త్వయా నిర్మితోఽహం విధిత్వే విహారం వికర్తుం చతుర్ధా విధాయాదిసర్గమ్ । అహం వేద్మి కోఽన్యో వివేదాతిమాయే క్షమస్వాపరాధం త్వహఙ్కారజం మే
సృష్టికర్తవైన నీవు నన్ను సృష్టించి, నాలుగు విధాలుగా మొదటి సృష్టిని చేయమని నియమించావు. ఇది నాకు తెలుసు. నీ మహామాయను ఇంకెవరు గ్రహించగలరు? నా అహంకారంతో జరిగిన తప్పును క్షమించు.
శ్రమం యేఽష్టధా యోగమార్గే ప్రవృత్తాః ప్రకుర్వన్తి మూఢాః సమాధౌ స్థితా వై । న జానన్తి తే నామ మోక్షప్రదం వా సముచ్చారితం జాతు మాతర్మిషేణ
అష్టాంగయోగ మార్గంలో శ్రమపడే మూర్ఖులు, ధ్యానంలో స్థిరంగా ఉన్నా, నీ నామాన్ని, అది మోక్షాన్ని ఇస్తుందని కూడా తెలియదు. తల్లి కావాలని ఉద్దేశంతో పలికినప్పటికీ, దాని మహిమను గ్రహించరు.
విచారే పరే తత్త్వసంఖ్యావిధానే పదే మోహితా నామ తే సంవిహాయ । న కిం తే విమూఢా భవాబ్ధౌ భవాని త్వమేవాసి సంసారముక్తిప్రదా వై
పరమతత్త్వాన్ని విచారిస్తూ, తత్వసంఖ్యను లెక్కిస్తూ మాయలో పడిపోయిన వారు నీ నామాన్ని వదిలేస్తారు. వారు భవసాగరంలో మునిగిపోలేదా? భవాని! నీవే సంసార బంధనాల నుంచి విముక్తిని ప్రసాదించేవారు.
పరం తత్త్వవిజ్ఞానమాద్యైర్జనైర్యై- రజే చానుభూతం త్యజన్త్యేవ తే కిమ్ । నిమేషార్ధమాత్రం పవిత్రం చరిత్రం శివా చామ్బికా శక్తిరీశేతి నామ
పురాతనులు పొందిన పరమతత్త్వ జ్ఞానాన్ని అనుభవించినవారు ఎందుకు వదులుతారు? కనీసం కంటిపాప మూసుకునేంత కాలం అయినా, నీ పవిత్రమైన స్వభావం — శివా, అంబికా, శక్తి, ఈశ అనే నామాలతో నిలిచే ఉంటుంది.
న కిం త్వం సమర్థాఽసి విశ్వం విధాతుం దృశైవాశు సర్వం చతుర్ధా విభక్తమ్ । వినోదార్థమేవం విధిం మాం విధాయా- దిసర్గే కిలేదం కరోషీతి కామమ్
నీవు విశ్వాన్ని సృష్టించడంలో అసమర్థురాలివా? నీ దృష్టితో అన్ని నాలుగు విధాలుగా తక్షణమే విభజించగలవు. వినోదార్థంగా నన్ను మొదటి సృష్టికి నియమించావు. అందుకే, నీ ఇష్టప్రకారం నేను ఈ కార్యాన్ని చేస్తున్నాను.
హరిః పాలకః కిం త్వయాఽసౌ మధోర్వా తథా కైటభాద్రక్షితః సిన్ధుమధ్యే । హరః సంహృతః కిం త్వయాఽసౌ న కాలే కథం మే భ్రువోర్మధ్యదేశాత్స జాతః
హరి నీ వల్ల రక్షకుడా? మధు, కైటభులను సముద్ర మధ్యంలో నీవు రక్షించావా? హరుడిని నీవు సమయానికి సంహరించావా? నా కనుబొమ్మల మధ్యభాగం నుండి అతను ఎలా పుట్టాడు?
