తేనాయం తే కుమారో వై దేయః కంసాయ సర్వథా । న మిథ్యా వచనం మేఽస్తి లోకనిన్దాభిదూషితమ్
కాబట్టి, నీ కుమారుణ్ణి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనైనా కంసునికి అప్పగించాలి. నా మాట ఎప్పుడూ అబద్ధం కాదు, ప్రజల అపవాదం నాకుండదు.
అనిత్యేఽస్మింస్తు సంసారే ధర్మసారే మహాత్మనామ్ । దైవాధీనం హి సర్వేషాం మరణం జననం తథా
ఈ నశ్వరమైన లోకంలో, మహాత్ముల ధర్మమే మిగిలింది. అందరికీ పుట్టుక, మరణం దేవుడి చేతిలోనే ఉంటాయి.
తస్మాచ్ఛోకో న కర్తవ్యో దేహినా హి నిరర్థకః । సత్యం యస్య గతం కాన్తే వృథా తస్యైవ జీవితమ్
అందువల్ల, శరీరధారులు దుఃఖించకూడదు, అది వ్యర్థమే. ప్రియమైనవాడు పోయినవానికి జీవితం కూడా వ్యర్థమే.
ఇహలోకో గతో యస్మాత్పరలోకః కుతస్తతః । అతో దేహి సుతం సుభ్రు కంసాయ ప్రదదామ్యహమ్
ఈ లోకం పోయినప్పుడు, పరలోకం ఎలా వస్తుంది? అందుకే, సుందరి, నీ కుమారుణ్ణి నాకు ఇవ్వు, నేను కంసునికి అప్పగిస్తాను.
సత్యసంస్తరణాద్దేవి శుభమగ్రే భవిష్యతి । కర్తవ్యం సుకృతం పుమ్భిః సుఖే దుఃఖే సతి ప్రియే
దేవీ, సత్యాన్ని కాపాడితే భవిష్యత్తులో మేలు జరుగుతుంది. సుఖంలోనైనా, దుఃఖంలోనైనా మనిషి మంచి పనులు చేయాలి, ప్రియమైనవాడా.
(సత్యసంరక్షణాద్దేవి శుభమేవ భవిష్యతి) ॥ వ్యాస ఉవాచ ఇత్యుక్తవతి కాన్తే సా దేవకీ శోకసంయుతా । దదౌ పుత్రం ప్రసూతం చ వేపమానా మనస్వినీ
దేవీ, సత్యాన్ని కాపాడితే తప్పకుండా మేలు జరుగుతుంది. వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రియుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, దుఃఖంతో వణికిపోతూ ధైర్యంగా ఉన్న దేవకీ తన పుట్టిన కుమారుణ్ణి ఇచ్చింది.
వసుదేవోఽపి ధర్మాత్మా ఆదాయ స్వసుతం శిశుమ్ । జగామ కంససదనం మార్గే లోకైరభిష్టుతః
ధర్మాత్ముడైన వసుదేవుడు తన పసివాడైన కుమారుణ్ణి తీసుకుని, ప్రజలు మెచ్చుకుంటూ ఉండగా కంసుని ఇంటికి వెళ్లాడు.
లోకా ఊచుః పశ్యన్తు వసుదేవం భో లోకా ఏవం మనస్వినమ్ । స్వవాక్యమనురుధ్యైవ బాలమాదాయ యాత్యసౌ
ప్రజలు అన్నారు: మనస్ఫూర్తిగా ఉన్న వసుదేవుణ్ణి చూడండి. తన మాటను నిలబెట్టుకుని తన బిడ్డను తీసుకుని వెళ్తున్నాడు.
మృత్యవే దాతుకామోఽద్య సత్యవాగనసూయకః । సఫలం జీవితం చాస్య ధర్మం పశ్యన్తు చాద్భుతమ్
ఈ రోజు తన కుమారుణ్ణి మరణానికి అప్పగించబోతున్నాడు, అతను సత్యవంతుడు, మాయలేని వాడు. అతని జీవితం ఫలించిందని, అతని అద్భుతమైన ధర్మాన్ని చూడండి.
యః పుత్రం యాతి కంసాయ దాతుం కాలాత్మనేఽపి హి । వ్యాస ఉవాచ ఇతి సంస్తూయమానస్తు ప్రాప్తః కంసాలయం నృప
తన కుమారుణ్ణి మరణరూపుడైన కంసునికి ఇవ్వడానికి వెళ్తున్న వాడెవడో! వ్యాసుడు అన్నాడు: ఇలా ప్రజలు పొగిడుతూ ఉండగా, వసుదేవుడు కంసుని ఇంటికి చేరాడు, రాజా.
