విచారం చక్రిరే తత్ర వధార్థం తే సురద్రుహామ్ । ఏతస్మిన్సమయే తత్ర దైత్యసేనాసమావృతః
అక్కడ వారు దేవతలకు శత్రువులైన వారిని సంహరించాలనే విషయంపై ఆలోచించారు. అదే సమయంలో అక్కడ దానవ సైన్యం చుట్టుముట్టింది.
అరుణాఖ్యో దైత్యరాజో జగామాశు త్రివిష్టపమ్ । సూర్యేన్దుయమవహ్నీనామధికారాన్పృథక్పృథక్
అరుణుడు అనే దానవరాజు త్వరగా దేవతల లోకానికి వెళ్లాడు. సూర్యుడు, చంద్రుడు, యముడు, అగ్ని దేవుడు వీరి అధికారాలను వేర్వేరుగా స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
స్వయం చకార తపసా నానారూపధరో మునే । స్వస్వస్థానచ్యుతాః సర్వే జగ్ముః కైలాసమణ్డలమ్
తన తపస్సుతో అనేక రూపాలు ధరించి, స్వయంగా అధికారం సంపాదించాడు, ఓ మునీ! అందరూ తమ తమ స్థలాలనుంచి వెళ్లిపోతూ కైలాస ప్రాంతానికి చేరుకున్నారు.
శశంసుః శఙ్కరం దేవాః స్వస్వదుఃఖం పృథక్పృథక్ । మహాన్ విచారస్తత్రాసీత్కిం కర్తవ్యమతః పరమ్
దేవతలు తమ తమ బాధలను శంకరునికి వేర్వేరుగా వివరించారు. తర్వాత ఏమి చేయాలో అన్నీ విషయాల్లో అక్కడ గొప్ప ఆలోచన జరిగింది.
న యుద్ధేన చ శస్త్రాస్త్రైర్న పుంభ్యో నాపి యోషితః । ద్విపాద్భ్యో వా చతుష్పాద్భ్యో నోభయాకారతోఽపి వా
యుద్ధంతోనో, ఆయుధాలతోనో, పురుషులతోనో, స్త్రీలతోనో, రెండు కాళ్లవారితోనో, నాలుగు కాళ్లవారితోనో, లేదా రెండూ కలిసిన రూపంతోనో అతనికి మరణం రాదు.
మృత్యుర్భవేదితి బ్రహ్మా ప్రోవాచ వచనం యతః । ఇతి చిన్తాతురాః సర్వే కర్తుం కిఞ్చిన్న చ క్షమాః
దీనికి కారణం ఏమిటంటే, అతనికి మరణం కలగదు అని బ్రహ్మ దేవుడు చెప్పాడు. అందరూ ఆందోళనతో ఏం చేయాలో తెలియక మౌనంగా ఉన్నారు.
ఏతస్మిన్సమయే తత్ర వాగభూదశరీరిణీ । భజధ్వం భువనేశానీం సా వః కార్యం విధాస్యతి
అప్పుడే అక్కడ దేహరహితమైన వాణి వినిపించింది: 'భువనేశ్వరీని ప్రార్థించండి, ఆమె మీ పని నెరవేర్చుతుంది.'
గాయత్రీజపసంసక్తో దైత్యరాడ్ యది తాం త్యజేత్ । మృత్యుయోగ్యస్తదా భూయాదిత్యుచ్చైస్తోషకారిణీ
'దానవరాజు గాయత్రీ జపంలో నిమగ్నుడై ఉన్నప్పుడు, ఆమెను వదిలిపెడితే, అప్పుడే అతనికి మరణయోగ్యం కలుగుతుంది' అని ఆ వాణి స్పష్టంగా, ఆనందాన్ని కలిగిస్తూ చెప్పింది.
శ్రుత్వా దైవీం తథా వాణీం మన్త్రయామాసురాదృతాః । బృహస్పతిం సమాహూయ వచనం ప్రాహ దేవరాట్
ఆ దివ్య వాణిని విని దేవతలు గౌరవంగా పరస్పరం ఆలోచించారు. బృహస్పతిని పిలిపించి, దేవేంద్రుడు ఇలా అన్నాడు:
గురో గచ్ఛ సురాణాం తు కార్యార్థమసురం ప్రతి । యథా భవేచ్చ గాయత్రీత్యాగస్తస్య తథా కురు
'గురువుగారు, దేవతల పనికోసం దానవుని వద్దకు వెళ్లండి. అతను గాయత్రీని వదిలిపెట్టేలా ఏదైనా చేయండి.'
