చిన్తామణిగృహే రాజఞ్ఛక్తితత్త్వాత్మకైః పరైః । సోపానైర్దశభిర్యుక్తో మఞ్చకోఽప్యధిరాజతే
ఓ రాజా, చింతామణి గృహంలో, శక్తి తత్త్వాలతో కూడిన పదిహేను మెట్లు ఉన్న మంచం అక్కడ వెలుగొందుతోంది.
బ్రహ్మా విష్ణుశ్చ రుద్రశ్చ ఈశ్వరశ్చ సదాశివః । ఏతే మఞ్చఖురాః ప్రోక్తాః ఫలకస్తు సదాశివః
బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర, ఈశ్వర, సదాశివుడు — వీరే ఆ మంచానికి కాలులు, ఆ మంచపు పలక సదాశివుడే.
తస్యోపరి మహాదేవో భువనేశో విరాజతే । యా దేవీ నిజలీలార్థం ద్విధాభూతా బభూవ హ
ఆ మంచం మీద మహాదేవుడు, భువనేశ్వరుడు ప్రకాశిస్తూ ఉంటాడు. తన లీల కోసం దేవి రెండు రూపాలలో ప్రబలంగా ఉంటుంది.
సృష్ట్యాదౌ తు స ఏవాయం తదర్ధాఙ్గో మహేశ్వరః । కన్దర్పదర్పనాశోద్యత్కోటికన్దర్పసున్దరః
సృష్టి ఆరంభంలో, మహేశ్వరుడు తన అర్ధాంగిగా ఉన్నవాడు, మన్మథుడి గర్వాన్ని అధిగమించినవాడు, కోట్ల మందీ మన్మథులకన్నా అందమైనవాడు.
పఞ్చవక్త్రస్త్రినేత్రశ్చ మణిభూషణభూషితః । హరిణాభీతిపరశూన్ వరం చ నిజబాహుభిః
ఆయనకు ఐదు ముఖాలు, మూడు కళ్ళు, మణుల అలంకారాలతో అలంకరించబడి, తన చేతుల్లో జింక, పరశు, వరాలను ధరించి ఉంటాడు.
దధానః షోడశాబ్దోఽసౌ దేవః సర్వేశ్వరో మహాన్ । కోటిసూర్యప్రతీకాశశ్చన్ద్రకోటిసుశీతలః
ఆ పరమేశ్వరుడు పదహారు ఏళ్ళ వయసులో ఉన్నట్టు కనిపిస్తూ, కోట్ల సూర్యులలా ప్రకాశవంతంగా, కోట్ల చంద్రులలా శీతలంగా ఉంటాడు.
శుద్ధస్ఫటికసంకాశస్త్రినేత్రః శీతలద్యుతిః । వామాఙ్గే సన్నిషణ్ణాస్య దేవీ శ్రీభువనేశ్వరీ
ఆయన స్వచ్ఛమైన స్ఫటికంలా, మూడు కళ్ళతో, శాంతమైన కాంతితో మెరిసిపోతూ, ఆయన వామభాగంలో శ్రీభువనేశ్వరి దేవి కూర్చుంది.
నవరత్నగణాకీర్ణకాఞ్చీదామవిరాజితా । తప్తకాఞ్చనసన్నద్ధవైదూర్యాఙ్గదభూషణా
ఆమె నవరత్నాల గుచ్చాలతో అలంకరించిన కంచిదామంతో, వేడి బంగారం, వైడూర్య మణులతో చేసిన వంకయలతో అలంకరించబడి ఉంది.
కనచ్ఛ్రీచక్రతాటఙ్కవిటఙ్కవదనామ్బుజా । లలాటకాన్తివిభవవిజితార్థసుధాకరా
బంగారు శ్రీచక్రాకారపు తాడంకాలతో అలంకరించబడిన ఆమె పద్మ ముఖం, ఆమె లలాట కాంతి అమృతకిరణ చంద్రునికన్నా మించిపోతుంది.
బిమ్బకాన్తితిరస్కారిరదచ్ఛదవిరాజితా । లసత్కుఙ్కుమకస్తురీతిలకోద్భాసితాననా
ఆమె మెరిసే పళ్లు బింబపండు కాంతిని మించిపోతూ, ఆమె ముఖం కుంకుమ, కస్తూరితో వేసిన తిలకంతో ప్రకాశిస్తుంది.
