సూత ఉవాచ శన్తనుర్నామ రాజర్షిర్మృగయానిరతః సదా । వనం జగామ నిఘ్నన్వై మృగాంశ్చ మహిషాన్ రురూన్
సూతుడు చెప్పాడు: శాంతను అనే రాజర్షి ఎప్పుడూ వేటలో మునిగిపోయేవాడు. అతడు అడవిలోకి వెళ్లి, జింకలు, ఎద్దులు, రూరువులను వేటాడేవాడు.
చత్వార్యేవ తు వర్షాణి పుత్రేణ సహ భూపతిః । రమమాణః సుఖం ప్రాప కుమారేణ యథా హరః
రాజు తన కుమారునితో నాలుగు సంవత్సరాలు ఆనందంగా గడిపాడు. శివుడు కుమారుడితో ఎలా సంతోషంగా ఉంటాడో అలాగే.
ఏకదా విక్షిపన్బాణాన్వినిఘ్నన్ఖడ్గసూకరాన్ । స కదాచిద్వనం ప్రాప్తః కాలిన్దీం సరితాం వరామ్
ఒకసారి, బాణాలు వేసి, కప్పలు, అడవి పందులను వేటాడుతూ, అతడు ఒక అడవిలోకి వెళ్లి, నదులలో ఉత్తమమైన కాలిందీకి చేరాడు.
మహీపతిరనిర్దేశ్యమాజిఘ్రద్గన్ధముత్తమమ్ । తస్య ప్రభవమన్విచ్ఛన్సజఞ్చచార వనం తదా
రాజు అక్కడ చెప్పలేని అద్భుతమైన సుగంధాన్ని గమనించాడు. ఆ సువాసన మూలాన్ని తెలుసుకోవాలని, ఆ అడవిలో సంచరించసాగాడు.
న మన్దారస్య గన్ధోఽయం మృగనాభిమదస్య న । చమ్పకస్య న మాలత్యా న కేతక్యా మనోహరః
ఈ సువాసన మందారపువ్వు గానీ, మృగనాభి కస్తూరి గానీ, చంపకము గానీ, మల్లెపువ్వు గానీ, కేతకీ పువ్వు గానీ కాదు. ఇవన్నీ కన్నా ఎంతో మధురంగా ఉంది.
న చానుభూతపూర్వోఽయం వాతి గన్ధవహః శుభః । కుతోఽయమేతి వాయుర్వై మమ ఘ్రాణవిమోహనః
ఇంత శుభ్రమైన, పరిమళభరితమైన గాలి నేను ఎప్పుడూ అనుభవించలేదు. నా ముక్కు మత్తెక్కించే ఈ గాలి ఎక్కడి నుంచి వస్తోంది?
ఇతి సఞ్చిన్త్యమానోఽసౌ బభ్రామ వనమణ్డలమ్ । మోహితో గన్ధలోభేన శన్తనుః పవనానుగః
ఇలా ఆలోచిస్తూ, పరిమళం పట్ల ఆకాంక్షతో మత్తెక్కిన శాంతను, ఆ గాలిని వెంబడిస్తూ అడవి అంతటా తిరిగాడు.
స దదర్శ నదీతీరే సంస్థితాం చారుదర్శనామ్ । శృఙ్గారరహితాం కాన్తాం సుస్థితాం మలినామ్బరామ్
ఆ నదికట్ట వద్ద, అందమైన రూపంతో, లజ్జాశీలురాలై, ధైర్యంగా నిలబడి, మురికిగా ఉన్న వస్త్రాలు ధరించిన ఒక యువతిని అతడు చూశాడు.
దృష్ట్వా తామసితాపాఙ్గీం విస్మితః స మహీపతిః । అస్యా దేహస్య గన్ధోఽయమితి సఞ్జాతనిశ్చయః
ఆమె తామసమైన, ఆకర్షణీయమైన కళ్లతో ఉండగా, రాజు ఆశ్చర్యపోయాడు. ఈ పరిమళం ఆమె శరీరంనుంచి వస్తోందని అతనికి నిశ్చయమైంది.
