నానారూపా తదా జాతా నానాశస్రధరా శివా । సమ్ప్రాప్తా తుములం తత్ర చకార జగదమ్బికా
ఆ సమయంలో జగదంబికా అనేక రూపాలలో, వివిధ ఆయుధాలు పట్టుకుని ప్రత్యక్షమయ్యారు. అక్కడ పెద్ద గందరగోళం సృష్టించారు.
శత్రుజిన్నిహతస్తత్ర యుధాజిదపి పార్థివః । పతితౌ తౌ రథాభ్యాం తు జయశబ్దస్తదాఽభవత్
అక్కడ శత్రుజిత్తు చనిపోయాడు, యుధాజిత్ అనే రాజు కూడా పడిపోయాడు. ఇద్దరూ తమ రథాల నుంచి కిందపడగా, అక్కడ విజయధ్వని వినిపించింది.
విస్మయం పరమం ప్రాప్తా భూపాః సర్వే విలోక్య తామ్ । నిధనం మాతులస్యాపి భాగినేయస్య సంయుగే
ఆమెను చూసి, మామ మరియు మేనల్లుడు యుద్ధంలో నశించడాన్ని చూసి, అన్ని రాజులు గొప్ప ఆశ్చర్యంతో మైమరచిపోయారు.
సుబాహురపి తద్దృష్ట్వా నిధనం సంయుగే తయోః । తుష్టావ పరమప్రీతో దుర్గాం దుర్గార్తినాశినీమ్
ఆ ఇద్దరు యుద్ధంలో మరణించడాన్ని చూసి, సుబాహు హర్షంతో దుర్గాదేవిని, బాధలను తొలగించే తల్లిని స్తుతించాడు.
సుబాహురువాచ నమౌ దేవ్యై జగద్ధాత్ర్యై శివాయై సతతం నమః । దుర్గాయై భగవత్యై తే కామదాయై నమో నమః
సుబాహు ఇలా అన్నాడు: జగత్తుకు తల్లైన దేవికి, శివమైన అమ్మవారికి నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తాను. దుర్గాదేవికి, భాగ్యదాయిని, కోరికలు తీర్చే తల్లికి మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం.
నమః శివాయై శాన్త్యై తే విద్యాయై మోక్షదే నమః । విశ్వవ్యాప్త్యై జగన్మాతర్జగద్ధాత్ర్యై నమః శివే
శాంతమైన శివతల్లికి, ముక్తిని ప్రసాదించే విద్యకు, ప్రపంచమంతటా వ్యాపించిన జగత్తు తల్లికి, జగద్ధాత్రి అయిన శివతల్లికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
నాహం గతిం తవ ధియా పరిచిన్తయన్ వై జానామి దేవి సగుణః కిల నిర్గుణాయాః । కిం స్తౌమి విశ్వజననీం ప్రకటప్రభావాం భక్తార్తినాశనపరాం పరమాఞ్చ శక్తిమ్
దేవీ! నా బుద్ధితో నీ మార్గాన్ని ఎలా ఆలోచించాలో నాకు తెలియదు. గుణాలతో ఉన్నవాడు, నిర్గుణమైనవారికి తక్కువే. నీ మహిమ స్పష్టంగా కనిపిస్తుంటే, భక్తుల బాధలు తొలగించే పరాశక్తిని నేను ఎందుకు స్తుతించాలి?
వాగ్దేవతా త్వమసి సర్వగతైవ బుద్ధి- ర్విద్యా మతిశ్చ గతిరప్యసి సర్వజన్తోః । త్వాం స్తౌమి కిం త్వమసి సర్వమనోనియన్త్రీ కిం స్తూయతే హి సతతం ఖలు చాత్మరూపమ్
నీవే వాక్కు దేవత, నీవే సర్వవ్యాప్తి, నీవే బుద్ధి, విద్య, మేధ, అన్ని జీవులకు గమ్యం. నేను నిన్ను స్తుతిస్తున్నాను గాని, నీవే అందరి మనస్సును నియంత్రించేవారు. నిజమైన ఆత్మను ఎప్పటికీ స్తుతించగలమా?
