వ్యాస ఉవాచ సాభిమానస్తు సఞ్చాతస్తదా నారాయణో మునిః । ఇన్ద్రేణ ప్రేషితా నూనం తథా విఘ్నచికీర్షయా
వ్యాసుడు చెప్పాడు: ఆ సమయంలో నారాయణుడు ముని కొంత గర్వంతో, వీరిని ఇంద్రుడు మన తపస్సుకు అడ్డుగా పంపాడని అనుకున్నాడు.
వరాక్యః కా ఇమాః సర్వాః సృజామ్యద్య నవాః కిల । ఏతాభ్యో దివ్యరూపాశ్చ దర్శయామి తపోబలమ్
ఈ స్త్రీలు ఎవరో తెలియదు. ఇవాళ నేను కొత్తవారిని సృష్టిస్తాను. వీరిని మించిన దివ్యమైన రూపాలను చూపించి నా తపస్సు శక్తిని చూపిస్తాను.
ఇతి సఞ్చిన్త్య మనసా కరేణోరుం ప్రతాడ్య వై । తరసోత్పాదయామాస నారీం సర్వాఙ్గసున్దరీమ్
ఇలా మనసులో ఆలోచించి, చేతితో తొడను బలంగా కొట్టగా, వెంటనే అన్ని అవయవాల్లో అపూర్వ సౌందర్యం కలిగిన ఒక స్త్రీని సృష్టించాడు.
నారాయణోరుసమ్భూతా హ్యుర్వశీతి తతః శుభా । దదృశుస్తాః స్థితాస్తత్ర విస్మయం పరమం యయుః
నారాయణుని తొడ నుండి పుట్టిన ఆ శుభ్రమైన స్త్రీకి ఉర్వశి అనే పేరు పెట్టారు. అక్కడ ఉన్నవారు ఆమెను చూసి, గొప్ప ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయారు.
తాసాం చ పరిచర్యార్థం తావతీశ్చాతిసున్దరీః । ప్రాదుశ్చకార తరసా తదా మునిరసమ్భ్రమః
ఆ స్త్రీలకు సేవ చేయడానికి, ఆ ముని ఎలాంటి సందేహం లేకుండా, వెంటనే అవసరమైనంత అందమైన స్త్రీలను సృష్టించాడు.
గాయన్త్యశ్చ హసన్త్యశ్చ నానోపాయనపాణయః । ప్రణేముస్తా మునీ సర్వాః స్థితాః కృత్వాఞ్జలిం పురః
వారు పాడుతూ, నవ్వుతూ, చేతుల్లో色色 కానుకలు పట్టుకుని, అందరూ మునుల ఎదుట చేతులు జోడించి నమస్కరించారు.
తాం వీక్ష్య విభ్రమకరీం తపసో విభూతిం ॥ దేవాఙ్గనా హి ముముహుః ప్రవిమోహయన్త్యః । ఊచుశ్చ తౌ ప్రముదితాననపద్యశోభా రోమోద్గమోల్లసితచారునిజాఙ్గవల్ల్యః
ఆమెను చూసి, ఆమె వల్ల మనస్సు మళ్లిపోయేలా అవడం, తపస్సు మహిమను చూసి దేవకన్యలు మత్తులో మునిగిపోయారు. ఆనందంతో ముఖాలు ప్రకాశిస్తూ, ఆనందంతో ఒళ్ళు పులకరించి, అందంగా మెరిసిపోయారు.
కుర్యుః కథం స్తుతిమహో తపసో మహత్త్వం ధైర్యం తథైవ భవతామభివీక్ష్య బాలాః । అస్మత్కటాక్షవిషదిగ్ధశరేణ దగ్ధః కో వా న తత్ర భవతాం మనసో వ్యథా న
మీ తపస్సు గొప్పతనాన్ని, ధైర్యాన్ని మేము ఎలా వర్ణించగలం? మీ వయస్సులో ఉన్నవారిని చూస్తే ఎవరి మనసైనా మనోజ్ఞమైన మీ చూపు బాణంతో తగిలి బాధపడకుండా ఉండదు.
