మజ్జన్మపఙ్కజం తత్ర స్థితోఽహం చతురాననః । శేషశాయీ జగన్నాథస్తథా చ మధుకైటభౌ
ఆ నీటిలోని కమలంపై నేను, నాలుగు ముఖాలున్న బ్రహ్మ, శేషునిపై విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న జగన్నాథుడు, అలాగే మధు, కైటభులు కూడా అక్కడే ఉన్నాము.
బ్రహ్మోవాచ ఏవం దృష్టం మయా తత్ర పాదపద్మనఖే స్థితమ్ । విస్మతోఽహం తతో వీక్ష్య కిమేతదితి శఙ్కితః
బ్రహ్మ చెప్పాడు — అలా నేను అక్కడ ఆ దేవి పదపద్మపు నఖంలో స్థితమైనదాన్ని చూశాను. దాన్ని చూసి నేను ఆశ్చర్యపోయాను, 'ఇది ఏమిటి?' అని అనుమానించాను.
విష్ణుశ్చ విస్మయావిష్టః శఙ్కరశ్చ తథా స్థితః । తాం తదా మేనిరే దేవీం వయం విశ్వస్య మాతరమ్
విష్ణువు కూడా ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు, శంకరుడూ అలాగే నిలబడి ఉన్నాడు. ఆ సమయంలో మేమంతా ఆమెను జగతికి తల్లిగా భావించాము.
తతో వర్షశతం పూర్ణం వ్యతిక్రాన్తం ప్రపశ్యతః । సుధామయే శివే ద్వీపే విహారం వివిధం తదా
అప్పుడు, మేము చూస్తుండగానే, ఆ ఆనందమయమైన పవిత్ర ద్వీపంలో వంద సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాయి, మేము ఎన్నో రకాల ఆనందాలను అనుభవించాము.
సఖ్య ఇవ తదా తత్ర మేనిరేఽస్మానవస్థితాన్ । దేవ్యః ప్రముదితాకారా నానాభరణమణ్డితాః
ఆ సమయంలో, వివిధ అలంకారాలతో అలంకరించబడిన, ఆనందంతో ఉన్న ఆ దేవతలు మమ్మల్ని తమ స్నేహితులుగా భావించాయి.
వయమప్యతిరమ్యత్వాద్బభూవిమ విమోహితాః । ప్రహృష్టమనసః సర్వే పశ్యన్భావాన్మనోరమాన్
మేము కూడా ఆ అపూర్వ సౌందర్యానికి ఆకర్షితులై, మంత్రముగ్ధులయ్యాము. అందరం ఆనందంతో, ఆ మనోహరమైన రూపాలను చూస్తూ మునిగిపోయాము.
ఏకదా తాం మహాదేవీం దేవీం శ్రీభువనేశ్వరీమ్ । తుష్టావ భగవాన్విష్ణుర్యువతీభావసంస్థితః
ఒకసారి, భగవంతుడు విష్ణువు, యువతిగా రూపం ధరించి, ఆ మహాదేవిని, శ్రీభువనేశ్వరీని స్తుతించాడు.
శ్రీభగవానువాచ నమో దేవ్యై ప్రకృత్యై చ విధాత్ర్యై సతతం నమః । కల్యాణై కామదాయై చ వృద్ధ్యై సిద్ధ్యై నమో నమః
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — దేవికి, ప్రకృతికి, సృష్టికర్తకు నా నమస్కారాలు. మంగళకరమైనవారికి, కోరికలను తీరుస్తువారికి, అభివృద్ధికి, సిద్ధికి పునఃపునః నమస్కారాలు.
సచ్చిదానన్దరూపిణ్యై సంసారారణయే నమః । పఞ్చకృత్యవిధాత్ర్యై తే భువనేశ్యై నమో నమః
సచ్చిదానంద స్వరూపిణికి, ఈ సంసార అరణ్యంలో ఉన్నవారికి నమస్కారం. ఐదు కర్తవ్యాల సృష్టికర్తకు, జగత్తు అధిపతికి పునఃపునః నమస్కారాలు.
సర్వాధిష్టానరూపాయై కూటస్థాయై నమో నమః । అర్ధమాత్రార్థభూతాయై హృల్లేఖాయై నమో నమః
ప్రతి స్థలానికి రూపమైనవారికి, మారని స్వరూపిణికి నమస్కారాలు. అర్ధమాత్రా తత్వమైనవారికి, హృల్లేఖకు నమస్కారాలు.