బ్రహ్మా హరశ్చ హరిరప్యనిశం స్తువన్తో నాన్తం గతాః సురవరాః కిల తే గుణానామ్ । క్వాహం విభేదమతిరమ్బ గుణైర్వృతో వై వక్తుం క్షమస్తవ చరిత్రమహోఽప్రసిద్ధః
బ్రహ్మ, హరుడు, హరి ఎప్పుడూ నిన్ను స్తుతించినా, నీ గుణాలకు అంతం తెలుసుకోలేకపోయారు. నేను మాత్రం, గుణాలతో కూడిన, చిత్తభేదంతో ఉన్నవాడిని. నీ అపారమైన చరిత్రను చెప్పగలనా తల్లీ?
సత్సఙ్గతిః కథమహో న కరోతి కామం ప్రాసఙ్గికాపి విహితా ఖలు చిత్తశుద్ధిః । జామాతురస్య విహితేన సమాగమేన ప్రాప్తం మయాఽద్భుతమిదం తవ దర్శనం వై
సత్సంగతి ఎప్పటికీ మనసులో కోరికను కలిగించకుండా ఉండదు, యాదృచ్ఛికంగా జరిగినా మనస్సు పవిత్రమవుతుంది. నా మేనల్లుడి ద్వారా జరిగిన కలయిక వల్ల నీ అద్భుత దర్శనం నాకు లభించింది.
బ్రహ్మాఽపి వాఞ్ఛతి సదైవ హరో హరిశ్చ సేన్ద్రాః సురాశ్చ మునయో విదితార్థతత్త్వాః । యద్దర్శనం జనని తేఽద్య మయా దురాపం ప్రాప్తం వినా దమశమాదిసమాధిభిశ్చ
బ్రహ్మ, హరుడు, హరి, ఇంద్రుడు, దేవతలు, సత్యాన్ని తెలిసిన మునులు కూడా ఎప్పుడూ నీ దర్శనాన్ని కోరుతారు తల్లీ. నేను మాత్రం, దమ, శమ, సమాధి వంటి సాధనలేకుండానే ఈ అరుదైన నీ దర్శనాన్ని పొందాను.
క్వాహం సుమన్దమతిరాశు తవావలోకం క్వేదం భవాని భవభేషజమద్వితీయమ్ । జ్ఞాతాఽసి దేవి సతతం కిల భావయుక్తా భక్తానుకమ్పనపరామరవర్గపూజ్యా
నా బుద్ధి ఎంత మందమైనదో, నీ దర్శనం ఎంత అపూర్వమో! భవాని! జన్మ మరణ బాధలకు నీ దర్శనం ఒక్కటే ఔషధం. భక్తితో నిండినవారికి నీవు ఎప్పుడూ తెలిసినవే, భక్తులపై కరుణ చూపే తల్లివి, అమరులందరికి పూజ్యవివి.
కిం వర్ణయామి తవ దేవి చరిత్రమేతద్ యద్రక్షితోఽస్తి విషమేఽత్ర సుదర్శనోఽయమ్ । శత్రూ హతౌ సుబలినౌ తరసా త్వయాద్య భక్తానుకమ్పి చరితం పరమం పవిత్రమ్
నీ చరిత్రను నేను ఎలా వివరించగలను దేవీ? ఈ విపత్తులో సుదర్శనుడు నీ వల్ల కాపాడబడ్డాడు. శక్తివంతమైన శత్రువులను నీవు నేడు సంహరించావు. భక్తులపై కరుణ చూపే నీ ఆచరణ అత్యంత పవిత్రమైనది.
