దాశ ఉవాచ త్వం గృహాణ మహాభాగ పత్నీం కురు నృపాత్మజ । పుత్రోఽస్యా న భవేద్రాజా వర్తమానే త్వయీతి వై
మత్స్యకారుడు ఇలా అన్నాడు: మహాభాగుడా! నువ్వు ఆమెను భార్యగా చేసుకో. కానీ, ఆమె కుమారుడు నీవు బ్రతికినంత కాలం రాజు కాలేడు.
గాఙ్గేయ ఉవాచ మాతేయం మమ దాశేయీ రాజ్యం నైవ కరోమ్యహమ్ । పుత్రోఽస్యాః సర్వథా రాజ్యం కరిష్యతి న సంశయః
గంగా కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ మత్స్యకారుని కుమార్తె నాకు తల్లి అవుతుంది. నేను రాజ్యాన్ని స్వీకరించను. ఆమె కుమారుడే తప్పకుండా రాజు అవుతాడు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
దాశ ఉవాచ సత్యం వాక్యం మయా జ్ఞాతం పుత్రస్తే బలవాన్భవేత్ । సోఽపి రాజ్యం బలాన్నూనం గృహ్ణీయాదితి నిశ్చయః
మత్స్యకారుడు ఇలా అన్నాడు: నీ మాట నిజమే అని నాకు తెలుసు. నీ కుమారుడు బలవంతుడవుతాడు. అతడు తన బలంతో తప్పకుండా రాజ్యాన్ని స్వీకరిస్తాడని నాకు నమ్మకం.
గాఙ్గేయ ఉవాచ న దారసంగ్రహం నూనం కరిష్యామి హి సర్వథా । సత్యం మే వచనం తాత మయా భీష్మం వ్రతం కృతమ్
గంగా కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: నేను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోను పెళ్లి చేసుకోను. నా మాట నిజం. తండ్రీ! నేను భీష్మ వ్రతాన్ని స్వీకరించాను.
సూత ఉవాచ ఏవం కృతాం ప్రతిజ్ఞాం తు నిశమ్య ఝషజీవకః । దదౌ సత్యవతీం తస్మై రాజ్ఞే సర్వాఙ్గశోభనామ్
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: భీష్ముడు ఇచ్చిన ఈ ప్రతిజ్ఞ విని, మత్స్యకారుడు సర్వాంగ సుందరమైన సత్యవతిని రాజుకు ఇచ్చాడు.
అనేన విధినా తేన వృతా సత్యవతీ ప్రియా । న జానాతి పరం జన్మ వ్యాసస్య నృపసత్తమః
ఈ విధంగా సత్యవతి శాంతనునితో కలిసింది. కానీ, వ్యాసుడి మరొక జన్మను ఆ మహారాజు తెలియడు.
యుధిష్ఠిరాదీనాముత్పత్తివర్ణనమ్ సూత ఉవాచ ఏవం సత్యవతీ తేన వృతా శన్తనునా కిల । ద్వౌ పుత్రౌ చ తయా జాతౌ మృతౌ కాలవశాదపి
యుదిష్ఠిరుడు మొదలైనవారి జనన కథ: సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — సత్యవతి శాంతనునితో కలిసింది. ఆమెకు ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు, కానీ కాల ప్రభావంతో వారు ఇద్దరూ మరణించారు.
వ్యాసవీర్యాత్తు సఞ్జాతో ధృతరాష్ట్రోఽన్ధ ఏవ చ । మునిం దృష్ట్వాథ కామిన్యా నేత్రసమ్మీలనే కృతే
వ్యాసుని వలన ధృతరాష్ట్రుడు జన్మించాడు. అతడు పుట్టినప్పుడు అంధుడుగా ఉన్నాడు. ఎందుకంటే, మునిని చూసినప్పుడు, ఆ స్త్రీ కోరికతో కన్నులను మూసుకుంది.
శ్వేతరూపా యతో జాతా దృష్ట్వా వ్యాసం నృపాత్మజా । వ్యాసకోపాత్సముత్పన్నః పాణ్డుస్తేన న సంశయః
ఆ రాజకుమార్తె వ్యాసుడిని చూసినప్పుడు తెల్లని రూపంలో కనిపించింది. వ్యాసుడికి కలిగిన కోపంతో పాండు జన్మించాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సన్తోషితస్తయా వ్యాసో దాస్యా కామకలావిదా । విదురస్తు సముత్పన్నో ధర్మాంశః సత్యవాక్ శుచిః
ఆ దాసిని తన ఇష్టానికి అనుగుణంగా సేవ చేసినందుకు వ్యాసుడు సంతోషించాడు. ఆమె ద్వారా ధర్మానికి భాగమైన, సత్యవంతుడైన, పవిత్రుడైన విదురుడు జన్మించాడు.