తదద్భుతం రూపమతీవ సున్దరం తథైవ గన్ధోఽఖిలలోకసమ్మతః । వయశ్చ తాదృఙ్ నవయౌవనం శుభం దృష్ట్వైవ రాజా కిల విస్మితోఽభవత్
ఆమె రూపం అద్భుతంగా, అపూర్వంగా అందంగా ఉంది. ఆ పరిమళం కూడా అందరికీ ఇష్టమైనది. ఆమె వయస్సు పుష్పించే యవ్వనంలో ఉంది. ఆమెను చూసిన రాజు నిజంగా ఆశ్చర్యపోయాడు.
కేయం కుతో వా సముపాగతాధునా దేవాఙ్గనా వా కిము మానుషీ వా । గన్ధర్వపుత్రీ కిల నాగకన్యా జానే కథం గన్ధవతీం ను కామినీమ్
ఈమె ఎవరు? ఎక్కడి నుంచి ఇప్పుడు వచ్చింది? దేవతలలో ఒకరా, లేక మానవురాలా? గంధర్వ కుమార్తెనా, నాగకన్యా? పరిమళభరితమైన, ఆకర్షణీయురాలైన ఈమె ఎవరు?
సఞ్చిన్త్య చైవం మనసా నృపోఽసౌ న నిశ్చయం ప్రాప యదా తతః స్వయమ్ । గఙ్గాం స్మరన్కామవశం గతోఽథ పప్రచ్ఛ కాన్తాం తటసంస్థితాం చ
ఇలా మనసులో ఆలోచించినా, రాజు స్పష్టతకు రాలేకపోయాడు. ఆ తరువాత గంగా దేవిని స్మరించుకుంటూ, కామవశుడై, ఆ నదికట్ట వద్ద ఉన్న అందమైన యువతిని అడిగాడు.
కాసి ప్రియే కస్య సుతాసి కస్మా- దిహ స్థితా త్వం విజనే వరోరు । ఏకాకినీ కిం వద చారునేత్రే వివాహితా వా న వివాహితాసి
ప్రియమైనవాడా, నువ్వెవరు? ఎవరి కుమార్తె? ఈ పల్లటిలో ఒంటరిగా ఎందుకు ఉన్నావు? మనోహరమైన కళ్లవాడా, వివాహితవా, లేక ఇంకా పెళ్లి కాలేదా? చెప్పు.
సఞ్జాతకామోఽహమరాలనేత్రే త్వాం వీక్ష్య కాన్తాం చ మనోరమాం చ । బ్రూహి ప్రియే యాసి చికీర్షసి త్వం కిం చేతి సర్వం మమ విస్తరేణ
విపులమైన కళ్లవాడా, నిన్ను చూసి నా మనసులో కోరిక కలిగింది. ప్రియమైనవాడా, నువ్వు ఏం చేయాలనుకుంటున్నావో, ఎక్కడికి వెళ్ళాలనుకుంటున్నావో, అన్నీ నాకు వివరంగా చెప్పు.
ఇత్యేవముక్తా సుదతీ నృపేణ ప్రోవాచ తం సస్మితమమ్బుజేక్షణా । దాశస్య పుత్రీం త్వమవేహి రాజన్ కన్యాం పితుః శాసనసంస్థితాం చ
రాజు ఇలా అడిగినప్పుడు, పువ్వులాంటి పళ్లతో నవ్వుతూ, కమలనయనురాలు అతనితో ఇలా చెప్పింది: "రాజా! నేను దాసుని కుమార్తెను. నాన్న చెప్పిన మాటలకు లోబడి ఉండే కన్యను."
