విసిష్మియే తదా విష్ణుర్దృష్ట్వా తత్పురముత్తమమ్ । సదనాగ్రే యయౌ తావద్ధరిః కమలలోచనః
అప్పుడు విష్ణువు ఆ అద్భుతమైన పురిని చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు. కమలనయనుడు హరిదేవుడు ఆ గృహం ముందు వెళ్లాడు.
అతసీకుసుమాభాసః పీతవాసాశ్చతుర్భుజః । ద్విజరాజాధిరూఢశ్చ దివ్యాభరణభూషితః
అతను అతసీ పుష్పపు వర్ణంతో, పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, నాలుగు చేతులతో, గరుత్మంతునిపై కూర్చుని, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
వీజ్యమానస్తదా లక్ష్మ్యా కామిన్యా చామరైః శుభైః । తం వీక్ష్య విస్మితాః సర్వే వయం విష్ణుం సనాతనమ్
ఆ సమయంలో లక్ష్మీదేవి, అందమైనది, పవిత్రమైన చామరాలతో ఆయనను వడలాడుతోంది. ఆ శాశ్వత విష్ణువును చూసి మేమంతా ఆశ్చర్యపోయాము.
పరస్పరం నిరీక్షన్తః స్థితాస్తస్మిన్ వరాసనే । తతశ్చచాల తరసా విమానం వాతరంహసా
మేమంతా ఒకరినొకరు చూస్తూ, ఆ ఉత్తమ ఆసనంపై నిలబడి ఉన్నాము. అంతలోనే, ఆ విమానం గాలివేగంతో ముందుకు పోయింది.
సుధాసముద్రః సమ్ప్రాప్తౌ మిష్టవారిమహోర్మిమాన్ । యాదోగణసమాకీర్ణశ్చలద్వీచివిరాజితః
మేము అమృతసముద్రానికి చేరుకున్నాము. అది మధురమైన నీటితో, పెద్ద అలలతో, అనేక జలచరాలతో నిండినది, అలలు అలమునడుతూ మెరిసిపోతున్నది.
మన్దారపారిజాతాద్యైః పాదపైరతిశోభితః । నానాస్తరణసంయుక్తో నానాచిత్రవిచిత్రితః
అది మందార, పారిజాత మొదలైన చెట్లతో ఎంతో అందంగా ఉంది. వివిధ రకాల ఆసనాలతో, అనేక విచిత్ర అలంకారాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
ముక్తాదామపరిక్లిష్టో నానాదామవిరాజితః । అశోకబకులాఖ్యైశ్చ వృక్షైః కురుబకాదిభిః
ముత్యాల హారాలతో అలంకరించబడిన ఆ ప్రదేశం, ఎన్నో రకాల పుష్పహారాలతో మెరిసిపోతూ, అశోక, బకుల, కురుబక వంటి చెట్లతో శోభించేది.
సంవృతః సర్వతః సౌమ్యైః కేతకీచమ్పకైర్వృతః । కోకిలారావసఙ్ఘుష్టో దివ్యగన్ధసమన్వితః
అదంతా చుట్టూ మృదువైన కేతకీ, చంపక వృక్షాలతో నిండిపోయి, కోకిలల గానంతో మార్మోగుతూ, దివ్యమైన సుగంధాలతో పరిమళించేది.
ద్విరేఫాతిరణత్కారైరఞ్జితః పరమాద్భుతః । తస్మిన్ద్వీపే శివాకారః పర్యఙ్కః సుమనోహరః
అక్కడ తేనెటీగల గుజ్జుమని ధ్వనులతో ఆ ప్రదేశం మరింత అద్భుతంగా కనిపించేది. ఆ ద్వీపంలో శివుని ఆకారంలో ఒక అద్భుతమైన, ఆకర్షణీయమైన మంచం ఉండేది.
రత్నాలిఖచితోఽత్యర్థం నానారత్నవిరాజితః । దృష్టోఽస్మాభిర్విమానస్థైర్దూరతః పరిమణ్డితః
ఆ మంచం రత్నాలతో చక్కగా అలంకరించబడింది, ఎన్నో విలువైన రత్నాలతో మెరిసిపోతూ, మేము దూరం నుండే ఆ దేవతల నివాసాల మధ్యలో దానిని చూశాము.
నానాస్తరణసంఛన్న ఇన్ద్రచాపసమన్వితః । పర్యఙ్కప్రవరే తస్మిన్నుపవిష్టా వరాఙ్గనా
ఆ మంచం మీద ఎన్నో రకాల మృదువైన పరుపులు పరచబడి, ఇంద్రధనస్సు వంటి ప్రకాశంతో మెరిసిపోతూ, ఆ అద్భుతమైన మంచం మీద ఒక అపూర్వ సుందరి కూర్చుని ఉంది.
