ప్రసన్నా గిరిజా ప్రాహ బ్రూత స్తవనకారణమ్ । ఏతస్మిన్నన్తరే యస్యాః కోశరూపాత్సముత్థితా
ఆనందంగా ఉన్న గిరిజా, "మీరు నాకు స్తోత్రం చేసిన కారణం చెప్పండి" అని అడిగింది. అదే సమయంలో, ఆమె యోనిలో నుంచి కౌశికీ అవతరించింది.
కౌశికీ సా జగత్పూజ్యా దేవాన్ప్రీత్యేదమబ్రవీత్। ప్రసన్నాహం సురశ్రేష్ఠాః స్తవేనోత్తమరూపిణీ
ప్రపంచమంతా పూజించే కౌశికీ, దేవతలను ప్రేమతో చూసి, "మీరు చేసిన గొప్ప స్తోత్రంతో నేను సంతోషించాను, దేవతలలో శ్రేష్ఠులారా" అని చెప్పింది.
వ్రియతాం వర ఇత్యుక్తే దేవాః సంవవ్రిరే వరమ్ । శుమ్భనామావరో భ్రాతా నిశుమ్భస్తస్య విశ్రుతః
"ఏదైనా వరం కోరుకోండి" అని అమ్మవారు అనగానే, దేవతలు ఇలా కోరారు: "ఓ అమ్మా, శుంభుడు అనే రాక్షసుడు, అతని ప్రసిద్ధమైన అన్నయ్య నిశుంభుడు ఉన్నారు."
త్రైలోక్యమోజసాక్రాన్తం దైత్యేన బలశాలినా । తద్వధశ్చిన్త్యతాం దేవి దురాత్మా దానవేశ్వరః
"ఆ బలవంతుడు రాక్షసుడు తన శక్తితో మూడు లోకాలను ఆక్రమించాడు. ఆ దుష్ట దానవాధిపతిని సంహరించమని మేము కోరుతున్నాము, అమ్మా."
బాధతే సతతం దేవి తిరస్కృత్య నిజౌజసా । దేవ్యువాచ దేవశత్రుం పాతయిష్యే నిశుమ్భం శుమ్భమేవ చ
"అమ్మా, అతడు తన బలంతో మమ్మల్ని ఎప్పుడూ బాధిస్తూనే ఉన్నాడు" అని దేవతలు అన్నారు. దానికి అమ్మవారు, "నేను దేవతలకు శత్రువైన నిశుంభుడిని, అలాగే శుంభుడిని కూడా సంహరిస్తాను" అని చెప్పింది.
స్వస్థాస్తిష్ఠత భద్రం వః కణ్టకం నాశయామి వః । ఇత్యుక్త్వా దేవదేవేశీ దేవాన్సేన్ద్రాన్దయామయీ
"మీరు ప్రశాంతంగా ఉండండి, మీకు మంగళం కలగాలి. మీకు బాధ కలిగించే ఆ ముల్లును నేను తొలగిస్తాను" అని దేవతల దేవత అయిన అమ్మవారు, దయతో ఇంద్రుడు సహా అందరినీ ఉద్దేశించి చెప్పింది.
జగామాదర్శనం సద్యో మిషతాం త్రిదివౌకసామ్ । దేవాః సమాగతా హృష్టాః సువర్ణాద్రిగుహాం శుభామ్
అమ్మవారు దేవతలు చూస్తుండగానే వెంటనే కనబడకుండా పోయింది. ఆనందంతో ఉన్న దేవతలు అందరూ కలిసి, బంగారు పర్వతంలోని పవిత్ర గుహవైపు వెళ్లారు.
చణ్డముణ్డౌ పశ్యతఃస్మ భృత్యౌ శుమ్భనిశుమ్భయోః । దృష్ట్వా తాం చారుసర్వాఙ్గీం దేవీం లోకవిమోహినీమ్
దేవతలు చూస్తుండగా, శుంభుడు-నిశుంభులకు సేవకులైన చండుడు, ముండుడు, అందమైన అవయవాలతో ఉన్న, లోకాలను మాయచేసే ఆ దేవిని చూశారు.
కథయామాసతూ రాజ్ఞే భృత్యౌ తౌ చణ్డముణ్డకౌ । దేవ సర్వాసురశ్రేష్ఠ రత్నభోగార్హ మానద
ఆ ఇద్దరు సేవకులు చండుడు, ముండుడు, రాజుగారికి వెళ్లి ఇలా చెప్పారు: "ప్రభూ, అసురులలో శ్రేష్ఠుడవు, రత్నాలు, భోగాలు అనుభవించటానికి యోగ్యుడవు, గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడవు."
