బ్రహ్మా సృజత్యవతి విష్ణురుమాపతిశ్చ సంహారకారక ఇయం తు జనే ప్రసిద్ధిః । కిం సత్యమేతదపి దేవి తవేచ్ఛయా వై కర్తుం క్షమా వయమజే తవ శక్తియుక్తాః
బ్రహ్మ సృష్టి చేస్తాడు, విష్ణువు పోషిస్తాడు, ఉమాపతి శివుడు లయ చేస్తాడని అందరూ అంటారు. కానీ, ఇదంతా నిజమేనా? దేవీ! మీ సంకల్పంతోనే మేము చేయగలుగుతున్నాము, ఎందుకంటే మేమంతా మీ శక్తితోనే శక్తివంతులమయ్యాము.
ధాత్రీ ధరాధరసుతే న జగద్బిభర్తి ఆధారశక్తిరఖిలం తవ వై బిభర్తి । సూర్యోఽపి భాతి వరదే ప్రభయా యుతస్తే త్వం సర్వమేతదఖిలం విరజా విభాసి
పర్వత కుమారీ! భూమి ఈ లోకాన్ని మోయడం లేదు, మీ ఆధారశక్తే అన్నిటినీ మోస్తోంది. వరదాయిని! సూర్యుడికూడా మీ తేజంతోనే ప్రకాశిస్తున్నాడు. మీరు నిష్కళంకంగా, ఈ సర్వ జగత్తుగా వెలుగుతుంటారు.
బ్రహ్మాఽహమీశ్వరవరః కిల తే ప్రభావా- త్సర్వే వయం జనియుతా న యదా తు నిత్యాః । కేఽన్యే సురాః శతమఖప్రముఖాశ్చ నిత్యా నిత్యా త్వమేవ జననీ ప్రకృతిః పురాణా
బ్రహ్మ, నేను, పరమేశ్వరుడు — మేమంతా మీ ప్రభావంతోనే ఉన్నాము, మేము జన్మించినవాళ్లం, శాశ్వతులు కాదు. మరి ఇతర దేవతలు, ఇంద్రుడు మొదలైనవారు ఎవరైనా శాశ్వతులా? తల్లీ! మీరు మాత్రమే శాశ్వతమైన పురాతన ప్రకృతి.
త్వం చేద్భవాని దయసే పురుషం పురాణం జానేఽహమద్య తవ సంనిధిగః సదైవ । నోచేదహం విభురనాదిరనీహ ఈశో విశ్వాత్మధీరితి తమఃప్రకృతిః సదైవ
భవానీ! మీరు ఆ పురాతన పురుషుడిపై దయ చూపితే, నేను ఎప్పుడూ మీ సమీపంలో ఉన్నానని తెలుసుకుంటాను. లేకపోతే, నేను ఆది లేని, కార్యం లేని, విశ్వానికి ఆత్మ అయినా, ఎప్పుడూ అజ్ఞానంలోనే ఉండిపోతాను.
విద్యా త్వమేవ నను బుద్ధిమతాం నరాణాం శక్తిస్త్వమేవ కిల శక్తిమతాం సదైవ । త్వం కీర్తికాన్తికమలామలతుష్టిరూపా ముక్తిప్రదా విరతిరేవ మనుష్యలోకే
మనుషుల్లో జ్ఞానులు పొందే విద్య మీరు, శక్తివంతులకు శక్తి మీరు. మీరు కీర్తి, అందం, ఐశ్వర్యం, తృప్తి రూపంగా ఉంటారు. మానవ లోకంలో విముక్తిని ప్రసాదించే విరక్తత కూడా మీరు.
గాయత్ర్యసి ప్రథమవేదకలా త్వమేవ స్వాహా స్వధా భగవతీ సగుణార్ధమాత్రా । ఆమ్నాయ ఏవ విహితో నిగమో భవత్యై సఞ్జీవనాయ సతతం సురపూర్వజానామ్
మీరు గాయత్రీ, వేదాలలో మొదటి భాగం. మీరు స్వాహా, స్వధా, భగవతీ, గుణాలతో కూడిన అర అక్షరం. వేదం కూడా మీకోసమే చెప్పబడింది, దేవతలకు ఎప్పుడూ జీవం పోసేందుకు.
