బలేన మహతాఽఽవిష్టో యయావను నృపోత్తమః । సుదర్శనో వృతస్తత్ర చచాల పథి నిర్భయః
అతివిశిష్టుడైన రాజు గొప్ప సేనతో చుట్టుముట్టబడి బయలుదేరాడు; అక్కడ సుదర్శనుడు కూడా భయమేమీ లేకుండా దారిలో ముందుకు సాగాడు.
రథైః పరివృతః శూరః సదారో రథసంస్థితః । గచ్ఛన్దదర్శ సైన్యాని నృపాణాం రఘునన్దనః
శూరుడైన సుదర్శనుడు రథాలతో చుట్టుముట్టబడి, భార్యతో కలిసి రథంలో కూర్చొని ప్రయాణిస్తూ, ఇతర రాజుల సైన్యాలను చూశాడు.
సుబాహురపి తాన్వీక్ష్య చిన్తావిష్టో బభూవ హ । విధివత్స శివాం చిత్తే జగామ శరణం ముదా
సుబాహు వారిని చూసి మనసులో ఆందోళనతో నిండిపోయాడు; విధిగా శివుని ఆశ్రయాన్ని ఆనందంతో పొందాడు.
జజాపైకాక్షరం మన్త్రం కామరాజమనుత్తమమ్ । నిర్భయో వీతశోకశ్చ పత్న్యా సహ నవోఢయా
అతడు తన కొత్తగా పెళ్లైన భార్యతో కలిసి, భయమూ లేకుండా, దుఃఖం లేకుండా, కామదేవుని అత్యుత్తమ ఏకాక్షర మంత్రాన్ని జపించాడు.
తతః సర్వే మహీపాలాః కృత్వా కోలాహలం తదా । ఉత్థితాః సైన్యసంయుక్తా హన్తుకామాస్తు కన్యకామ్
అప్పుడంతా రాజులు గొప్ప హోరాహోరీతో లేచి, తమ సైన్యాలతో కలిసి ఆ కన్యను చంపాలని ఉద్దేశంతో బయలుదేరారు.
కాశిరాజస్తు తాన్దృష్ట్వా హన్తుకామో బభూవ హ । నివారితస్తదాఽత్యర్థం రాఘవేణ జిగీషతా
కాశిరాజు వారిని చూసి చంపాలని ఉత్సాహపడ్డాడు; కానీ విజయం కోరిన రాఘవుడు అతన్ని బలవంతంగా ఆపాడు.
తత్రాపి నేదుః శంఖాశ్చ భేర్యశ్చానకదున్దుభిః । సుబాహోశ్చ నృపాణాఞ్చ పరస్పరజిఘాంసతామ్
అక్కడ శంఖాలు, బేరులు, అనకదుండుబీలు మోగాయి; సుబాహు, ఇతర రాజులు పరస్పరం నాశనం చేయాలని సిద్ధమయ్యారు.
శత్రుజిత్తు సుసంవృత్తః స్థితస్తత్ర జిఘాంసయా । యుధాజిత్తత్సహాయార్థం సన్నద్ధః ప్రబభూవ హ
శత్రుజిత్ బాగా సిద్ధమై, అక్కడ చంపాలనే ఉద్దేశంతో నిలబడ్డాడు; యుధాజిత్ అతనికి సహాయంగా ఆయుధాలతో సిద్ధమయ్యాడు.
కేచిచ్చ ప్రేక్షకాస్తస్య సహానీకైః స్థితాస్తదా । యుధాజిదగ్రతో గత్వా సుదర్శనముపస్థితః
కొంతమంది ప్రేక్షకులు తమ సైన్యాలతో కలిసి అక్కడ నిలబడ్డారు; యుధాజిత్ ముందుకు వెళ్లి సుదర్శనుని దగ్గరకు వచ్చాడు.
శత్రుజిత్తేన సహితో హన్తుం భ్రాతరమానుజః । పరస్పరం తే బాణౌఘైస్తతక్షుః క్రోధమూర్ఛితాః
చిన్నతమ్ముడు శత్రుజిత్తుతో కలిసి తన అన్నను చంపాలని ప్రయత్నించాడు; ఇద్దరూ కోపంతో ఒకరిపై ఒకరు బాణవర్షాలతో దాడి చేశారు.
