జనమేజయప్రశ్నాః జనమేజయ ఉవాచ వాసవేయ మునిశ్రేష్ఠ సర్వజ్ఞాననిధేఽనఘ । ప్రష్టుమిచ్ఛామ్యహం స్వామిన్నస్మాకం కులవర్ధన
జనమేజయుడు ఇలా అడిగాడు: వాసవుని వంశంలో పుట్టిన మునిశ్రేష్ఠా, పాపరహితుడా, సమస్త జ్ఞానానికి నిలయమైనవాడా, స్వామీ! మా వంశాన్ని పెంపొందించేవాడవు. నేను నిన్ను కొన్ని విషయాలు అడగాలనుకుంటున్నాను.
శూరసేనసుతః శ్రీమాన్వసుదేవః ప్రతాపవాన్ । శ్రుతం మయా హరిర్యస్య పుత్రభావమవాప్తవాన్
శూరసేనుని కుమారుడైన వసుదేవుడు మహిమాన్వితుడూ, పరాక్రమశాలీ కూడా. అతనికి హరి కుమారుడిగా జన్మించాడని నేను విన్నాను.
దేవానామపి పూజ్యోఽభూన్నామ్నా చానకదున్దుభిః । కారాగారే కథం బద్ధః కంసస్య ధర్మతత్పరః
దేవతలకూ పూజ్యుడైన అతనికి అనకదుండుభి అనే పేరు వచ్చింది. ధర్మపరుడైన వసుదేవుడు కంసుని చేత కారాగారంలో ఎలా బంధించబడ్డాడు?
దేవక్యా భార్యయా సార్ధం కిమాగః కృతవానసౌ । దేవక్యా బాలషట్కస్య వినాశశ్చ కృతః పునః
వసుదేవుడు తన భార్య దేవకితో కలిసి ఏ తప్పు చేశాడు? దేవకికి పుట్టిన ఆరు పిల్లలు మళ్లీ ఎందుకు నశించిపోయారు?
తేన కంసేన కస్మాద్వై యయాతికులజేన చ । కారాగారే కథం జన్మ వాసుదేవస్య వై హరేః
ఆ కంసుడు, యయాతి వంశంలో పుట్టినవాడు, వసుదేవుడిని ఎందుకు కారాగారంలో బంధించాడు? హరి అయిన వసుదేవుడు ఆ కారాగారంలో ఎలా జన్మించాడు?
గోకులే చ కథం నీతో భగవాన్సాత్వతాం పతిః । గతో జన్మాన్తరం కస్మాత్పితరౌ నిగడే స్థితౌ
సాత్వతుల అధిపతైన భగవంతుడు గోకులానికి ఎలా తీసుకెళ్లబడ్డాడు? ఆయన జన్మ మార్పు ఎందుకు జరిగింది? ఆయన తల్లిదండ్రులు బంధనాల్లో ఎందుకు ఉన్నారు?
దేవకీవసుదేవౌ చ కృష్ణస్యామితతేజసః । కథం న మోచితౌ వృద్ధౌ పితరౌ హరిణామునా
అమిత తేజస్సుతో ఉన్న కృష్ణుని వృద్ధ తల్లిదండ్రులైన దేవకీ, వసుదేవులను ఆ హరి ఎందుకు విముక్తి చేయలేదు?
జగత్కర్తుం సమర్థేన స్థితేన జనకోదరే । ప్రాక్తనం కిం తయోః కర్మ దుర్విజ్ఞేయం మహాత్మభిః
ప్రపంచాన్ని సృష్టించగల శక్తి ఉన్నవాడు తండ్రి గర్భంలో ఉన్నప్పటికీ, ఆ ఇద్దరికీ గతజన్మలో ఏదైనా పుణ్యపాపాలు ఉన్నాయా? వాటిని మహాత్ములకూ తెలుసుకోవడం కష్టం కదా?
జన్మ వై వాసుదేవస్య యత్రాసీత్పరమాత్మనః । కే తే పుత్రాశ్చ కా బాలా యా కంసేన విపోథితా
పరమాత్మ అయిన వసుదేవుని జన్మ ఎక్కడ జరిగింది? అతనికి ఎవరు కుమారులు, ఎవరు బాలిక, కంసుడు ఎవరి ప్రాణాలు తీశాడు?
శిలాయాం నిర్గతా వ్యోమ్ని జాతా త్వష్టభుజా పునః । గార్హస్థ్యఞ్చ హరేర్బ్రూహి బహుభార్యస్య చానఘ
శిలలోనుంచి ఎవరు జన్మించారు? ఆకాశంలో ఎనిమిది చేతులతో ఎవరు ప్రత్యక్షమయ్యారు? హరిదేవుని గృహస్థాశ్రమం, ఆయనకు ఉన్న అనేక భార్యల విషయాలు కూడా చెప్పు, పాపరహితుడా.
