పూర్వస్మిన్నపి జన్మని త్రిజగతాం మాతా న చారాధితా న ధ్యాతం పదపఙ్కజం సుఖకరం దేవ్యాః శివాయాశ్చిరమ్ । తేనాహం సుత దుర్భగాస్మి సతతం త్యక్త్వా పునస్త్వాం వనే తప్స్యామి ప్రియ పాతకం స్మృతవతీ బుద్ధ్యా కృతం యత్స్వయమ్
'మునుపటి జన్మలో నేను మూడు లోకాలకు తల్లిని పూజించలేదు, శివమైన దేవికి ఆనందమిచ్చే పాదకమలాలను ఎక్కువసేపు ధ్యానించలేదు. అందుకే, కుమారా, నేను ఎప్పుడూ దురదృష్టవంతురాలినే. మళ్లీ నిన్ను అడవిలో వదిలిపెట్టి, నేను చేసిన పాపాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ తపస్సు చేస్తాను.'
సూత ఉవావ ఇత్యుక్త్యా తం సుతం కున్తీ మఞ్జూషాయాం ధృతం కిల । ధాత్రీహస్తే దదౌ భీతా జనదర్శనతస్తథా
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: ఇలా అన్న తర్వాత, కుంతీ తన కుమారుడిని పెట్టెలో పెట్టి, జనానికి తెలియకుండా ఉండాలని భయపడి, ధాత్రి చేతికి అప్పగించింది.
స్నాత్వా త్రస్తా తదా కున్తీ పితృవేశ్మన్యువాస సా । మఞ్జూషా వహమానా చ ప్రాప్తా హ్యధిరథేన వై
ఆ సమయంలో భయంతో కుంతీ స్నానం చేసి తండ్రి ఇంట్లో ఉండిపోయింది. ఆమె పంపిన పెట్టెను అధిరథుడు కనుగొన్నాడు.
రాధా సూతస్య భార్యా వై తయాసౌ ప్రార్థితః సుతః । కర్ణోఽభూద్బలవాన్వీరః పాలితః సూతసద్మని
సూతపతి భార్య రాధకు సంతానం కావాలని కోరిక ఉండేది. అందువల్ల, బలవంతుడైన, వీరుడైన కర్ణుడు సూతపతి ఇంట్లో పెరిగాడు.
కున్తీ వివాహితా కన్యా పాణ్డునా సా స్వయమ్వరే । మాద్రీ చైవాపరా భార్యా మద్రరాజసుతా శుభా
కుంతీ తన స్వయంవరంలో పాండు మహారాజుతో పెళ్లి చేసుకుంది. మద్రదేశపు రాజకుమార్తె అయిన మాద్రీ కూడా పాండువుకు రెండవ భార్యగా కలిగింది.
మృగయాం రమమాణస్తు వనే పాణ్డుర్మహాబలః । జఘాన మృగబుద్ధ్యా తు రమమాణం మునిం వనే
అటు పాండు మహాబలుడు అడవిలో వేటలో ఆనందిస్తూ ఉండగా, ఒకసారి ఒక మునిని జింక అని పొరపాటుగా వేటాడి చంపేశాడు.
శప్తస్తేన తదా పాణ్డుర్మునినా కుపితేన చ । స్త్రీసఙ్గం యది కర్తాసి తదా తే మరణం ధువమ్
ఆ ముని కోపంతో పాండువును శపిస్తూ, "నీవు భార్యతో కలిసినప్పుడు నిశ్చయంగా మరణం కలుగుతుంది" అని శాపం ఇచ్చాడు.
ఇతి శప్తస్తు మునినా పాణ్డుః శోకసమన్వితః । త్యక్త్వా రాజ్యం వనే వాసం చకార భృశదుఃఖితః
ఆ ముని శాపాన్ని విని, పాండు తీవ్రంగా బాధపడి తన రాజ్యాన్ని వదిలి అడవిలో నివసించసాగాడు.
కున్తీ మాద్రీ చ భార్యే ద్వే జగ్మతుః సహ సఙ్గతే । సేవనార్థం సతీధర్మం సంశ్రితే మునిసత్తమాః
కుంతీ, మాద్రీ అనే రెండు భార్యలు కూడా అతనితో కలిసి, అతనికి సేవ చేయాలని, సతీధర్మాన్ని పాటించాలని, మహర్షులతో కలిసి అడవికి వెళ్లారు.
గఙ్గాతీరే స్థితః పాణ్డుర్మునీనామాశ్రమేషు చ । శృణ్వానో ధర్మశాస్త్రాణి చకార దుశ్చరం తపః
పాండు గంగానది తీరంలో ఉన్న మునుల ఆశ్రమాలలో ఉండి, ధర్మశాస్త్రాలు వింటూ, కఠినమైన తపస్సు చేసేవాడు.
