తస్యాః పుత్రః కథం వ్యాసః సతీ స్వభవనే స్థితా । ఈదృశీ సా కథం రాజ్ఞా పునః శన్తనునా వృతా
ఆమె తన ఇంట్లోనే ఉండగా, ఆమెకు వ్యాసుడు ఎలా పుట్టాడు? అలాంటి ఆమెను రాజు శాంతనుడు మళ్లీ ఎలా ఎంచుకున్నాడు?
తస్యాం పుత్రావుభౌ జాతౌ తత్త్వం కథయ సువ్రత । విస్తరేణ మహాభాగ కథాం పరమపావనీమ్
ఆమెకు పుట్టిన ఇద్దరు కుమారుల సంగతిని నిజంగా చెప్పు, ఓ ధైర్యవంతుడా. మహాభాగుడా, ఆ పవిత్రమైన కథను విస్తారంగా వినిపించు.
ఉత్పత్తిం వద వ్యాసస్య సత్యవత్యాస్తథా పునః । శ్రోతుకామాః పునః సర్వే ఋషయః సంశితవ్రతాః
వ्यासుని పుట్టుకను, అలాగే సత్యవతిని గురించి మళ్లీ చెప్పు. మేమందరం కఠినవ్రతులు ఉన్న ఋషులు, ఇది మళ్లీ వినాలని కోరుకుంటున్నాం.
సూత ఉవాచ ప్రణమ్య పరమాం శక్తిం చతుర్వర్గప్రదాయినీమ్ । ఆదిశక్తిం వదిష్యామి కథాం పౌరాణికీం శుభామ్
సూతుడు పలికాడు: నాలుగు పురుషార్థాలను ప్రసాదించే పరమశక్తికి నమస్కరించి, ఆ ఆదిశక్తి గురించి, ఈ పవిత్రమైన పురాణకథను చెప్పబోతున్నాను.
యస్యోచ్చారణమాత్రేణ సిద్ధిర్భవతి శాశ్వతీ । వ్యాజేనాపి హి బీజస్య వాగ్భవస్య విశేషతః
ఆమె పేరును ఒక్కసారి పలికితేనే శాశ్వత విజయము లభిస్తుంది, ముఖ్యంగా వాగ్భవ బీజాన్ని ఎలాగైనా ఉచ్చరిస్తే.
సమ్యక్ సర్వాత్మనా సర్వైః సర్వకామార్థసిద్ధయే । స్మర్తవ్యా సర్వథా దేవీ వాఞ్ఛితార్థప్రదాయినీ
అన్ని కోరికలు నెరవేరాలంటే, అందరూ మనసారా ఆ దేవిని ఎప్పుడూ స్మరించాలి. ఆమె కోరినది ఇచ్చే తల్లి.
రాజోపరిచరో నామ ధార్మికః సత్యసఙ్గరః । చేదిదేశపతిః శ్రీమాన్ బభూవ ద్విజపూజకః
రాజోపరిచరుడు అనే రాజు ధార్మికుడు, సత్యసంకల్పుడు, చేడిదేశానికి అధిపతి, బ్రాహ్మణులను గౌరవించే వాడు, మహిమాన్వితుడు.
తపసా తస్య తుష్టేన విమానం స్ఫాటికం శుభమ్ । దత్తమిన్ద్రేణ తత్తస్మై సున్దరం ప్రియకామ్యయా
ఆయన తపస్సుతో సంతోషించిన ఇంద్రుడు, అతనికి సుందరమైన, ఇష్టమైన స్ఫటికమయమైన విమానాన్ని ఇచ్చాడు.
తేనారూఢస్తు సర్వత్ర యాతి దివ్యేన భూపతిః । న భూమావుపరిస్థోఽసౌ తేనోపరిచరో వసుః
ఆ విమానంలో ఎక్కి, ఆ రాజు ఎక్కడికక్కడికి తిరిగేవాడు. అందువల్ల రాజోపరిచరుడు వసు భూమిపై ఉండేవాడు కాదు.
విఖ్యాతః సర్వలోకేషు ధర్మనిత్యః స భూపతిః । తస్య భార్యా వరారోహా గిరికా నామ సున్దరీ
ఆ రాజు ధర్మాన్ని పాటించడంలో ప్రసిద్ధుడు. అతని భార్య గిరికా అనే అందమైన, సుందరాకారురాలు.
