ధన్యాస్త ఏవ తవ భక్తిపరా మహాన్తః సంసారదుఃఖరహితాః సుఖసిన్ధుమగ్నాః । యే భక్తిభావరహితా న కదాపి దుఃఖా-
నీ భక్తిలో లీనమై, లోకబంధనాల బాధల నుండి విముక్తి పొంది, ఆనందసాగరంలో మునిగిపోయిన మహానుభావులు నిజంగా ధన్యులు. భక్తిభావం లేని వారు ఎప్పుడూ ఇలాంటి సుఖాన్ని అనుభవించలేరు.
యే వీజ్యమానాః సితచామరైశ్చ క్రీడన్తి ధన్యాః శిబికాధిరూఢాః । తైః పూజితా త్వం కిల పూర్వదేహే నానోపహారైరితి చిన్తయామి
వెన్నెలలాంటి చామరాలతో వీస్తూ, శిబికలో కూర్చొని ఆనందంగా ఆడుకుంటున్న వారు ఎంత అదృష్టవంతులు! అమ్మా, వారు గత జన్మల్లో నిన్ను ఎన్నో రకాల కానుకలతో పూజించి ఉండవచ్చు అని నేను అనుకుంటున్నాను.
యే పూజ్యమానా వరవారణస్థా విలాసినీవృన్దవిలాసయుక్తాః । సామన్తకైశ్చోపనతైర్వ్రజన్తి మన్యే హి తైస్త్వం కిల పూజితాసి
అద్భుతమైన ఏనుగులపై కూర్చొని, అందమైన స్త్రీల మధ్య, సేవకులతో కూడి గౌరవం పొందుతూ వెళ్లే వారు కూడా ధన్యులు. అమ్మా, వారు నిన్ను గత జన్మల్లో పూజించి ఉండవచ్చని నేను నమ్ముతున్నాను.
వ్యాస ఉవాచ ఏవం స్తుతా మఘవతా దేవీ విశ్వేశ్వరీ తదా । ప్రాదుర్బభూవ తరసా సింహారూఢా చతుర్భుజా
వ్యాసుడు చెప్పాడు: ఇంద్రుడు ఇలా స్తుతించినప్పుడు, జగత్తు పాలకురాలు అయిన దేవి, నాలుగు చేతులతో, సింహంపై వేగంగా ప్రత్యక్షమయ్యింది.
శఙ్ఖచక్రగదాపద్మాన్బిభ్రతీ చారులోచనా । రక్తామ్బరధరా దేవీ దివ్యమాల్యవిభూషణా
దేవి చేతుల్లో శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం ధరించి, అందమైన కళ్ళతో, ఎర్రని వస్త్రాలు, దివ్యమైన హారాలు, ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
తానువాచ సురాన్దేవీ ప్రసన్నవదనా గిరా । భయం త్యజన్తు భో దేవాః శం విధాస్యే కిలాధునా
దేవి సంతోషభరితమైన ముఖంతో దేవతలను చూసి ఇలా చెప్పింది: "దేవతలారా, భయం విడిచి పెట్టండి. నేను మీకు మంగళాన్ని కలిగిస్తాను."
ఇత్యుక్త్వా సా తదా దేవీ సింహారూఢాతిసున్దరీ । జగామ తరసా తత్ర యత్ర దైత్యా మదాన్వితాః
అలా చెప్పిన వెంటనే, సింహంపై కూర్చున్న అద్భుత సౌందర్యంతో కూడిన దేవి, అక్కడ ఉన్న గర్వంతో మునిగిపోయిన దానవుల దగ్గరకు వేగంగా వెళ్లింది.
ప్రహ్లాదప్రముఖాః సర్వే దృష్ట్వా దేవీం పురఃస్థితామ్ । ఊచుః పరస్పరం భీతాః కిం కర్తవ్యమితస్తదా
ప్రహ్లాదుడు ముందుండగా, అందరు దానవులు దేవిని ఎదురుగా చూసి భయంతో పరస్పరం ఇలా మాట్లాడుకున్నారు: "ఇప్పుడు మనం ఏం చేయాలి?"
దేవం నారాయణం చాత్ర సమ్ప్రాప్తా చణ్డికా కిల । మహిషాన్తకరీ నూనం చణ్డముణ్డవినాశినీ
ఇక్కడ నారాయణుడు వచ్చాడు, అలాగే చండికా కూడా వచ్చింది. ఆమె మహిషాసురుడిని సంహరించింది, చండ, ముండలను కూడా నశింపజేసింది.