మోక్షార్థమేవ రచయస్యఖిలం ప్రపఞ్చం తేషాం గతాః ఖలు యతో నను జీవభావమ్ । అంశా అనాదినిధనస్య కిలానఘస్య పూర్ణార్ణవస్య వితతా హి యథా తరఙ్గాః
మోక్షం కోసం మీరు ఈ సర్వ జగత్తును సృష్టించారు. మోక్షాన్ని పొందినవారు ఇక జీవభావాన్ని కలిగి ఉండరు. ఆత్మలు పాపరహితమైన, ఆది అంతం లేని, సంపూర్ణ సముద్రమైన మీ భాగాలే, అలలు సముద్రంలో ఎలా విస్తరిస్తాయో అలాగే.
జీవో యదా తు పరివేత్తి తవైవ కృత్యం త్వం సంహరస్యఖిలమేతదితి ప్రసిద్ధమ్ । నాట్యం నటేన రచితం వితథేఽన్తరఙ్గే కార్యే కృతే విరమసే ప్రథితప్రభావా
జీవుడు ఇది అంతా మీ కార్యమే అని తెలుసుకున్నప్పుడు, మీరు అన్నిటినీ లయ చేయడం ప్రసిద్ధి. నటుడు నాటకం ముగిసిన తర్వాత ఆడటం ఆపినట్టు, మీ కార్యం పూర్తయినపుడు మీరు కూడా లయమవుతారు.
త్రాతా త్వమేవ మమ మోహమయాద్భవాబ్ధే- స్త్వామమ్బికే సతతమేమి మహార్తిదే చ । రాగాదిభిర్విరచితే వితథే కిలాన్తే మామేవ పాహి బహుదుఃఖకరే చ కాలే
అంబికే! మాయా సముద్రంలో ఉన్న నన్ను మీరు తప్పించేవారు. నేను ఎప్పుడూ గొప్ప బాధలో మీను ఆశ్రయిస్తాను. రాగాది వికారాలతో ఏర్పడే చివరి సమయంలో, ఎన్నో బాధలు కలిగించే ఆ సమయంలో, నన్ను మీరు రక్షించాలి.
నమో దేవి మహావిద్యే నమామి చరణౌ తవ । సదా జ్ఞానప్రకాశం మే దేహి సర్వార్థదే శివే
దేవీ! మహావిద్యా! మీ పాదాలకు నమస్కరిస్తున్నాను. శివే! అన్ని ఫలితాలను ప్రసాదించే దేవతా! ఎప్పుడూ నాకు జ్ఞానప్రకాశాన్ని ఇవ్వండి.
హరబ్రహ్మకృతస్తుతివర్ణనమ్ బ్రహ్మోవాచ ఇత్యుక్త్వా విరతే విష్ణౌ దేవదేవే జనార్దనే । ఉవాచ శఙ్కరః శర్వః ప్రణతః పురతః స్థితః
హరుడు, బ్రహ్మ చేసిన స్తోత్రవర్ణన. బ్రహ్మ చెప్పాడు: ఇలా విష్ణువు, దేవతల దేవుడు జనార్దనుడు మాట్లాడి మౌనంగా ఉండగా, శంకరుడు, శర్వుడు, ఆమె ముందు నమ్రతతో నిలబడి ఇలా అన్నాడు.
శివ ఉవాచ యది హరిస్తవ దేవి విభావజ- స్తదను పద్మజ ఏవ తవోద్భవః । కిమహమత్ర తవాపి న సద్గుణః సకలలోకవిధౌ చతురా శివే
శివుడు అన్నాడు: హరి మీ అవతారమైతే, పద్మజుడు కూడా మీ నుంచే పుట్టాడని అంటారు. మరి నేను కూడా మంచి లక్షణాలు మీ నుండి పొందకూడదా? అన్ని లోకాలను సృష్టించడంలో మీరు నైపుణ్యం కలవారు కదా!
త్వమసి భూః సలిలం పవనస్తథా ఖమపి వహ్నిగుణశ్చ తథా పునః । జనని తాని పునః కరణాని చ త్వమసి బుద్ధిమనోఽప్యథ హఙ్కృతిః
మీరు భూమి, నీరు, గాలి, ఆకాశం, అగ్ని లక్షణం కూడా. తల్లీ! మీరు ఇవే భూతాలు, వాటి ఇంద్రియాలు కూడా. మీరు బుద్ధి, మనస్సు, అహంకారం కూడా.
