అద్యైవ తం నృపకలఙ్కధరఞ్చ హత్వా బాలం తథైవ కిల తం న వివాహయోగ్యమ్ । గృహ్ణీమ తాం శశికలాం నృపతేశ్చ లక్ష్మీం లజ్జామవాప్య నిజసద్మ కథం వ్రజేమ
ఈరోజే ఆ రాజును, రాజకీర్తికి మచ్చ తెచ్చిన వానిని, అలాగే పెళ్లికి అర్హుడికాని ఆ బాలుడిని చంపుదాం. శశికళను, రాజు అదృష్టాన్ని, పట్టుకుందాం. మన పరువు పోయిన తరువాత మన ఇళ్లకు ఎలా వెళ్తాం?
శృణ్వన్తు తూర్యనినదాన్కిల వాద్యమానా- ఞ్ఛఙ్ఖస్వనానభిభవన్తి మృదఙ్గశబ్దాః । గీతధ్వనిం చ వివిధం నిగమస్వనఞ్చ మన్యామహే నృపతినాఽత్ర కృతో వివాహః
వాద్యాలు మోగుతున్న శబ్దాలను వినండి; శంఖధ్వని కన్నా మృదంగధ్వని ఎక్కువగా వినిపిస్తోంది. పాటలు, వేదమంత్రాల పఠనమూ వినిపిస్తున్నాయి. ఇక్కడ రాజు వివాహం జరిపాడని అనిపిస్తోంది.
అస్మాన్ప్రతార్య వచనైర్విధివచ్చకార వైవాహికేన విధినా కరపీడనం వై । కర్తవ్యమద్య కిమహో ప్రవిచిన్తయన్తు భూపాః పరస్పరమతిం చ సమర్థయన్తు
మాటలతో మమ్మల్ని మోసం చేసి, వివాహ విధిని పూర్ణంగా నిర్వహించాడు. ఇప్పుడు ఏమి చేయాలో రాజులు ఆలోచించాలి, పరస్పరం ఏకాభిప్రాయానికి రావాలి.
ఏవం వదత్సు నృపతిష్వథ కన్యాకాయాః కృత్వా వివాహవిధిమప్రతిమప్రభావః । భూపాన్నిమన్త్రయితుమాశు జగామ రాజా కాశీపతిః స్వసుహృదైః ప్రథితప్రభావైః
రాజులు ఇలా మాట్లాడుతున్నప్పుడు, అపూర్వమైన వైభవం కలిగిన కాశీ రాజు తన కుమార్తెకు వివాహకార్యాన్ని పూర్తిచేసి, తన ప్రసిద్ధ మిత్రులతో కలిసి రాజులను ఆహ్వానించేందుకు వెంటనే వెళ్లాడు.
ఆగచ్ఛన్తం చ తం దృష్ట్వా నృపాః కాశీపతిం తదా । నోచుః కిఞ్చిదపి క్రోధాన్మౌనమాధాయ సంస్థితాః
ఆ సమయంలో కాశీ రాజు వస్తున్నాడని చూసి, రాజులు కోపాన్ని లోపల పెట్టుకుని, నిశ్శబ్దంగా నిలబడ్డారు. ఏమీ మాట్లాడలేదు.
స గత్వా ప్రణిపత్యాహ కృతాఞ్జలిరభాషత । ఆగన్తవ్యం నృపైః సర్వైర్భోజనార్థం గృహే మమ
ఆయన వెళ్లి, చేతులు జోడించి వందనం చేసి ఇలా అన్నాడు: 'అందరు రాజులు నా ఇంటికి భోజనానికి రావాలి.'
కన్యయాఽసౌ వృతో భూపః కిం కరోమి హితాహితమ్ । భవద్భిస్తు శుభః కార్యో మహాన్తో హి దయాలవః
ఈ రాజును ఆ యువతి ఎంపిక చేసుకుంది; నేను ఏం చేయగలను, అది మంచిదా చెడిదా? మీరు అందరూ గొప్పవారు, దయగలవారు. మీరు శుభంగా ఏది అనిపిస్తే అదే చేయండి.
తన్నిశమ్య వచస్తస్య నృపాః క్రోధపరిప్లుతాః । ప్రత్యూచుర్భుక్తమస్మాభిః స్వగృహం నృపతే వ్రజ
ఆయన మాటలు విని, రాజులు కోపంతో ఇలా సమాధానమిచ్చారు: 'మేము భోజనం చేశాము; రాజా, మీరు మీ ఇంటికి వెళ్ళండి.'