రక్తమాల్యామ్బరధరా రక్తగన్ధానులేపనా । సురక్తనయనా కాన్తా విద్యుత్కోటిసమప్రభా
ఆమె ఎర్రని పుష్పహారాలు, వస్త్రాలు ధరించి, ఎర్రని సుగంధ ద్రవ్యాలు పూసుకుని, గాఢమైన ఎర్ర కళ్లతో, మెరిసే మెరుపులా ప్రకాశిస్తూ అద్భుతంగా కనిపించింది.
సుచారువదనా రక్తదన్తచ్ఛదవిరాజితా । రమాకోట్యధికా కాన్త్యా సూర్యబిమ్బనిభాఖిలా
ఆమె ముఖం ఎంతో అందంగా, ఎర్రటి పెదాలు, దంతాలతో మెరిసిపోతూ, లక్ష్మీ దేవి లక్షల కంటే ఎక్కువ కాంతితో, ఆమె స్వరూపం సూర్యుడి వలె ప్రకాశించింది.
వరపాశాఙ్కుశాభీష్టధరా శ్రీభువనేశ్వరీ । అదృష్టపూర్వా దృష్టా సా సున్దరీ స్మితభూషణా
ఆమె చేతిలో పాశం, అంకుశం, కోరిన వరాలను పట్టుకుని, శ్రీ భువనేశ్వరీగా, మునుపెన్నడూ చూడని సుందరిగా, మృదువైన నవ్వుతో అలంకరించబడి కూర్చుంది.
హ్రీఙ్కారజపనిష్ఠైస్తు పక్షివృన్దైర్నిషేవితా । అరుణా కరుణామూర్తిః కుమారీ నవయౌవనా
హ్రీం మంత్రాన్ని జపించే పక్షుల సమూహం ఆమెను సేవిస్తూ ఉండగా, అరుణవర్ణంతో, దయామూర్తిగా, యవ్వనంలో ఉన్న కన్యగా ఆమె కనిపించింది.
సర్వశృఙ్గారవేషాఢ్యా మన్దస్మితముఖామ్బుజా । ఉద్యత్పీనకుచద్వన్ద్వనిర్జితామ్భోజకుడ్మలా
అన్ని రకాల శృంగార అలంకారాలతో, మృదుస్మితంతో మెరిసే కమల ముఖంతో, ఆమె ఉద్ధరంగా ఉన్న వక్షోజాలు కమలపు ముక్కులను మించి అందంగా కనిపించాయి.
నానామణిగణాకీర్ణభూషణైరుపశోభితా । కనకాఙ్గదకేయూరకిరీటపరిశోభితా
ఎన్నో రకాల మణులతో చేసిన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, బంగారు వంకీలు, కంకణాలు, కిరీటంతో మరింత శోభాయమానంగా ఉంది.
కనకచ్ఛ్రీచక్రతాటఙ్కవిటఙ్కవదనామ్బుజా । హృల్లేఖా భువనేశీతి నామజాపపరాయణైః
బంగారు శ్రీచక్రాకార కుండలాలతో ఆమె ముఖకమలం అలంకరించబడి, హృల్లేఖా భువనేశీ అని పిలవబడుతూ, తన నామాలను జపించడంలో నిమగ్నంగా ఉంది.
సఖీవృన్దైః స్తుతా నిత్యం భువనేశీ మహేశ్వరీ । హృల్లేఖాద్యాభిరమరకన్యాభిః పరివేష్టితా
తన సఖీ సమూహం ద్వారా ఎప్పుడూ స్తుతించబడే భువనేశ్వరీ మహేశ్వరీ, హృల్లేఖాదులైన అమరకన్యలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
అనఙ్గకుసుమాద్యాభిర్దేవీభిః పరివేష్టితా । దేవీ షట్కోణమధ్యస్థా యన్త్రరాజోపరి స్థితా
అనంగకుసుమాదులైన దేవతలతో చుట్టుముట్టబడి, ఆ దేవీ ఆరు మూలల మధ్యలో, యంత్రరాజుపై ఆసీనంగా ఉంది.
దృష్ట్వా తాం విస్మితాః సర్వే వయం తత్ర స్థితాఽభవన్ । కేయం కాన్తా చ కిం నామ న జానీమోఽత్ర సంస్థితాః
ఆమెను చూసి మేమంతా ఆశ్చర్యంతో అక్కడ నిలబడి, 'ఈ అందమైన స్త్రీ ఎవరు? ఆమె పేరు ఏమిటో మాకు తెలియదు,' అని అనుకుంటూ నిలిచిపోయాము.