రాజ్యే సంస్థాపితః పాణ్డుః కనీయానపి మన్త్రిభిః । అన్ధత్వాద్ధృతరాష్ట్రోఽసౌ నాధికారే నియోజితః
పాండు చిన్నవాడైనా, మంత్రులు అతనిని రాజ్యానికి ప్రతిష్ఠించారు. ధృతరాష్ట్రుడు అంధుడైనందువల్ల అధికారంలో నియమించబడలేదు.
భీష్మస్యానుమతే రాజ్యం ప్రాప్తః పాణ్డుర్మహాబలః । విదురోఽప్యథ మేధావీ మన్త్రకార్యే నియోజితః
భీష్ముని సమ్మతితో మహాబలుడు పాండు రాజ్యాన్ని పొందాడు. విదురుడు కూడా మేధావిగా మంత్రసభలో పనులకు నియమించబడ్డాడు.
ధృతరాష్ట్రస్య ద్వే భార్యే గాన్ధారీ సౌబలీ స్మృతా । ద్వితీయా చ తథా వైశ్యా గార్హస్త్యేషు ప్రతిష్ఠితా
ధృతరాష్ట్రునికి ఇద్దరు భార్యలు. ఒకరు గాంధారి — సుబలుని కుమార్తెగా ప్రసిద్ధురాలు. రెండవది వైశ్యకులానికి చెందినవారు, గృహకార్యాలలో స్థిరంగా ఉండేవారు.
పాణ్డోరపి తథా పత్న్యౌ ద్వే ప్రోక్తే వేదవాదిభిః । శౌరసేనీ తథా కున్తీ మాద్రీ చ మద్రదేశజా
పాండుకి కూడా ఇద్దరు భార్యలు ఉన్నారని వేదపండితులు చెబుతారు. ఒకరు శౌరసేనుని కుమార్తె కుంతి, మరొకరు మద్రదేశంలో జన్మించిన మాద్రి.
గాన్ధారీ సుషువే పుత్రశతం పరమశోభనమ్ । వైశ్యాప్యేకం సుతం కాన్తం యుయుత్సుం సుషువే ప్రియమ్
గాంధారి అద్భుతమైన శరీరసౌందర్యంతో కూడిన వందమంది కుమారులను ప్రసవించింది. వైశ్య స్త్రీ కూడా యుయుత్సు అనే ప్రియమైన కుమారుడిని కనింది.
కున్తీ తు ప్రథమం కన్యా సూర్యాత్కర్ణం మనోహరమ్ । సుషువే పితృగేహస్థా పశ్చాత్పాణ్డుపరిగ్రహః
కుంతి తన తండ్రి ఇంట్లో కన్యగా ఉన్నప్పుడు, సూర్యుని అనుగ్రహంతో ఆకర్షణీయమైన రూపంతో కర్ణుని కనింది. ఆ తరువాత ఆమె పాండుని పెండ్లి చేసుకుంది.
ఋషయ ఊచుః కిమేతత్సూత చిత్రం త్వం భాషసే మునిసత్తమ । జనితశ్చ సుతః పూర్వం పాణ్డునా సా వివాహితా
ఋషులు ఇలా అడిగారు: 'సూతా! మునిశ్రేష్ఠా! నీవు చెప్పింది ఎంత ఆశ్చర్యకరం! ముందే కుమారుడు జన్మించాడా? అయినా ఆమె పాండుని పెండ్లి చేసుకుందా?'
సూర్యాత్కర్ణః కథం జాతః కన్యాయాం వద విస్తరాత్ । కన్యా కథం పునర్జాతా పాణ్డునా సా వివాహితా
'కన్యగా ఉన్న కుంతికి సూర్యుని ద్వారా కర్ణుడు ఎలా జన్మించాడు? వివరంగా చెప్పు. ఆమె మళ్ళీ ఎలా కన్యగా మారి పాండుని పెండ్లి చేసుకుంది?'
సూత ఉవాచ శూరసేనసుతా కున్తీ బాలభావే యదా ద్విజాః । కున్తిభోజేన రాజ్ఞా తు ప్రార్థితా కన్యకా శుభా
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: 'శౌరసేనుని కుమార్తె అయిన కుంతి చిన్నప్పుడే, ద్విజులారా, కుంతిభోజుడు ఆ శుభ్రమైన కన్యను కోరాడు.'
కున్తిభోజేన సా బాలా పుత్రీ తు పరికల్పితా । సేవనార్థం తు దీప్తస్య విహితా చారుహాసినీ
ఆ చిన్నారి కుంతిని కుంతిభోజుడు తన కుమార్తెగా స్వీకరించాడు. అందమైన నవ్వుతో ఉన్న ఆమెను ఒక ప్రకాశవంతమైన మునికి సేవ చేయమని నియమించాడు.