జ్ఞాతం మయాఽఖిలమిదం త్వయి సన్నివిష్టం త్వత్తోఽస్య సమ్భవలయావపి మాతరద్య । శక్తిశ్చ తేఽస్య కరణే వితతప్రభావా జ్ఞాతాఽధునా సకలలోకమయీతి నూనమ్
తల్లీ! ఈ సమస్తం నీవే అని ఇప్పుడు నాకు తెలిసింది. ఈ లోక సృష్టి, లయమూ నీవు కలిగినవే. నీ శక్తి అన్ని కార్యాలలో వ్యాపించి, అన్ని లోకాలలో నీవే పరిపూర్ణమై ఉన్నావని ఇప్పుడు నాకు స్పష్టమైంది.
విస్తార్య సర్వమఖిలం సదసద్వికారం సన్దర్శయస్యవికలం పురుషాయ కాలే । తత్త్వైశ్చ షోడశభిరేవ చ సప్తభిశ్చ భాసీన్ద్రజాలమివ నః కిల రఞ్జనాయ
నీవు సకల సృష్టిని, స్థిరచల స్వరూపాలను విస్తరించి, సమయానుసారం పురుషునికి అవి ఖచ్చితంగా చూపిస్తావు. పదహారు, ఏడూ తత్వాల ద్వారా మాకు మాయాజాలంలా కనిపిస్తూ ఆనందాన్ని కలిగిస్తావు.
న త్వామృతే కిమపి వస్తుగతం విభాతి వ్యాప్యైవ సర్వమఖిలం త్వమవస్థితాఽసి । శక్తిం వినా వ్యవహృతో పురుషోఽప్యశక్తో వమ్భణ్యతే జనని బుద్ధిమతా జనేన
నీ లేకుండా ఏదీ ఈ జగత్తులో కనిపించదు. నీవు అన్నింటినీ వ్యాపించి నిలిచివున్నావు. నీ శక్తి లేకుండా పురుషుడు కూడా ఏ కార్యానికీ అశక్తుడు అని, తల్లీ, జ్ఞానులు చెబుతున్నారు.
ప్రీణాసి విశ్వమఖిలం సతతం ప్రభావైః స్వైస్తేజసా చ సకలం ప్రకటీకరోషి । అత్స్యేవ దేవి తరసా కిల కల్పకాలే కో వేద దేవి చరితం తవ వై భవస్య
నీ మహిమలతో నీవు ఎల్లప్పుడూ జగత్తుని ఆనందింపజేస్తావు. నీ తేజస్సుతో అన్నిటినీ స్పష్టంగా చూపిస్తావు. దేవీ! ప్రళయ సమయంలో నీవు అన్నిటినీ త్వరగా లయముచేస్తావు. ఈ లోకంలో నీ కార్యాలను ఎవరు పూర్తిగా తెలుసుకోగలరు?
త్రాతా వయం జనని తే మధుకైటభాభ్యాం లోకాశ్చ తే సువితతాః ఖలు దర్శితా వై । నీతాః సుఖస్య భవనే పరమాం చ కోటిం యద్దర్శనం తవ భవాని మహాప్రభావమ్
తల్లీ! మధు, కైటభుల నుండి మమ్మల్ని నీవు కాపాడావు. లోకాలను నీవు విస్తరించావని మాకు చూపించావు. నీ దర్శనంతో మేము సుఖాల గృహానికి, పరమానందానికి చేరుకున్నాము, మహాశక్తిమంతురాలైన భవాని!
నాహం భవో న చ విరించి వివేద మాతః కోఽన్యో హి వేత్తి చరితం తవ దుర్విభావ్యమ్ । కానీహ సన్తి భువనాని మహాప్రభావే హ్యస్మిన్భవాని రచితే రచనాకలాపే
తల్లీ! నేను, శివుడు, బ్రహ్మ కూడా నీ అగాధమైన కార్యాలను పూర్తిగా తెలుసుకోలేదు. మరెవరు తెలుసుకోగలరు? నీ మహాశక్తితో నిర్మించిన ఈ సృష్టిలో ఎన్నో లోకాలు ఉన్నాయో కూడా మాకు తెలియదు.
అస్మాభిరత్ర భువనే హరిరన్య ఏవ దృష్టః శివః కమలజః ప్రథితప్రభావః । అన్యేషు దేవి భువనేపు న సన్తి కిం తే కిం విద్మ దేవి వితతం తవ సుప్రభావమ్
ఈ లోకంలో మేము హరి, శివుడు, కమలజుడిని మాత్రమే చూశాము, వీరి మహిమ ప్రసిద్ధి. మరి ఇతర లోకాలలో ఇంకెవరైనా ఉన్నారా దేవీ? నీ విస్తారమైన మహిమ గురించి మేము ఏమి తెలుసుకోగలము?
