుడు చనిపోవడంతో బాధపడి, సైన్యాన్ని కూడగట్టి మథుర నగరానికి వచ్చాడు.
స సప్తదశవారం తు కృష్ణేన కృతబుద్ధినా । జితః సంగ్రామమాసాద్య మధుపుర్యాం నివాసినా
ఆ మధుపురిలో నివసించే కృష్ణుడు, దృఢనిశ్చయంతో, యుద్ధంలో జరాసంధుడిని పదిహేడు సార్లు ఓడించాడు.
పశ్చాచ్చ ప్రేరితస్తేన స కాలయవనాభిధః । సర్వమ్లేచ్ఛాధిపః శూరో యాదవానాం భయఙ్కరః
తర్వాత, అతని ప్రేరణతో కాలయవనుడు అనే మలేచ్ఛాధిపతి, యాదవులకు భయంకరుడై ఎదిగాడు.
శ్రుత్వా యవనమాయాన్తం కృష్ణః సర్వాన్ యదూత్తమాన్ । ఆనాయ్య చ తథా రామమువాచ మధుసూదనః
యవనుడు వస్తున్నాడని విని, కృష్ణుడు యాదవులందరినీ, రామునిని కూడా పిలిపించి, మధుసూదనుడు మాట్లాడాడు.
భయం నోఽత్ర సముత్పన్నం జరాసన్ధాన్మహాబలాత్ । కిం కర్తవ్యం మహాభాగ యవనః సముపైతి వై
మహాబలశాలి జరాసంధుని వల్ల మనకు పెద్ద ప్రమాదం ఏర్పడింది. మహాభాగా! యవనుడు వస్తున్నాడు, మనం ఏమి చేయాలి?
ప్రాణత్రాణం ప్రకర్తవ్యం త్యక్త్వా గేహం బలం ధనమ్ । సుఖేన స్థీయతే యత్ర స దేశః ఖలు పైతృకః
ప్రాణాలను కాపాడుకోవడం అవసరం. ఇల్లు, బలం, ధనం వదిలిపెట్టి, ఎక్కడ సుఖంగా ఉండగలమో, ఆ స్థలమే మన పితృభూమి.
సదోద్వేగకరః కామం కిం కర్తవ్యః కులోచితః । శైలసాగరసాన్నిధ్యే స్థాతవ్యం సుఖమిచ్ఛతా
ఎప్పుడూ కలవరాన్ని కలిగించే విషయమైనా, కుటుంబానికి తగినదిగా ఏం చేయాలి? సుఖం కోరేవారు పర్వతాలు, సముద్రాల సమీపంలో నివసించాలి.
యత్ర వైరిభయం న స్యాత్స్థాతవ్యం తత్ర పణ్డితైః । శేషశయ్యాం సమాశ్రిత్య హరిః స్వపితి సాగరే
శత్రువుల భయం లేని చోటే పండితులు నివసించాలి. హరి పాము మీద పడుకుని, సముద్రంలో నిద్రించేవాడు.
తథైవ చ భయాద్భీతః కైలాసే త్రిపురార్దనః । తస్మాన్నాత్రైవ స్థాతవ్యమస్మాభిః శత్రుతాపితైః
అలాగే భయంతో త్రిపురార్దనుడు కైలాసంలో నివసిస్తున్నాడు. అందువల్ల, శత్రువుల బాధతో ఉన్న మనం ఇక్కడ ఉండకూడదు.
ద్వారవత్యాం గమిష్యామః సహితాః సర్వ ఏవ వై । కథితా గరుడేనాద్య రమ్యా ద్వారవతీ పురీ
మనం అందరం కలసి ద్వారవతికి వెళ్ళాలి. గరుడుడు ఈ రోజు ఆ అందమైన ద్వారవతి నగరాన్ని వివరించాడు.
రైవతాచలసానిధ్యే సిన్ధుకూలే మనోహరా । వ్యాస ఉవాచ తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తథ్యం సర్వే యాదవపుఙ్గవాః
రైవతాచల పర్వత సమీపంలో, సింధు నది తీరంలో ఆ నగరం ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంది. వ్యాసుడు చెప్పాడు: ఆ నిజమైన మాటలు విని, యాదవులందరూ...
గమనాయ మతిం చక్రుః సకుటుమ్బాః సవాహనాః । శకటాని తథోష్ట్రాశ్చ వామ్యశ్చ మహిషాస్తథా
కుటుంబాలతో, వాహనాలతో, వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నారు. వారు బండ్లు, ఒంటెలు, ఎద్దులు, మహిషులను కూడా తీసుకెళ్లారు.
