ధర్మలోపభయాద్భీతా జరత్కారురచిన్తయత్ । నోచేత్ప్రబోథయామ్యేనం సన్ధ్యాకాలో వృథా వ్రజేత్
ధర్మం నశించిపోతుందనే భయంతో జరత్కారు ఆలోచించాడు: "నేను లేపకపోతే, సాయంకాలపు సమయం వృథా అవుతుంది."
ధర్మనాశాద్వరం త్యాగస్తథాపి మరణం ధ్రువమ్ । ధర్మహానిర్నరాణాం హి నరకాయ భవేత్పునః
ధర్మం నశించడాన్ని కన్నా వదిలిపోవడమే మేలని భావించాడు. అయినా, మరణం తప్పదు. ఎందుకంటే ధర్మహాని మనుషులకు మళ్లీ నరకానికి దారి తీస్తుంది.
ఇతి సఞ్చిన్త్య సా బాలా తం మునిం ప్రత్యబోధయత్ । సన్ధ్యాకాలోఽపి సఞ్జాత ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠసువ్రత
అలా ఆ చిన్నారి ఆలోచించి, ఆ మునిని మేల్కొలిపింది. 'సంధ్యా సమయం వచ్చింది, లేవండి, లేవండి, ధర్మాత్ముడా!' అని పలికింది.
ఉత్థితోఽసౌ మునిః కోపాత్తామువాచ వ్రజామ్యహమ్ । త్వం తు భ్రాతృగృహం యాహి నిద్రావిచ్ఛేదకారిణీ
అప్పుడు ఆ ముని కోపంతో లేచి, 'నేను వెళ్తున్నాను. నీవు నా నిద్రను భంగం చేసినవాడివి, నీ అన్నగారి ఇంటికి వెళ్ళిపో' అని అన్నాడు.
వేపమానాబ్రవీద్వాక్యమిత్యుక్తా మునినా తదా । భ్రాత్రా దత్తా యదర్థం తత్కథం స్యాదమితప్రభ
ఆమె భయంతో వణికుతూ, 'అమిత తేజస్సు కలిగినవాడా! నా అన్నగారు నన్ను ఇచ్చిన ఉద్దేశ్యం ఎలా నెరవేరుతుంది?' అని అడిగింది.
మునిః ప్రాహ జరత్కారుం తదస్తీతి నిరాకులః । గతా సా మునినా త్యక్తా వాసుకేః సదనం తదా
ఆ ముని నిర్లిప్తంగా 'అలా జరుగుతుంది' అని జరత్కారువుకు చెప్పాడు. ఆ తరువాత ముని వదిలిపెట్టగా, ఆమె వాసుకి ఇంటికి వెళ్ళింది.
పృష్టా భ్రాత్రాబ్రవీద్వాక్యం యథోక్తం పతినా తదా । అస్తీత్యుక్త్వా చ హిత్వా మాం గతోఽసౌ మునిసత్తమః
ఆమె అన్నగారు అడిగినప్పుడు, ఆమె భర్త చెప్పినట్లే, 'అతను "అలా జరుగుతుంది" అని చెప్పి, నన్ను వదిలిపెట్టి వెళ్లిపోయాడు' అని చెప్పింది.
వాసుకిస్తు తదాకర్ణ్య సత్యావాఙ్మునిరిత్యుత । విశ్వాసం చ పరం కృత్వా భగినీం తాం సమాశ్రయత్
వాసుకి ఇది విని, 'ఈ ముని నిజాయితీగలవాడు' అని నమ్మి, తన అక్కను ఎంతో విశ్వాసంతో ఆశ్రయించాడు.
తతః కాలేన కియతా జాతోఽసౌ మునిబాలకః । ఆస్తీక ఇతి నామాసౌ విఖ్యాతః కురుసత్తమ
కొంతకాలం తరువాత, ఓ కురు వంశశ్రేష్ఠా, ఆ మునికి ఆ చిన్నారి నుండి కుమారుడు జన్మించాడు. అతడిని ఆస్తీకుడు అని ప్రసిద్ధి పొందాడు.
తేనాయం రక్షితో యజ్ఞస్తవ పార్థివసత్తమ । మాతృపక్షస్య రక్షార్థం మునినా భావితాత్మనా
ఓ రాజశ్రేష్ఠా, ఆ ముని తన తల్లి వంశాన్ని రక్షించేందుకు, నీ యజ్ఞాన్ని కాపాడాడు.
