మధ్యభూస్తాదృశీ ప్రోక్తా సదనాని చ పూర్వవత్ । తన్మధ్యే పఞ్చభూతానాం స్వామిన్యః పఞ్చ సన్తి చ
మధ్యభాగం కూడా అంతే విధంగా ఉంది; అక్కడ కూడా ఇల్లు ఉన్నాయి. ఆ మధ్యలో ఐదు భూతాలకు అధిపతినిలా ఐదు దేవతలు ఉన్నారు.
హృల్లేఖా గగనా రక్తా చతుర్థీ తు కరాలికా । మహోచ్ఛుష్మా పఞ్చమీ చ పఞ్చభూతసమప్రభాః
అవి హృల్లేఖ, గగనా, రక్తా, నాలుగవది కరాలికా, ఐదవది మహోచ్చుష్మ. ఈ ఐదు దేవతలు ఐదు భూతాల వలె ప్రకాశిస్తుంటాయి.
పాశాఙ్కుశవరాభీతిధారిణ్యోఽమితభూషణాః । దేవీసమానవేషాఢ్యా నవయౌవనగర్వితాః
వీరు పాశం, అంకుశం, వరం, అభయాన్ని ధరించి, అనేక అలంకారాలతో అలంకరించబడి, దేవితో సమానమైన రూపంతో, యవ్వనోత్సాహంతో తళుక్కుమంటూ ఉంటారు.
ప్రవాలసాలాదగ్రే తు నవరత్నవినిర్మితః । బహుయోజనవిస్తీర్ణో మహాసాలోఽస్తి భూమిప
పగడాల మందిరం ముందు, తొమ్మిది రత్నాలతో నిర్మించిన, ఎన్నో యోజనాల పొడవున్న గొప్ప మండపం ఉంది, ఓ రాజా.
తత్ర చామ్నాయదేవీనాం సదనాని బహూన్యపి । నవరత్నమయాన్యేవ తడాగాశ్చ సరాంసి చ
అక్కడ ఆమ్నాయ దేవతల ఇళ్లు చాలా ఉన్నాయి; అవన్నీ తొమ్మిది రత్నాలతో తయారయ్యాయి. అలాగే, చెరువులు, సరస్సులు కూడా ఉన్నాయి.
శ్రీదేవ్యా యేఽవతారాః స్యుస్తే తత్ర నివసన్తి హి । మహావిద్యా మహాభేదాః సన్తి తత్రైవ భూమిప
శ్రీదేవి అవతారాలు అక్కడే నివసిస్తున్నాయి. మహావిద్యలు, వాటి అనేక రూపాలు కూడా అక్కడే ఉన్నాయి, ఓ రాజా.
నిజావరణదేవీభిర్నిజభూషణవాహనైః । సర్వదేవ్యో విరాజన్తే కోటిసూర్యసమప్రభాః
ప్రతి దేవతా తన వాహనాలతో, అలంకారాలతో, పరివార దేవతలతో కలిసి, కోట్లాది సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తూ అక్కడ వెలుగుతుంటారు.
సప్తకోటిమహామన్త్రదేవతాః సన్తి తత్ర హి । నవరత్నమయాదగ్రే చిన్తామణిగృహం మహత్
అక్కడ ఏడు కోట్ల మహామంత్ర దేవతలు ఉన్నారు. తొమ్మిది రత్నాల మందిరం ముందు, చింతామణి రత్నాలతో నిర్మించిన గొప్ప గృహం ఉంది.
తత్రత్యం వస్తుమాత్రం తు చిన్తామణివినిర్మితమ్ । సూర్యోద్గారోపలైస్తద్వచ్చన్ద్రోద్గారోపలైస్తథా
అక్కడ ఉన్న ప్రతీ వస్తువు చింతామణి రత్నాలతో తయారైంది. సూర్యకాంతి రాళ్లతో, చంద్రకాంతి రాళ్లతో చేసిన స్తంభాలు కూడా ఉన్నాయి.
విద్యుత్ప్రభోపలైః స్తమ్భాః కల్పితాస్తు సహస్రశః । యేషాం ప్రభాభిరన్తఃస్థం వస్తు కిఞ్చిన్న దృశ్యతే
విద్యుత్ప్రభల వంటి రత్నాలతో వేలాది స్తంభాలు నిర్మించబడ్డాయి. వాటి వెలుగు వల్ల లోపల ఏదీ కనబడదు.
