దృష్టాదృష్టవిభేదేఽస్మిన్ప్రాక్త్వత్తో వై పుమాన్పరః । నాన్యః కోఽపి తృతీయోఽస్తి ప్రమేయే సువిచారితే
ఈ కనిపించే, కనిపించని భేదంలో, పరమపురుషుడు నీవలన మాత్రమే ఉద్భవిస్తాడు. జ్ఞేయాన్ని బాగా పరిశీలిస్తే, ఇంకెవ్వరూ, మూడవవాడు లేరు.
న మిథ్యా వేదవాక్యం వై కల్పనీయం కదాచన । విరోధోఽయం మయాఽత్యన్తం హృదయే తు విశఙ్కితః
వేదవాక్యాన్ని ఎప్పుడూ అబద్ధంగా, ఊహగా భావించకూడదు. ఈ విరుద్ధతను నా హృదయంలో చాలా ఆలోచించాను.
ఏకమేవాద్వితీయం యద్బ్రహ్మ వేదా వదన్తి వై । సా కిం త్వం వాప్యసౌ వా కిం సన్దేహం వినివర్తయ
వేదాలు చెప్పిన ఆ ఒక్కటే, ద్వితీయములేని బ్రహ్మ túమేనా, లేక మరెవరైనా వేరేనా? నా సందేహాన్ని తొలగించు.
నిఃసంశయం న మే చేతః ప్రభవత్యవిశఙ్కితమ్ । ద్విత్వైకత్వవిచారేఽస్మిన్నిమగ్నం క్షుల్లకం మనః
నా మనసు పూర్తిగా నిశ్చలంగా లేదు, సందేహం లేకుండా లేదు; ఈ ద్వైతం, అద్వైతం గురించి ఆలోచనలో నా చిన్న మనసు మునిగిపోయింది.
స్వముఖేనాపి సన్దేహం ఛేత్తుమర్హసి మామకమ్ । పుణ్యభోగాచ్చ మే ప్రాప్తా సఙ్గతిస్తవ పాదయోః
నీ స్వయంగా చెప్పిన మాటలతో నా సందేహాన్ని తొలగించాలి; నా పూర్వ పుణ్యఫలంతోనే నీ పాదాలకు చేరే అదృష్టం నాకు లభించింది.
పుమానసి త్వం స్త్రీ వాసి వద విస్తరతో మమ । జ్ఞాత్వాఽహం పరమాం శక్తిం ముక్తః స్యాం భవసాగరాత్
నువ్వు పురుషుడివా, స్త్రీవా? నాకు వివరంగా చెప్పు. నీ పరమశక్తిని తెలుసుకుంటే, ఈ సంసారసాగరంనుండి నేను విముక్తుడవుతాను.
బ్రహ్మణే శ్రీదేవ్యా ఉపదేశవర్ణనమ్ బ్రహ్మోవాచ ఇతి పృష్టా మయా దేవీ వినయావనతేన చ । ఉవాచ వచనం శ్లక్ష్ణమాద్యా భగవతీ హి సా
బ్రహ్మ చెప్పాడు: నేను వినయంగా అడిగినప్పుడు, ఆద్యా భగవతీ మృదువుగా మాట్లాడింది.
దేవ్యువాచ సదైకత్వం న భేదోఽస్తి సర్వదైవ మమాస్య చ । యోఽసౌ సాహమహం యోఽసౌ భేదోఽస్తి మతివిభ్రమాత్
దేవి చెప్పింది: నా కీ, ఇతనికీ ఎప్పుడూ ఏకత్వమే, వేరుదనం లేదు. ఆతనే నేనూ, నేనే అతడూ. మనస్సు మాయ వల్లే వేరుదనం అనిపిస్తుంది.
ఆవయోరన్తరం సూక్ష్మం యో వేద మతిమాన్హి సః । విముక్తః స తు సంసారాన్ముచ్యతే నాత్ర సంశయః
మనిద్దరిమధ్య ఉన్న సూక్ష్మమైన తేడాను ఎవడు తెలుసుకుంటాడో, వాడే నిజమైన జ్ఞాని; వాడు సంసారబంధనాలనుండి తప్పక విముక్తుడవుతాడు.
ఏకమేవాద్వితీయం వై బ్రహ్మ నిత్యం సనాతనమ్ । ద్వైతభావం పునర్యాతి కాల ఉత్పిత్సుసంజ్ఞకే
బ్రహ్మ నిజంగా ఒక్కటే, ద్వితీయములేని, నిత్యమైనది, శాశ్వతమైనది. కాని సృష్టించాలనే సంకల్పం వచ్చినప్పుడు ద్వైతం మళ్లీ కనిపిస్తుంది.
