అహో కృపా యే కథయామ్యహం కిం త్రాతస్త్వయా యత్కిల భక్తిహీనః । భక్తానుకమ్పీ సకలో జనోఽస్తి విముక్తభక్తేరవనం వ్రతం తే
అయ్యో! నీ కరుణ ఎంత గొప్పది! నేను భక్తి లేకపోయినా నువ్వు నన్ను రక్షించావు. భక్తులపై నీవు దయ చూపుతావు. భక్తి లేనివారికి అడవి జీవితం తప్ప మరొక దారి లేదు.
త్వం దేవి సర్వం సృజసి ప్రపఞ్చం శ్రుతం మయా పాలయసి స్వసృష్టమ్ । త్వమత్సి సంహారపరే చ కాలే న తేఽత్ర చిత్రం మమ రక్షణం వై
దేవీ! ఈ సృష్టిని నువ్వే సృష్టిస్తావు, నువ్వే కాపాడుతావు, సమయం వచ్చినప్పుడు నువ్వే అంతం చేస్తావు. అందుకే నన్ను నీవు కాపాడటం ఆశ్చర్యం కాదు.
కరోమి కిం తే వద దేవి కార్యం క్వ వా వ్రజామీత్యనుమోదయాశు । కార్యే విమూఢోఽస్మి తవాజ్ఞయాఽహం గచ్ఛామి తిష్ఠే విహరామి మాతః
దేవీ! నీకు ఏ పని చేయాలనుకుంటున్నావో చెప్పు. ఎక్కడికి పోవాలో చెప్పు. నీ అనుమతితో వెంటనే చేస్తాను. నా పని ఏదో నాకు తెలియదు, అమ్మా! నువ్వు చెప్పినట్టు నేను పోతాను, ఉంటాను, తిరుగుతాను.
వ్యాస ఉవాచ తం తథా భాషమాణం తు దేవీ ప్రాహ దయాన్వితా । గచ్ఛాయోధ్యాం మహాభాగ కురు రాజ్యం కులోచితమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు: అతడు ఇలా అడిగినప్పుడు, దయతో కూడిన దేవీ అతనితో ఇలా చెప్పింది — మహాభాగుడా! అయోధ్యకు వెళ్ళి, నీ వంశానికి తగిన రాజ్యం పాలించు.
స్మరణీయా సదాఽహం తే పూజనీయా ప్రయత్నతః । శం విధాస్యామ్యహం నిత్యం రాజ్యం తే నృపసత్తమ
నువ్వు ఎప్పుడూ నన్ను గుర్తు పెట్టుకుని, శ్రద్ధతో పూజించాలి. రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! నీ రాజ్యం, నీ శుభం ఎప్పుడూ నేను చూసుకుంటాను.
అష్టమ్యాఞ్చ చతుర్దశ్యాం నవమ్యాఞ్చ విశేషతః । మమ పూజా ప్రకర్తవ్యా బలిదానవిధానతః
అష్టమి, చతుర్దశి, ముఖ్యంగా నవమి రోజుల్లో నాకు బలిపూజను విధిగా నిర్వహించాలి.
అర్చా మదీయా నగరే స్థాపనీయా త్వయాఽనఘ । పూజనీయా ప్రయత్నేన త్రికాలం భక్తిపూర్వకమ్
పాపరహితుడా! నా విగ్రహాన్ని నగరంలో నువ్వే ప్రతిష్టించాలి. భక్తితో, శ్రద్ధతో, రోజుకు మూడుసార్లు పూజించాలి.
శరత్కాలే మహాపూజా కర్తవ్యా మమ సర్వదా । నవరాత్రవిధానేన భక్తిభావయుతేన చ
శరదృతువులో నవరాత్రి విధానంతో, భక్తితో కూడిన మహాపూజను నాకు ఎప్పుడూ నిర్వహించాలి.
చైత్రేఽశ్వినే తథాఽఽషాఢే మాఘే కార్యో మహోత్సవః । నవరాత్రే మహారాజ పూజా కార్యా విశేషతః
చైత్రమాసం, ఆశ్వయుజం, ఆషాఢం, మాఘం నెలల్లో గొప్ప ఉత్సవం జరపాలి. ముఖ్యంగా నవరాత్రి సమయంలో పూజను తప్పక చేయాలి, మహారాజా.
కృష్ణపక్షే చతుర్దశ్యాం మమ భక్తిసమన్వితైః । కర్తవ్యా నృపశార్దూల తథాఽష్టమ్యాం సదా బుధైః
కృష్ణపక్షంలో చతుర్దశి రోజున నా భక్తితో కూడినవారు పూజ చేయాలి, రాజశార్దూలా. అలాగే, అష్టమి రోజున కూడా జ్ఞానులు ఎప్పుడూ పూజ చేయాలి.