అస్మాభిః పరమేశానీ సేవ్యతే ధ్యానయోగతః । ప్రసన్నా సా భగవతీ సాహాయ్యం తే కరిష్యతి
'మేము పరమేశ్వరీని ధ్యానం, యోగంతో సేవిస్తాము. ఆమె ప్రసన్నమైతే, ఆ భగవతి మీకు సహాయం చేస్తుంది.'
ఇత్యాదిశ్య గురుం సర్వే జగ్ముర్జామ్బూనదేశ్వరీమ్ । సాస్మాన్దైత్యభయత్రస్తాన్ పాలయిష్యతి శోభనా
ఇలా గురువుని ఆదేశించి, అందరూ జాంబూనదేశ్వరీ వద్దకు వెళ్లారు. ఆ మంగళకరమైన అమ్మవారు, దానవ భయంతో వణికిపోతున్న మమ్మల్ని కాపాడుతుంది.
తత్ర గత్వా తపశ్చర్యాం చక్రుః సర్వే సునిష్ఠితాః । మాయాబీజజపాసక్తా దేవీమఖపరాయణాః
అక్కడికి వెళ్లి, అందరూ దృఢ సంకల్పంతో తపస్సు చేశారు. మాయాబీజ మంత్ర జపంలో నిమగ్నమై, దేవిని ఆరాధించడంలో తలమునకలయ్యారు.
బృహస్పతిస్తదా శీఘ్రం జగామాసురసన్నిధౌ । ఆగతం మునివర్యం తం పప్రచ్ఛాథ స దైత్యరాట్
తర్వాత బృహస్పతి త్వరగా దానవుని సమీపానికి వెళ్లాడు. ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు వచ్చినట్టు చూసి, దానవరాజు అతనిని అడిగాడు.
మునే కుత్రాగమః కస్మాత్కిమర్థమితి మే వద । నాహం యుష్మత్పక్షపాతీ ప్రత్యుతారాతిరేవ చ
'మహర్షీ, మీరు ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చారు? ఏ కారణంతో వచ్చారు? నాకు చెప్పండి. నేను మీవారిని కాదు, నిజానికి మీ శత్రువునే.'
ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా ప్రోవాచ మునినాయకః । అస్మత్సేవ్యా చ యా దేవీ సా త్వయా పూజ్యతేఽనిశమ్
అతని మాటలు విని, మునులలో పెద్దవాడు ఇలా అన్నాడు: 'మేము సేవించే దేవిని, మీరు నిరంతరం ఆరాధిస్తున్నారు.'
తస్మాదస్మత్పక్షపాతీ న భవేస్త్వం కథం వద । ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా మోహితో దేవమాయయా
అందుకే, మా వైపు పక్షపాతం చేయకపోవడం ఎలా సాధ్యం? చెప్పు. అని ఆ మాటలు విన్న వెంటనే, దేవమాయ వల్ల అతడు మోహించిపోయాడు.
తత్యాజ పరమం మన్త్రమభిమానేన సత్తమ । గాయత్రీత్యాగతో దైత్యో నిస్తేజస్కో బభూవ హ
అతడు గర్వంతో, గొప్ప మంత్రాన్ని వదిలేశాడు. గాయత్రీ మంత్రాన్ని విడిచిపెట్టిన ఆ దైత్యుడు తేజస్సు కోల్పోయాడు.
కృతకార్యో గురుస్తస్మాత్స్థానాన్నిర్గతవాన్పునః । తతో వృత్తాన్తమఖిలం కథయామాస వజ్రిణే
తన పని పూర్తయిన తర్వాత గురువు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు. ఆ తరువాత, జరిగిన సంగతులన్నీ వజ్రాయుధుడికి వివరంగా చెప్పాడు.
సంతుష్టాస్తే సురాః సర్వే భేజిరే పరమేశ్వరీమ్ । ఏవం బహుగతే కాలే కస్మింశ్చిత్సమయే మునే
అందరూ దేవతలు సంతృప్తితో పరమేశ్వరీని పూజించారు. ఇలా చాలా కాలం గడిచిన తర్వాత, ఒక సందర్భంలో, ఓ మునీ!