దదావస్మై కుమారం తం జాతమాత్రమమానుషమ్ । కంసోఽపి విస్మయం ప్రాప్తో దృష్ట్వా ధైర్యం మహాత్మనః
వసుదేవుడు ఆ పుట్టిన వెంటనే అద్భుతమైన బాలుణ్ణి కంసునికి ఇచ్చాడు. మహాత్ముడైన వసుదేవుని ధైర్యాన్ని చూసి కంసుడు ఆశ్చర్యపోయాడు.
గృహీత్వా బాలకం ప్రాహ స్మితపూర్వమిదం వచః । ధన్యస్త్వం శూరపుత్రాద్య జ్ఞాతః పుత్రసమర్పణాత్
బిడ్డను తీసుకుని, కంసుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ రోజు నీవు ధన్యుడవయ్యావు, శూరుని కుమారుడా. నీ కుమారుణ్ణి ఇచ్చినవాడిగా నీవు ప్రసిద్ధుడవయ్యావు.'
మమ మృత్యుర్న చాయం వై గిరా ప్రోక్తస్తు చాష్టమః । న హన్తవ్యో మయా కామం బాలోఽయం యాతు తే గహమ్
'నా మరణం ఈ బాలుడు కాదు, ఎనిమిదవవాడని చెప్పబడింది. నాకు ఈ బిడ్డను చంపాల్సిన అవసరం లేదు — ఇతను నీతో ఇంటికి వెళ్లిపోవచ్చు.'
అష్టమస్తు ప్రదాతవ్యస్త్వయా పుత్రో మహామతే । ఇత్యుక్త్వా వసుదేవాయ దదావాశు ఖలః శిశుమ్
'కాని, ఎనిమిదవ కుమారుణ్ణి మాత్రం నువ్వే అప్పగించాలి, మహామతి.' ఇలా చెప్పి, దుష్టుడు వసుదేవునికి వెంటనే ఆ శిశువును తిరిగి ఇచ్చాడు.
గచ్ఛత్వయం గృహే బాలః క్షేమం వ్యాహృతవాన్నృపః । తమాదాయ తదా శౌరిర్జగామ స్వగృహం ముదా
'ఈ బాలుడు ఇంటికి వెళ్లి క్షేమంగా ఉండాలి,' అని రాజు చెప్పాడు. అప్పుడు శౌరి ఆ బిడ్డను తీసుకుని ఆనందంగా తన ఇంటికి వెళ్లాడు.
కంసోఽపి సచివానాహ వృథా కిం ఘాతయే శిశుమ్ । అష్టమాద్దేవకీపుత్రాన్మమ మృత్యురుదాహృతః
కంసుడు తన మంత్రులకు కూడా ఇలా అన్నాడు: 'ఈ బిడ్డను వృథాగా ఎందుకు చంపాలి? నా మరణం దేవకీ ఎనిమిదవ కుమారుని చేతిలోనే అని చెప్పబడింది.'
అతః కిం ప్రథమం బాలం హత్వా పాపం కరోమ్యహమ్ । సాధుసాధ్వితి తేఽప్యుక్త్వా సంస్థితా మన్త్రిసత్తమాః
అంతే కాకుండా, ముందుగా ఆ బిడ్డను చంపడం వల్ల నేను పాపం చేసేవాడిని కదా? నీవు మంచిదా చెడిదా అన్నా, అగ్రగణ్యులైన మంత్రి గణాలు మౌనంగా నిలిచిపోయారు.
విసర్జితాస్తు కంసేన జగ్ముస్తే స్వగృహాన్ప్రతి । గతేషు తేషు సమ్ప్రాప్తో నారదో మునిసత్తమః
కంసుడు వారిని పంపించగా, వారు తమ ఇళ్లకు వెళ్ళిపోయారు. వారు వెళ్ళిన తరువాత, మహర్షి నారదుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
అభ్యుత్థానార్ఘ్యపాద్యాది చకారోగ్రసుతస్తదా । పప్రచ్ఛ కుశలం రాజా తత్రాగమనకారణమ్
ఆ క్రూరుడైన కుమారుడు నారదునికి పాద్యార్ఘ్యాదులు సమర్పించాడు. రాజు అతని క్షేమాన్ని అడిగి, ఎందుకు వచ్చావో కారణం తెలుసుకున్నాడు.
నారదస్తం తదోవాచ స్మితపూర్వమిదం వచః । కంస కంస మహాభాగ గతోఽహం హేమపర్వతమ్
నారదుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు: 'కంసా, కంసా, మహాభాగుడా! నేను హేమపర్వతానికి వెళ్ళాను.'