నిహనిష్యతి నః సర్వానమ్బికా నాత్ర సంశయః । వక్రదృష్ట్యా యయా పూర్వం నిహతౌ మధుకైటభౌ
అంబికా మనందరినీ సంహరిస్తుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఆమె వంకర చూపుతో మధు, కైటభులను కూడా చంపింది.
ఏవం చిన్తాతురాన్వీక్ష్య ప్రహ్లాదస్తానువాచ హ । యోద్ధవ్యం నాథ గన్తవ్యం పలాయ్య దానవోత్తమాః
వారంతా భయంతో ఆలోచనల్లో మునిగిపోయినప్పుడు, ప్రహ్లాదుడు ఇలా అన్నాడు: "ఓ ఉత్తమ దానవులారా, మనం యుద్ధం చేయాలి లేదా ఇక్కడినుండి పారిపోవాలి."
నముచిస్తానువాచాథ పలాయనపరానిహ । హనిష్యతి జగన్మాతా రుషితా కిల హేతిభిః
అప్పుడు నముచి పారిపోవాలని ఉద్దేశించినవారిని చూసి ఇలా అన్నాడు: "ఈ లోకమాత కోపంతో ఆయుధాలతో మనందరినీ ఖచ్చితంగా సంహరిస్తుంది."
తథా కురు మహాభాగ యథా దుఃఖం న జాయతే । వ్రజామోఽద్యైవ పాతాలం తాం స్తుత్వా తదనుజ్ఞయా
"ఏం చేయాలో మీరు నిర్ణయించుకోండి, దుఃఖం కలగకుండా చూసుకోండి. ఆమెను స్తుతించి, అనుమతి తీసుకుని, మనం ఈరోజే పాతాళంలోకి వెళ్ళిపోదాం."
ప్రహ్లాద ఉవాచ స్తౌమి దేవీం మహామాయాం సృష్టిస్థిత్యన్తకారిణీమ్ । సర్వేషాం జననీం శక్తిం భక్తానామభయఙ్కరీమ్
ప్రహ్లాదుడు ఇలా అన్నాడు: "సృష్టి, స్థితి, లయాన్ని చేసే మహామాయ అయిన దేవిని, అందరికీ తల్లిని, భక్తులకు అభయం ఇచ్చే శక్తిని నేను స్తుతిస్తున్నాను."
వ్యాస ఉవాచ ఇత్యుక్త్యా విష్ణుభక్తస్తు ప్రహ్లాదః పరమార్థవిత్ । తుష్టావ జగతాం ధాత్రీం కృతాఞ్జలిపుటస్తదా
వ్యాసుడు చెప్పాడు: ఇలా చెప్పి, విష్ణుభక్తుడు, పరమార్థాన్ని తెలిసిన ప్రహ్లాదుడు, చేతులు జోడించి జగత్తుకు తల్లిని స్తుతించాడు.
మాలాసర్పవదాభాతి యస్యాం సర్వం చరాచరమ్ । సర్వాధిష్ఠానరూపాయై తస్యై హ్రీంమూర్తయే నమః
ఆమెపై ఆభరణాల్లా అన్ని చరాచరాలు మెరిసిపోతున్నాయి. అన్ని లోకాల ఆధారమైన, హ్రీం స్వరూపిణి అయిన ఆ దేవికి నమస్కారం.
త్వత్తః సర్వమిదం విశ్వం స్థావరం జఙ్గమం తథా । అన్యే నిమిత్తమాత్రాస్తే కర్తారస్తవ నిర్మితాః
అమ్మా! ఈ సృష్టిలోని స్థావరజంగమమంతా నీ నుంచే పుట్టింది. మిగతావారు కేవలం సాధనాలు మాత్రమే; నీవే సృష్టికర్తవు, వారిని నీవే తయారు చేసావు.
నమో దేవి మహామాయే సర్వేషాం జననీ స్మృతా । కో భేదస్తవ దేవేషు దైత్యేషు స్వకృతేషు చ
దేవీ! మహామాయా! అందరికీ తల్లి అని గుర్తించబడే నీకు నమస్కారం. దేవతలు, దానవులు, నీ సృష్టిలో ఎవరిలోనైనా ఏ తేడా ఉంది?
మాతుః పుత్రేషు కో భేదోఽప్యశుభేషు శుభేషు చ । తథైవ దేవేష్వస్మాసు న కర్తవ్యస్త్వయాధునా
తల్లికి తన పిల్లల్లో, వారు మంచివైనా చెడ్డవైనా, ఏ తేడా ఉంటుంది? అలాగే, దేవతలకైనా మాకైనా నీవు తేడా చూపకూడదు.