సమ్మర్దః సుమహాంస్తత్ర సమ్ప్రవృత్తః సుమార్గణైః । కాశీపతిస్తదా తూర్ణం సైన్యేన బహునా వృతః
అక్కడ తీవ్రమైన యుద్ధం పదునైన బాణాలతో ప్రారంభమైంది; కాశిరాజు వెంటనే పెద్ద సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడ్డాడు.
సాహాయ్యార్థం జగామాశు జామాతరమనిన్దితమ్ । ఏవం ప్రవృత్తే సఙ్గ్రామే దారుణే లోమహర్షణే
తన నిర్దోషుడైన అల్లుడికి సహాయం చేయడానికి అతడు త్వరగా వెళ్లాడు; అలా భయంకరమైన, రోమాంచకరమైన యుద్ధం కొనసాగింది.
ప్రాదుర్బభూవ సహసా దేవీ సింహోపరి స్థితా । నానాయుధధరా రమ్యా వరాభూషణభూషితా
అప్పుడే అకస్మాత్తుగా దేవి సింహంపై నిలబడి, అనేక ఆయుధాలు ధరించి, అద్భుతమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ప్రత్యక్షమయ్యింది.
దివ్యామ్బరపరీధానా మన్దారస్రక్సుసంయుతా । తాం దృష్ట్వా తేఽథ భూపాలా విస్మయం పరమం గతాః
దివ్య వస్త్రాలు ధరించి, మందారపువ్వుల హారంతో అలంకరించబడి, ఆమెను చూసి రాజులు అత్యంత ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయారు.
కేయం సింహసమారూఢా కుతో వేతి సముత్థితా । సుదర్శనస్తు తాం వీక్ష్య సుబాహుమితి చాబ్రవీత్
ఈ సింహంపై కూర్చున్నది ఎవరు? ఎక్కడినుంచి వచ్చిందో? అని సుదర్శనుడు ఆ అమ్మవారిని చూసి, సుబాహువుతో అన్నాడు.
పశ్య రాజన్మహాదేవీమాగతాం దివ్యదర్శనామ్ । అనుగ్రహాయ మే నూనం ప్రాదుర్భూతా దయాన్వితా
రాజా! చూడు, మహాదేవి స్వర్గీయ రూపంతో వచ్చారు. నన్ను కాపాడటానికి, దయతో ఆమె ప్రత్యక్షమయ్యారు.
నిర్భయోఽహం మహారాజ జాతోఽస్మి నిర్భయాదపి । సుదర్శనః సుబాహుశ్చ తామాలోక్య వరాననామ్
మహారాజా! ఇప్పుడు నాకు ఎలాంటి భయం లేదు, భయపడనివారికన్నా కూడా ధైర్యంగా ఉన్నాను. సుదర్శనుడు, సుబాహు ఇద్దరూ ఆమె అందమైన ముఖాన్ని చూసారు.
ప్రణామం చక్రతుస్తస్యా ముదితౌ దర్శనేన చ । ననాద చ తదా సింహో గజాస్త్రస్తాశ్చకమ్పిరే
ఆమెను చూసి ఆనందంతో ఇద్దరూ నమస్కరించారు. ఆ సమయంలో సింహం గర్జించగా, ఏనుగులు భయంతో వణికిపోయాయి.
వవుర్వాతా మహాఘోరా దిశశ్చాసన్సుదారుణాః । సుదర్శనస్తదా ప్రాహ నిజం సేనాపతిం ప్రతి
భయంకరమైన గాలులు వీయసాగాయి, దిక్కులు కూడా భయానకంగా మారాయి. అప్పుడు సుదర్శనుడు తన సేనాధిపతిని ఇలా అన్నాడు.
మార్గే వ్రజ త్వం తరసా భూపాలా యత్ర సంస్థితాః । కిం కరిష్యన్తి రాజానః కుపితా దుష్టచేతసః
నీకు చెప్పిన దారిలో వేగంగా పో, రాజులు ఎక్కడ ఉన్నారో అక్కడికి వెళ్ళు. ఆ కోపంతో ఉన్న చెడ్డ మనసున్న రాజులు మనకు ఏమి చేయగలరు?
శరణార్థఞ్చ సమ్ప్రాప్తా దేవీ భగవతీ హి నః । నిరాతఙ్కైశ్చ గన్తవ్యం మార్గేఽస్మిన్భూపసఙ్కులే
మహాదేవి భగవతి మన రక్షణ కోసం స్వయంగా వచ్చారు. ఇన్ని రాజులతో నిండిన ఈ మార్గంలో మనం ఎలాంటి భయమూ లేకుండా పోవాలి.
