భ్రాతరౌ చక్రతుః ప్రేమ్ణా వ్రతం నారదసమ్మతమ్ । అష్టమ్యాం మధ్యరాత్రే తు దేవీ భగవతీ హి సా
రాముడు, లక్ష్మణుడు ఇద్దరూ ప్రేమతో నారదుడు చెప్పిన వ్రతాన్ని ఆచరించారు. అష్టమి రాత్రి మధ్యలో, ఆ మహాదేవి స్వయంగా—
సింహారూఢా దదౌ తత్ర దర్శనం ప్రతిపూజితా । గిరిశృఙ్గే స్థితోవాచ రాఘవం సానుజం గిరా
సింహంపై కూర్చుని, పూజించబడిన అమ్మవారు అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యారు. ఆ పర్వతశిఖరంపై నిలబడి రాఘవుని, అతని తమ్ముడిని పలికింది.
మేఘగమ్భీరయా చేదం భక్తిభావేన తోషితా । దేవ్యువాచ రామ రామ మహాబాహో తుష్టాఽస్మ్యద్మ వ్రతేన తే
భక్తితో తృప్తిచెందిన అమ్మవారు, మేఘగంభీరమైన స్వరంతో ఇలా అన్నారు:
ప్రార్థయస్వ వరం కామం యత్తే మనసి వర్తతే । నారాయణాంశసమ్భూతస్త్వం వంశే మానవేఽనఘే
"రామా, రామా, మహాబాహువా! నీ వ్రతంతో నేను సంతోషించాను. నీ మనసులో ఉన్న ఏ వరమైనా అడుగు. నీవు నారాయణుని భాగంగా, మను వంశంలో పుట్టిన పాపరహితుడవు.
రావణస్య వధాయైవ ప్రార్థితస్త్వమరైరసి । పురా మత్స్యతనుం కృత్వా హత్వా ఘోరఞ్చ రాక్షసమ్
రావణుడిని సంహరించడానికి దేవతలు నిన్ను కోరారు. పూర్వంలో నీవు చేపరూపం ధరించి, భయంకరమైన రాక్షసుడిని సంహరించావు.
త్వయా వై రక్షితా వేదాః సురాణాం హితమిచ్ఛతా । భూత్వా కచ్ఛపరూపస్తు ధృతవాన్మన్దరం గిరిమ్
దేవతలకు మేలు కావాలని వేదాలను కాపాడావు. కూర్మరూపంలో మందరపర్వతాన్ని మోయావు.
అకూపారం ప్రమన్థానం కృత్వా దేవానపోషయః । కోలరూపం పరం కృత్వా దశనాగ్రేణ మేదినీమ్
నీ వెన్నుపైనే మథనం జరిపి దేవతలను పోషించావు. ఆ తరువాత, వరాహరూపంలో దంతంతో భూమిని ఎత్తావు.
ధృతవానసి యద్రామ హిరణ్యాక్షం జఘాన చ । నారసింహీం తనుం కృత్వా హిరణ్యకశిపుం పురా
రామా! నీవు ఆ రూపాన్ని ధరించి హిరణ్యాక్షుడిని సంహరించావు. నరసింహరూపంలో హిరణ్యకశిపుని—
ప్రహ్లాదం రామ రక్షిత్వా హతవానసి రాఘవ । వామనం వపురాస్థాయ పురా ఛలితవాన్బలిమ్
రక్షించి, ప్రహ్లాదుని కాపాడి, హిరణ్యకశిపుని సంహరించావు. తరువాత వామనరూపంలో బలిచక్రవర్తిని మోసగించావు.
భూత్వేన్ద్రస్యానుజః కామం దేవకార్యప్రసాధకః । జమదగ్నిసుతస్త్వం మే విష్ణోరంశేన సఙ్గతః
ఇంద్రుని తమ్ముడిగా అవతరించి దేవతల కార్యాన్ని సాధించావు. జమదగ్నిపుత్రుడిగా విష్ణువు భాగంతో కలిసావు.
కృత్వాన్తం క్షత్రియాణాం తు దానం భూమేరదాద్ద్విజే । తథేదానీం తు కాకుత్స్థ జాతో దశరథాత్మజ
క్షత్రియులను సంహరించి, భూమిని బ్రాహ్మణులకు దానం చేశావు. ఇప్పుడు కాకుత్థ్స వంశంలో దశరథుని కుమారుడిగా జన్మించావు.