మణిద్వీపవర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ తదేవ దేవీసదనం మధ్యభాగే విరాజతే । సహస్రస్తమ్భసంయుక్తాశ్చత్వారస్తేషు మణ్డపాః
ఆ దేవీసదనం మధ్యభాగంలో ప్రకాశంగా ఉంది. దానికి వెయ్యి స్తంభాలతో కలిపి, నాలుగు మండపాలు ఉన్నాయి.
శృఙ్గారమణ్డపశ్చైకో ముక్తిమణ్డప ఏవ చ । జ్ఞానమణ్డపసంజ్ఞస్తు తృతీయః పరికీర్తితః
వాటిలో ఒకటి శృంగార మండపం, మరొకటి ముక్తి మండపం, మూడవది జ్ఞానం మండపం అని పిలుస్తారు.
ఏకాన్తమణ్డపశ్చైవ చతుర్థః పరికీర్తితః । నానావితానసంయుక్తా నానాధూపైస్తు ధూపితాః
నాలుగవదాన్ని ఏకాంత మండపం అంటారు. ఇవన్నీ రకరకాల తలుపులతో, వివిధ వాసనలతో ధూపం వేసి అలంకరించబడ్డాయి.
కోటిసూర్యసమాః కాన్త్యా భ్రాజన్తే మణ్డపాః శుభాః । తన్మణ్డపానాం పరితః కాశ్మీరవనికా స్మృతా
ఆ పవిత్ర మండపాలు కోట్లాది సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తుంటాయి. వాటి చుట్టూ కాశ్మీరు వృక్షాల తోట ఉంది.
మల్లికాకున్దవనికా యత్ర పుష్కలకాః స్థితాః । అసంఖ్యాతా మృగమదైః పూరితాస్తత్స్రవా నృప
అక్కడ మల్లె, కుందపూల తోటలు విస్తారంగా ఉన్నాయి. అవన్నీ అనేక మృగమద వాసనతో నిండిపోయి, పరిమళాన్ని చుట్టూ వ్యాపింపజేస్తున్నాయి, ఓ రాజా.
మహాపద్మాటవీ తద్వద్రత్నసోపాననిర్మితా । సుధారసేన సమ్పూర్ణా గుఞ్జన్మత్తమధువ్రతా
అదే విధంగా, అక్కడ గొప్ప కమల వనం ఉంది. రత్నాల మెట్లు, అమృతంతో నిండినది, మధుపూర్ణమైన తేనెటీగలు గుంజుతూ ఉంటాయి.
హంసకారణ్డవాకీర్ణా గన్ధపూరితదిక్తటా । వనికానాం సుగన్ధైస్తు మణిద్వీపం సువాసితమ్
ఆ వనంలో హంసలు, నెమళ్ళు విస్తారంగా ఉన్నాయి. దిక్కులు పరిమళాలతో నిండిపోయి, ఆ తోటల సువాసనలతో మణిద్వీపం అంతా పరిమళంగా మారింది.
శృఙ్గారమణ్డపే దేవ్యో గాయన్తి వివిధైః స్వరైః । సభాసదో దేవవరా మధ్యే శ్రీజగదమ్బికా
శృంగార మండపంలో దేవతలు రకరకాల రాగాలతో పాడుతుంటారు. ఆ సభలో దేవతల మధ్య శ్రీ జగదంబికా ఉన్నారు.
ముక్తిమణ్డపమధ్యే తు మోచయత్యనిశం శివా । జ్ఞానోపదేశం కురుతే తృతీయే నృప మణ్డపే
ముక్తి మండపం మధ్యలో, శివా ఎప్పుడూ బంధనాల నుంచి విముక్తిని ప్రసాదిస్తూ, మూడవ మండపంలో జ్ఞానాన్ని బోధిస్తుంది, ఓ రాజా.
చతుర్థమణ్డపే చైవ జగద్రక్షావిచిన్తనమ్ । మన్త్రిణీసహితా నిత్యం కరోతి జగదమ్బికా
నాల్గవ మండపంలో జగదంబికా తన మంత్రిణులతో కలిసి ఎల్లప్పుడూ లోక రక్షణను ఆలోచిస్తూ ఉంటుంది.
