అవమాన్య నృపాన్సర్వాంస్త్వం కిం సుదర్శనాయ వై । దాతుమిచ్ఛసి పుత్రీఞ్చ కిమనార్యమతః పరమ్
ఇక్కడున్న అన్ని రాజులను అవమానపరిచి, సుదర్శనుడికి నీ కుమార్తెను ఇవ్వాలని ఎందుకు అనుకుంటున్నావు? దీనికంటే నీచమైన పని ఇంకేదైనా ఉందా?
విచార్య పురుషేణాదౌ కార్యం వై శుభమిచ్ఛతా । ఆరబ్ధవ్యం త్వయా తత్తు కృతం రాజన్నజానతా
ఎవరైనా మంచిని కోరేవాడు ముందుగా ఆలోచించి, ఆ తర్వాతే పని చేయాలి. కానీ రాజా! నీవు ఏమీ తెలియకుండానే ఈ పని మొదలుపెట్టావు.
ఏతాన్విహాయ నృపతీన్బలవాహనసంయుతాన్ । వరం సుదర్శనం కర్తుం కథమిచ్ఛసి సామ్ప్రతమ్
ఇన్ని సైన్యాలు, బలంతో కూడిన రాజులను వదిలేసి, ఇప్పుడు సుదర్శనుడిని వరుడిగా ఎంచుకోవాలని ఎలా అనుకుంటున్నావు?
అహం త్వాం హన్మి పాపిష్ఠం తథా పశ్చాత్సుదర్శనమ్ । దౌహిత్రాయాద్య తే కన్యాం దాస్యామీతి వినిశ్చయః
నీ వంటి పాపిష్టుడిని నేను చంపుతాను, ఆ తర్వాత సుదర్శనుడినీ చంపుతాను. ఈరోజు నీ కుమార్తెను నా మనవడికి ఇచ్చేదిగా నేను నిర్ణయించుకున్నాను.
మయి తిష్ఠతి కోఽన్యోస్తి యః కన్యాం హర్తుమిచ్ఛతి । సుదర్శనః కియానద్య నిర్ధనో నిర్బలః శిశుః
నేను ఇక్కడ ఉన్నప్పుడు, ఇంకెవరు ఆ అమ్మాయిని తీసుకెళ్లగలరు? సుదర్శనుడు ఇప్పుడు ధనం లేని, బలహీనమైన చిన్నవాడే కదా!
భారద్వాజాశ్రమే పూర్వం ముక్తో మునికృతే మయా । నాద్యాహం మోచయిష్యామి సర్వథా జీవితం శిశోః
భారద్వాజ ఆశ్రమంలో, మునివారి కోరికకు నేను ఆ బాలుడి ప్రాణాలు విడిచిపెట్టాను. కానీ ఈరోజు, ఏ పరిస్థితిలోనూ అతని ప్రాణాన్ని విడిచిపెట్టను.
తస్మాద్విచార్య సమ్యక్త్వం పుత్ర్యా చ భార్యయా సహ । దౌహిత్రాయ ప్రియాం కన్యాం దేహి మే సుభ్రువం కిల
కాబట్టి, మనం ఏది సరిగ్గా చేయాలో బాగా ఆలోచించి, నీ కుమార్తెను, భార్యతో కలిసి, నా మనవడికి నీ ప్రియమైన, అందమైన కనుబొమ్మల కూతురిని ఇచ్చి పెళ్లి చేయి.
సమ్బన్ధీ భవ దత్త్వా త్వం పుత్రీమేతాం మనోరమామ్ । ఉచ్చాశ్రయః ప్రకర్తవ్యః సర్వదా శుభమిచ్ఛతా
ఈ మనోహరమైన కుమార్తెను ఇచ్చిన తర్వాత, నువ్వు నాకు బంధువవుతావు. శుభం కోరేవాడు ఎప్పుడూ బలమైన బంధాన్ని ఏర్పరచుకోవాలి.
సుదర్శనాయ దత్త్వా త్వం పుత్రీం ప్రాణప్రియాం శుభామ్ । ఏకాకినేఽప్యరాజ్యాయ కిం సుఖం ప్రాప్తుమిచ్ఛసి
సుదర్శనునికి నీ ప్రాణప్రియమైన, మంచి కుమార్తెను ఇచ్చి పెళ్లి చేయి. రాజ్యం లేక ఒంటరిగా పాలించి నీవు ఏ ఆనందాన్ని ఆశిస్తున్నావు?