యథా దీపస్తథోపాధేర్యోగాత్సఞ్జాయతే ద్విధా । ఛాయేవాదర్శమధ్యే వా ప్రతిబిమ్బం తథావయోః
ఎలా దీపం ఒక ఉపాధి వల్ల రెండు భాగాలుగా కనిపిస్తుందో, అలాగే నీడలాగా, అద్దంలో ప్రతిబింబంలా మనిద్దరిమధ్య తేడా కనిపిస్తుంది.
భేద ఉత్పత్తికాలే వై సర్గార్థం ప్రభవత్యజ । దృశ్యాదృశ్యవిభేదోఽయం ద్వైవిధ్యే సతి సర్వథా
సృష్టి సమయంలో, ఓ అజ జనకా, తేడా ఉత్పత్తి అవుతుంది; ఇది సృష్టి కోసం. కనబడేది, కనబడనిది అనే తేడా ద్వైతం ఉన్నప్పుడు ఎప్పుడూ ఉంటుంది.
నాహం స్త్రీ న పుమాంశ్చాహం న క్లీబం సర్గసంక్షయే । సర్గే సతి విభేదః స్యాత్కల్పితోఽయం ధియా పునః
సృష్టి లేనప్పుడు నేను స్త్రీను కాదు, పురుషుడిని కాదు, నపుంసకుడిని కూడా కాదు. సృష్టి ఉన్నప్పుడు మాత్రం మనస్సు వల్ల వేరుదనం ఊహించబడుతుంది.
అహం బుద్ధిరహం శ్రీశ్చ ధృతిః కీర్తిః స్మృతిస్తథా । శ్రద్ధా మేధా దయా లజ్జా క్షుధా తృష్ణా తథా క్షమా
నేనే బుద్ధి, నేనే శ్రీ, నేనే ధైర్యం, కీర్తి, స్మృతి, శ్రద్ధ, మేధ, దయ, లజ్జ, ఆకలి, దాహం, క్షమ కూడా నేనే.
కాన్తిః శాన్తిః పిపాసా చ నిద్రా తన్ద్రా జరాజరా । విద్యావిద్యా స్పృహా వాఞ్ఛా శక్తిశ్చాశక్తిరేవ చ
నేనే కాంతి, శాంతి, దాహం, నిద్ర, అలసట, వృద్ధాప్యం, యవ్వనం; జ్ఞానం, అజ్ఞానం, ఆశ, కోరిక, శక్తి, అశక్తి కూడా నేనే.
వసా మజ్జా చ త్వక్చాహం దృష్టిర్వాగనృతానృతా । పరా మధ్యా చ పశ్యన్తీ నాడ్యోఽహం వివిధాశ్చ యాః
నేనే మేద, మజ్జ, చర్మం; నేనే చూపు, మాట, సత్యం, అసత్యం; నేనే పరా, మధ్య, పశ్యంతి అనే మాటలు, శరీరంలోని అన్ని నాడులు కూడా నేనే.
కిం నాహం పశ్య సంసారే మద్వియుక్తం కిమస్తి హి । సర్వమేవాహమిత్యేవం నిశ్చయం విద్ధి పద్మజ
ఈ లోకంలో నన్ను తప్ప ఇంకేమైనా ఉందా? నన్ను వదిలి ఏదైనా ఉందా? పద్మజా! ఈ జగత్తులో ఉన్నదంతా నేనే అని నిశ్చయంగా తెలుసుకో.
ఏతైర్మే నిశ్చితై రూపైర్విహీనం కిం వదస్వ మే । తస్మాదహం విధే చాస్మిన్సర్గే వై వితతాభవమ్
ఈ రూపాలేవీ లేని వస్తువు ఏదైనా ఉందా? చెప్పు. అందుకే, ఓ విధే, ఈ సృష్టిలో నేను అన్నింటిలో వ్యాపించి ఉన్నాను.
నూనం సర్వేషు దేవేషు నానానామధరా హ్యహమ్ । భవామి శక్తిరూపేణ కరోమి చ పరాక్రమమ్
నిజంగా, అన్ని దేవతల్లో వారి వేర్వేరు రూపాలకు నేను ఆధారం. నేను శక్తిగా మారి, గొప్ప కార్యాలు చేస్తాను.