కథాయాం వర్తమానాయాం కదాచిద్ధర్మసంశ్రితమ్ । అశృణోద్వచనం రాజా సుపృష్టం మునిభాషితమ్
ఒకసారి ధర్మకథ జరుగుతున్నప్పుడు, రాజు పాండు ఒక ముని చెప్పిన ధర్మసంబంధమైన మాటను స్పష్టంగా విని తెలుసుకున్నాడు.
అపుత్రస్య గతిర్నాస్తి స్వర్గే గన్తుం పరన్తప । యేన కేనాప్యుపాయేన పుత్రస్య జననం చరేత్
"కొడుకు లేని వాడికి స్వర్గానికి పోవడానికి మార్గం ఉండదు. ఏ విధమైనా కొడుకు పుట్టేలా చూడాలి" అని అన్నారు.
అంశజః పుత్రికాపుత్రః క్షేత్రజో గోలకస్తథా । కుణ్డః సహోఢః కానీనః క్రీతః ప్రాప్తస్తథా వనే
కొంతమంది కొడుకులు దేవతాంశంతో పుడతారు, మరికొందరు కన్యకు పుట్టినవారు, మరికొందరు ఇతరుల ద్వారా, లేదా దత్తత తీసుకున్నవారు, లేదా అడవిలో దొరికినవారు, లేదా కొనుగోలు చేసినవారు, లేదా ఇతర కారణాలతో పుట్టినవారు కూడా ఉంటారు.
దత్తః కేనాపి చాశక్తౌ ధనగ్రాహిసుతాః స్మృతాః । ఉత్తరోత్తరతః పుత్రా నికృష్టా ఇతి నిశ్చయః
అలాగే, ఎవరో ఒకరు దత్తతగా ఇచ్చినవారు, లేదా ధనం కోసం దత్తత తీసుకున్నవారు కూడా కొడుకులుగా గుర్తించబడతారు. ఈ విధంగా ప్రతి రకమైన కొడుకు ముందు రకానికి కన్నా తక్కువగా భావించబడతాడు.
ఇత్యాకర్ణ్య తదా ప్రాహ కున్తీం కమలలోచనామ్ । సుతముత్పాదయాశు త్వం మునిం గత్వా తపోఽన్వితమ్
అది విన్న పాండు, కమలనయన అయిన కుంతీతో, "నీవు వెంటనే ఒక మునిని సంప్రదించి, కొడుకు పుట్టించు" అని చెప్పాడు.
మమాజ్ఞయా న దోషస్తే పురా రాజ్ఞా మహాత్మనా । వసిష్ఠాజ్జనితః పుత్రః సౌదాసేనేతి మే శ్రుతమ్
"నా today ప్రకారం నీవు తప్పు చేయలేదు. పూర్వం వశిష్ఠుడు మహారాజు భార్యకు సౌదాస అనే కుమారుని పుట్టించాడు అని నేను విన్నాను" అని అన్నాడు.
తం కున్తీ వచనం ప్రాహ మమ మన్త్రోఽస్తి కామదః । దత్తో దుర్వాససా పూర్వం సిద్ధిదః సర్వథా ప్రభో
అప్పుడు కుంతీ, "నా వద్ద ఒక మంత్రం ఉంది. ఆ మంత్రాన్ని దుర్వాసుడు నాకు ఇచ్చాడు. అది ఎప్పుడూ మనసు కోరికలు నెరవేర్చే శక్తి కలది" అని చెప్పింది.
నిమన్త్రయేఽహం యం దేవం మన్త్రేణానేన పార్థివ । ఆగచ్ఛేత్సర్వథాసౌ వై మమ పార్శ్వం నిమన్త్రితః
"ఈ మంత్రంతో నేను ఎవరిని పిలిచినా, ఆ దేవుడు తప్పకుండా నా దగ్గరకు వస్తాడు" అని కుంతీ రాజుతో చెప్పింది.
భర్తుర్వాక్యేన సా తత్ర స్మృత్వా ధర్మం సురోత్తమమ్ । సఙ్గమ్య సుషువే పుత్రం ప్రథమం చ యుధిష్ఠిరమ్
భర్త చెప్పిన ప్రకారం, పరమధర్మాన్ని గుర్తు చేసుకుని, కుంతీ మొదటగా యుధిష్ఠిరుడిని పుట్టించింది.
వాయోర్వృకోదరం పుత్రం జిష్ణుం చైవ శతక్రతోః । వర్షే వర్షే త్రయః పుత్రాః కున్త్యా జాతా మహాబలాః
వాయుదేవుని ద్వారా వృకోదరుడు, ఇంద్రుని ద్వారా అర్జునుడు — ఇలా ప్రతి సంవత్సరం కుంతీకి ముగ్గురు మహాబలులు కుమారులు పుట్టారు.