అపూర్వా కామినీ దృష్టా చావాభ్యాం రిపుమర్దన । తస్యాః సంభోగయోగ్యత్వమస్త్యేవ తవ సామ్ప్రతమ్
"ప్రతికూలులను సంహరించేవాడా, మేము ఇద్దరం ఒక అపూర్వమైన, ఆకర్షణీయమైన యువతిని చూశాము. ఆమెను మీరు అనుభవించటానికి ఇప్పుడు యోగ్యురాలు."
తాం సమానయ చార్వఙ్గీం భుఙ్క్ష్వ సౌఖ్యసమన్వితః । తాదృశీ నాసురీ నారీ న గన్ధర్వీ న దానవీ
"ఆ అందమైన అవయవాలున్న అమ్మవారిని తీసుకొని, సుఖంగా జీవించండి. అలాంటి మహిళ అసురుల్లో, గంధర్వుల్లో, దానవుల్లో ఎవరూ లేరు."
న మానవీ నాపి దేవీ యాదృశీ సా మనోహరా । ఏవం భృత్యవచః శ్రుత్వా శుమ్భః పరబలార్దనః
"మనుషుల్లోనైనా, దేవతల్లోనైనా, ఆమె లాంటి మనోహరమైనవారు ఎవరూ లేరు." అని సేవకులు చెప్పిన మాటలు విని, శత్రువులను జయించే శుంభుడు,
దూతం సమ్మేషయామాస సుగ్రీవం నామ దానవమ్ । స దూతస్త్వరితం గత్వా దేవ్యాః సవిధమాదరాత్
సుగ్రీవుడు అనే దానవుడిని దూతగా పంపించాడు. ఆ దూత వేగంగా వెళ్లి, గౌరవంగా అమ్మవారి సమీపానికి చేరాడు.
వృత్తాన్తం కథయామాస దేవ్యై శుమ్భస్య యద్వచః । దేవి శుమ్భాసురో నామ త్రైలోక్యవిజయీ ప్రభుః
అతడు అమ్మవారికి శుంభుడి సందేశాన్ని వివరంగా చెప్పాడు: "అమ్మా, శుంభుడు అనే అసురుడు ఉన్నాడు. అతడు మూడు లోకాలను జయించిన అధిపతి."
సర్వేషాం రత్నవస్తూనాం భోక్తా మాన్యో దివౌకసామ్ । తదుక్తం శృణు మే దేవి రత్నభోక్తాహమవ్యయః
"అతడు దేవతలందరిలోను రత్న సంపదలన్నింటినీ అనుభవించే గౌరవప్రదుడు. అమ్మా, అతడు మీకు ఇలా అంటున్నాడు: నేను ఎప్పటికీ నశించని రత్నాల అనుభవించేవాడిని."
త్వం చాపి రత్నభూతాసి భజ మాం చారులోచనే । సర్వేషు యాని రత్నాని దేవాసురనరేషు చ
"అమ్మా, నీవు కూడా ఒక రత్నమే, అందమైన కళ్ళవాడివి. నన్ను అంగీకరించు. దేవతలు, అసురులు, మనుషులలో ఉన్న అన్ని రత్నాలు"
తాని మయ్యేవ సుభగే భజ మాం కామజై రసైః । దేవ్యువాచ సత్యం వదసి హే దూత దైత్యరాజప్రియఙ్కరమ్
"సుభగే, ఆ రత్నాలన్నీ నా వద్దే ఉన్నాయి. నాతో కలిసి కామానందాలను అనుభవించు" అని అన్నాడు. దానికి అమ్మవారు, "దూతా, నువ్వు చెప్పింది నిజమే, దానవ రాజును సంతోషపరిచే మాటలు" అని అన్నారు.
ప్రతిజ్ఞా యా మయా పూర్వం కృతా సాప్యనృతా కథమ్ । భవేత్తాం శృణు మే దూత యా ప్రతిజ్ఞా మయా కృతా
"నేను ముందుగా చేసిన ప్రతిజ్ఞ అబద్ధం ఎలా అవుతుంది? దూతా, నేను చేసిన ప్రతిజ్ఞ ఏమిటో విను" అని అమ్మవారు చెప్పారు.
యో మే దర్పం విధునుతే యో మే బలమపోహతి । యో మే ప్రతిబలో భూయాత్స ఏవ మమ భోగభాక్
ఎవరైనా నా గర్వాన్ని తొలగిస్తే, నా బలాన్ని పోగొట్టితే, నాకు సమానంగా శక్తివంతుడైతే, వాడే నా సుఖాలను అనుభవించగలడు.