కురు కార్యాణ్యశేషాణి యథేష్టం సుకృతం కృతమ్ । నృపాః సర్వే ప్రయాన్త్వద్య స్వాని స్వాని గృహాణి వై
మీకు కావలసిన మిగతా పనులు చేసుకోండి; చేయాల్సింది పూర్తయింది. ఈ రోజు అందరు రాజులు తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్తారు.
సుబాహురపి తచ్ఛ్రుత్వా జగామ శఙ్కితో గృహమ్ । కిం కరిష్యన్తి సంవిగ్నాః క్రోధయుక్తా నృపోత్తమాః
ఇది విని, సుబాహు కూడా ఆందోళనతో, రాజులు కోపంతో ఏమి చేస్తారో అని ఆలోచిస్తూ తన ఇంటికి వెళ్లాడు.
గతే తస్మిన్మహీపాలాశ్చక్రుశ్చ సమయం పునః । రుద్ధ్వా మార్గం గ్రహీష్యామః కన్యాం హత్వా సుదర్శనమ్
అతను వెళ్లిన తరువాత, రాజులు మళ్లీ ఒక ఒప్పందం చేసుకున్నారు: 'మనము మార్గాన్ని అడ్డగించి, ఆ యువతిని పట్టుకుని, సుదర్శనుడిని చంపుదాం.'
కేచనోచుః కిమస్మాకం హన్త తేన నృపేణ వై । దృష్ట్వా తు కౌతుకం సర్వం గమిష్యామో యథాగతమ్
కొంతమంది ఇలా అన్నారు: 'ఆ రాజుతో మనకు ఏమి పని? ఈ వినోదం అంతా చూసాము, ఇప్పుడు ఎలా వచ్చామో అలా వెళ్ళిపోతాము.'
ఇత్యుక్త్వా తే నృపాః సర్వే మార్గమాక్రమ్య సంస్థితాః । చకారోత్తరకార్యాణి సుబాహుః స్వగృహం గతః
ఇలా చెప్పి, అందరు రాజులు మార్గాన్ని అడ్డగించి నిలబడ్డారు. సుబాహు తన మిగిలిన పనులు చేయడానికి ఇంటికి వెళ్లాడు.
సుబాహుకృతదేవీస్తుతివర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ తస్మై గౌరవభోజ్యాని విధాయ విధివత్తదా । వాసరాణి చ షడ్రాజా భోజయామాస భక్తితః
వ్యాసుడు చెప్పాడు: అప్పుడు, సుబాహు వారికి గౌరవప్రదమైన భోజనాలు సక్రమంగా ఏర్పాటుచేశాడు. ఆరు రోజుల పాటు రాజు భక్తితో వారిని ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు.
ఏవం వివాహకార్యాణి కృత్వా సర్వాణి పార్థివః । పారిబర్హం ప్రదత్వాఽథ మన్త్రయన్సచివైః సహ
అలా వివాహకార్యాలన్నీ పూర్తిచేసి, రాజు వరకట్నాన్ని ఇచ్చి, మంత్రులతో కలిసి ఆలోచన చేశాడు.
దూతైస్తు కథితం శ్రుత్వా మార్గసంరోధనం కృతమ్ । బభూవ విమనా రాజా సుబాహురమితద్యుతిః
దూతలు మార్గాన్ని అడ్డుకున్నారని చెప్పగానే, అపారమైన తేజస్సు కలిగిన సుబాహు రాజు మనసు దిగులుతో నిండిపోయింది.
సుదర్శనస్తదోవాచ శ్వశురం సంశితవ్రతః । అస్మాన్విసర్జయాశు త్వం గమిష్యామో హ్యశఙ్కితాః
సుదర్శనుడు తన మామగారిని చూసి, దృఢనిశ్చయంతో ఇలా అన్నాడు: 'మమ్మల్ని త్వరగా పంపించండి; మేము ఎలాంటి భయమూ లేకుండా వెళ్ళిపోతాము.'
భారద్వాజాశ్రమం పుణ్य़ం గత్వా తత్ర సమాహితాః । నివాసాయ విచారో వై కర్తవ్యః సర్వథా నృప
భారద్వాజ మహర్షి ఆశ్రమానికి చేరుకున్నాక, అక్కడ మన నివాసాన్ని జాగ్రత్తగా ఆలోచించాలి, రాజా.
నృపేభ్యశ్చ న కర్తవ్యం భయం కిఞ్చిత్త్వయాఽనఘ । జగన్మాతా భవానీ మే సాహాయ్యం వై కరిష్యతి
నిర్దోషుడా, నీకు ఏ రాజును చూసి భయపడాల్సిన అవసరం లేదు; జగన్మాత భవానీ నాకు సహాయం చేస్తుంది.