తరీమిమాం ధర్మనిమిత్తమేవ సంవాహయామీహ జలే నృపేన్ద్ర । పితా గృహే మేఽద్య గతోఽస్తి కామం సత్యం బ్రవీమ్యర్థపతే తవాగ్రే
నరేంద్రా! నేను ధర్మకోసం ఈ నౌకను నదిలో నడుపుతున్నాను. నాన్న ఈరోజు ఇంటికి వెళ్లిపోయారు. నీ ముందు నేను నిజం చెబుతున్నాను, ధనాధిపతీ!
ఇత్యేవముక్త్వా విరరామ బాలా కామాతురస్తాం నృపతిర్బభాషే । కురుప్రవీరం కురు మాం పతిం త్వం వృథా న గచ్ఛేన్నను యౌవనం తే
అలా చెప్పి ఆ బాలిక మౌనంగా నిలిచింది. కానీ కామవశుడైన రాజు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: "కురువంశంలో శ్రేష్ఠుడైన నన్ను నీ భర్తగా అంగీకరించు. నీ యవ్వనం వృథా పోకుండా ఉండాలి."
న చాస్తి పత్నీ మమ వై ద్వితీయా త్వం ధర్మపత్నీ భవ మే మృగాక్షి । దాసోఽస్మి తేఽహం వశగః సదైవ మనోభవస్తాపయతి ప్రియే మామ్
నా వద్ద ఇంకొక భార్య లేదు. మృగనయనీ! నువ్వు నా ధర్మపత్నిగా అవ్వు. నేను నీ సేవకుడిని, ఎప్పుడూ నీ ఆధీనంలో ఉంటాను. ప్రియమైనవాడా, మన్మథుడు నన్ను బాధిస్తున్నాడు.
గతా ప్రియా మాం పరిహృత్య కాన్తా నాన్యా వృతాహం విధురోఽస్మి కాన్తే । త్వాం వీక్ష్య సర్వావయవాతిరమ్యాం మనో హి జాతం వివశం మదీయమ్
నా ప్రియురాలు నన్ను వదిలి వెళ్లిపోయింది. నేను ఇంకెవరినీ ఎంచుకోలేదు. అందువల్ల నేను ఒంటరిగా ఉన్నాను. నీ అందమైన అవయవాలను చూసి నా మనసు పూర్తిగా ఆకర్షితమైంది.
శ్రుత్వామృతాస్వాదరసం నృపస్య వచోఽతిరమ్యం ఖలు దాశకన్యా । ఉవాచ తం సాత్త్వికభావయుక్తా కృత్వాతిధైర్యం నృపతిం సుగన్ధా
రాజు మాటలు అమృతంలా మధురంగా, ఎంతో ఆకర్షణీయంగా వినిపించాయి. దాసుని కుమార్తె, సహజంగా సద్భావనతో, ధైర్యంగా తనను కట్టుకుని, రాజైన సుగంధతో ఇలా చెప్పింది.
యదాత్థ రాజన్ మయి తత్తథైవ మన్యేఽహమేతత్తు యథా వచస్తే । నాస్మి స్వతన్త్రా త్వమవేహి కామం దాతా పితా మేఽర్థయ తం త్వమాశు
రాజా! నువ్వు నాతో చెప్పింది నిజమేనని నేను భావిస్తున్నాను. కానీ నేను స్వతంత్రురాలిని కాను. నన్ను ఇచ్చే హక్కు నాన్నకే ఉంది. ఆయనను త్వరగా అడుగు.
న స్వైరిణీహాస్మ్యపి దాశపుత్రీ పితుర్వశేఽహం సతతం చరామి । స చేద్దదాతి ప్రథితః పితా మే గృహాణ పాణిం వశగాస్మి తేఽహమ్
నేను దాసుని కుమార్తె అయినా, స్వేచ్ఛగా ఉండను. ఎప్పుడూ నాన్న మాటకే లోబడినదాన్ని. నా ప్రసిద్ధ నాన్న ఒప్పుకుంటే, నా చేతిని పట్టుకో. నేను నీకు పూర్తిగా లోబడినదాన్ని.