ప్రాదురాసీజ్జగన్మాతా జగన్మఙ్గలకారిణీ । కోటిసూర్యప్రతీకాశా కోటికన్దర్పసున్దరీ
ప్రపంచానికి మంగళాన్ని కలిగించే జగన్మాత, కోటి సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తూ, కోటి మన్మథుల్లా అందంగా ప్రత్యక్షమయ్యింది.
చిత్రానులేపనా దేవీ చిత్రవాసోయుగాన్వితా । విచిత్రమాల్యాభరణా చిత్రభ్రమరముష్టికా
ఆ దేవి అద్భుతమైన లేపనాలతో, రంగురంగుల వస్త్రాలతో అలంకరించబడి, విచిత్రమైన పుష్పమాలలు, ఆభరణాలు ధరించి, చేతిలో తేనెటీగల గుచ్చుతో కనిపించింది.
వరాభయకరా శాన్తా కరుణామృతసాగరా । నానాభ్రమరసంయుక్తపుష్పమాలావిరాజితా
ఆమె వరాలిచ్చే, భయాన్ని తొలగించే, శాంతమైనవారు, దయామృత సముద్రం. వివిధ తేనెటీగలతో కూడిన పుష్పమాలలతో మెరిసిపోతూ నిలిచింది.
భ్రామరీభిర్విచిత్రాభిరసంఖ్యాభిః సమావృతా । భ్రమరైర్గాయమానైశ్చ హ్రీంకారమనుమన్వహమ్
అనేక రకాల, లెక్కలేనంత తేనెటీగలు ఆమెను చుట్టుముట్టాయి. ఆ తేనెటీగలు 'హ్రీం' అనే మంత్రాన్ని ఆలపిస్తూ ఆమెతో పాటు ఉండేవి.
సమన్తతః పరివృతా కోటికోటిభిరమ్బికా । సర్వశృఙ్గారవేషాఢ్యా సర్వవేదప్రశంసితా
అంబికా చుట్టూ కోటి కోటిలా తేనెటీగలు వలయంగా నిలిచాయి. ఆమె అన్ని శృంగార అలంకారాలతో అలంకరించబడి, అన్ని వేదాలు స్తుతించినవారు.
సర్వాత్మికా సర్వమయీ సర్వమఙ్గలరూపిణీ । సర్వజ్ఞా సర్వజననీ సర్వా సర్వేశ్వరీ శివా
ఆమె అన్నిటిలోను ఉన్నది, అన్నిటినీ వ్యాపించినది, సమస్త మంగళరూపిణి. ఆమెకు అన్నీ తెలుసు, అందరికీ తల్లి, అన్నింటికీ అధిపతి, శుభదాయిని.
దృష్ట్వా తాం తరలాత్మానో దేవా బ్రహ్మపురోగమాః । తుష్టువుర్హృష్టమనసో విష్టరశ్రవసాం శివామ్
ఆమెను చూసి బ్రహ్మను ముందుగా ఉంచుకుని దేవతలందరూ మనస్సు ఉల్లాసంతో, ఆనందంగా, గొప్ప గొంతులతో శివను స్తుతించారు.
దేవా ఊచుః నమో దేవి మహావిద్యే సృష్టిస్థిత్యన్తకారిణి । నమః కమలపత్రాక్షి సర్వాధారే నమోఽస్తు తే
దేవతలు పలికారు: నమస్కారం అమ్మా! మహావిద్యా! సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణమైనవారు! కమలదళ నేత్రములవారు! అన్నింటికీ ఆధారమైనవారు! మీకు నమస్కారం.
సవిశ్వతైజసప్రాజ్ఞవిరాట్సూత్రాత్మికే నమః । నమో వ్యాకృతరూపాయై కూటస్థాయై నమో నమః
సర్వజ్ఞాన స్వరూపిణి, విరాట్, సూత్రాత్మ స్వరూపిణి! వ్యక్త రూపంలో ఉన్నవారు, పరమ స్థితిలో ఉన్నవారు! మీకు పునఃపునః నమస్కారం.
దుర్గే సర్గాదిరహితే దుష్టసంరోధనార్గలే । నిరర్గలప్రేమగమ్యే భర్గే దేవి నమోఽస్తు తే
ఓ దుర్గా! సృష్టి మొదలుకాని, దుష్టులను అడ్డుకునే శక్తి కలిగినవారు! అవిరామమైన ప్రేమతో చేరదగినవారు! ప్రకాశవంతమైన దేవి! మీకు నమస్కారం.