వ్యాస ఉవాచ ఇత్యుక్త్వాన్తర్హితా దేవీ దుర్గా దుర్గార్తినాశినీ । నతా సుదర్శనేనాథ స్తుతా చ బహువిస్తరమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు: ఇలా చెప్పి దుర్గాదేవి, బాధలను తొలగించువారు, కనబడకుండా పోయింది. ఆ తరువాత సుదర్శనుడు నమస్కరించి, విస్తృతంగా ఆమెను స్తుతించాడు.
అన్తర్హితాం తు తాం దృష్ట్వా రాజానః సర్వ ఏవ తే । ప్రణేముస్తం సమాగమ్య యథా శక్రం సురాస్తథా
ఆమె కనబడకుండా పోయినదాన్ని చూసి, అందరు రాజులు కలసి అతనికి నమస్కరించారు. దేవతలు ఇంద్రునికి నమస్కరించినట్లే వారు నమస్కరించారు.
సుబాహురపి తం నత్వా స్థితశ్చాగ్రే ముదాన్వితః । ఊచుః సర్వే మహీపాలా అయోధ్యాధిపతిం తదా
సుబాహువు కూడా అతనికి నమస్కరించి, ఆనందంతో ముందుగా నిలబడ్డాడు. ఆ సమయంలో అందరు రాజులు అయోధ్యాధిపతిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నారు.
త్వమస్మాకం ప్రభుః శాస్తా సేవకాస్తే వయం సదా । కురు రాజ్యమయోధ్యాయాం పాలయాస్మాన్నృపోత్తమ
మీరు మా ప్రభువూ, పాలకుడూ. మేము ఎప్పుడూ మీ సేవకులం. అయోధ్యలో రాజ్యం పాలించండి, మమ్మల్ని రక్షించండి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా.
త్వత్ప్రసాదాన్మహారాజ దృష్టా విశ్వేశ్వరీ శివా । ఆదిశక్తిర్భవానీ సా చతుర్వర్గఫలప్రదా
మీ దయవల్ల, మహారాజా, విశ్వేశ్వరీ, శివా, ఆదిశక్తి అయిన భవానిని చూచాము. ఆమె ధర్మార్థకామమోక్ష ఫలాలను ప్రసాదించేవారు.
ధన్యస్త్వం కృతకృత్యోఽసి బహుపుణ్యో ధరాతలే । యస్మాచ్చ త్వత్కృతే దేవీ ప్రాదుర్భూతా సనాతనీ
మీరు ధన్యులు, మీ జీవితం సఫలమైంది, భూమిపై మీరు ఎంతో పుణ్యశీలులు. ఎందుకంటే మీ కోసమే శాశ్వతమైన దేవి ప్రత్యక్షమయ్యింది.
న జానీమో వయం సర్వే ప్రభావం నృపసత్తమ । చణ్డికాయాస్తమోయుక్తా మాయయా మోహితాః సదా
చండికా దేవికి ఎంత శక్తి ఉందో మేమందరం తెలియము, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా. ఆమె మాయ వల్ల మేము ఎప్పుడూ అజ్ఞానంలో మునిగిపోయి ఉంటాము.
ధనదారసుతానాం చ చిన్తనేఽభిరతాః సదా । మగ్నా మహార్వణే ఘోరే కామక్రోధఝషాకులే
ధనం, భార్యలు, పిల్లల గురించి ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తూ, మనస్సు కోరిక, కోపమనే చేపలతో నిండిన భయంకరమైన సముద్రంలో మునిగిపోయాము.
పృచ్ఛామస్త్వాం మహాభాగ సర్వజ్ఞోఽసి మహామతే । కేయం శక్తిః కుతో జాతా కిం ప్రభావా వదస్వ తత్
మహాభాగుడా, మీరు సర్వజ్ఞుడు, మహామతివంతుడు. ఈ శక్తి ఎవరు? ఆమె ఎక్కడ నుండి పుట్టింది? ఆమె శక్తి ఏమిటో మాకు చెప్పండి.
భవ త్వం నౌశ్చ సంసారే సాధవోఽతి దయాపరాః । తస్మాన్నో వద కాకుత్స్థ దేవీమాహాత్మ్యముత్తమమ్
ఈ సంసారంలో మీరు మాకు దయ చూపండి. మంచి వారు ఎప్పుడూ దయతో ఉంటారు. అందుకే, కాకుత్స్థుడా, దేవి మహిమను మాకు వివరించండి.