యాదృశాస్తాదృశా మాతః సుతాస్తే దానవాః కిల । యతస్త్వం విశ్వజననీ పురాణేషు ప్రకీర్తితా
తల్లి! దానవులు కూడా నీ పిల్లలే. నీవు జగతికి తల్లివని పురాణాలలో చెప్పబడింది కదా.
తేఽపి స్వార్థపరా నూనం యథైవ వయమప్యుత । నాన్తరం దైత్యసురయోర్భేదోఽయం మోహసమ్భవః
వారు తమ ప్రయోజనాలకే పట్టుబడతారు, మేము కూడా అలాగే ఉంటాం. దేవతలు, దానవుల మధ్య అసలు తేడా లేదు; ఈ విభేదమంతా మాయ వల్లే.
ధనదారాదిభోగేషు వయం సక్తా దివానిశమ్ । తథైవ దేవా దేవేశి కో భేదోఽసురదేవయోః
మేము ధనం, భార్యలు, ఇతర భోగాల్లో రాత్రింబవళ్ళు మునిగిపోతాం. దేవతలు కూడా అలాగే ఉంటారు. దేవతలు, దానవుల్లో ఏ తేడా ఉంది దేవేశి?
తేఽపి కశ్యపదాయాదా వయం తత్సమ్భవాః కిల । కుతో విరోధసమ్భూతిర్జాతా మాతస్తవాధునా
వారు కూడా కశ్యపునందనులే, మేము కూడా ఆయన సంతానమే. తల్లీ! నీ పిల్లల మధ్య ఈ శత్రుత్వం ఇప్పుడు ఎలా వచ్చిందో చెప్పు.
న తథా విహితం మాతస్త్వయి సర్వసముద్భవే । సామ్యతైవ త్వయా స్థాప్యా దేవేష్వస్మాసు చైవ హి
తల్లీ! సమస్తాన్ని పుట్టించేవాడివైన నీవు ఇలాంటి విభేదాన్ని ఎప్పుడూ ఉద్దేశించలేదు. దేవతలకైనా మాకైనా సమానత్వాన్ని నీవే స్థాపించాలి.
గుణవ్యతికరాత్సర్వే సముత్పన్నాః సురాసురాః । గుణాన్వితా భవేయుస్తే కథం దేహభృతోఽమరాః
మూడు గుణాలు కలిసినప్పుడు దేవతలు, దానవులు పుడతారు. శరీరధారులు అయిన వారు, అమరులైనా సరే, గుణాలు లేకుండా ఎలా ఉంటారు?
కామః క్రోధశ్చ లోభశ్చ సర్వదేహేషు సంస్థితాః । వర్తన్తే సర్వదా తస్మాత్ కోఽవిరోధీ భవేఞ్చనః
కామం, కోపం, లోభం అన్నీ ప్రతి శరీరంలో ఉంటాయి. అవి ఎప్పుడూ పనిచేస్తూనే ఉంటాయి. అందుకే ఎవరు విరోధం లేకుండా ఉండగలరు?
త్వయా మిథో విరోధోఽయం కల్పితః కిల కౌతుకాత్ । మన్యామహే విభేదేన నూనం యుద్ధదిదృక్షయా
ఈ పరస్పర విరోధాన్ని నీవే ఆటగా ఏర్పరిచావు. మేము అనుకుంటున్నాం — నీవు ఈ విభేదాన్ని చేసి యుద్ధాన్ని చూడాలని కోరుకున్నావని.
అన్యథా ఖలు భ్రాతౄణాం విరోధః కీదృశోఽనఘే । త్వం చేన్నేచ్ఛసి చాముణ్డే వీక్షితుం కలహం కిల
లేకపోతే, తల్లీ! అన్నదమ్ముల మధ్య ఇలాంటి గొడవ ఎలా వస్తుంది? చాముండే! నీవు కలహాన్ని చూడాలని కోరుకోకపోతే, అది జరగదు.
జానామి ధర్మం ధర్మజ్ఞే వేద్మి చాహం శతక్రతుమ్ । తథాపి కలహోఽస్మాకం భోగార్థం దేవి సర్వదా
ధర్మాన్ని నాకు తెలుసు, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడివి నీవు. శతక్రతువును కూడా నాకు తెలుసు. అయినా, దేవీ! మేమందరం భోగాల కోసమే ఎప్పుడూ కలహిస్తూనే ఉంటాం.
ఏకః కోఽపి న శాస్తాస్తి సంసారే త్వాం వినామ్బికే । స్పృహావతస్తు కః కర్తుం క్షమతే వచనం బుధః
ఈ లోకంలో నిన్ను తప్ప మరొక పాలకుడు ఎవ్వరూ లేరు అంబికే! మనసులో కోరికలు ఉన్నవాడు మరొకరి మాట వినగలడా?