గౌరీ బ్రాహ్మీ తథా రౌద్రీ వారాహీ వైష్ణవీ శివా । వారూణీ చాథ కౌబేరీ నారసింహీ చ వాసవీ
నేనే గౌరీ, బ్రాహ్మీ, రౌద్రీ, వారాహీ, వైష్ణవీ, శివా; అలాగే వారుణీ, కౌబేరీ, నరసింహీ, వాసవీ కూడా నేనే.
ఉత్పన్నేషు సమస్తేషు కార్యేషు ప్రవిశామి తాన్ । కరోమి సర్వకార్యాణి నిమిత్తం తం విధాయ వై
ప్రపంచంలో అన్ని ఫలితాలు కలిగినప్పుడు, నేను వాటిలో ప్రవేశించి, ఆ పనులను చేయుచున్నాను. ఆ కారణాన్ని స్థాపించి, అన్ని కార్యాలను నేను నిర్వహిస్తున్నాను.
జలే శీతం తథా వహ్నావౌష్ణ్యం జ్యోతిర్దివాకరే । నిశానాథే హిమా కామం ప్రభవామి యథా తథా
నీటిలో చల్లదనం నేను, అగ్నిలో వేడి నేను, సూర్యునిలో వెలుగు నేను, చంద్రునిలో చలిని నేను. ఎక్కడ కావాలనుకున్నా, అలా నేను ప్రత్యక్షమవుతాను.
మయా త్యక్తం విధే నూనం స్పన్దితుం న క్షమం భవేత్ । జీవజాతం చ సంసారే నిశ్చయోఽయం బ్రువే త్వయి
నా లేకుండా, సృష్టికర్తా, ఏదీ కదలదు. ఈ లోకంలో ఉన్న అన్ని జీవులు నాపైనే ఆధారపడినవే అని నేను నీకు నిశ్చయంగా చెబుతున్నాను.
అశక్తః శఙ్కరో హన్తుం దైత్యాన్కిల మయోజ్ఝితః । శక్తిహీనం నరం బ్రూతే లోకశ్చైవాతిదుర్బలమ్
నాకు లేని శక్తితో శంకరుడు అసురులను సంహరించలేడు. శక్తిలేని మనిషిని లోకంలో అందరూ బలహీనుడని అంటారు.
రుద్రహీనం విష్ణుహీనం న వదన్తి జనాః కిల । శక్తిహీనం యథా సర్వే ప్రవదన్తి నరాధమమ్
రుద్రుడు లేదా విష్ణువు లేని వాడని ఎవరూ అనరు. కానీ శక్తిలేని వాడిని అందరూ మనుషుల్లో అతి నీచుడని అంటారు.
పతితః స్ఖలితో భీతః శాన్తః శత్రువశం గతః । అశక్తః ప్రోచ్యతే లోకే నారుద్రః కోఽపి కథ్యతే
పడిపోయినవాడు, తడబడినవాడు, భయపడినవాడు, శత్రువుల చేతిలో పడినవాడు — వీరిని లోకంలో శక్తిలేనివాడని అంటారు; ఎవరినీ 'రుద్రుడు లేనివాడు' అని ఎప్పుడూ అనరు.
తద్విద్ధి కారణం శక్తిర్యథా త్వం చ సిసృక్షసి । భవితా చ యదా యుక్తః శక్త్యా కర్తా తదాఖిలమ్
శక్తే కారణమని తెలుసుకో. నువ్వు సృష్టించాలనుకుంటే, శక్తితో కలిసినప్పుడు, ఆ కర్త అన్నీ చేయగలడు.
తథా హరిస్తథా శంభుస్తథేన్ద్రోఽథ విభావసుః । శశీ సూర్యో యమస్త్వష్టా వరుణః పవనస్తథా
అలాగే హరి, శంభు, ఇంద్రుడు, అగ్ని, చంద్రుడు, సూర్యుడు, యముడు, త్వష్టా, వరుణుడు, వాయువు కూడా —
ధరా స్థిరా తదా ధర్తుం శక్తియుక్తా యదా భవేత్ । అన్యథా చేదశక్తా స్యాత్పరమాణోశ్చ ధారణే
భూమి శక్తితో ఉండగానే స్థిరంగా ఉంటుంది; లేకపోతే, ఒక అణువును కూడా మోయలేను.
తథా శేషస్తథా కూర్మో యేఽన్యే సర్వే చ దిగ్గజాః । మద్యుక్తా వై సమర్థాశ్చ స్వాని కార్యాణి సాధితుమ్
అలాగే శేషుడు, కూర్ముడు, ఇతర దిక్పాలకులు కూడా నాతో కలిసినప్పుడు తమ తమ పనులను చేయగలుగుతారు.