సహస్రనయనా రామా సహస్రకరసంయుతా । సహస్రవదనా రమ్యా భాతి దూరాదసంశయమ్
వెయ్యి కళ్లతో, వెయ్యి చేతులతో, వెయ్యి అందమైన ముఖాలతో, ఆమె దూరం నుండే సందేహం లేకుండా ప్రకాశిస్తూ కనిపించింది.
నాప్సరా నాపి గన్ధర్వీ నేయం దేవాఙ్గనా కిల । ఇతి సంశయమాపన్నాస్తత్ర నారద సంస్థితాః
'ఇది అప్సరసు కాదు, గంధర్వి కాదు, దేవతా మహిళ కూడా కాదు' అని సందేహంతో, నారదా, మేము అక్కడ నిలబడి ఉన్నాము.
తదాఽసౌ భగవాన్విష్ణుర్దృష్ట్వా తాం చారుహాసినీమ్ । ఉవాచామ్బాం స్వవిజ్ఞానాత్కృత్వా మనసి నిశ్చయమ్
అప్పుడు భగవంతుడు విష్ణువు, ఆమె అందమైన నవ్వును చూసి, తన మనసులో నిర్ణయం తీసుకుని, తల్లి దేవికి తన జ్ఞానంతో ఇలా పలికాడు.
ఏషా భగవతీ దేవీ సర్వేషాం కారణం హి నః । మహావిద్యా మహామాయా పూర్ణా ప్రకృతిరవ్యయా
ఈ భగవతీ దేవి మనందరికీ సమస్తానికి మూలకారణం. ఆమె మహావిద్య, మహామాయ, సంపూర్ణమైన, అవినాశినైన ప్రాకృతిక శక్తి.
దుర్జ్ఞేయాఽల్పధియాం దేవీ యోగగమ్యా దురాశయా । ఇచ్ఛా పరాత్మనః కామం నిత్యానిత్యస్వరూపిణీ
తక్కువ బుద్ధి ఉన్నవారికి ఈ దేవిని గ్రహించడం చాలా కష్టం. యోగ సాధన ద్వారా మాత్రమే ఆమెను చేరుకోగలరు, కాని ఆమెను తెలుసుకోవడం అంత సులభం కాదు. ఆమె పరమాత్ముని పరమైచ్ఛిక శక్తి, నిత్యమైనదీ, అనిత్యమైనదీ రెండింటినీ కలిగి ఉంది.
దురారాధ్యాఽల్పభాగ్యైశ్చ దేవీ విశ్వేశ్వరీ శివా । వేదగర్భా విశాలాక్షీ సర్వేషామాదిరీశ్వరీ
తక్కువ అదృష్టం ఉన్నవారు ఈ విశ్వేశ్వరి, శివా దేవిని సులభంగా ప్రసన్నం చేసుకోలేరు. ఆమె వేదాలను తనలోనే ఉంచినది, విశాలమైన కళ్ళు కలది, సమస్తానికి ఆదిశక్తి, పరిపూర్ణ పాలకురాలు.
ఏషా సంహృత్య సకలం విశ్వం క్రీడతి సంక్షయే । లిఙ్గాని సర్వజీవానాం స్వశరీరే నివేశ్య చ
ఈ దేవి మొత్తం విశ్వాన్ని తనలోకి తీసుకుని, లయ సమయంలో ఆడుకుంటుంది. అన్ని జీవుల లక్షణాలను తన శరీరంలోనే ఉంచుతుంది.
సర్వబీజమయీ హ్యేషా రాజతే సామ్ప్రతం సురౌ । విభూతయః స్థితాః పార్శ్వే పశ్యతాం కోటిశః క్రమాత్
ఈమె అన్ని బీజాల రూపంలో ఉన్నది, ఇప్పుడు ప్రకాశిస్తోంది. దేవతలారా! లక్షలాది శక్తులు ఆమె పక్కన నిలబడి ఉన్నాయి, ఒక్కొక్కటిగా మన కళ్లకు కనిపిస్తున్నాయి.
దివ్యాభరణభూషాఢ్యా దివ్యగన్ధానులేపనాః । పరిచర్యాపరాః సర్వాః పశ్యతాం బ్రహ్మశఙ్కరౌ
దివ్యభరణాలతో అలంకరించబడినవారు, పరమ సుగంధాలతో పూసుకున్నవారు, అందరూ ఆమె సేవలో నిమగ్నమై ఉన్నారు. బ్రహ్మ, శంకరులు చూస్తూ ఉన్నారు.