భవ్యం కృతం మహారాజ మానితోఽయం త్వయా మునిః । యాయావరకులోత్పనో వాసుకేర్భగినీసుతః
ఓ మహారాజా, నీవు పుణ్యమైన కార్యం చేసావు. నీవు వాసుకి అక్క కుమారుడైన, యాయావర వంశంలో జన్మించిన ఈ మునిని గౌరవించావు.
స్వస్తి తేఽస్తు మహాబాహో భారతం సకలం శ్రుతమ్ । దానాని బహు దత్తాని పూజితా మునయస్తథా
నీకు శుభం కలగాలి, ఓ మహాబాహువంతుడా! నీవు భరత వంశపు కథ అంతా వినావు, అనేక దానాలు ఇచ్చావు, మునులను గౌరవించావు.
కృతేన సుకృతేనాపి న పితా స్వర్గతిం గతః । పావితం న కులం కృత్స్నం త్వయా భూపతిసత్తమ
ఎన్ని పుణ్యకార్యాలు చేసినా, తండ్రికి స్వర్గప్రాప్తి కలగలేదు. నీ చేత వంశమంతా పవిత్రం కాలేదు, ఓ రాజశ్రేష్ఠా.
దేవ్యాశ్చాయతనం భూప విస్తీర్ణం కురు భక్తితః । యేన వై సకలా సిద్ధిస్తవ స్యాజ్జనమేజయ
ఓ రాజా, నీవు భక్తితో దేవికి విస్తృతమైన ఆలయం నిర్మించు. అలా చేస్తే, జనమేజయా, నీకు అన్ని విజయాలు లభిస్తాయి.
పూజితా పరయా భక్త్యా శివా సకలదా సదా । కులవృద్ధిం కరోత్యేవ రాజ్యం చ సుస్థిరం సదా
శివాదేవిని పరమభక్తితో పూజిస్తే, ఆమె ఎల్లప్పుడూ అన్ని శుభఫలితాలు ఇస్తుంది, వంశాన్ని అభివృద్ధి చేస్తుంది, రాజ్యాన్ని స్థిరంగా ఉంచుతుంది.
దేవీమఖం విధానేన కృత్వా పార్థివసత్తమ । శ్రీమద్భాగవతం నామ పురాణం పరమం శృణు
ఓ రాజశ్రేష్ఠా, నీవు నియమానుసారం దేవీ యజ్ఞం నిర్వహించిన తరువాత, ఇప్పుడు శ్రీమద్భాగవతం అనే పరమ పురాణాన్ని విను.
త్వామహం శ్రావయిష్యామి కథాం పరమపావనీమ్ । సంసారతారిణీం దివ్యాం నానారససమాహృతామ్
నేను నీకు అత్యంత పవిత్రమైన, సంసారాన్ని దాటించే, దివ్యమైన, అనేక రసాలతో నిండిన కథను వినిపిస్తాను.
న శ్రోతవ్యం పరం చాస్మాత్పురాణాద్విద్యతే భువి । నారాధ్యం విద్యతే రాజన్దేవీపాదామ్బుజాదృతే
ఈ పురాణం కన్నా గొప్పది, వినదగినది భూమిపై లేదు, ఓ రాజా! దేవీ పాదపద్మాలను తప్ప మరొకటి పూజించదగినది లేదు.
తే సభాగ్యాః కృతప్రజ్ఞా ధన్యాస్తే నృపసత్తమ । యేషాం చిత్తే సదా దేవీ వసతి ప్రేమసంకులే
ఎవరెవరి హృదయాల్లో ప్రేమతో దేవి ఎల్లప్పుడూ నివసిస్తుందో, వారు అదృష్టవంతులు, జ్ఞానులు, ధన్యులు, ఓ రాజశ్రేష్ఠా!
సుదుఃఖితాస్తే దృశ్యన్తే భువి భారత భారతే । నారాధితా మహామాయా యైర్జనైశ్చ సదామ్బికా
ఓ భారతా, ఈ భూమిపై మహామాయ అయిన అంబికను ఎప్పుడూ పూజించని వారు, గొప్ప బాధతో కనిపిస్తారు.
బ్రహ్మాదయః సురాః సర్వే యదారాధనతత్పరాః । వర్తన్తే సర్వదా రాజంస్తాం న సేవేత కో జనః
ఓ రాజా! బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు అందరూ ఎప్పుడూ ఆ దేవిని భక్తితో ఆరాధిస్తూ ఉంటారు. అలాంటి తల్లిని సేవించని వారు ఎవరు ఉంటారు?