యత్ప్రభావా చ సా దేవీ యత్స్వరుపా యదుద్భవా । సత్సర్వం శ్రోతుమిచ్ఛామస్త్వం బ్రూహి నృవరోత్తమ
ఆ దేవికి ఎంత శక్తి ఉంది? ఆమె స్వరూపం ఏమిటి? ఆమె ఎలా పుట్టింది? ఇవన్నీ మేము వినాలనుకుంటున్నాము. రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, మీరు చెప్పండి.
వ్యాస ఉవాచ ఇతి పృష్టస్తదా తైస్తు ధ్రువసన్ధిసుతో నృపః । విచిన్త్య మనసా దేవీం తానువాచ ముదాన్వితః
వ్యాసుడు చెప్పాడు: వారు ఇలా అడిగినప్పుడు, ధ్రువసంధి కుమారుడు అయిన రాజు, మనసులో దేవిని ధ్యానించి, ఆనందంతో వారితో మాట్లాడాడు.
సుదర్శన ఉవాచ కిం బ్రవీమి మహీపాలాస్తస్యాశ్చరితముత్తమమ్ । బ్రహ్మాదయో న జానన్తి సేశాః సురగణాస్తథా
సుదర్శనుడు చెప్పాడు: మహారాజులారా, ఆమె గొప్ప కార్యాలను నేను ఎలా వివరించగలను? బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, ఇతర దేవతా గణాలూ కూడా వాటిని పూర్తిగా తెలియరు.
సర్వస్యాద్యా మహాలక్ష్మీర్వరేణ్యా శక్తిరుత్తమా । సాత్త్వికీయం మహీపాలా జగత్పాలనతత్పరా
ఆమె అందరికీ ఆదిశక్తి అయిన మహాలక్ష్మి, అత్యుత్తమమైన పవిత్ర శక్తి. రాజులారా, ఆమె సత్వగుణంతో, జగత్తును కాపాడటానికి ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంటుంది.
సృజతే యా రజోరూపా సత్త్వరూపా చ పాలనే । సంహారే చ తమోరూపా త్రిగుణా సా సదా మతా
రజోగుణ రూపంలో సృష్టిస్తుంది, సత్వరూపంలో కాపాడుతుంది, తమోగుణ రూపంలో లయ చేస్తుంది. ఆమె ఎప్పుడూ మూడు గుణాలతో ఉన్నదిగా భావించబడుతుంది.
నిర్గుణా పరమా శక్తిః సర్వకామఫలప్రదా । సర్వేషాం కారణం సా హి బ్రహ్మాదీనాం నృపోత్తమాః
ఆమె నిర్గుణ పరాశక్తి, అన్ని కోరికలకు ఫలితాన్ని ఇచ్చేవారు. బ్రహ్మ మొదలైన వారికీ కూడా ఆమెనే కారణం, రాజులలో శ్రేష్ఠులారా.
నిర్గుణా సర్వథా జ్ఞాతుమశక్యా యోగిభిర్నృపాః । సగుణా సుఖసేవ్యా సా చిన్తనీయా సదా బుధైః
ఓ రాజులారా! గుణరహితమైన ఆ పరమాత్మను యోగులు ఎట్టి విధంగా కూడా తెలుసుకోలేరు. కానీ, గుణాలతో ఉన్న దేవిని జ్ఞానులు సులభంగా సేవించవచ్చు, ఎప్పుడూ ధ్యానించాలి.
రాజాన ఊచుః బాల ఏవ వనం ప్రాప్తస్త్వం తు నూనం భయాతురః । కథం జ్ఞాతా త్వయా దేవీ పరమా శక్తిరుత్తమా
రాజులు ఇలా అడిగారు: నీవు చిన్నపిల్లవాడిగా అడవికి వచ్చావు, నిశ్చయంగా భయంతో ఉండేవావు. అలాంటప్పుడు, ఆ పరమ శక్తియైన దేవిని నీవు ఎలా తెలుసుకున్నావు?
ఉపాసితా కథం చైవ పూజితా చ కథం నృప । యా ప్రసన్నా తు సాహాయ్యం చకార త్వరయాన్వితా
ఓ రాజా! నీవు ఆ దేవిని ఎలా పూజించావు? ఆమెను ఎలా గౌరవించావు? ఆమె ప్రసన్నమై, త్వరగా నీకు ఎలా సహాయం చేసింది?
సుదర్శన ఉవాచ బాలభావాన్మయా ప్రాప్తం బీజం తస్యాః సుసమ్మతమ్ । స్మరామి ప్రజపన్నిత్యం కామబీజాభిధం నృపాః
సుదర్శనుడు ఇలా చెప్పాడు: నా బాల్యంలోనే, ఆ దేవికి అత్యంత ప్రీతికరమైన బీజాక్షరాన్ని నేను పొందాను. రాజులారా! ఆ కామబీజమంత్రమును నేను ఎప్పుడూ జపిస్తూ, స్మరిస్తూ ఉంటాను.