న చ విదన్తి వదన్తి చ యేఽన్యథా హరిహరాజకృతం నిఖిలం జగత్ । తవ కృతాస్త్రయ ఏవ సదైవ తే విరచయన్తి జగత్సచరాచరమ్
హరి, హరుడు, ఇతరులు ఈ జగత్తును సృష్టించారని చెప్పేవారు నిజాన్ని తెలియని వారు. మీ మూడు రూపాలే ఎప్పుడూ చరాచర జగత్తును సృష్టిస్తాయి.
అవనివాయుఖవహ్నిజలాదిభిః సవిషయైః సగుణైశ్చ జగద్భవేత్ । యది తదా కథమద్య చ తత్స్ఫుటం ప్రభవతీతి తవామ్బ కలామృతే
భూమి, గాలి, ఆకాశం, అగ్ని, నీరు మొదలైనవి, వాటి విషయాలు, లక్షణాలతో కూడిన ఈ జగత్తు ఉంది. కానీ, అమ్మా! మీ శక్తిలో ఒక్క భాగం లేకుండా ఇవన్నీ ఎలా స్పష్టంగా ఉనికిలోకి వచ్చాయి?
భవసి సర్వమిదం సచరాచరం త్వమజవిష్ణుశివాకృతికల్పితమ్ । వివిధవేషవిలాసకుతూహలై- ర్విరమసే రమసేఽమ్బ యథారుచి
ఈ చరాచర జగత్తు అంతా మీరు. బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుల రూపాలుగా ఊహించబడతారు.色色 రూపాలతో, అద్భుతమైన లీలలతో, మీరు ఇష్టమైతే లయమవుతారు, ఇష్టమైతే ఆనందిస్తారు, అమ్మా!
సకలలోకసిసృక్షురహం హరిః కమలభూశ్చ భవామ యదాఽమ్బికే । తవ పదామ్బుజపాంసుపరిగ్రహం సమధిగమ్య తదా నను చక్రిమ
అంబికే! నేను, హరి, కమలలోచుడు — మేము ఈ లోకాలను సృష్టించాలనుకున్నప్పుడు, నీ పదపద్మాల ధూళిని పొందిన తరువాతే ఆ శక్తి కలుగుతుంది.
యది దయార్ద్రమనా న సదామ్బికే కథమహం విహితశ్చ తమోగుణః । కమలజశ్చ రజోగుణసంభవః సువిహితః కిము సత్త్వగుణో హరిః
అంబికే! నీ మనసు ఎప్పుడూ దయతో నిండిపోలేకపోతే, నేను తామోగుణాన్ని, కమలజుడు రజోగుణాన్ని, హరి సత్త్వగుణాన్ని ఎలా పొందగలిగేవాళ్లం?
యది న తే విషమా మతిరమ్బికే కథమిదం బహుధా విహితం జగత్ । సచివభూపతిభృత్యజనావృతం బహుధనైరధనైశ్చ సమాకులమ్
అంబికే! నీ మనసు సమంగా లేకపోతే, ఈ లోకం ఇంత విభిన్నంగా — మంత్రులు, రాజులు, సేవకులు, ధనికులు, పేదలు ఇలా కలిసిమెలిసి ఎలా ఏర్పడింది?
తవ గుణాస్రయ ఏవ సదా క్షమాః ప్రకటనావనసంహరణేషు వై । హరిహరద్రుహిణాశ్చ క్రమాత్త్వయా విరచితాస్త్రిజగతాం కిల కారణమ్
నీ గుణాలే ఎల్లప్పుడూ సృష్టి, స్థితి, లయలో ప్రభావవంతంగా ఉంటాయి. హరి, హరుడు, బ్రహ్మ — వీరిని కూడా మూడు లోకాల కారణాలుగా నీవే ఏర్పరిచావు.
పరిచితాని మయా హరిణా తథా కమలజేన విమానగతేన వై । పథిగతైర్భువనాని కృతాని వా కథయ కేన భవాని నవాని చ
నేను, హరి, కమలజుడు — మేము విమానాల్లో ప్రయాణిస్తూ లోకాలను అన్వేషించాం. అయినా, కొత్త లోకాలను ఎవరు సృష్టిస్తున్నారు చెప్పు.
సృజసి పాసి జగజ్జగదమ్బికే స్వకలయా కియదిచ్ఛసి నాశితుమ్ । రమయసే స్వపతిం పురుషం సదా తవ గతిం న హి విద్మ వయం శివే
జగదంబికే! నీవే లోకాన్ని సృష్టించి, కాపాడి, నీ స్వశక్తితో ఎంత కావాలంటే అంత నాశనం చేస్తావు. నీవు ఎప్పుడూ నీ భర్తను సంతోషపెడతావు. నీ మార్గం మేము తెలుసుకోలేము శివే!