దివ్యచూడామణిస్ఫారచఞ్చచ్చన్ద్రకసూర్యకా । ఉద్యత్కవిసమస్వచ్ఛనాసాభరణభాసురా
దివ్యమైన కిరీట మణితో, చంద్రుడు, సూర్యుని కిరణాలతో మెరిసిపోతూ, ఆమె ముక్కు అలంకారం కొత్తగా ఉదయించిన కవిసమానంగా ప్రకాశిస్తుంది.
చిన్తాకలమ్బితస్వచ్ఛముక్తాగుచ్ఛవిరాజితా । పాటీరపఙ్కకర్పూరకుఙ్కుమాలఙ్కృతస్తనీ
ఆమె జడలో స్వచ్ఛమైన ముత్యాల గుచ్చం వేలాడుతూ, ఆమె వక్షోజాలు పాటీరు, పంక, కర్పూరం, కుంకుమతో అలంకరించబడి ఉంటాయి.
విచిత్రవివిధాకల్పా కమ్బుసంకాశకన్ధరా । దాడిమీఫలబీజాభదన్తపఙ్క్తివిరాజితా
వివిధ రకాల అద్భుత అలంకారాలతో ఆమె రూపం మెరిసిపోతూ, ఆమె మెడ శంఖంలా, ఆమె పళ్ల వరుస దాడిమిపండు గింజలవలె ప్రకాశిస్తుంది.
అనర్ఘ్యరత్నఘటితముకుటాఞ్చితమస్తకా । మత్తాలిమాలావిలసదలకాఢ్యముఖామ్బుజా
అనర్ఘ్య రత్నాలతో చేసిన మకుటం ఆమె తలపై మెరిసిపోతూ, మత్తయిన తేనెటీగల హారాలతో అలంకరించిన జడ ఆమె ముఖ పద్మాన్ని చుట్టుకుంది.
కలఙ్కకార్శ్యనిర్ముక్తశరచ్చన్ద్రనిభాననా । జాహ్నవీసలిలావర్తశోభినాభివిభూషితా
కళంకం లేకుండా, క్షీణత లేకుండా, శరద్ చంద్రునిలా ఆమె ముఖం మెరిసిపోతూ, గంగానది జలవలయంతో ఆమె నాభి అలంకరించబడి ఉంది.
మాణిక్యశకలాబద్ధముద్రికాఙ్గులిభూషితా । పుణ్డరీకదలాకారనయనత్రయసున్దరీ
మాణిక్యపు తుక్కులతో చేసిన ఉంగరాలు ఆమె వేళ్లను అలంకరించగా, నీలకమల దళాలవలె ఆమె మూడు కళ్ళు అందంగా మెరిసిపోతున్నాయి.
కల్పితాచ్ఛమహారాగపద్మరాగోజ్జ్వలప్రభా । రత్నకిఙ్కిణికాయుక్తరత్నకఙ్కణశోభితా
ఆమె ఊహించదగిన గొప్ప ప్రేమతో కూడిన పద్మరాగపు మెరుపుతో ప్రకాశిస్తూ, రత్నాల కింకిణులతో అలంకరించబడిన పాదబంధాలు, రత్నాల కంకణాలతో అందంగా మెరిసిపోతుంది.
మణిముక్తాసరాపారలసత్పదకసన్తతిః । రత్నాఙ్గులిప్రవితతప్రభాజాలలసత్కరా
ఆమె పాదాలపై మణులు, ముత్యాలు, బంగారు అలంకారాల వరుసలు మెరిసిపోతున్నాయి. ఆమె చేతులు రత్నాల ఉంగరాలతో వెలుగుతో మెరిసిపోతున్నాయి.
కఞ్చుకీగుమ్ఫితాపారనానారత్నతతిద్యుతిః । మల్లికామోదిధమ్మిల్లమల్లికాలిసరావృతా
ఆమె పై వస్త్రం వివిధ రత్నాలతో అల్లినది, వాటి కాంతితో దివ్యంగా మెరిసిపోతుంది. ఆమె జుట్టు మల్లెపువ్వుల హారాలతో, మల్లెపువ్వుల ముద్దలతో అలంకరించబడి ఉంది.
సువృత్తనిబిడోత్తుఙ్గకుచభారాలసా శివా । వరపాశాఙ్కుశాభీతిలసద్బాహుచతుష్టయా
ఆమె శుభ్రంగా, మృదువుగా, పుష్టిగా, ఉబ్బిన వక్షోజభారం వలన అలసిపోయినట్టుగా ఉంది. ఆమె నాలుగు చేతుల్లో వరద, అభయ, పాశం, అంకుశం నెమ్మదిగా పట్టుకుని ఉంది.