మాద్రీ ప్రాహ పతిం పాణ్డుం పుత్రం మే కురు సత్తమ । కిం కరోమి మహారాజ దుఃఖం నాశయ మే ప్రభో
మాద్రీ తన భర్త పాండువుతో, "స్వామీ! నాకు కూడా ఒక కొడుకును ప్రసాదించండి. నేను ఏమి చేయాలి? నా బాధను తొలగించండి" అని వేడుకుంది.
ప్రార్థితా పతినా కున్తీ దదౌ మన్త్రం దయాన్వితా । ఏకపుత్రప్రబన్ధేన మాద్రీ పతిమతే స్థితా
భర్త అభ్యర్థనతో, కుంతీ దయతో మంత్రాన్ని మాద్రీకి ఇచ్చింది. భర్త అనుమతితో, మాద్రీ ఆ మంత్రాన్ని ఒక కొడుకు కోసం ఉపయోగించింది.
స్మృత్వా తదాశ్వినౌ దేవౌ మద్రరాజసుతా సుతౌ । నకులః సహదేవశ్చ సుషువే వరవర్ణినీ
ఆ సమయంలో మద్రరాజు కుమార్తె అయిన మాద్రి, అశ్వినీదేవతలను స్మరించి, నకులుడు, సహదేవుడు అనే ఇద్దరు కుమారులను ప్రసవించింది.
ఏవం తే పాణ్డవాః పఞ్చ క్షేత్రోత్పన్తాః సురాత్మజాః । వర్షవర్షాన్తరే జాతా వనే తస్మిన్ద్విజోత్తమాః
ఇలా ఆ ఐదుగురు పాండవులు దేవతల సంతానంగా, ప్రతి సంవత్సరం ఆ అడవిలో జన్మించారు, ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా.
ఏకస్మిన్సమయే పాణ్డుర్మాద్రీం దృష్ట్వాథ నిర్జనే । ఆశ్రమే చాతికామార్తో జగ్రాహాగతవైశసః
ఒకసారి పాండు, మాద్రిని ఆశ్రమంలో ఒంటరిగా చూసి, ఆకస్మికంగా కోరికతో మత్తులో ఆమెను పట్టుకున్నాడు; తనకు కలిగే దురదృష్టం తెలియక.
మా మా మా మేతి బహుధా నిషిద్ధోఽపితయా భృశమ్ । ఆలిలిఙ్గ ప్రియాం దైవాత్పపాత ధరణీతలే
ఆమె ఎన్నిసార్లు 'వద్దు, వద్దు' అని వేడుకున్నా, పాండు తన ప్రియమైన భార్యను ఆలింగనం చేశాడు; ఆ విధంగా విధి చేత అతడు నేలపై పడిపోయాడు.
యథా వృక్షగతా వల్లీ ఛిన్నే పతతి వై ద్రుమే । తథా సా పతితా బాలా కుర్వన్తీ రోదనం బహు
వృక్షానికి అంటుకున్న వల్లి, దాని ఆధారం తెగిపోతే ఎలా పడిపోతుందో, అలాగే ఆ చిన్న వయసులో మాద్రి పడిపడి, బహుగా ఏడ్చింది.
ప్రత్యాగతా తదా కున్తీ రుదతీ బాలకాస్తథా । మునయశ్చ మహాభాగాః శ్రుత్వా కోలాహలం తదా
ఆ సమయంలో కుంతి పిల్లలతో కలిసి ఏడుస్తూ అక్కడికి వచ్చింది; అక్కడి మహర్షులు ఆ కలహాన్ని విని అక్కడికి చేరుకున్నారు.
మృతః పాణ్డుస్తదా సర్వే మునయః సంశితవ్రతాః । సహాగ్నిభిర్విధిం కృత్వా గఙ్గాతీరే తదాదహన్
అప్పుడు పాండు మరణించాడు; అన్ని మునులు, తమ వ్రతంలో స్థిరంగా, అగ్నితో కర్మలు చేసి, గంగానదీ తీరంలో అతడిని దహనం చేశారు.
చక్రే సహైవ గమనం మాద్రీ దత్త్వా సుతౌ శిశూ । కున్త్యై ధర్మం పురస్కృత్య సతీనాం సత్యకామతః
మాద్రి తన ఇద్దరు పిల్లలను కుంతికి అప్పగించి, సతీధర్మాన్ని పాటిస్తూ, నిజాయితీతో భర్తతో పాటు ప్రాణాన్ని విడిచింది.