కార్యాణి తత్ర తాన్యేవ దేహత్యాగం చ తస్య వై । కింవదన్త్యా శ్రుతం యత్తన్మనో మోహయతీవ మే
అక్కడ ఆయన చేసిన కార్యాలు ఏమిటి? ఆయన శరీరాన్ని విడిచిన విధానం ఎలా జరిగింది? జనంలో వినిపించే కథలు నా మనసును మాయలో పడేస్తున్నాయి, అవి ఏమిటో చెప్పు.
చరితం వాసుదేవస్య త్వమాఖ్యాహి యథాతథమ్ । నరనారాయణౌ దేవౌ పురాణావృషిసత్తమౌ
వసుదేవుని చరిత్రను నీవు యథావిధిగా చెప్పు. నరనారాయణులు దేవతలు, పురాతన మునులలో శ్రేష్ఠులు.
ధర్మపుత్రౌ మహాత్మానౌ తపశ్చేరతురుత్తమమ్ । యౌ మునీ బహువర్షాణి పుణ్యే బదరికాశ్రమే
ధర్ముని కుమారులైన ఆ మహాత్ములు పవిత్రమైన బదరికాశ్రమంలో ఎన్నో సంవత్సరాలు గొప్ప తపస్సు చేశారు.
నిరాహారౌ జితాత్మానౌ నిఃస్పృహౌ జితషడ్గుణౌ । విష్ణోరంశౌ జగత్స్థేమ్నే తపశ్చేరతురుత్తమమ్
ఆ ఇద్దరూ ఉపవాసంతో, మనస్సును జయించుకుని, ఆశలు లేకుండా, ఆరు దోషాలను జయించి, విష్ణువు అంశాలుగా జగత్తు స్థిరంగా ఉండేందుకు గొప్ప తపస్సు చేశారు.
తయోరంశావతారౌ హి జిష్ణుకృష్ణౌ మహాబలౌ । ప్రసిద్ధౌ మునిభిః ప్రోక్తౌ సర్వజ్ఞైర్నారదాదిభిః
జిష్ణువు, కృష్ణుడు అనే ఇద్దరు మహాబలశాలులు, నారదుడు వంటి మహర్షులు, అన్ని విషయాలు తెలిసినవారు చెప్పినట్లు, దేవతామాత యొక్క భాగంగా అవతరించారని ప్రసిద్ధి.
విద్యమానశరీరౌ తౌ కథం దేహాన్తరం గతౌ । నరనారాయణౌ దేవౌ పునః కృష్ణార్జునౌ కథమ్
అందుకు శరీరాలు ఉన్న ఆ ఇద్దరు ఎలా మరొక రూపాన్ని పొందారు? నరుడు, నారాయణుడు అనే దేవతలు మళ్లీ ఎలా కృష్ణుడు, అర్జునుడు అయ్యారు?
యౌ చక్రతుస్తపశ్చోగ్రం ముక్త్యర్థం మునిసత్తమౌ । తౌ కథం ప్రాపతుర్దేహౌ ప్రాప్తయోగౌ మహాతపౌ
ముక్తి కోసం ఘోరమైన తపస్సు చేసిన ఆ ఇద్దరు గొప్ప మునులు, ఎలా మానవ శరీరాలు పొందారు? వారు ఎలా కలిసిపోయారు?
శూద్రః స్వధర్మనిష్ఠస్తు దేహాన్తే క్షత్రియస్తు సః । శుభాచారో మృతో యో వై స శూద్రో బ్రాహ్మణో భవేత్
తన కర్తవ్యాన్ని నిబద్ధతతో పాటించే శూద్రుడు, మరణానంతరం క్షత్రియుడవుతాడు. మంచి నడవడిక కలిగి మరణించిన శూద్రుడు బ్రాహ్మణుడవుతాడు.
బ్రాహ్మణో నిఃస్పృహః శాన్తో భవరోగాద్విముచ్యతే । విపరీతమిదం భాతి నరనారాయణౌ చ తౌ
కామనలేని, శాంతమైన బ్రాహ్మణుడు జనన మరణాల బాధ నుండి విముక్తి పొందుతాడు. కానీ నరుడు, నారాయణుడు విషయంలో మాత్రం దీనికి విరుద్ధంగా కనిపిస్తోంది.
తపసా శోషితాత్మానౌ క్షత్రియౌ తౌ బభూవతుః । కేన తౌ కర్మణా శాన్తౌ జాతౌ శాపేన వా పునః
తపస్సుతో తమ శక్తిని తగ్గించుకున్న ఆ ఇద్దరు క్షత్రియులుగా మారారు. వారు మళ్లీ ఎలా శాంతమైనవారయ్యారు? దానికి కారణం ఏ కార్యమా, లేక శాపమా?