మనోభవస్త్వాం నృప కిం దునోతి యథా పునర్మాం నవయౌవనాం చ । దునోతి తత్రాపి హి రక్షణీయా ధృతిః కులాచారపరమ్పరాసు
ఓ రాజా, మనసును ఆకర్షించే కామదేవుడు నిన్ను ఎందుకు బాధిస్తున్నాడు? నన్ను కూడా నా యవ్వనంలో ఉన్నప్పుడు ఇలానే బాధించాడు. ఇలాంటి విషయాల్లో కూడా మనం మనోనిగ్రహాన్ని పాటించాలి, కుటుంబ పరంపరలను గౌరవించాలి.
సూత ఉవాచ ఇత్యాకర్ణ్య వచస్తస్యా నృపతి కామమోహితః । గతో దాశపతేర్గేహం తస్యా యాచనహేతవే
సూతుడు చెప్పెను — ఆమె మాటలు విని, రాజు కామాసక్తుడై, తన కోరికను చెప్పేందుకు దొంగవాడి ఇంటికి వెళ్లాడు.
దృష్ట్వా నృపతిమాయాన్తం దాశోఽతివిస్మయం గతః । ప్రణామం నృపతేః కృత్వా కృతాఞ్జలిరభాషత
రాజు వస్తున్నాడని చూసి, దొంగవాడు ఎంతో ఆశ్చర్యపోయాడు. చేతులు జోడించి నమస్కరించి, రాజుతో మాట్లాడాడు.
దాశ ఉవాచ దాసోఽస్మి తవ భూపాల కృతార్థోఽహం తవాగమే । ఆజ్ఞాం దేహి మహారాజ యదర్థమిహ చాగమః
దొంగవాడు చెప్పాడు — మహారాజా! నేను మీ సేవకుడిని. మీరు ఇక్కడకు రావడంతో నా కోరిక నెరవేరింది. మీరు ఏ పని కోసం వచ్చారో ఆజ్ఞాపించండి.
రాజోవాచ ధర్మపత్నీం కరిష్యామి సుతామేతాం తవానఘ । త్వయా చేద్దీయతే మహ్యం సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
రాజు చెప్పాడు — పాపాత్ముడా! నువ్వు ఒప్పుకుంటే, నీ కుమార్తెను నా ధర్మపత్నిగా చేసుకుంటాను. ఇది నిజమేనని నీకు చెబుతున్నాను.
దాశ ఉవాచ కన్యారత్నం మదీయం చేద్యత్త్వం ప్రార్థయసే నృప । దాతవ్యం తు ప్రదాస్యామి న త్వదేయం కదాచన
దొంగవాడు చెప్పాడు — రాజా! నువ్వు నా కుమార్తెను కోరుకుంటే, నేను ఆమెను ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను. కానీ, సాధారణంగా ఆమెను నీకు ఇవ్వలేను.
తస్యాః పుత్రో మహారాజ త్వదన్తే పృథివీపతిః । సర్వథా చాభిషేక్తవ్యో నాన్యః పుత్రస్తవేతి వై
మహారాజా! నీ తరువాత, ఆమె కుమారుడు తప్పకుండా రాజుగా అభిషేకించబడాలి. నీ ఇతర కుమారులకు ఆ హక్కు ఉండదు.
సూత ఉవాచ శ్రుత్వావాక్యం తు దాశస్య రాజా చిన్తాతురోఽభవత్ । గాఙ్గేయం మనసా కృత్వా నోవాచ నృపతిస్తదా
సూతుడు చెప్పెను — దొంగవాడి మాటలు విని, రాజు మనసులో ఆందోళనకు గురయ్యాడు. గాంగేయుడిని గుర్తుచేసుకుని, ఆ సమయంలో ఏమీ చెప్పలేదు.