జ్ఞాతౌ యువాం నరహరేః పరమాంశభూతౌ దేవౌ మునీ శమదమాదినిధీ సదైవ । సేవానిమిత్తమిహ నో గమనం న కామం కార్యం హరేః శతమఖస్య విధాతుమేవ
మీరు ఇద్దరూ నరహరికి పరమాంశంగా, ఎప్పుడూ శాంతి, నియమం వంటి గుణాల సంపద కలిగిన దేవమునులు అని మాకు తెలుసు. మేము ఇక్కడికి వచ్చినది సేవ కోసం మాత్రమే, కోరిక కోసం కాదు; హరిదేవుని పనిని నెరవేర్చడానికే.
భాగ్యేన కేన యువయోః కిల దర్శనం నః సమ్పాదితం న విదితం ఖలు సఞ్చితం తత్ । చిత్తం క్షమం నిజజనే విహితం యువాభ్యా- మస్మద్విధే కిల కృతాగసి తాపముక్తమ్
మీ దర్శనం మాకు ఎలాంటి అదృష్టంతో లభించిందో మాకు తెలియదు. మేము మనసారా మనవాళ్ల పట్ల ఉండగా, మీరు మమ్మల్ని అనుగ్రహించి, మాదిరిగా పాపం చేసినవారి బాధను తొలగించారు.
కుర్వన్తి నైవ విబుధాస్తపసో వ్యయం వై శాపేన తుచ్ఛఫలదేన మహానుభావాః । వ్యాస ఉవాచ ఇత్థం నిశమ్య వచనం సురకామినీనాం తావూచతుర్మునివరౌ వినయానతానామ్
మహాశక్తులు అయిన దేవతలు, చిన్న ఫలితాల కోసం శాపాలు ఇచ్చి తమ తపస్సును వృథా చేయరు. వ్యాసుడు చెప్పాడు: ఆ దేవకన్యల మాటలు విని, ఆ ఇద్దరు గొప్ప మునులు వినయంగా నమస్కరించిన వారికి సమాధానం ఇచ్చారు.
ప్రీతౌ ప్రసన్నవదనౌ జితకామలోభౌ ధర్మాత్మజౌ నిజతపోరుచిశోభితాఙ్గౌ । నరనారాయణావూచతుః బ్రువన్తు వాఞ్ఛితాన్ కామాన్దదావస్తుష్టమానసౌ
ఆనందంతో, ప్రశాంతమైన ముఖాలతో, కామ, లోభాలను జయించి, ధర్ముని కుమారులుగా, తమ తపస్సు తేజంతో మెరిసిపోతూ నరనారాయణులు ఇలా అన్నారు: మీరు కోరిన వరాలు చెప్పండి, మనసారా సంతోషంగా మేము మీకు అనుగ్రహిస్తాము.
యాన్తు స్వర్గం గహీత్వేమాముర్వశీం చారులోచనామ్ । ఉపాయనమియం బాలా గచ్ఛత్వద్య మనోహరా
ఈ చక్కని కళ్లున్న ఉర్వశిని తీసుకుని, మీరు అందరూ స్వర్గానికి వెళ్ళండి. ఈ బాలిక మీకు కానుకగా ఇస్తున్నాము, అందరూ ఈ రోజు వెళ్లండి, మోహింపజేసే వారూ.
దత్తావాభ్యాం మఘవతః ప్రీణనాయోరుసమ్భవా । స్వస్త్యస్తు సర్వదేవేభ్యో యథేష్టం ప్రవ్రజన్తు చ
మేం సృష్టించిన ఉర్వశిని మఘవంతుని ఆనందానికి ఇస్తున్నాము. అందరు దేవతలకు మంగళం కలగాలి, వారు కావలసిన విధంగా వెళ్లిపోవచ్చు.