పుత్రాశ్చాస్య మహావీర్యాః పఞ్చాసన్నమితౌజసః । పృథగ్దేశేషు రాజానః స్థాపితాస్తేన భూభుజా
ఆయనకు ఐదుగురు మహాశక్తివంతులైన కుమారులు పుట్టారు. ఆ రాజు వారిని వేర్వేరు దేశాలలో రాజులుగా నియమించాడు.
వసోస్తు పత్నీ గిరికా కామాన్ కాలే న్యవేదయత్ । ఋతుకాలమనుప్రాప్తా స్నాతా పుంసవనే శుచిః
వసువుకు భార్య అయిన గిరికా, సరిగ్గా కాలం వచ్చినప్పుడు తన కోరికను తెలిపింది. స్నానం చేసి పవిత్రురాలై, పుత్రోత్పత్తికి సిద్ధమైంది.
తదహః పితరశ్చైనమూచుర్జహి మృగానితి । తచ్ఛుత్వా చిన్తయామాస భార్యామృతుమతీం తథా
ఆ రోజు అతని పితృదేవతలు, "మృగయకు వెళ్ళు" అని చెప్పారు. అది విని, తన భార్యను, ఆ ఋతుమతిని, మనసులో ఆలోచించాడు.
పితృవాక్యం గురుం మత్వా కర్తవ్యమితి నిశ్చితమ్ । చచార మృగయాం రాజా గిరికాం మనసా స్మరన్
పితృదేవతల మాటను గౌరవంగా, చేయవలసినదిగా భావించి, రాజు మృగయకు వెళ్ళాడు. గిరికాను మనసులో స్మరించుకుంటూ వెళ్లాడు.
వనే స్థితః స రాజర్షిశ్చిత్తే సస్మార భామినీమ్ । అతీవ రూపసమ్పన్నాం సాక్షాచ్ఛ్రియమివాపరామ్
అటవిలో ఉన్న రాజర్షి తన హృదయంలో ఆ అందమైన గిరికాను గుర్తు చేసుకున్నాడు. ఆమె అపూర్వ సౌందర్యంతో, లక్ష్మిదేవిలా కనిపించింది.
తస్య రేతః ప్రచస్కన్ద స్మరతస్తాం చ కామినీమ్ । వటపత్రే తు తద్రాజా స్కన్నమాత్రం సమాక్షిపత్
ఆ కామినిని స్మరించుకుంటూ, రాజునకు వీర్యం బయటపడింది. అది వటవృక్షపు ఆకుపై పడగానే, వెంటనే రాజు దాన్ని పట్టుకున్నాడు.
ఇదం వృథా పరిస్కన్నం రేతో వై న భవేత్కథమ్ । ఋతుకాలం చ విజ్ఞాయ మతిం చక్రే నృపస్తదా
ఇది వృథాగా పొర్లిన వీర్యం, ఎలా వృథా కాకుండా చేయాలి? ఇప్పుడు ఋతుకాలమని తెలుసుకొని, రాజు నిర్ణయం తీసుకున్నాడు.
అమోఘం సర్వథా వీర్యం మమ చైతన్న సంశయః । ప్రియాయై ప్రేషయామ్యేతదితి బుద్ధిమకల్పయత్
నా వీర్యం ఎప్పుడూ ఫలప్రదమే, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. దీన్ని నా ప్రియమైన భార్యకి పంపాలని రాజు నిర్ణయించుకున్నాడు.
శుక్రప్రస్థాపనే కాలం మహిష్యాః ప్రసమీక్ష్య సః । అభిమన్త్ర్యాథ తద్వీర్యం వటపర్ణపుటే కృతమ్
రాజు తన భార్యకు సంతానదానం కలిగే సమయం చూసి, తన వీర్యాన్ని వటవృక్షపు ఆకుపై శుద్ధి చేసి ఉంచాడు.
పార్శ్వస్థం శ్యేనమాభాష్య రాజోవాచ ద్విజం ప్రతి । గృహాణేదం మహాభాగ గచ్ఛ శీఘ్రం గృహం మమ
పక్కనే ఉన్న గద్దను ఉద్దేశించి, రాజు ఆ బ్రాహ్మణునితో ఇలా అన్నాడు: "ఈదీ తీసుకో, అదృష్టవంతుడా! త్వరగా నా ఇంటికి వెళ్ళు."