న తే జన్మ కుత్రాపి దృష్టం శ్రుతం వా కుతః సమ్భవస్తే న కోఽపీహ వేద । కిలాద్యాసి శక్తిస్త్వమేకా భవాని స్వతన్త్రైః సమస్తైరతో బోధితాఽసి
నీ జన్మ ఎక్కడా చూడలేదు, వినలేదు కూడా. నీ ఉద్భవం ఎక్కడనుంచి? ఇక్కడ ఎవ్వరికీ తెలియదు. భవాని! నీవే ఆదిశక్తి, అందరికీ ఆధారముకాని స్వతంత్రురాలివని తెలుసు.
త్వయా సంయుతోఽహం వికర్తుం సమర్థో హరిస్త్రాతుమమ్బ త్వయా సంయుతశ్చ । హరః సమ్ప్రహర్తుం త్వయైవేహ యుక్తః క్షమా నాద్య సర్వే త్వయా విప్రయుక్తాః
నీవు నాకు సృష్టించేందుకు శక్తినిచ్చావు. హరికి రక్షించేందుకు, హరుడికి సంహరించేందుకు నీవే శక్తినిచ్చావు. అమ్మా! నీవు లేనిదే మేమంతా శక్తిలేని వారమే.
యథాఽహం హరిః శఙ్కరః కిం తథాఽన్యే న జాతా న సన్తీహ నో వాఽభవిష్యన్ । న ముహ్యన్తి కేఽస్మింస్తవాత్యన్తచిత్రే వినోదే వివాదాస్పదేఽల్పాశయానామ్
నేను, హరి, శంకరుడు ఉన్నట్లు, ఇతరులు ఇక్కడ పుట్టరు, ఉండరు, భవిష్యత్తులో కూడా ఉండరు. నీ అద్భుతమైన లీలలో, తక్కువ ఆశలున్నవారికి కలహానికి కారణమైన ఈ మాయలో ఎవరు మాయలో పడిపోరా?
అకర్తా గుణస్పష్ట ఏవాద్య దేవో నిరీహోఽనుపాధిః సదైవాకలశ్చ । తథాపీశ్వరస్తే వితీర్ణం వినోదం సుసమ్పశ్యతీత్యాహురేవం విధిజ్ఞాః
ఆదిదేవుడు కర్త కాదు, గుణాలతో స్పష్టంగా కనిపిస్తాడు, నిష్క్రియుడు, ఉపాధిలేనివాడు, ఎప్పుడూ మారని వాడు. అయినా ప్రభువా! ఈ వినోదాన్ని నీవే విస్తరించావు, బాగా చూస్తూ. ఇది విధిని తెలిసినవారు చెబుతారు.
దృష్టాదృష్టవిభేదేఽస్మిన్ప్రాక్త్వత్తో వై పుమాన్పరః । నాన్యః కోఽపి తృతీయోఽస్తి ప్రమేయే సువిచారితే
ఈ కనిపించే, కనిపించని భేదంలో, పరమపురుషుడు నీవలన మాత్రమే ఉద్భవిస్తాడు. జ్ఞేయాన్ని బాగా పరిశీలిస్తే, ఇంకెవ్వరూ, మూడవవాడు లేరు.
న మిథ్యా వేదవాక్యం వై కల్పనీయం కదాచన । విరోధోఽయం మయాఽత్యన్తం హృదయే తు విశఙ్కితః
వేదవాక్యాన్ని ఎప్పుడూ అబద్ధంగా, ఊహగా భావించకూడదు. ఈ విరుద్ధతను నా హృదయంలో చాలా ఆలోచించాను.
ఏకమేవాద్వితీయం యద్బ్రహ్మ వేదా వదన్తి వై । సా కిం త్వం వాప్యసౌ వా కిం సన్దేహం వినివర్తయ
వేదాలు చెప్పిన ఆ ఒక్కటే, ద్వితీయములేని బ్రహ్మ túమేనా, లేక మరెవరైనా వేరేనా? నా సందేహాన్ని తొలగించు.