యాచేఽమ్బ తేఽఙ్ఘ్రికమలం ప్రణిపత్య కామం చిత్తే సదా వసతు రూపమిదం తవైతత్ । నామాపి వక్త్రకుహరే సతతం తవైవ సన్దర్శనం తవ పదామ్బుజయోః సదైవ
తల్లీ! నీ పదపద్మాలకు నమస్కరిస్తూ ఒక కోరిక కోరుతున్నాను — నీ ఈ రూపం ఎప్పుడూ నా హృదయంలో నిలవాలి. నీ నామం ఎప్పుడూ నా నోటిలో ఉండాలి. నీ పదపద్మాల దర్శనం నాకు ఎల్లప్పుడూ కలగాలి.
భృత్యోఽయమస్తి సతతం మయి భావనీయం త్వాం స్వామినీతి మనసా నను చిన్తయామి । ఏషాఽఽవయోరవిరతా కిల దేవి భూయా- ద్వ్యాప్తిః సదైవ జననీ సుతయోరివార్థే
ఈ దాసుడిని ఎప్పుడూ మీకే అర్పించాలి అని నా మనసులో ఎప్పుడూ మీరు యజమానిగా ఉన్నారని తలచుకుంటూ ఉంటాను. అమ్మా! మనిద్దరి మధ్య ఈ అనుబంధం ఎప్పటికీ పెరిగిపోవాలి, అది తల్లి-కొడుకుల మధ్య ఉండే బంధంలా ఉండాలి.
త్వం వేత్సి సర్వమఖిలం భువనప్రపఞ్చం సర్వజ్ఞతా పరిసమాప్తినితాన్తభూమిః । కిం పామరేణ జగదమ్బ నివేదనీయం యద్యుక్తమాచర భవాని తవేఙ్గితం స్యాత్
మీరు ఈ లోకంలో ఉన్న ప్రతిదీ, అన్నీ తెలుసు. మీ జ్ఞానం అంతం లేని పరిపూర్ణ స్థాయికి చేరింది. జగదంబికే! నేను లాంటి సాధారణ మనిషి మీకు ఏమి చెప్పగలను? మీరు యోగ్యమైనదే చేయండి, భవానీ! మీ సంకల్పమే జరుగాలి.
బ్రహ్మా సృజత్యవతి విష్ణురుమాపతిశ్చ సంహారకారక ఇయం తు జనే ప్రసిద్ధిః । కిం సత్యమేతదపి దేవి తవేచ్ఛయా వై కర్తుం క్షమా వయమజే తవ శక్తియుక్తాః
బ్రహ్మ సృష్టి చేస్తాడు, విష్ణువు పోషిస్తాడు, ఉమాపతి శివుడు లయ చేస్తాడని అందరూ అంటారు. కానీ, ఇదంతా నిజమేనా? దేవీ! మీ సంకల్పంతోనే మేము చేయగలుగుతున్నాము, ఎందుకంటే మేమంతా మీ శక్తితోనే శక్తివంతులమయ్యాము.
ధాత్రీ ధరాధరసుతే న జగద్బిభర్తి ఆధారశక్తిరఖిలం తవ వై బిభర్తి । సూర్యోఽపి భాతి వరదే ప్రభయా యుతస్తే త్వం సర్వమేతదఖిలం విరజా విభాసి
పర్వత కుమారీ! భూమి ఈ లోకాన్ని మోయడం లేదు, మీ ఆధారశక్తే అన్నిటినీ మోస్తోంది. వరదాయిని! సూర్యుడికూడా మీ తేజంతోనే ప్రకాశిస్తున్నాడు. మీరు నిష్కళంకంగా, ఈ సర్వ జగత్తుగా వెలుగుతుంటారు.
బ్రహ్మాఽహమీశ్వరవరః కిల తే ప్రభావా- త్సర్వే వయం జనియుతా న యదా తు నిత్యాః । కేఽన్యే సురాః శతమఖప్రముఖాశ్చ నిత్యా నిత్యా త్వమేవ జననీ ప్రకృతిః పురాణా
బ్రహ్మ, నేను, పరమేశ్వరుడు — మేమంతా మీ ప్రభావంతోనే ఉన్నాము, మేము జన్మించినవాళ్లం, శాశ్వతులు కాదు. మరి ఇతర దేవతలు, ఇంద్రుడు మొదలైనవారు ఎవరైనా శాశ్వతులా? తల్లీ! మీరు మాత్రమే శాశ్వతమైన పురాతన ప్రకృతి.