చిన్తామణిగృహే రాజఞ్ఛక్తితత్త్వాత్మకైః పరైః । సోపానైర్దశభిర్యుక్తో మఞ్చకోఽప్యధిరాజతే
ఓ రాజా, చింతామణి గృహంలో, శక్తి తత్త్వాలతో కూడిన పదిహేను మెట్లు ఉన్న మంచం అక్కడ వెలుగొందుతోంది.
బ్రహ్మా విష్ణుశ్చ రుద్రశ్చ ఈశ్వరశ్చ సదాశివః । ఏతే మఞ్చఖురాః ప్రోక్తాః ఫలకస్తు సదాశివః
బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్ర, ఈశ్వర, సదాశివుడు — వీరే ఆ మంచానికి కాలులు, ఆ మంచపు పలక సదాశివుడే.
తస్యోపరి మహాదేవో భువనేశో విరాజతే । యా దేవీ నిజలీలార్థం ద్విధాభూతా బభూవ హ
ఆ మంచం మీద మహాదేవుడు, భువనేశ్వరుడు ప్రకాశిస్తూ ఉంటాడు. తన లీల కోసం దేవి రెండు రూపాలలో ప్రబలంగా ఉంటుంది.
సృష్ట్యాదౌ తు స ఏవాయం తదర్ధాఙ్గో మహేశ్వరః । కన్దర్పదర్పనాశోద్యత్కోటికన్దర్పసున్దరః
సృష్టి ఆరంభంలో, మహేశ్వరుడు తన అర్ధాంగిగా ఉన్నవాడు, మన్మథుడి గర్వాన్ని అధిగమించినవాడు, కోట్ల మందీ మన్మథులకన్నా అందమైనవాడు.
పఞ్చవక్త్రస్త్రినేత్రశ్చ మణిభూషణభూషితః । హరిణాభీతిపరశూన్ వరం చ నిజబాహుభిః
ఆయనకు ఐదు ముఖాలు, మూడు కళ్ళు, మణుల అలంకారాలతో అలంకరించబడి, తన చేతుల్లో జింక, పరశు, వరాలను ధరించి ఉంటాడు.
దధానః షోడశాబ్దోఽసౌ దేవః సర్వేశ్వరో మహాన్ । కోటిసూర్యప్రతీకాశశ్చన్ద్రకోటిసుశీతలః
ఆ పరమేశ్వరుడు పదహారు ఏళ్ళ వయసులో ఉన్నట్టు కనిపిస్తూ, కోట్ల సూర్యులలా ప్రకాశవంతంగా, కోట్ల చంద్రులలా శీతలంగా ఉంటాడు.
శుద్ధస్ఫటికసంకాశస్త్రినేత్రః శీతలద్యుతిః । వామాఙ్గే సన్నిషణ్ణాస్య దేవీ శ్రీభువనేశ్వరీ
ఆయన స్వచ్ఛమైన స్ఫటికంలా, మూడు కళ్ళతో, శాంతమైన కాంతితో మెరిసిపోతూ, ఆయన వామభాగంలో శ్రీభువనేశ్వరి దేవి కూర్చుంది.
నవరత్నగణాకీర్ణకాఞ్చీదామవిరాజితా । తప్తకాఞ్చనసన్నద్ధవైదూర్యాఙ్గదభూషణా
ఆమె నవరత్నాల గుచ్చాలతో అలంకరించిన కంచిదామంతో, వేడి బంగారం, వైడూర్య మణులతో చేసిన వంకయలతో అలంకరించబడి ఉంది.
కనచ్ఛ్రీచక్రతాటఙ్కవిటఙ్కవదనామ్బుజా । లలాటకాన్తివిభవవిజితార్థసుధాకరా
బంగారు శ్రీచక్రాకారపు తాడంకాలతో అలంకరించబడిన ఆమె పద్మ ముఖం, ఆమె లలాట కాంతి అమృతకిరణ చంద్రునికన్నా మించిపోతుంది.
బిమ్బకాన్తితిరస్కారిరదచ్ఛదవిరాజితా । లసత్కుఙ్కుమకస్తురీతిలకోద్భాసితాననా
ఆమె మెరిసే పళ్లు బింబపండు కాంతిని మించిపోతూ, ఆమె ముఖం కుంకుమ, కస్తూరితో వేసిన తిలకంతో ప్రకాశిస్తుంది.