( న కస్యాపి తపోవిఘ్నం ప్రకర్తవ్యమతః పరమ్ ।) ॥ దేవ్య ఊచుః క్వ గచ్ఛామో మహాభాగ ప్రాప్తాస్తే పాదపఙ్కజమ్ । నారాయణ సురశ్రేష్ఠ భక్త్యా పరమయా ముదా
(ఇప్పటి నుండి ఎవ్వరూ తపస్సుకు ఆటంకం కలిగించరాదు.) దేవతలు అన్నారు: మహాభాగుడా, మేము ఎక్కడికి వెళ్ళాలి? నారాయణా, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, మేము పరమ భక్తితో, ఆనందంతో నీ పాదపద్మాలను చేరాము.
వాఞ్ఛితం చేద్వరం నాథ దదాసి మధుసూదన । తుష్టః కమలపత్రాక్ష బ్రవీమో మనసేప్సితమ్
ప్రభూ, మేము కోరిన వరాన్ని నీవు ఇస్తే, కమలదళనేత్రుడా, మధుసూదనా, సంతోషంగా ఉన్నావు కాబట్టి, మనసులో ఉన్న కోరికను మేము చెబుతాము.
పతిస్త్వం భవ దేవేశ వరమేనం పరన్తప । భవామః ప్రీతియుక్తాస్త్వాం సేవితుం జగదీశ్వర
దేవతలలో అధిపతివా, శత్రువులను సంహరించేవాడా, నీవే మా భర్తవిగా ఉండాలి. మేము సంతోషంతో నిన్ను సేవించడానికి ఈ వరాన్ని మాకు ఇవ్వు, జగదీశ్వరా.
త్వయా చోత్పాదితా నార్యః సన్త్యన్యాశ్చారులోచనాః । ఉర్వశ్యాద్యాస్తథా యాన్తు స్వర్గం వై భవదాజ్ఞయా
నీవు సృష్టించిన మరికొన్ని అందమైన కళ్లున్న స్త్రీలు కూడా ఉన్నారు. ఉర్వశి మొదలైన వారు నీ ఆజ్ఞతో స్వర్గానికి వెళ్ళిపోవాలి.
స్త్రీణాం షోడశసాహస్రం తిష్ఠత్వత్ర శతార్ధకమ్ । సేవాం తేఽత్ర కరిష్యామో యువయోస్తాపసోత్తమౌ
పదహారు వేల ఐదు వందల స్త్రీలు ఇక్కడే ఉండాలి. మేము ఇద్దరు గొప్ప తపస్వులను ఇక్కడే సేవిస్తాము.
వాఞ్ఛితం దేహి దేవేశ సత్యవాగ్భవ మాధవ । ఆశాభఙ్గో హి నారీణాం హింసనం పరికీర్తితమ్
దేవతలలో అధిపతివా, మాధవా, మేము కోరిన వరాన్ని ఇవ్వు, నీవు మాట నిలబెట్టుకోవాలి. ఎందుకంటే, స్త్రీలకు ఆశను భంగపరచడం అనేది హింసగా చెప్పబడింది.
కామార్తానాఞ్చ మునిభిర్ధర్మజ్ఞైస్తత్త్వదర్శిభిః । భాగ్యయోగాదిహ ప్రాప్తాః స్వర్గాత్ప్రేమపరిప్లుతాః
కామంతో బాధపడే వారు, ధర్మాన్ని తెలిసిన మునులు, సత్యాన్ని గ్రహించిన వారు కలిసినప్పుడు, అదృష్టం కలిగి ఇక్కడే పరమమైన ఆనందాన్ని పొందుతారు. వారు స్వర్గంలో ఉన్నవాళ్లకన్నా ఎక్కువ ప్రేమతో నిండిపోతారు.
త్యక్తుం నార్హసి దేవేశ సమర్థోఽసి జగత్పతే । నారాయణ ఉవాచ పూర్ణం వర్షసహస్రం తు తపస్తప్తం మయాత్ర వై
దేవతల అధినాయకుడా, నీవు శక్తివంతుడవు, జగత్తు పాలకుడవు, నువ్వు వీడకూడదు. నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: నేను ఇక్కడ పూర్తిగా వెయ్యేండ్లు తపస్సు చేశాను.