మత్ప్రియార్థమిదం సౌమ్య గృహీత్వా త్వం గృహం నయ । గిరికాయై ప్రయచ్ఛాశు తస్యాస్త్వార్తవమద్య వై
నా మనసుకు ఇష్టమైనదాన్ని కోసం, మృదువైనవాడా! ఇది తీసుకుని నా ఇంటికి తీసుకెళ్ళు. వెంటనే గిరికాకు ఇవ్వు, ఎందుకంటే ఈ రోజు ఆమెకు సంతానదానం కలిగే సమయం.
సూత ఉవాచ ఇత్యుక్త్వా ప్రదదౌ పర్ణం శ్యేనాయ నృపసత్తమః । స గృహీత్వోత్పపాతాశు గగనం గతివిత్తమః
సూతుడు చెప్పాడు: ఇలా చెప్పి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు ఆ ఆకును గద్దకు ఇచ్చాడు. దాన్ని తీసుకుని, ఆ వేగంగా ఎగిరే పక్షి ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయింది.
గచ్ఛన్తం గగనం శ్యేనం ధృత్వా చఞ్చుపుటే పుటమ్ । తమపశ్యదథాయాన్తం ఖగం శ్యేనస్తథాపరః
ఆ గద్ద తన ముక్కుతో ఆ ఆకును పట్టుకుని ఆకాశంలో వెళ్తుండగా, ఇంకొక గద్ద దాన్ని చూస్తూ దగ్గరికి వచ్చింది.
ఆమిషం స తు విజ్ఞాయ శీఘ్రమభ్యద్రవత్ఖగమ్ । తుణ్డయుద్ధమథాకాశే తావుభౌ సమ్ప్రచక్రతుః
ఆ పక్షి దాన్ని మాంసమని గుర్తించి, వెంటనే దానివైపు దూకింది. తరువాత ఆకాశంలో ఆ రెండు గద్దలు ముక్కులతో పోరాడాయి.
యుద్ధ్యతోరపతద్రేతస్తజ్జాపి యమునామ్భసి । ఖగౌ తౌ నిర్గతౌ కామం పుటకే పతితే తదా
ఆ ఇద్దరు గద్దలు యుద్ధం చేస్తుండగా, ఆ వీర్యం యమునా నదిలో పడిపోయింది. ఆ ఆకుపడిన తర్వాత ఆ రెండు పక్షులు అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాయి.
ఏతస్మిన్సమయే కాచిద్అద్రికా నామ చాప్సరాః । బ్రాహ్మణం సమనుప్రాప్తం సన్ధ్యావన్దనతత్పరమ్
అదే సమయంలో, అద్భుతమైన రూపం కలిగిన అప్రసరసు అయిన అద్రికా, సంధ్యావందనంలో నిమగ్నమైన బ్రాహ్మణుని దగ్గరకు వచ్చింది.
కుర్వన్తీ జలకేలిం సా జలే మగ్నా చచార సా । జగ్రాహ చరణం నారీ ద్విజస్య వరవర్ణినీ
ఆమె నీటిలో ఆడుకుంటూ, నీటిలో మునిగి ఈదుతూ, ఆ అందమైన యువతి ఆ బ్రాహ్మణుని కాలు పట్టుకుంది.
ప్రాణాయామపరః సోఽథ దృష్ట్వా తాం కామచారిణీమ్ । శశాప భవ మత్స్యీ త్వం ధ్యానవిఘ్నకరీ యతః
ఆ బ్రాహ్మణుడు ప్రాణాయామంలో లీనమై ఉండగా, ఆ కామభావంతో ఉన్నదాన్ని చూసి, "నీవు నా ధ్యానాన్ని భంగం చేసావు కనుక, చేపగా మారిపో" అని శపించాడు.
సా శప్తా విప్రముఖ్యేన బభూవ యమునాచరీ । శఫరీ రూపసమ్పన్నా హ్యద్రికా చ వరాప్సరాః
ఆ బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడు శాపం ఇచ్చిన వెంటనే, అద్భుతమైన అందం కలిగిన అద్రికా అనే అప్రసరసు, యమునా నదిలో జీవించే చేపగా మారింది.
శ్యేనపాదపరిభ్రష్టం తచ్ఛుక్రమథ వాసవీ । జగ్రాహ తరసాభ్యేత్య సాద్రికా మత్స్యరూపిణీ
ఆ గద్ద ముక్కు నుండి ఆ వీర్యం జారిపడినప్పుడు, చేపరూపంలో ఉన్న అద్రికా దాన్ని వేగంగా పట్టుకుంది.