ప్రార్థితస్తు సురైః సర్వై రావణేనాతిపీడితైః । కపయస్తే సహాయా వై దేవాంశా బలవత్తరాః
రావణుడు చాలా బాధ పెట్టడంతో, సమస్త దేవతలు నిన్ను ప్రార్థించారు. నీ సహాయంగా ఉన్న వానరులు దేవతల అంశాలతో, బలవంతులుగా ఉంటారు.
భవిష్యన్తి నరవ్యాఘ్ర మచ్ఛక్తిసంయుతా హ్యమీ । శేషాంశోఽప్యనుజస్తేఽయం రావణాత్మజనాశకః
వారు నా శక్తితో కూడి, మానవులలో సింహాలవలె ఉంటారు. నీ తమ్ముడు శేషుని భాగంగా రావణుని కుమారులను సంహరిస్తాడు.
భవిష్యతి న సన్దేహః కర్తవ్యోఽత్ర త్వయాఽనఘ । వసన్తే సేవనం కార్యం త్వయా తత్రాతిశ్రద్ధయా
ఇది తప్పకుండా జరుగుతుంది, సందేహం లేదు. వసంతకాలంలో నీవు ఎంతో భక్తితో పూజ చేయాలి.
హత్వాఽథ రావణం పాపం కురు రాజ్యం యథాసుఖమ్ । ఏకాదశ సహస్రాణి వర్షాణి పృథివీతలే
తర్వాత పాపాత్ముడైన రావణుడిని సంహరించి, భూమిపై పదకొండు వేల సంవత్సరాలు ఇష్టానుసారం రాజ్యం పాలించు.
కృత్వా రాజ్యం రఘుశ్రేష్ఠ గన్తాఽసి త్రిదివం పునః । వ్యాస ఉవాచ ఇత్యుక్త్వాన్తర్దధే దేవీ రామస్తు ప్రీతమానసః
రఘువంశశ్రేష్ఠుడా! రాజ్యం పాలించిన తరువాత మళ్లీ స్వర్గానికి వెళ్తావు." ఇలా చెప్పి అమ్మవారు అంతర్ధానమయ్యారు. రాముని హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది.
సమాప్య తద్వ్రతం చక్రే ప్రయాణం దశమీదినే । విజయాపూజనం కృత్వా దత్త్వా దానాన్యనేకశః
ఆ వ్రతాన్ని పూర్తిచేసిన తరువాత, పదవ రోజు విజయపూజ చేసి, అనేక దానాలు ఇచ్చి ప్రయాణానికి బయలుదేరింది.
కపిపతిబలయుక్తః సానుజః శ్రీపతిశ్చ ప్రకటపరమశక్త్యా ప్రేరితః పూర్ణకామః । ఉదధితటగతోఽసౌ సేతుబన్ధం విధాయా- ప్యహనదమరశత్రుం రావణం గీతకీర్తిః
అప్పుడా శ్రీపతి తన తమ్ముడితో కలిసి, వానరసేన బలంతో, పరమశక్తి ప్రేరణతో, సముద్రతీరానికి వెళ్లి, అక్కడ సేతువు కట్టి, దేవతలకు శత్రువైన రావణుడిని సంహరించి, పాటల్లో ప్రసిద్ధి పొందాడు.
యః శృణోతి నరో భక్త్యా దేవ్యాశ్చరితముత్తమమ్ । స భుక్త్వా విపులాన్భోగాన్ప్రాప్నోతి పరమం పదమ్
ఎవరైనా భక్తితో ఈ దేవీ చరిత్రను వినితే, వారు విస్తృతమైన భోగాలు అనుభవించి, చివరికి పరమ పదాన్ని పొందుతారు.
సన్త్యన్యాని పురాణాని విస్తరాణి బహూని చ । శ్రీమద్భాగవతస్యాస్య న తుల్యానీతి మే మతిః
పురాణాలు ఎన్నో ఉన్నాయి, అవి విస్తారంగా ఉన్నాయి. అయినా, ఈ శ్రీమద్భాగవతానికి సమానమైనది మరొకటి లేదని నా అభిప్రాయం.
జనమేజయప్రశ్నాః జనమేజయ ఉవాచ వాసవేయ మునిశ్రేష్ఠ సర్వజ్ఞాననిధేఽనఘ । ప్రష్టుమిచ్ఛామ్యహం స్వామిన్నస్మాకం కులవర్ధన
జనమేజయుడు ఇలా అడిగాడు: వాసవుని వంశంలో పుట్టిన మునిశ్రేష్ఠా, పాపరహితుడా, సమస్త జ్ఞానానికి నిలయమైనవాడా, స్వామీ! మా వంశాన్ని పెంపొందించేవాడవు. నేను నిన్ను కొన్ని విషయాలు అడగాలనుకుంటున్నాను.