తత్ర బ్రహ్మాదయో దేవా మన్త్రం చక్రుః సమాహితాః । దేవక్యాం వసుదేవస్య భార్యాయాం సురసత్తమః
అక్కడ బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, దృష్టిని ఏకాగ్రతతో పెట్టి, vasudeva భార్య అయిన దేవకిపై మంతనం చేశారు.
వధార్థం తవ విష్ణుశ్చ జన్మ చాత్ర కరిష్యతి । తత్కథం న హతః పుత్రస్త్వయా నీతిం విజానతా
నీ నాశనార్థంగా విష్ణువు అక్కడ జన్మించబోతున్నాడు. నీవు రాజనీతి తెలిసినవాడివి, అయినా ఆ బిడ్డను ఎందుకు చంపలేదు?
కంస ఉవాచ అష్టమం చ హనిష్యేఽహం మృత్యుం మే దేవభాషితమ్ । నారద ఉవాచ న జానాసి నృపశ్రేష్ఠ రాజనీతిం శుభాశుభా
కంసుడు అన్నాడు: 'ఎనిమిదవవాడిని నేను చంపుతాను; దేవతలు నాకు మరణం గురించి చెప్పారు.' నారదుడు అన్నాడు: 'రాజా, నీవు మంచిదీ చెడిదీ తెలిసిన రాజనీతి నీకు తెలియదు.'
మాయాబలం చ దేవానాం న త్వం వేత్సి వదామి కిమ్ । రిపురల్పోఽపి శూరేణ నోపేక్ష్యః శుభమిచ్ఛతా
దేవతల మాయాబలం నీకు తెలియదు; ఇంకా ఏమి చెప్పాలి? మంచి కోరువాడు చిన్న శత్రువునైనా నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
సమ్మేలనక్రియాయాం తు సర్వే తే హ్యష్టమాః స్మృతాః । మూర్ఖస్త్వమరిసన్త్యాగః కృతోఽయం జానతా త్వయా
ఆ సమావేశంలో అందరూ ఎనిమిదవవారిగా పరిగణించబడ్డారు. నీవు మూర్ఖుడివి; శత్రువులను వదిలేయడం తెలివైనది కాదు, అయినా నీవు తెలిసికూడా అలా చేశావు.
ఇత్యుక్త్వాశు గతః శ్రీమాన్నారదో దేవదర్శనః । గతేఽథ నారదే కంసః సమాహూయాథ బాలకమ్ । పాషాణే పోథయామాస సుఖం ప్రాప చ మన్దధీః
ఇలా చెప్పి, దేవతలను దర్శించే మహర్షి నారదుడు వెంటనే వెళ్ళిపోయాడు. నారదుడు వెళ్ళిన తరువాత, కంసుడు ఆ బిడ్డను పిలిపించి, రాయిపై కొట్టి చంపాడు. ఆ మూర్ఖుడు సంతృప్తి పొందాడు.
దేవదానవానామంశావతరణవర్ణనమ్ జనమేజయ ఉవాచ కిం కృతం పాతకం తేన బాలకేన పితామహ । యజ్జాతమాత్రో నిహతస్తథా తేన దురాత్మనా
జనమేజయుడు అడిగాడు: 'ఆ బిడ్డ ఏ పాపం చేశాడు, తాతయ్యా? పుట్టిన వెంటనే ఆ దుర్మార్గుడు ఎందుకు చంపాడు?'
నారదోఽపి మునిశ్రేష్ఠో జ్ఞానవాన్ధర్మతత్పరః । కథమేవంవిధం పాపం కృతవాన్బ్రహ్మవిత్తమః
మహర్షులలో శ్రేష్ఠుడైన, జ్ఞానవంతుడైన, ధర్మపరుడైన నారదుడు, అటువంటి పాపాన్ని ఎలా చేశాడు, బ్రహ్మవేత్తా?
కర్తా కారయితా పాపే తుల్యపాపౌ స్మృతౌ బుధైః । స కథం ప్రేరయామాస మునిః కంసం ఖలం తదా
పాపాన్ని చేసే వాడు, చేయించేవాడు ఇద్దరూ సమానంగా పాపులు అని పండితులు అంటారు. మరి ఆ సమయంలో ఆ ముని, కంసుడిని ఎలా ప్రేరేపించాడు?
సంశయోఽయం మహాన్మేఽత్ర బ్రూహి సర్వం సవిస్తరమ్ । యేన కర్మవిపాకేన బాలకో నిధనం గతః
ఈ విషయం నాకు పెద్ద సందేహంగా ఉంది; ఆ బిడ్డ తన కర్మ ఫలితంగా ఎలా మరణించాడు అన్నది పూర్తిగా వివరంగా చెప్పు.