స్మృతా మయా మహాదేవీ రక్షణార్థముపాగతా । తచ్ఛ్రుత్వా వచనం సేనాపతిస్తేన పథాఽవ్రజత్
నాకు రక్షణ కల్పించేందుకు మహాదేవిని నేను స్మరించాను. ఈ మాటలు విని సేనాధిపతి ఆ మార్గంలో ముందుకు సాగాడు.
యుధాజిత్తు సుసఙ్క్రుద్ధస్తానువాచ మహీపతీన్ । కిం స్థితా భయసన్త్రస్తా నిఘ్నన్తు కన్యకాన్వితమ్
యుధాజిత్ తీవ్రమైన కోపంతో అక్కడున్న రాజులతో అన్నాడు: 'మీరు భయంతో ఇక్కడ ఎందుకు నిలబడి ఉన్నారు? ఆ యువకుడిని, అతని వెంట ఉన్న అమ్మాయిని కూడా, వెంటనే కొట్టండి.'
అవమన్య చ నః సర్వాన్బలహీనో బలాధికాన్ । కన్యాం గృహీత్వా సంయాతి నిర్భయస్తరసా శిశుః
అతను మనందరినీ తక్కువగా చూసాడు. బలహీనుడైన ఈ బాలుడు, బలవంతులైన మనల్ని పట్టించుకోకుండా, ఆ యువతిని తీసుకుని ధైర్యంగా వెళ్ళిపోతున్నాడు.
కిం భీతాః కామినీం వీక్ష్య సింహోపరి సుసంస్థితామ్ । నోపేక్ష్యో హి మహాభాగా హన్తవ్యోఽత్ర సమాహితైః
సింహంపై బాగా కూర్చున్న ఆ యువతిని చూసి మీరు ఎందుకు భయపడుతున్నారు? మహాభాగులారా! అతన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకండి, ధైర్యంగా ఉన్నవారు ఇక్కడే అతన్ని చంపాలి.
హత్వైనం సఙ్గ్రహీష్యామః కన్యాం చారువిభూషణామ్ । నాయం కేసరిణాదత్తాం ఛేత్తుమర్హతి జమ్బుకః
అతన్ని చంపిన తర్వాత, అందమైన ఆభరణాలతో అలంకరించిన ఆ యువతిని మనం పట్టుకుంటాం. సింహం ఇచ్చిన దానిని ఈ నక్కకు తీసుకెళ్లే హక్కు లేదు.
ఇత్యుక్త్వా సైన్యసంయుక్తః శత్రుజిత్సహితస్తదా । యోద్ధుకామః సుసమ్ప్రాప్తో యుధాజిత్క్రోధసంవృతః
ఇలా చెప్పి, యుధాజిత్ తన సైన్యం, శత్రుజిత్తుతో కలిసి, యుద్ధానికి సిద్ధంగా కోపంతో ముందుకు వచ్చాడు.
ముమోచ విశిఖాంస్తూర్ణం సమపుంఖాఞ్ఛిలాశితాన్ । ధనురాకృష్య కర్ణాన్తం కర్మారపరిమార్జితాన్
తన విల్లు చెవివరకు లాగి, పనివాళ్లు తయారుచేసిన పదునైన, సమంగా ఉన్న ఈరలు గల బాణాలను వేగంగా వదిలాడు.
హన్తుకామః సుదుర్మేధాః సుదర్శనమథోపరి । సుదర్శనస్తు తాన్బాణైశ్చిచ్ఛేదాపతతః క్షణాత్
చెడుమనసుతో ఉన్నవాడు సుదర్శనుడిని చంపాలని ప్రయత్నించాడు. కానీ సుదర్శనుడు తన బాణాలతో ఆ వస్తున్న బాణాలను క్షణంలోనే కోసేశాడు.
ఏవం యుద్ధే ప్రవృత్తేఽథ చుకోప చణ్డికా భృశమ్ । దుర్గాదేవీ ముమోచాథ బాణాన్ యుధాజితం ప్రతి
అలా యుద్ధం జరుగుతుండగా, చండికా అమ్మవారు తీవ్రమైన కోపంతో, యుధాజిత్పై బాణాలు వదిలారు.