జనని దేహి పదామ్బుజసేవనం యువతిభాగవతానపి నః సదా । పురుషతామధిగమ్య పదామ్బుజా- ద్విరహితాః క్వ లభేమ సుఖం స్ఫుటమ్
తల్లి! మేము యువభక్తులమైనా నీ పదపద్మ సేవను మాకు అనుగ్రహించు. మానవ జన్మ పొందినా, నీ పాదాల సేవ లేకపోతే ఎక్కడ స్పష్టమైన సుఖం దొరుకుతుంది?
న రుచిరస్తి మమామ్బ పదామ్బుజం తవ విహాయ శివే భువనేష్వలమ్ । నివసితుం నరదేహమవాప్య చ త్రిభువనస్య పతిత్వమవాప్య వై
అమ్మా! నీ పదపద్మాలను వదిలి, ఈ లోకంలో ఏదీ నాకు ఇష్టం లేదు శివే! మానవ శరీరం లభించినా, మూడు లోకాల అధిపత్యం వచ్చినా, నీ పాదాలను వదిలి ఎక్కడా ఉండాలని మనసు లేదు.
సుదతి నాస్తి మనాగపి మే రతి- ర్యువతిభావమవాప్య తవాన్తికే । పురుషతా క్వ సుఖాయ భవత్యలం తవ పదం న యదీక్షణగోచరమ్
సుందరివి! నీ సమీపంలో యువత పొందినా, నాకు కొంచెం కూడా ఆనందం లేదు. నీ పాదాలు కనబడకపోతే, మానవత్వం ఎలా సుఖాన్ని ఇస్తుంది?
త్రిభువనేషు భవత్వియమమ్బికే మమ సదైవ హి కీర్తిరనావిలా । యువతిభావమవాప్య పదామ్బుజం పరిచితం తవ సంసృతినాశనమ్
అంబికే! మూడు లోకాలలో నా కీర్తి ఎప్పుడూ మలినం కాకుండా ఉండాలి. యువతను పొందిన తరువాత, నీ జననమరణ చక్రాన్ని నశింపజేసే పదపద్మాలను నేను తెలుసుకున్నాను.
భువి విహాయ తవాన్తికసేవనం క ఇహ వాఞ్ఛతి రాజ్యమకంటకమ్ । త్రుటిరసౌ కిల యాతి యుగాత్మతాం న నికటం యది తేఽఙ్ఘ్రిసరోరుహమ్
ఈ భూమిపై నీ సేవను వదిలి, ఎవరు ఇక్కడ కష్టరహిత రాజ్యాన్ని కోరతారు? నీ పాదపద్మాలు దగ్గర లేకపోతే, ఆ ఐశ్వర్యం ఎక్కువ కాలం నిలవదు.
తపసి యే నిరతా మునయోఽమలా- స్తవ విహాయ పదామ్బుజపూజనమ్ । జనని తే విధినా కిల వఞ్చితాః పరిభవో విభవే పరికల్పితః
తల్లి! నీ పదపద్మార్చనను వదిలి, తపస్సులో నిమగ్నమైన పుణ్యాత్ములు కూడా విధి చేత మోసపోయారు. ఐశ్వర్యంలో ఉన్నా, అవమానం తప్పదు.
న తపసా న దమేన సమాధినా న చ తథా విహితైః క్రతుభిర్యథా । తవ పదాబ్జపరాగనిషేవణా- ద్భవతి ముక్తిరజే భవసాగరాత్
తపస్సు, దమనం, ధ్యానం, కర్మలు ఎంత చేసినా, నీ పదపద్మ ధూళిని భక్తితో సేవించడంవల్లే భవసాగరాన్ని దాటి ముక్తి లభిస్తుంది.
కురు దయాం దయసే యది దేవి మాం కథయ మన్త్రమనావిలమద్భుతమ్ । సమభవం ప్రజపన్సుఖితో హ్యహం సువిశదం చ నవార్ణమనుత్తమమ్
దేవి! నాపై దయ చూపించు. నిజంగా దయతో ఉంటే, ఆ అద్భుతమైన పవిత్ర మంత్రాన్ని నాకు చెప్పు. నేను దానిని జపించినప్పుడు, నేను ఆనందంగా అయ్యాను. ఆ స్పష్టమైన, ఉత్తమమైన నవాక్షర మంత్రం ప్రత్యక్షమైంది.