తత ఏనాం ప్రతిజ్ఞాం మే సత్యాం కృత్వాసురేశ్వరః । గృహ్ణాతు పాణిం తరసా తస్యాశక్యం కిమత్ర హి
కాబట్టి, అసురుల అధిపతి నా ఈ మాటను నిజంగా నెరవేర్చాలి; అతను బలవంతంగా నా చేతిని పట్టుకోవచ్చు — ఇందులో అతనికి అసాధ్యం ఏముంది?
తస్మాద్ గచ్ఛ మహాదూత స్వామినం బ్రూహి చాదృతః । ప్రతిజ్ఞాం చాపి మే సత్యాం విధాస్యతి బలాధికః
అందుకే, ఓ గొప్ప దూతా, నువ్వు వెళ్లి గౌరవంగా నీ యజమానిని ఇలా చెప్పు: అతను బలవంతుడైతే, నా మాటను నిజంగా నెరవేర్చగలడు.
ఏవం వాక్యం మహాదేవ్యాః సమాకర్ణ్య స దానవః । కథయామాస శుమ్భాయ దేవ్యా వృత్తాన్తమాదితః
మహాదేవి మాటలు విన్న ఆ దానవుడు, ఆ సంగతిని మొదటి నుండి శుంభుడికి వివరంగా చెప్పాడు.
తదాప్రియం దూతవాక్యం శుమ్భః శ్రుత్వా మహాబలః । కోపమాహారయామాస మహాన్తం దనుజాధిపః
ఆ దూత మాటలు శృంగారంగా వినిపించక, శుంభుడు, మహాబలుడు, దానవాధిపతి, చాలా కోపంతో మండిపడ్డాడు.
తతో ధూమ్రాక్షనామానం దైత్యం దైత్యపతిః ప్రభుః । ఆదిదేశ శృణు వచో ధూమ్రాక్ష మమ చాదృతః
అప్పుడు దానవాధిపతి ప్రభువు, ధూమ్రాక్ష అనే దైత్యునికి ఇలా ఆదేశించాడు: 'ధూమ్రాక్షా, నా మాట విను, గౌరవంగా నన్ను అనుసరించు.'
తాం దుష్టాం కేశపాశేషు హత్వాప్యానీయతాం మమ । సమీపమవిలమ్బేన శీఘ్రం గచ్ఛస్వ మే పురః
ఆ దుష్ట స్త్రీని వెంటనే నా దగ్గరకు తీసుకురా, అవసరమైతే ఆమెను చంపి, జుట్టు పట్టుకుని లాగి తీసుకురా; ఆలస్యం చేయకుండా త్వరగా వెళ్లి నా ముందు రా.
ఇత్యాదేశం సమాసాద్య దైత్యేశో ధూమ్రలోచనః । షష్ట్యాసురాణాం సహితః సహస్రాణాం మహాబలః
ఆ ఆదేశాన్ని అందుకున్న ధూమ్రలోచనుడు, దానవాధిపతి, అరువెయ్యి శక్తివంతమైన దానవులతో కలిసి బయలుదేరాడు.
తుహినాచలమాసాద్య దేవ్యాః సవిధమేవ సః । ఉచ్చైర్దేవీం జగాదాశు భజ దైత్యపతిం శుభే
తుహినాచలాన్ని చేరుకుని, ఆ దానవుడు దేవిని దగ్గరగా వచ్చి, గట్టిగా ఇలా అన్నాడు: 'శుభలక్షణమైనవాడా, త్వరగా దానవాధిపతిని అంగీకరించు.'
శుమ్భం నామ మహావీర్యం సర్వభోగానవాప్నుహి । నోచేత్కేశాన్గృహీత్వా త్వాం నేష్యే దైత్యపతిం ప్రతి
'శుంభుడు మహా వీరుడు, అతడిని అంగీకరించి అన్ని సుఖాలు అనుభవించు; లేకపోతే, నీ జుట్టు పట్టుకుని నిన్ను దానవాధిపతికి తీసుకెళ్తాను.'
ఇత్యుక్తా సా తతో దేవీ దైత్యేన త్రిదశారిణా । ఉవాచ దైత్య యద్ బ్రూషే తత్సత్యం తే మహాబల
దానవుడు ఇలా అన్న తర్వాత, ఆ దేవి ఇలా సమాధానమిచ్చింది: 'నీవు చెప్పింది నిజమే, ఓ మహాబలుడా.'
రాజా శుమ్భాసురస్త్వం చ కిం కరిష్యసి తద్వద । ఇత్యుక్తో దైత్యపోఽధావత్తూర్ణం శస్త్రసమన్వితః
'రాజు శుంభుడు అసురుడు, నువ్వూ అలాగే; మరి నువ్వు ఏం చేయబోతున్నావో చెప్పు.' అని అడిగినప్పుడు, దానవాధిపతి ఆయుధాలతో ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.