య ఇదం శృణుయాన్నిత్యం సర్వాన్కామానవాప్నుయాత్ । భగవత్యా సమాఖ్యాతం విష్ణవే యదనుత్తమమ్
ఈ గొప్ప విషయాన్ని ఎవరు ప్రతిరోజూ వినితే, ఆ దేవి విష్ణువుకు చెప్పినట్లు, వారు కోరుకున్న అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి.
తేన శ్రుతేన తే రాజంశ్చిత్తే శాన్తిర్భవిష్యతి । పితౄణాం చాక్షయః స్వర్గః పురాణశ్రవణాద్భవేత్
ఓ రాజా! ఈ కథను వినడం వలన నీ మనసులో శాంతి కలుగుతుంది. ఈ పురాణాన్ని వినడం వలన నీ పితృదేవతలకు ఎప్పటికీ తరుగని స్వర్గం లభిస్తుంది.
భువనేశ్వరీవర్ణనమ్ జనమేజయ ఉవాచ - భగవన్ భవతా ప్రోక్తం యజ్ఞమమ్బాభిధం మహత్ । సా కా కథం సముత్పన్నా కుత్ర కస్మాచ్చ కింగుణా
జనమేజయుడు ఇలా అడిగాడు — ప్రభూ! మీరు అంబా అనే మహాయజ్ఞాన్ని వివరించారు. ఆ తల్లి ఎవరు? ఆమె ఎలా పుట్టింది? ఎక్కడ, ఎందుకు, ఏ లక్షణాలతో జన్మించింది?
కీదృశశ్చ మఖస్తస్యాః స్వరూపం కీదృశం తథా । విధానం విధివద్బ్రూహి సర్వజ్ఞోఽసి దయానిధే
ఆమె యజ్ఞం ఎలా ఉంటుంది? దాని స్వరూపం ఏమిటి? దాన్ని ఎలా నిర్వహించాలో, మీరు అన్నీ తెలుసు కదా, దయచేసి నాకు వివరంగా చెప్పండి.
బ్రహ్మాణ్డస్య తథోత్పత్తిం వద విస్తరతస్తథా । యథోక్తం యాదృశం బ్రహ్మన్నఖిలం వేత్సి భూసుర
ఈ బ్రహ్మాండం ఎలా పుట్టిందో కూడా, మీరు చెప్పినట్లు, పూర్తిగా నాకు వివరంగా చెప్పండి. మీరు అన్నీ తెలిసినవారు కదా, మహర్షీ!
బ్రహ్మా విష్ణుశ్చ రుద్రశ్చ త్రయో దేవా మయా శ్రుతాః । సృష్టిపాలనసంహారకారకాః సగుణాస్త్వమీ
బ్రహ్మ, విష్ణువు, రుద్రుడు — ఈ ముగ్గురు దేవతలు సృష్టి, పరిపాలన, లయ కార్యాలు చేస్తారని నేను విన్నాను. వీరు గుణాలతో కూడినవారు.
స్వతన్త్రాస్తే మహాత్మానః పారాశర్య వదస్వ మే । ఆహోస్విత్పరతన్త్రాస్తే శ్రోతుమిచ్ఛామి సామ్ప్రతమ్
పారాశర్య మహర్షీ! ఆ మహాత్ములు స్వతంత్రులా? లేక ఇంకెవరి ఆధీనంలో ఉన్నారా? ఇది నేను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.
మృత్యుధర్మాశ్చ తే నో వా సచ్చిదానన్దరూపిణః । అధిభూతాదిభిర్యుక్తా న వా దుఃఖైస్త్రిధాత్మకైః
వారు మరణానికి, విధికి లోబడినవారా? లేక సచ్చిదానంద స్వరూపులా? భూతాదులతో కలిసివున్నారా? లేక మూడు రకాల బాధలకు గురికాకుండా ఉన్నారా?
కాలస్య వశగా నో వా తే సురేంద్రా మహాబలాః । కథం తే వై సముత్పన్నా కస్మాదితి చ సంశయః
ఆ మహాబలశాలి దేవేంద్రులు కాలానికి లోబడినవారా, కాదునా? వారు ఎలా పుట్టారు? ఎందుకు పుట్టారు? ఇదే నా సందేహం.