బ్రాహ్మణౌ క్షత్రియౌ జాతౌ కారణం తన్మునే వద । యాదవానాం వినాశశ్చ బ్రహ్మశాపాదితి శ్రుతః
బ్రాహ్మణులు ఎలా క్షత్రియులుగా పుట్టారు? దానికి కారణం ఏమిటో చెప్పు మునివరా. యాదవుల నాశనం బ్రహ్మదేవుని శాపం వల్లనే జరిగిందని విన్నాము.
కృష్ణస్యాపి హి గాన్ధార్యాః శాపేనైవ కులక్షయః । ప్రద్యుమ్నహరణం చైవ శమ్బరేణ కథం కృతమ్
కృష్ణునికూడా గాంధారీ శాపం వల్లే వంశ నాశనం జరిగింది. అలాగే, శంబరుడు ప్రద్యుమ్నుడిని ఎలా అపహరించాడో చెప్పు.
వర్తమానే వాసుదేవే దేవదేవే జనార్దనే । పుత్రస్య సూతికాగేహాద్ధరణం చాతిదుర్ఘటమ్
దేవదేవుడైన వాసుదేవుడు ఉన్నప్పుడే, అతని కుమారుడు సూతికాగృహం నుండి అపహరించబడటం చాలా అసాధ్యమైన విషయం.
ద్వారకాదుర్గమధ్యాద్వై హరివేశ్మాద్దురత్యయాత్ । న జ్ఞాతం వాసుదేవేన తత్కథం దివ్యచక్షుషా
ద్వారకా కోట మధ్యలో, హరివాసంలో, ఎవరూ చేరలేని చోట, వాసుదేవుడికి దివ్యదృష్టి ఉండగా, అది ఎలా తెలియకపోయింది?
సన్దేహోఽయం మహాన్బ్రహ్మన్నిసన్దేహం కురు ప్రభో । యత్పత్న్యో వాసుదేవస్య దస్యుభిర్లుణ్ఠితా హృతాః
బ్రహ్మన్, నాకు ఈ విషయంలో గొప్ప సందేహం ఉంది. ప్రభూ, దయచేసి పూర్తిగా నివృత్తి చేయు. వాసుదేవుని భార్యలను దొంగలు ఎలా అపహరించారు, ఎలా దోచుకున్నారు?
స్వర్గతే దేవదేవే తు తత్కథం మునిసత్తమ । సంశయో జాయతే బ్రహ్మంశ్చిత్తాన్దోలనకారకః
దేవదేవుడు స్వర్గానికి వెళ్లిన తర్వాత, ఇది ఎలా జరిగింది మునిశ్రేష్ఠా? ఈ సందేహం నా మనసును కలవరపెడుతోంది బ్రహ్మన్.
విష్ణోరంశః సముద్భూతః శౌరిర్భూభారహారకృత్ । స కథం మథురారాజ్యం భయాత్త్యక్త్వా జనార్దనః
విష్ణువు యొక్క భాగంగా జన్మించి, భూభారం తీయడానికి వచ్చిన శౌరి, జనార్దనుడు, భయంతో మథురా రాజ్యాన్ని ఎలా వదిలేశాడు?
ద్వారవత్యాం గతః సాధో ససైన్యః ససుహృద్గణః । అవతారో హరేః ప్రోక్తో భూభారహరణాయ వై
పరిశుద్ధుడా, తన సైన్యం, మిత్రులతో కలిసి ద్వారకకు వెళ్లాడు. హరిఅవతారం భూభారం తీయటానికి జరిగినదని చెబుతారు.
పాపాత్మనాం వినాశాయ ధర్మసంస్థాపనాయ చ । తత్కథం వాసుదేవేన చౌరాస్తే న నిపాతితాః
పాపాత్ములను నాశనం చేయటానికి, ధర్మాన్ని స్థాపించటానికి వాసుదేవుడు వచ్చాడు. అయితే, ఆ దొంగలను ఎందుకు సంహరించలేదు?
యైర్హృతా వాసుదేవస్య పత్న్యః సంలుణ్ఠితాశ్చ తాః । స్తేనాస్తే కిం న విజ్ఞాతాః సర్వజ్ఞేన సతా పునః
వాసుదేవుని భార్యలను ఎవరు అపహరించారు, దోచుకున్నారు? సర్వజ్ఞుడైన వాడు, మళ్లీ మళ్లీ, ఆ దొంగలను ఎందుకు గుర్తించలేకపోయాడు?