సర్వశృఙ్గారవేషాఢ్యా సుకుమారాఙ్గవల్లరీ । సౌన్దర్యధారాసర్వస్వా నిర్వ్యాజకరుణామయీ
ఆమె అన్ని రకాల శృంగార అలంకారాలతో అలంకరించబడినది, ఆమె అవయవాలు మృదువైన కొమ్మలవలె ఉన్నాయి. ఆమె అందం అంతా ఆమెలోనే ఉంది, ఆమె సహజ దయతో నిండినది.
నిజసంలాపమాధుర్యవినిర్భర్త్సితకచ్ఛపీ । కోటికోటిరవీన్దూనాం కాన్తిం యా బిభ్రతీ పరా
ఆమె మాటల మాధుర్యం విన్నపుడు వీణ కూడా తలదించుకుంటుంది. ఆమె కాంతి కోట్లాది సూర్య చంద్రుల కంటే ఎక్కువగా ప్రకాశిస్తుంది.
నానాసఖీభిర్దాసీభిస్తథా దేవాఙ్గనాదిభిః । సర్వాభిర్దేవతాభిస్తు సమన్తాత్పరివేష్టితా
ఆమె చుట్టూ అనేక సఖులు, సేవకులు, దేవాంగనలు, అన్ని దేవతలు ఉన్నారు.
ఇచ్ఛాశక్త్యా జ్ఞానశక్త్యా క్రియాశక్త్యా సమన్వితా । లజ్జా తుష్టిస్తథా పుష్టిః కీర్తిః కాన్తిః క్షమా దయా
ఆమెకు సంకల్పశక్తి, జ్ఞానశక్తి, క్రియాశక్తి ఉన్నవి. ఆమెతో పాటు లజ్జ, సంతృప్తి, పోషణ, కీర్తి, కాంతి, సహనం, దయ కూడా ఉన్నాయి.
బుద్ధిర్మేధా స్మృతిర్లక్ష్మీర్మూర్తిమత్యోఽఙ్గనాః స్మృతాః । జయా చ విజయా చైవాప్యజితా చాపరాజితా
బుద్ధి, మేధ, స్మృతి, లక్ష్మి ఇవన్నీ రూపంతో ఉన్న దేవతలుగా గుర్తించబడతాయి. అలాగే జయ, విజయ, అజిత, అపరాజిత కూడా ఉన్నారు.
నిత్యా విలాసినీ దోగ్ధ్రీ త్వఘోరా మఙ్గలా నవ । పీఠశక్తయ ఏతాస్తు సేవన్తే యాం పరామ్బికామ్
నిత్యం, లీలామయంగా, పోషకంగా, ఘోరంగా, మంగళకరంగా, ఎప్పుడూ కొత్తగా ఉండే పీఠశక్తులు ఆ పరామ్బికను సేవిస్తుంటాయి.
యస్యాస్తు పార్శ్వభాగే స్తో నిధీ తౌ శఙ్ఖపద్మకౌ । నవరత్నవహా నద్యస్తథా వై కాఞ్చనస్రవాః
ఆమె పక్కన రెండు నిధులు — శంఖం, పద్మం — ఉన్నాయి. అలాగే తొమ్మిది రకాల రత్నాలను మోసుకొచ్చే నదులు, బంగారు ప్రవాహాలు కూడా ఉన్నాయి.
సప్తధాతువహా నద్యో నిధిభ్యాం తు వినిర్గతాః । సుధాసిన్ధ్వన్తగామిన్యస్తాః సర్వా నృపసత్తమ
ఆ నిధుల నుండి ఏడు ధాతువులను మోసుకొచ్చే నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ ప్రవాహాలన్నీ అమృతసముద్రాన్ని చేరుతుంటాయి.
సా దేవీ భువనేశానీ తద్వామాఙ్కే విరాజతే । సర్వేశత్వం మహేశస్య యత్సఙ్గాదేవ నాన్యథా
ఆ భువనేశ్వరీ దేవి ఆయన ఎడమవైపు ప్రకాశిస్తుంది. మహేశ్వరునికి పరిపూర్ణాధిపత్యం ఆమెతో కూడినపుడే కలుగుతుంది, వేరేలా కాదు.
చిన్తామణిగృహస్యాస్య ప్రమాణం శృణు భూమిప । సహస్రయోజనాయామం మహాన్తస్తత్ప్రచక్షతే
ఓ రాజా, ఆ చింతామణి గృహం పరిమాణాన్ని విను. అది వెయ్యి యోజనాల పొడవుతో, ఎంతో విశాలంగా ఉందని చెబుతారు.