నాశ్చర్యమేతదితి దేవి విచారితేఽర్థే త్వం పాసి సర్వమఖిలం స్థిరజఙ్గమం వై । త్రాతస్త్వయా చ వినిహత్య రిపుర్దయాతః సంరక్షితోఽయమధునా ధ్రువసన్ధిసూనుః
దేవీ! ఈ విషయం ఆలోచిస్తే ఆశ్చర్యం ఏమీలేదు. స్థిరచర జగత్తును నీవే రక్షిస్తావు. శత్రువును సంహరించి, ధృవసంధి కుమారుడిని నీవే కాపాడావు.
భక్తస్య సేవనపరస్య స్వయశోఽతిదీప్తం కర్తుం భవాని రచితం చరితం త్వయైతత్ । నోచేత్కథం సుపరిగృహ్య సుతాం మదీయాం యుద్ధే భవేత్కుశలవాననవద్యశీలః
భవాని! నీ సేవలో నిమగ్నమైన భక్తునికి నీ మహిమ మరింత ప్రసిద్ధమవుతుంది. లేకపోతే, యుద్ధంలో నా కుమార్తెను అంతగా గౌరవించేవారు ఎలా?
శక్తాఽసి జన్మమరణాదిభయాన్విహన్తుం కిం చిత్రమత్ర కిల భక్తజనస్య కామమ్ । త్వం గీయసే జనని భక్తజనైరపారా త్వం పాపపుణ్యరహితా సగుణాఽగుణా చ
జన్మ, మరణ భయాలను తొలగించగల శక్తి నీవు. భక్తుల విషయంలో ఇది ఏమి ఆశ్చర్యం కాదు తల్లీ! భక్తులు నిన్ను అపారమైన తల్లిగా గానం చేస్తారు. నీవు పాపపుణ్యాలకు అతీతురాలు, గుణాలతోనూ, నిర్గుణురాలిగా కూడా ఉంటావు.
త్వద్దర్శనాదహమహో సుకృతీ కృతార్థో జాతోఽస్మి దేవి భువనేశ్వరి ధన్యజన్మా । బీజం న తే న భజనం కిల వేద్మి మాత- ర్జ్ఞాతస్తవాద్య మహిమా ప్రకటప్రభావః
దేవీ! నీ దర్శనం వల్ల నేను సుభాగ్యవంతుడిని, ధన్యుడిని, ఈ లోకంలో పుట్టినవాడిని. నీ మూలాన్ని, నీ భజనాన్ని నాకు తెలియదు తల్లీ, కానీ నేడు నీ మహిమ, నీ స్పష్టమైన ప్రభావం నాకు తెలిసింది.
వ్యాస ఉవాచ ఏవం స్తుతా తదా దేవీ ప్రసన్నవదనా శివా । ఉవాచ చ నృపం దేవీ వరం వరయ సువ్రత
వ್ಯಾಸుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడు ఆ దేవీ, ప్రసన్నమైన ముఖంతో, శివతల్లి, రాజును చూచి ఇలా పలికింది: 'ధర్మాత్ముడా! ఒక వరం కోరుకో.'
దేవీమహిమవర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా భవాన్యాః స నృపోత్తమః । ప్రోవాచ వచనం తత్ర సుబాహుర్భక్తిసంయుతః
వ್ಯಾಸుడు ఇలా అన్నాడు: భవానీ మాటలు విన్న ఆ ఉత్తమ రాజు, సుబాహు, అక్కడ భక్తితో ఇలా అన్నాడు.
సుబాహురువాచ ఏకతో దేవలోకస్య రాజ్యం భూమణ్డలస్య చ । ఏకతో దర్శనం తే వై న చ తుల్యం కదాచన
సుబాహు ఇలా అన్నాడు: ఒకవైపు దేవలోక రాజ్యం, భూమండల రాజ్యం ఉన్నా, మరోవైపు నీ దర్శనం ఉన్నా, ఇవి ఎప్పటికీ సమానం కావు.
దర్శనాత్సదృశం కిఞ్చిత్త్రిషు లోకేషు నాస్తి మే । కం వరం దేవి యాచేఽహం కృతార్థోఽస్మి ధరాతలే
మూడు లోకాలలో నీ దర్శనం లాంటిది మరొకటి లేదు అమ్మా. నేను ఇంకేం కోరుకోవాలో తెలియదు, భూమిపై నాకు సర్వసిద్ధి కలిగింది.