జితేన్ద్రియేణ చార్వఙ్గ్యః కథం భఙ్గం కరోమ్యతః । నేచ్ఛా కామే సుఖే కాచిత్సుఖధర్మవినాశకే
ఇంద్రియాలను జయించినవాడిగా, అందమైన శరీరం కలిగినవాడిగా, దీనిని ఎలా విడిచిపెడతాను? ధర్మానందాన్ని నాశనం చేసే ఇలాంటి సుఖాలకు నాకు ఆసక్తి లేదు.
పశూనామపి సాధర్మ్యే రమేత మతిమాన్కథమ్ । అప్సరస ఊచుః శబ్దాదీనాం చ పఞ్చానాం మధ్యే స్పర్శసుఖం వరమ్
జ్ఞానం ఉన్నవాడు, జంతువుల వలె ఉండి, ఇలాంటి విషయాలలో ఎలా ఆనందించగలడు? అప్సరసలు చెప్పారు: ఐదు ఇంద్రియాలలో, స్పర్శానందమే మిక్కిలి;
ఆనన్దరసమూలం వై నాన్యదస్తి సుఖం కిల । అతోఽస్మాకం మహారాజ వచనం కురు సర్వథా
ఆనందానికి మూలంగా ఉన్నది వేరే సుఖం లేదు. అందుకే మహారాజా, మా మాటను అన్ని విధాలా నువ్వు నెరవేర్చు.
నిర్భరం సుఖమాసాద్య చరస్వ గన్ధమాదనే । యది వాఞ్ఛసి నాకత్వం నాధికో గన్ధమాదనాత్
ఎక్కువ సుఖాన్ని పొందిన తర్వాత, గంధమాదనంలో సంతోషంగా విహరించు. స్వర్గాన్ని కోరుకుంటే, గంధమాదనానికి మించినది మరొకటి లేదు.
రమస్వాత్ర శుభే స్థానే ప్రాప్య సర్వాః సురాఙ్గనాః
ఈ మంగళమైన స్థలంలో, అన్ని దేవకన్యలను పొందిన తరువాత, ఇక్కడే సంతోషంగా జీవించు.
అహఙ్కారావర్తనవర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ ఇత్యాకర్ణ్య వచస్తాసాం ధర్మపుత్రః ప్రతాపవాన్ । విమర్శమకరోచ్చిత్తే కిం కర్తవ్యం మయాధునా
అహంకార చక్రవివరణ వ్యాసుడు చెప్పాడు: వారి మాటలు విని, ధర్మపుత్రుడు, పరాక్రమవంతుడు, మనసులో 'ఇప్పుడు నేను ఏమి చేయాలి?' అని ఆలోచించాడు.
హాస్యోఽహం మునివృన్దేషు భవిష్యామ్యద్య సఙ్గమాత్ । అహంకారాదిదం ప్రాప్తం దుఃఖం నాత్ర విచారణా । మూలం ధర్మవినాశస్య ప్రథమం యదహఙ్కృతిః
ఈ కలయిక వల్ల నేను మునుల మధ్య నవ్వులపాలవుతాను. ఈ బాధ అహంకారంతో వచ్చింది, ఇందులో సందేహం లేదు. ధర్మ నాశనానికి మూలం ముందు అహంకారమే.
మూలం సంసారవృక్షస్య యతః ప్రోక్తో మహాత్మభిః । దృష్ట్వా మౌనం సమాధాయ న స్థితోఽహం సమాగతమ్
మహాత్ములు చెప్పిన ప్రకారం, సంసారవృక్షానికి మూలం ఇదే. ఇది తెలుసుకొని, నేను మౌనంగా, స్థిరంగా ఉండకుండా కలయికలో పడ్డాను.