త్వం చేద్భవాని దయసే పురుషం పురాణం జానేఽహమద్య తవ సంనిధిగః సదైవ । నోచేదహం విభురనాదిరనీహ ఈశో విశ్వాత్మధీరితి తమఃప్రకృతిః సదైవ
భవానీ! మీరు ఆ పురాతన పురుషుడిపై దయ చూపితే, నేను ఎప్పుడూ మీ సమీపంలో ఉన్నానని తెలుసుకుంటాను. లేకపోతే, నేను ఆది లేని, కార్యం లేని, విశ్వానికి ఆత్మ అయినా, ఎప్పుడూ అజ్ఞానంలోనే ఉండిపోతాను.
విద్యా త్వమేవ నను బుద్ధిమతాం నరాణాం శక్తిస్త్వమేవ కిల శక్తిమతాం సదైవ । త్వం కీర్తికాన్తికమలామలతుష్టిరూపా ముక్తిప్రదా విరతిరేవ మనుష్యలోకే
మనుషుల్లో జ్ఞానులు పొందే విద్య మీరు, శక్తివంతులకు శక్తి మీరు. మీరు కీర్తి, అందం, ఐశ్వర్యం, తృప్తి రూపంగా ఉంటారు. మానవ లోకంలో విముక్తిని ప్రసాదించే విరక్తత కూడా మీరు.
గాయత్ర్యసి ప్రథమవేదకలా త్వమేవ స్వాహా స్వధా భగవతీ సగుణార్ధమాత్రా । ఆమ్నాయ ఏవ విహితో నిగమో భవత్యై సఞ్జీవనాయ సతతం సురపూర్వజానామ్
మీరు గాయత్రీ, వేదాలలో మొదటి భాగం. మీరు స్వాహా, స్వధా, భగవతీ, గుణాలతో కూడిన అర అక్షరం. వేదం కూడా మీకోసమే చెప్పబడింది, దేవతలకు ఎప్పుడూ జీవం పోసేందుకు.
మోక్షార్థమేవ రచయస్యఖిలం ప్రపఞ్చం తేషాం గతాః ఖలు యతో నను జీవభావమ్ । అంశా అనాదినిధనస్య కిలానఘస్య పూర్ణార్ణవస్య వితతా హి యథా తరఙ్గాః
మోక్షం కోసం మీరు ఈ సర్వ జగత్తును సృష్టించారు. మోక్షాన్ని పొందినవారు ఇక జీవభావాన్ని కలిగి ఉండరు. ఆత్మలు పాపరహితమైన, ఆది అంతం లేని, సంపూర్ణ సముద్రమైన మీ భాగాలే, అలలు సముద్రంలో ఎలా విస్తరిస్తాయో అలాగే.
జీవో యదా తు పరివేత్తి తవైవ కృత్యం త్వం సంహరస్యఖిలమేతదితి ప్రసిద్ధమ్ । నాట్యం నటేన రచితం వితథేఽన్తరఙ్గే కార్యే కృతే విరమసే ప్రథితప్రభావా
జీవుడు ఇది అంతా మీ కార్యమే అని తెలుసుకున్నప్పుడు, మీరు అన్నిటినీ లయ చేయడం ప్రసిద్ధి. నటుడు నాటకం ముగిసిన తర్వాత ఆడటం ఆపినట్టు, మీ కార్యం పూర్తయినపుడు మీరు కూడా లయమవుతారు.
త్రాతా త్వమేవ మమ మోహమయాద్భవాబ్ధే- స్త్వామమ్బికే సతతమేమి మహార్తిదే చ । రాగాదిభిర్విరచితే వితథే కిలాన్తే మామేవ పాహి బహుదుఃఖకరే చ కాలే
అంబికే! మాయా సముద్రంలో ఉన్న నన్ను మీరు తప్పించేవారు. నేను ఎప్పుడూ గొప్ప బాధలో మీను ఆశ్రయిస్తాను. రాగాది వికారాలతో ఏర్పడే చివరి సమయంలో, ఎన్నో బాధలు కలిగించే ఆ సమయంలో, నన్ను మీరు రక్షించాలి.
నమో దేవి మహావిద్యే నమామి చరణౌ తవ । సదా జ్ఞానప్రకాశం మే దేహి సర్వార్థదే శివే
దేవీ! మహావిద్యా! మీ పాదాలకు నమస్కరిస్తున్నాను. శివే! అన్ని ఫలితాలను ప్రసాదించే దేవతా! ఎప్పుడూ నాకు జ్ఞానప్రకాశాన్ని ఇవ్వండి.