ధనపూర్ణాని కృత్వా తే నిర్యయుర్నగరాద్బహిః । రామకృష్ణౌ పురస్కృత్య సర్వే తే సపరిచ్ఛదాః
వాటిని ధనంతో నింపి, నగరాన్ని విడిచి బయలుదేరారు. రామకృష్ణులను ముందుగా ఉంచుకుని, అందరూ సేవకులతో కలిసి వెళ్లారు.
అగ్రే కృత్వా ప్రజాః సర్వాశ్చేలుః సర్వే యదూత్తమాః । కతిచిద్దివసైః ప్రాపుః పురీం ద్వారవతీం కిల
అందరి ప్రజలను ముందుగా నడిపిస్తూ, యాదవులందరూ ప్రయాణమయ్యారు. కొన్ని రోజుల తరువాత వారు ద్వారక నగరాన్ని చేరుకున్నారు.
శిల్పిభిః కారయామాస జీర్ణోద్ధారం హి మాధవః । సంస్థాప్య యాదవాంస్తత్ర తావేతౌ బలకేశవౌ
మాధవుడు శిల్పکارులతో పాడైన వాటిని మరమ్మతు చేయించాడు. అక్కడ యాదవులను స్థాపించి, బాలరాముడు, కృష్ణుడు ఇద్దరినీ అక్కడే ఉంచాడు.
తరసా మథురామేత్య సంస్థితౌ నిర్జనాం పురీమ్ । తదా తత్రైవ సమ్ప్రాప్తో బలవాన్ యవనాధిపః
వేగంగా మథురకు చేరుకున్న ఆ ఇద్దరూ, ఖాళీగా ఉన్న ఆ పట్టణంలో నిలిచారు. అదే సమయంలో, యవన రాజు బలవంతుడైన వాడు అక్కడికి వచ్చాడు.
జ్ఞాత్వైనమాగతం కృష్ణో నిర్యయౌ నగరాద్బహిః । పదాతిరగ్రే తస్యాభూద్యవనస్య జనార్దనః
ఆయన వచ్చినట్టు తెలుసుకున్న కృష్ణుడు నగరం బయటకు వెళ్లాడు. జనార్దనుడు పాదాటిగా యవనుని ముందుకు వచ్చాడు.
పీతామ్బరధరః శ్రీమాన్ప్రాహసన్మధుసూదనః । తం దృష్ట్వా పురతో యాన్తం కృష్ణం కమలలోచనమ్
పసుపు వస్త్రాలు ధరించిన మహిమగల మధుసూదనుడు నవ్వాడు. తన ముందుగా వస్తున్న కమలలోచనుడైన కృష్ణుణ్ని చూసి ఆనందించాడు.
యవనోఽపి పదాతిః సన్పృష్ఠతోఽనుగతః ఖలః । ప్రసుప్తో యత్ర రాజర్షిర్ముచుకున్దో మహాబలః
యవనుడు కూడా పాదాటిగా వెనకాల నడిచాడు. అక్కడ రాజర్షి ముచుకుందుడు, మహాబలుడు, నిద్రలో ఉన్న చోటికి చేరాడు.
ప్రయయౌ భగవాంస్తత్ర సకాలయవనో హరిః । తత్రైవాన్తర్దధే విష్ణుర్ముచుకున్దం సమీక్ష్య చ
భగవంతుడు హరి యవనునితో కలిసి అక్కడికి వెళ్లాడు. అక్కడ ముచుకుందుణ్ని చూసి విష్ణువు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
తత్రైవ యవనః ప్రాప్తః సుప్తభూతమపశ్యత । మత్వా తం వాసుదేవం స పాదేనాతాడయన్నృపమ్
అక్కడ యవనుడు వచ్చి, నిద్రలో ఉన్నవాడిని చూశాడు. వాడిని వాసుదేవుడని అనుకుని, తన కాలితో ఆ రాజును తన్నాడు.
ప్రబుద్ధః క్రోధరక్తాక్షస్తం దదాహ మహాబలః । తం దగ్ధ్వా ముచుకున్దోఽథ దదర్శ కమలేక్షణమ్
ముచుకుందుడు కోపంతో కళ్ళు ఎర్రగా చేసి లేచి, తన బలంతో యవనుని కాల్చేశాడు. అతన్ని కాల్చిన తరువాత, ముచుకుందుడు కమలలోచనుడైన వాడిని చూశాడు.
వాసుదేవం సుదేవేశం ప్రణమ్య ప్రస్థితో వనమ్ । జగామ ద్వారకాం కృష్ణో బలదేవసమన్వితః
వాసుదేవుడు, సుదేవులలో అధిపతి అని నమస్కరించి అడవికి వెళ్లాడు. కృష్ణుడు బాలరాముడితో కలిసి ద్వారకకు వెళ్లాడు.