దుర్వాసాస్తు మునిః ప్రాప్తశ్చాతుర్మాస్యే స్థితో ద్విజః । పరిచర్యా కృతా కున్త్యా మునిస్తోషం జగామ హ
దుర్వాసుడు అనే ముని చాతుర్మాస్య వ్రత సమయంలో అక్కడికి వచ్చాడు. కుంతి ఆ మునికి సేవచేసింది. ఆ ముని ఆమెపై సంతోషించాడు.
దదౌ మన్త్రం శుభం తస్యై యేనాహూతః సురః స్వయమ్ । సమాయాతి తథా కామం పూరయిష్యతి వాఞ్ఛితమ్
ఆ ముని ఆమెకు ఒక పవిత్రమైన మంత్రాన్ని ఇచ్చాడు. దాని ద్వారా ఎవరి దేవతను పిలిచినా, వారు తానే వచ్చి కోరిన కోరికను నెరవేర్చేవారు.
గతే మునౌ తతః కున్తీ నిశ్చయార్థం గృహే స్థితా । చిన్తయామాస మనసా కం సురం సమచిన్తయే
ముని వెళ్ళిపోయిన తరువాత, కుంతి ఇంట్లో ఉండి పరీక్షించాలనే ఉద్దేశంతో, 'ఏ దేవుణ్ణి పిలవాలి?' అని మనసులో ఆలోచించింది.
ఉదితశ్చ తదా భానుస్తయా దృష్టో దివాకరః । మన్త్రోచ్చారం తయా కృత్వా చాహూతస్తిగ్మగుస్తదా
అప్పుడు సూర్యుడు ఉదయించాడు. ఆమె అతన్ని చూసింది. ఆ సమయంలో కుంతి మంత్రాన్ని జపించి, ఆ తేజోమయుడిని పిలిచింది.
మణ్డలాన్మానుషం రూపం కృత్వా సర్వాతిపేశలమ్ । అవాతరత్తదాకాశాత్సమీపే తత్ర మన్దిరే
ఆ సూర్యుడు తన వలయంనుండి అతి అందమైన మానవ రూపాన్ని ధరించి, ఆకాశం నుండి దిగి, ఆ గదిలో ఆమె సమీపంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
దృష్ట్వా దేవం సమాయాన్తం కున్తీ భానుం సువిస్మితా । వేపమానా రజోదోషం ప్రాప్తా సద్యస్తు భామినీ
దేవుడైన సూర్యుడు దగ్గరకు వస్తున్నాడు అని చూసి కుంతి చాలా ఆశ్చర్యపోయింది. ఆమె వణికిపోయింది. వెంటనే స్త్రీగా ఉండే పరిణామాన్ని అనుభవించింది.
కృతాఞ్జలిః స్థితా సూర్యం బభాషే చారులోచనా । సుప్రీతా దర్శనేనాద్య గచ్ఛ త్వం నిజమణ్డలమ్
కరముల్ని జోడించి, అందమైన కన్నులతో ఆ స్త్రీ సూర్యునితో ఇలా చెప్పింది: 'ఈ రోజు నీవు ప్రత్యక్షమైనందుకు నాకు ఎంతో ఆనందంగా ఉంది. ఇప్పుడు నీవు నీ లోకానికి తిరిగి వెళ్ళు.'
సూర్య ఉవాచ ఆహూతోఽస్మి కథం కున్తి త్వయా మన్త్రబలేన వై । న మాం భజసి కస్మాత్త్వం సమాహూయ పురోగతమ్
సూర్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'కుంతీ, నీవు మంత్రబలంతో నన్ను పిలిపించావు. నేను నీ ముందు నిలబడి ఉన్నా, నీవు నన్ను ఎందుకు గౌరవించటం లేదు? ఎందుకు పిలిపించావు?'
కామార్తోఽస్మ్యసితాపాఙ్గి భజ మాం భావసంయుతమ్ । మన్త్రేణాధీనతాం ప్రాప్ప్తం క్రీడితుం నయ మామితి
'కృష్ణకంటి! నాకిప్పుడు కోరిక పెరిగింది. నన్ను మనసుతో అంగీకరించు. నీ మంత్రబలానికి నేను నీ ఆధీనంలో ఉన్నాను. నన్ను నీతో కలిపి ఆనందించు.'
కున్త్యువాచ ॥ కన్యాస్మ్యహం తు ధర్మజ్ఞ సర్వసాక్షిన్నమామ్యహమ్ । తవాప్యహం న దుర్వాచ్యా కులకన్యాస్మి సువ్రత
కుంతీ ఇలా అంది: 'ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, నేను కన్యను. నీవు అన్నింటికీ సాక్షివి. నీకు నమస్కరిస్తున్నాను. నేను మంచి కుటుంబానికి చెందిన కన్యను. నన్ను తప్పుగా అనవద్దు.'