ఏతదిచ్ఛామ్యహం మాతర్యాచితుం వాఞ్ఛితం వరమ్ । తవ భక్తిః సదా మేఽస్తు నిశ్చలా హ్యనపాయినీ
అమ్మా! నేను కోరేది ఒక్కటే — నీపై నా భక్తి ఎప్పుడూ నిలకడగా, ఎప్పటికీ తగ్గకుండా ఉండాలి.
నగరేఽత్ర త్వయా మాతః స్థాతవ్యం మమ సర్వదా । దుర్గాదేవీతి నామ్నా వై త్వం శక్తిరిహ సంస్థితా
ఈ నగరంలో నువ్వు ఎప్పుడూ ఉండాలి అమ్మా. ఇక్కడ నువ్వే శక్తిగా, దుర్గాదేవిగా స్థిరంగా ఉన్నావు.
రక్షా త్వయా చ కర్తవ్యా సర్వదా నగరస్య హ । యథా సుదర్శనస్త్రాతో రిపుసంఘాదనామయః
ఈ నగరాన్ని నువ్వే ఎప్పుడూ కాపాడాలి. సుదర్శనుడిని శత్రువుల నుండి, అపాయాల నుండి ఎలా రక్షించావో, అలాగే రక్షించాలి.
తథాఽత్ర రక్షా కర్తవ్యా వారాణస్యాస్త్వయామ్బికే । యావత్పురీ భవేద్భూమౌ సుప్రతిష్ఠా సుసంస్థితా
అంబికా! ఈ వారణాసిని భూమిపై ఈ పట్టణం బలంగా నిలిచినంత కాలం నువ్వే ఇక్కడ కాపాడాలి.
తావత్త్వయాఽత్ర స్థాతవ్యం దుర్గే దేవి కృపానిధే । వరోఽయం మమ తే దేయః కిమన్యత్ప్రార్థయామ్యహమ్
దుర్గే! కరుణామయి! ఈ పట్టణం నిలిచినంత కాలం నువ్వు ఇక్కడే ఉండాలి. ఇదే నాకు కావలసిన వరం. ఇంకేం కోరగలను?
వివిధాన్సకలాన్కామాన్దేహి మే విద్విషో జహి । అభద్రాణాం వినాశఞ్చ కురు లోకస్య సర్వదా
నాకు కావాల్సిన కోరికలన్నీ నెరవేర్చు, శత్రువులను నశింపజేయి, లోకంలో ఎప్పుడూ అశుభాలన్నీ తొలగించు.
వ్యాస ఉవాచ ఇతి సమ్ప్రార్థితా దేవీ దుర్గా దుర్గార్తినాశినీ । తమువాచ నృపం తత్ర స్తుత్వా వై సంస్థితం పురః
వ్యాసుడు చెప్పాడు: ఇలా ప్రార్థించగా, దుర్గాదేవి ఆపదలను తొలగించువారు, తనను స్తుతించిన రాజును ఎదుట నిలబెట్టి ఇలా పలికింది.
దుర్గోవాచ రాజన్సదా నివాసో మే ముక్తిపుర్యాం భవిష్యతి । రక్షార్థం సర్వలోకానాం యావత్తిష్ఠతి మేదినీ
దుర్గాదేవి ఇలా చెప్పింది: రాజా! భూమి ఉన్నంత కాలం, అన్ని లోకాల రక్షణ కోసం, నా నివాసం ఎప్పుడూ మోక్షపురిలో ఉంటుంది.
అథో సుదర్శనస్తత్ర సమాగత్య ముదాన్వితః । ప్రణమ్య పరయా భక్త్యా తుష్టావ జగదమ్బికామ్
తర్వాత సుదర్శనుడు ఆనందంతో అక్కడికి వచ్చి, పరమభక్తితో నమస్కరించి, జగదంబను స్తుతించాడు.