నిఃసంశయం న మే చేతః ప్రభవత్యవిశఙ్కితమ్ । ద్విత్వైకత్వవిచారేఽస్మిన్నిమగ్నం క్షుల్లకం మనః
నా మనసు పూర్తిగా నిశ్చలంగా లేదు, సందేహం లేకుండా లేదు; ఈ ద్వైతం, అద్వైతం గురించి ఆలోచనలో నా చిన్న మనసు మునిగిపోయింది.
స్వముఖేనాపి సన్దేహం ఛేత్తుమర్హసి మామకమ్ । పుణ్యభోగాచ్చ మే ప్రాప్తా సఙ్గతిస్తవ పాదయోః
నీ స్వయంగా చెప్పిన మాటలతో నా సందేహాన్ని తొలగించాలి; నా పూర్వ పుణ్యఫలంతోనే నీ పాదాలకు చేరే అదృష్టం నాకు లభించింది.
పుమానసి త్వం స్త్రీ వాసి వద విస్తరతో మమ । జ్ఞాత్వాఽహం పరమాం శక్తిం ముక్తః స్యాం భవసాగరాత్
నువ్వు పురుషుడివా, స్త్రీవా? నాకు వివరంగా చెప్పు. నీ పరమశక్తిని తెలుసుకుంటే, ఈ సంసారసాగరంనుండి నేను విముక్తుడవుతాను.
బ్రహ్మణే శ్రీదేవ్యా ఉపదేశవర్ణనమ్ బ్రహ్మోవాచ ఇతి పృష్టా మయా దేవీ వినయావనతేన చ । ఉవాచ వచనం శ్లక్ష్ణమాద్యా భగవతీ హి సా
బ్రహ్మ చెప్పాడు: నేను వినయంగా అడిగినప్పుడు, ఆద్యా భగవతీ మృదువుగా మాట్లాడింది.
దేవ్యువాచ సదైకత్వం న భేదోఽస్తి సర్వదైవ మమాస్య చ । యోఽసౌ సాహమహం యోఽసౌ భేదోఽస్తి మతివిభ్రమాత్
దేవి చెప్పింది: నా కీ, ఇతనికీ ఎప్పుడూ ఏకత్వమే, వేరుదనం లేదు. ఆతనే నేనూ, నేనే అతడూ. మనస్సు మాయ వల్లే వేరుదనం అనిపిస్తుంది.
ఆవయోరన్తరం సూక్ష్మం యో వేద మతిమాన్హి సః । విముక్తః స తు సంసారాన్ముచ్యతే నాత్ర సంశయః
మనిద్దరిమధ్య ఉన్న సూక్ష్మమైన తేడాను ఎవడు తెలుసుకుంటాడో, వాడే నిజమైన జ్ఞాని; వాడు సంసారబంధనాలనుండి తప్పక విముక్తుడవుతాడు.
ఏకమేవాద్వితీయం వై బ్రహ్మ నిత్యం సనాతనమ్ । ద్వైతభావం పునర్యాతి కాల ఉత్పిత్సుసంజ్ఞకే
బ్రహ్మ నిజంగా ఒక్కటే, ద్వితీయములేని, నిత్యమైనది, శాశ్వతమైనది. కాని సృష్టించాలనే సంకల్పం వచ్చినప్పుడు ద్వైతం మళ్లీ కనిపిస్తుంది.
యథా దీపస్తథోపాధేర్యోగాత్సఞ్జాయతే ద్విధా । ఛాయేవాదర్శమధ్యే వా ప్రతిబిమ్బం తథావయోః
ఎలా దీపం ఒక ఉపాధి వల్ల రెండు భాగాలుగా కనిపిస్తుందో, అలాగే నీడలాగా, అద్దంలో ప్రతిబింబంలా మనిద్దరిమధ్య తేడా కనిపిస్తుంది.