శూరసేనసుతః శ్రీమాన్వసుదేవః ప్రతాపవాన్ । శ్రుతం మయా హరిర్యస్య పుత్రభావమవాప్తవాన్
శూరసేనుని కుమారుడైన వసుదేవుడు మహిమాన్వితుడూ, పరాక్రమశాలీ కూడా. అతనికి హరి కుమారుడిగా జన్మించాడని నేను విన్నాను.
దేవానామపి పూజ్యోఽభూన్నామ్నా చానకదున్దుభిః । కారాగారే కథం బద్ధః కంసస్య ధర్మతత్పరః
దేవతలకూ పూజ్యుడైన అతనికి అనకదుండుభి అనే పేరు వచ్చింది. ధర్మపరుడైన వసుదేవుడు కంసుని చేత కారాగారంలో ఎలా బంధించబడ్డాడు?
దేవక్యా భార్యయా సార్ధం కిమాగః కృతవానసౌ । దేవక్యా బాలషట్కస్య వినాశశ్చ కృతః పునః
వసుదేవుడు తన భార్య దేవకితో కలిసి ఏ తప్పు చేశాడు? దేవకికి పుట్టిన ఆరు పిల్లలు మళ్లీ ఎందుకు నశించిపోయారు?
తేన కంసేన కస్మాద్వై యయాతికులజేన చ । కారాగారే కథం జన్మ వాసుదేవస్య వై హరేః
ఆ కంసుడు, యయాతి వంశంలో పుట్టినవాడు, వసుదేవుడిని ఎందుకు కారాగారంలో బంధించాడు? హరి అయిన వసుదేవుడు ఆ కారాగారంలో ఎలా జన్మించాడు?
గోకులే చ కథం నీతో భగవాన్సాత్వతాం పతిః । గతో జన్మాన్తరం కస్మాత్పితరౌ నిగడే స్థితౌ
సాత్వతుల అధిపతైన భగవంతుడు గోకులానికి ఎలా తీసుకెళ్లబడ్డాడు? ఆయన జన్మ మార్పు ఎందుకు జరిగింది? ఆయన తల్లిదండ్రులు బంధనాల్లో ఎందుకు ఉన్నారు?
దేవకీవసుదేవౌ చ కృష్ణస్యామితతేజసః । కథం న మోచితౌ వృద్ధౌ పితరౌ హరిణామునా
అమిత తేజస్సుతో ఉన్న కృష్ణుని వృద్ధ తల్లిదండ్రులైన దేవకీ, వసుదేవులను ఆ హరి ఎందుకు విముక్తి చేయలేదు?
జగత్కర్తుం సమర్థేన స్థితేన జనకోదరే । ప్రాక్తనం కిం తయోః కర్మ దుర్విజ్ఞేయం మహాత్మభిః
ప్రపంచాన్ని సృష్టించగల శక్తి ఉన్నవాడు తండ్రి గర్భంలో ఉన్నప్పటికీ, ఆ ఇద్దరికీ గతజన్మలో ఏదైనా పుణ్యపాపాలు ఉన్నాయా? వాటిని మహాత్ములకూ తెలుసుకోవడం కష్టం కదా?
జన్మ వై వాసుదేవస్య యత్రాసీత్పరమాత్మనః । కే తే పుత్రాశ్చ కా బాలా యా కంసేన విపోథితా
పరమాత్మ అయిన వసుదేవుని జన్మ ఎక్కడ జరిగింది? అతనికి ఎవరు కుమారులు, ఎవరు బాలిక, కంసుడు ఎవరి ప్రాణాలు తీశాడు?
శిలాయాం నిర్గతా వ్యోమ్ని జాతా త్వష్టభుజా పునః । గార్హస్థ్యఞ్చ హరేర్బ్రూహి బహుభార్యస్య చానఘ
శిలలోనుంచి ఎవరు జన్మించారు? ఆకాశంలో ఎనిమిది చేతులతో ఎవరు ప్రత్యక్షమయ్యారు? హరిదేవుని గృహస్థాశ్రమం, ఆయనకు ఉన్న అనేక భార్యల విషయాలు కూడా చెప్పు, పాపరహితుడా.