( కులం విత్తం బలం రూపం రాజ్యం దుర్గం సుహృజ్జనమ్ । దృష్ట్వా కన్యా ప్రదాతవ్యా నాన్యథా సుఖమృచ్ఛతి) ॥ పరిచిన్తయ ధర్మం త్వం రాజనీతిఞ్చ శాశ్వతీమ్ । కురు కార్యం యథాయోగ్యం మా కృథా మతిమన్యథా
కుటుంబం, ధనం, బలం, అందం, రాజ్యం, కోట, స్నేహితులను బట్టి కుమార్తెను ఇచ్చాలి; ఇలా కాకపోతే సుఖం దక్కదు. రాజధర్మాన్ని, రాజనీతి శాశ్వతంగా ఆలోచించు. యోగ్యంగా పని చేయి, మనసు వేరే దారి పడనివ్వకు.
సుహృదసి మమాత్యర్థం హితం తే ప్రబ్రవీమ్యహమ్ । సమానయ సుతాం రాజన్ మణ్డపే తాం సఖీవృతామ్
నీవు నాకు ఎంతో స్నేహితుడివి, అందుకే నీకు మేలు జరిగే మాట చెబుతున్నాను. రాజా, నీ కుమార్తెను స్నేహితులతో కలిసి మండపానికి తీసుకురా.
సుదర్శనమృతే చేయం వరిష్యతి యదాఽప్యసౌ । విగ్రహో మే తదా న స్యాద్వివాహోఽస్తు తవేప్సితః
ఈమె సుదర్శనుని కాక మరెవరినైనా ఎంచుకుంటే, మన మధ్య కలహం ఉండదు. నీవు కోరిన పెళ్లి జరగనివ్వు.
అన్యే నృపతయః సర్వే కులీనాః సబలాః సమాః । విరోధః కీదృశస్త్వేనం వృణోద్యది నృపోత్తమ
ఇతర రాజులు అందరూ మంచి కుటుంబాలు, బలవంతులు, సమానమైనవారు. వారిలో ఎవ్వరినైనా ఆమె ఎంచుకుంటే మనకు ఎలాంటి విరోధం ఉంటుంది, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా?
అన్యథాఽహం హరిష్యేఽద్య బలాత్కన్యామిమాం శుభామ్ । మా విరోధం సుదుఃసాధ్యం గచ్ఛ పార్థివసత్తమ
లేకపోతే, ఈ రోజు నేను ఈ మంచికుమార్తెను బలవంతంగా తీసుకుపోతాను. చాలా కష్టంగా పరిష్కరించదగిన కలహంలోకి పోకురా, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా.
వ్యాస ఉవాచ యుధాజితా సమాదిష్టః సుబాహుః శోకసంయుతః । నిఃశ్వసన్భవనం గత్వా భార్యాం ప్రాహ శుచావృతః
వ్యాసుడు చెప్పాడు: యుధాజిత్తు చెప్పినట్లు, సుబాహువు దుఃఖంతో ఊపిరి పీల్చుకుంటూ ఇంటికి వెళ్లి, భార్యతో శోకంతో మాట్లాడాడు.
పుత్రీం బ్రూహి సుధర్మజ్ఞే కలహే సముపస్థితే । కిం కర్త్తవ్యం మయా శక్యం త్వద్వశోఽస్మి సులోచనే
ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడివి, మన కుమార్తెకు చెప్పు. కలహం వచ్చినప్పుడు నేను ఏమి చేయాలో, నా శక్తిలో ఎంతవరకు చేయాలో చెప్పు. నీ ఇష్టానుసారమే నేను ఉంటాను, సుందరనేత్రా.
వ్యాస ఉవాచ సా శ్రుత్వా పతివాక్యం తు గత్వా ప్రాహ సుతాన్తికమ్ । వత్సే రాజాతిదుఃఖార్తః పితా తేఽద్యాపి వర్తతే
వ్యాసుడు చెప్పాడు: భర్త మాటలు విన్న ఆమె కుమార్తె దగ్గరకు వెళ్లి, 'బిడ్డా, నీ తండ్రి రాజు ఇంకా చాలా దుఃఖంతో ఉన్నాడు' అని చెప్పింది.
త్వదర్థే విగ్రహః కామం సముత్పన్నోఽద్య భూభృతామ్ । అన్యం వరయ సుశ్రోణి సుదర్శనమృతే నృపమ్
నీ కోసం ఈ రోజు రాజుల మధ్య కలహం వచ్చింది. సుందర నడుమ కలిగినవాడా, సుదర్శనుని తప్ప మరొకరిని వరించు.
యది సుదర్శనం వత్సే హఠాత్త్వం వై వరిష్యసి । యుధాజిత్త్వాం చ మాం చైవ హనిష్యతి బలాన్వితః
బిడ్డా, నువ్వు పట్టుదలతో సుదర్శనునినే ఎంచుకుంటే, బలవంతుడైన యుధాజిత్తు నిన్ను, నన్ను ఇద్దరినీ చంపేస్తాడు.