వ్యాస ఉవాచ తస్యేతి మతమాజ్ఞాయ జామాతుర్నుపసత్తమః । విససర్జ ధనం దత్వా ప్రతస్థే సోఽపి సత్వరః
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: అల్లుడి సంకల్పాన్ని తెలుసుకుని, ఆ మహారాజు అతన్ని విడిచిపెట్టి, ధనం ఇచ్చి, వెంటనే బయలుదేరాడు.
బలేన మహతాఽఽవిష్టో యయావను నృపోత్తమః । సుదర్శనో వృతస్తత్ర చచాల పథి నిర్భయః
అతివిశిష్టుడైన రాజు గొప్ప సేనతో చుట్టుముట్టబడి బయలుదేరాడు; అక్కడ సుదర్శనుడు కూడా భయమేమీ లేకుండా దారిలో ముందుకు సాగాడు.
రథైః పరివృతః శూరః సదారో రథసంస్థితః । గచ్ఛన్దదర్శ సైన్యాని నృపాణాం రఘునన్దనః
శూరుడైన సుదర్శనుడు రథాలతో చుట్టుముట్టబడి, భార్యతో కలిసి రథంలో కూర్చొని ప్రయాణిస్తూ, ఇతర రాజుల సైన్యాలను చూశాడు.
సుబాహురపి తాన్వీక్ష్య చిన్తావిష్టో బభూవ హ । విధివత్స శివాం చిత్తే జగామ శరణం ముదా
సుబాహు వారిని చూసి మనసులో ఆందోళనతో నిండిపోయాడు; విధిగా శివుని ఆశ్రయాన్ని ఆనందంతో పొందాడు.
జజాపైకాక్షరం మన్త్రం కామరాజమనుత్తమమ్ । నిర్భయో వీతశోకశ్చ పత్న్యా సహ నవోఢయా
అతడు తన కొత్తగా పెళ్లైన భార్యతో కలిసి, భయమూ లేకుండా, దుఃఖం లేకుండా, కామదేవుని అత్యుత్తమ ఏకాక్షర మంత్రాన్ని జపించాడు.
తతః సర్వే మహీపాలాః కృత్వా కోలాహలం తదా । ఉత్థితాః సైన్యసంయుక్తా హన్తుకామాస్తు కన్యకామ్
అప్పుడంతా రాజులు గొప్ప హోరాహోరీతో లేచి, తమ సైన్యాలతో కలిసి ఆ కన్యను చంపాలని ఉద్దేశంతో బయలుదేరారు.
కాశిరాజస్తు తాన్దృష్ట్వా హన్తుకామో బభూవ హ । నివారితస్తదాఽత్యర్థం రాఘవేణ జిగీషతా
కాశిరాజు వారిని చూసి చంపాలని ఉత్సాహపడ్డాడు; కానీ విజయం కోరిన రాఘవుడు అతన్ని బలవంతంగా ఆపాడు.
తత్రాపి నేదుః శంఖాశ్చ భేర్యశ్చానకదున్దుభిః । సుబాహోశ్చ నృపాణాఞ్చ పరస్పరజిఘాంసతామ్
అక్కడ శంఖాలు, బేరులు, అనకదుండుబీలు మోగాయి; సుబాహు, ఇతర రాజులు పరస్పరం నాశనం చేయాలని సిద్ధమయ్యారు.
శత్రుజిత్తు సుసంవృత్తః స్థితస్తత్ర జిఘాంసయా । యుధాజిత్తత్సహాయార్థం సన్నద్ధః ప్రబభూవ హ
శత్రుజిత్ బాగా సిద్ధమై, అక్కడ చంపాలనే ఉద్దేశంతో నిలబడ్డాడు; యుధాజిత్ అతనికి సహాయంగా ఆయుధాలతో సిద్ధమయ్యాడు.
కేచిచ్చ ప్రేక్షకాస్తస్య సహానీకైః స్థితాస్తదా । యుధాజిదగ్రతో గత్వా సుదర్శనముపస్థితః
కొంతమంది ప్రేక్షకులు తమ సైన్యాలతో కలిసి అక్కడ నిలబడ్డారు; యుధాజిత్ ముందుకు వెళ్లి సుదర్శనుని దగ్గరకు వచ్చాడు.
శత్రుజిత్తేన సహితో హన్తుం భ్రాతరమానుజః । పరస్పరం తే బాణౌఘైస్తతక్షుః క్రోధమూర్ఛితాః
చిన్నతమ్ముడు శత్రుజిత్తుతో కలిసి తన అన్నను చంపాలని ప్రయత్నించాడు; ఇద్దరూ కోపంతో ఒకరిపై ఒకరు బాణవర్షాలతో దాడి చేశారు.