భేద ఉత్పత్తికాలే వై సర్గార్థం ప్రభవత్యజ । దృశ్యాదృశ్యవిభేదోఽయం ద్వైవిధ్యే సతి సర్వథా
సృష్టి సమయంలో, ఓ అజ జనకా, తేడా ఉత్పత్తి అవుతుంది; ఇది సృష్టి కోసం. కనబడేది, కనబడనిది అనే తేడా ద్వైతం ఉన్నప్పుడు ఎప్పుడూ ఉంటుంది.
నాహం స్త్రీ న పుమాంశ్చాహం న క్లీబం సర్గసంక్షయే । సర్గే సతి విభేదః స్యాత్కల్పితోఽయం ధియా పునః
సృష్టి లేనప్పుడు నేను స్త్రీను కాదు, పురుషుడిని కాదు, నపుంసకుడిని కూడా కాదు. సృష్టి ఉన్నప్పుడు మాత్రం మనస్సు వల్ల వేరుదనం ఊహించబడుతుంది.
అహం బుద్ధిరహం శ్రీశ్చ ధృతిః కీర్తిః స్మృతిస్తథా । శ్రద్ధా మేధా దయా లజ్జా క్షుధా తృష్ణా తథా క్షమా
నేనే బుద్ధి, నేనే శ్రీ, నేనే ధైర్యం, కీర్తి, స్మృతి, శ్రద్ధ, మేధ, దయ, లజ్జ, ఆకలి, దాహం, క్షమ కూడా నేనే.
కాన్తిః శాన్తిః పిపాసా చ నిద్రా తన్ద్రా జరాజరా । విద్యావిద్యా స్పృహా వాఞ్ఛా శక్తిశ్చాశక్తిరేవ చ
నేనే కాంతి, శాంతి, దాహం, నిద్ర, అలసట, వృద్ధాప్యం, యవ్వనం; జ్ఞానం, అజ్ఞానం, ఆశ, కోరిక, శక్తి, అశక్తి కూడా నేనే.
వసా మజ్జా చ త్వక్చాహం దృష్టిర్వాగనృతానృతా । పరా మధ్యా చ పశ్యన్తీ నాడ్యోఽహం వివిధాశ్చ యాః
నేనే మేద, మజ్జ, చర్మం; నేనే చూపు, మాట, సత్యం, అసత్యం; నేనే పరా, మధ్య, పశ్యంతి అనే మాటలు, శరీరంలోని అన్ని నాడులు కూడా నేనే.
కిం నాహం పశ్య సంసారే మద్వియుక్తం కిమస్తి హి । సర్వమేవాహమిత్యేవం నిశ్చయం విద్ధి పద్మజ
ఈ లోకంలో నన్ను తప్ప ఇంకేమైనా ఉందా? నన్ను వదిలి ఏదైనా ఉందా? పద్మజా! ఈ జగత్తులో ఉన్నదంతా నేనే అని నిశ్చయంగా తెలుసుకో.
ఏతైర్మే నిశ్చితై రూపైర్విహీనం కిం వదస్వ మే । తస్మాదహం విధే చాస్మిన్సర్గే వై వితతాభవమ్
ఈ రూపాలేవీ లేని వస్తువు ఏదైనా ఉందా? చెప్పు. అందుకే, ఓ విధే, ఈ సృష్టిలో నేను అన్నింటిలో వ్యాపించి ఉన్నాను.
నూనం సర్వేషు దేవేషు నానానామధరా హ్యహమ్ । భవామి శక్తిరూపేణ కరోమి చ పరాక్రమమ్
నిజంగా, అన్ని దేవతల్లో వారి వేర్వేరు రూపాలకు నేను ఆధారం. నేను శక్తిగా మారి, గొప్ప కార్యాలు చేస్తాను.
గౌరీ బ్రాహ్మీ తథా రౌద్రీ వారాహీ వైష్ణవీ శివా । వారూణీ చాథ కౌబేరీ నారసింహీ చ వాసవీ
నేనే గౌరీ, బ్రాహ్మీ, రౌద్రీ, వారాహీ, వైష్ణవీ, శివా; అలాగే వారుణీ, కౌబేరీ, నరసింహీ, వాసవీ కూడా నేనే.