సుదర్శనం చ రాజాఽసౌ బలమత్తః ప్రతాపవాన్ । ద్వితీయస్తే పతిః పశ్చాద్భవితా కలహే సతి
ఆ సుదర్శనుడు రాజు బలవంతుడు, పరాక్రమశాలి. కలహం జరిగితే, మరణం తర్వాత అతనే నీ రెండవ భర్త అవుతాడు.
తస్మాత్సుదర్శనం త్యక్త్వా వరయాన్యం నృపోత్తమమ్ । సుఖమిచ్ఛసి చేన్మహ్యం తుభ్యం వా మృగలోచనే । ఇతి మాత్రా బోధితాం తాం పశ్చాద్రాజాప్యబోధయత్
కాబట్టి, సుదర్శనునిని వదిలి, ఇంకొక మంచి రాజును వరించు. నీవు నాకు లేదా నీకు సుఖం కావాలంటే, చక్కని కన్నులవాడా. ఇలా తల్లి చెప్పిన తర్వాత, రాజు కూడా ఆమెను బోధించాడు.
ఉభయోర్వచనం శ్రుత్వా నిర్భయోవాచ కన్యకా కన్యోవాచ సత్యముక్తం నృపశ్రేష్ఠ జానాసి చ వ్రతం మమ
రెండింటి మాటలు విని, ఆ యువతి భయంకొద్దీ ఇలా చెప్పింది: 'రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, మీరు నిజమే చెప్పారు. నా వ్రతం మీకు తెలుసు.'
నాన్యం వృణోమి భూపాల సుదర్శనమృతే క్వచిత్ । బిభేషి యది రాజేన్ద్ర నృపేభ్యః కిల కాతరః
రాజేంద్రా, సుదర్శనుని తప్ప ఇంకెవరినీ ఎక్కడా నేను ఎంచుకోను. ఇతర రాజులను భయపడితే, నిజంగా భయపడితే—
సుదర్శనాయ దత్త్వా మాం విసర్జయ పురాద్బహిః । స మాం రథే సామారోప్య నిర్గమిష్యతి తే పురాత్
అయితే నన్ను సుదర్శనునికి ఇచ్చి, పట్టణం వెలుపల పంపించు. అతను తన రథంలో నన్ను ఎక్కించుకుని, నీ పట్టణం నుంచి తీసుకెళ్తాడు.
భవితవ్యం తు పశ్చాద్వై భవిష్యతి న చాన్యథా । నాత్ర చిన్తా త్వయా కార్యా భవితవ్యే నృపోత్తమ
ఏమి జరగబోతుందో అది తప్పకుండా జరుగుతుంది, మరొక విధంగా జరగదు. రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు జరిగే విషయాల గురించి చింతించకూడదు.
యద్భావి తద్భవత్యేవ సర్వథాత్ర న సంశయః । రాజోవాచ న పుత్రి సాహసం కార్యం మతిమద్భిః కదాచన
ఏది జరగాల్సిందో అది తప్పకుండా జరుగుతుంది, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. రాజు ఇలా అన్నాడు — నా కుమార్తె, తెలివైనవారు ఎప్పుడూ తొందరపడి పని చేయరు.
బహుభిర్న విరోద్ధవ్యమితి వేదవిదో విదుః । విస్రక్ష్యామి కథం కన్యాం దత్త్వా రాజసుతాయ చ
వేదాలు తెలిసినవారు, అనేక మందిని ఎదిరించకూడదని అంటారు. నేను నా కుమార్తెను రాజకుమారునికి ఇచ్చేందుకు మాటిచ్చిన తర్వాత ఎలా వదులగలను?
రాజానో వరసంయుక్తాః కిం న కుర్యురసామ్ప్రతమ్ । యది తే రోచతే వత్సే పణం సంవిదధామ్యహమ్
అన్ని రాజులు వరం కోసం ఉత్సాహంగా ఉన్నప్పుడు, వారు ఏం చేయరా? నీవు ఒప్పుకుంటే, నా పిల్లా, నేను ఒక పోటీ పెట్టిస్తాను.
జనకేన యథా పూర్వం కృతః సీతాస్వయంవరే । శైవం ధనుర్యథా తేన ధృతం కృత్వా పణం తథా
పూర్వం జనకుడు సీతాస్వయంవరంలో శివధనుస్సును పరీక్షగా పెట్టినట్లు, అలాగే నేను కూడా ఇక్కడ ఒక పోటీ ఏర్పాటు చేస్తాను.
తథాహమపి తన్వఙ్గి కరోమ్యద్య దురాసదమ్ । వివాదో యేన రాజ్ఞాం వై కృతే సతి శమం వ్రజేత్
అదే విధంగా, నాజూపు గలవాడా, ఈ రోజు నేను ఒక కఠినమైన పరీక్ష పెడతాను. దాని వలన రాజులు పోటీ పడినప్పుడు వారి మధ్య కలహం ముగుస్తుంది.