ధావమానాస్తు శోభన్తే సర్వా విద్యుల్లతోపమాః । కుశలాః సర్వకార్యేషు వేత్రహస్తాః సమన్తతః
వీరు పరుగెత్తుతున్నప్పుడు అందరూ మెరుపుల్లాంటి కాంతితో కనిపిస్తారు. ప్రతీ పనిలో నిపుణులు, చేతుల్లో దండలు పట్టుకుని చుట్టూ ఉన్నారు.
అష్టదిక్షు తథైతాసాం ప్రాకారాద్బహిరేవ చ । సదనాని విరాజన్తే నానావాహనహేతిభిః
ఎనిమిది దిక్కుల్లో, ప్రాకారాల బయట కూడా వీరి భవనాలు రకరకాల వాహనాలు, ఆయుధాలతో ప్రకాశిస్తున్నాయి.
వజ్రసాలాదగ్రభాగే సాలో వైదూర్యనిర్మితః । దశయోజనతుఙ్గోఽసౌ గోపురద్వారభూషితః
వజ్రమండపానికి ముందుభాగంలో, వైడూర్యరత్నాలతో చేసిన పందిరి ఉంది. అది పది యోజనాల ఎత్తులో, గోపుర ద్వారాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
వైదూర్యభూమిః సర్వాపి గృహాణి వివిధాని చ । వీథ్యో రథ్యా మహామార్గాః సర్వే వైదూర్యనిర్మితాః
అక్కడ నేల అంతా వైడూర్యరత్నమే, వివిధ ఇళ్ళు కూడా అలాగే. వీధులు, చిన్న దారులు, పెద్ద రహదారులు అన్నీ వైడూర్యంతో నిర్మించబడ్డాయి.
వాపీకూపతడాగాశ్చ స్రవన్తీనాం తటాని చ । బాలుకా చైవ సర్వాపి వైదూర్యమణినిర్మితా
అక్కడ చెరువులు, బావులు, కుంటలు, వాగుల ఒడ్డులు, ఇసుక కూడా అంతా వైడూర్యరత్నాలతో తయారయ్యాయి.
తత్రాష్టదిక్షు పరితో బ్రాహ్మ్యాదీనాం చ మణ్డలమ్ । నిజైర్గణైః పరివృతం భ్రాజతే నృపసత్తమ
అక్కడ ఎనిమిది దిక్కుల్లో బ్రాహ్మీ మొదలైన దేవతల వలయాలు, తమ అనుచరులతో కలిసి ప్రకాశిస్తున్నాయి, రాజశ్రేష్ఠా!
ప్రతిబ్రహ్మాణ్డమాతౄణాం తాః సమష్టయ ఈరితాః । బ్రాహ్మీ మాహేశ్వరీ చైవ కౌమారీ వైష్ణవీ తథా
ప్రతి బ్రహ్మాండానికి తల్లుల సమష్టిరూపాలు ఇవే: బ్రాహ్మీ, మాహేశ్వరీ, కౌమారీ, వైష్ణవీ.
వారాహీ చ తథేన్ద్రాణీ చాముణ్డా సప్త మాతరః । అష్టమీ తు మహాలక్ష్మీర్నామ్నా ప్రోక్తాస్తు మాతరః
వారాహీ, ఇంద్రాణీ, చాముండా—ఇవి ఏడు తల్లులు; ఎనిమిదవది మహాలక్ష్మి, తల్లి అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి.
బ్రహ్మరుద్రాదిదేవానాం సమాకారాస్తు తాః స్మృతాః । జగత్కల్యాణకారిణ్యః స్వస్వసేనాసమావృతాః
వీరు బ్రహ్మ, రుద్రుడు మొదలైన దేవతల రూపాలుగా భావించబడతారు. జగత్తుకు మంగళాన్ని కలిగించేవారు, తమ సేనలతో చుట్టూ ఉంటారు.
తత్సాలస్య చతుర్ద్వార్షు వాహనాని మహేశితుః । సజ్జాని నృపతే సన్తి సాలఙ్కారాణి నిత్యశః
ఆ మండపానికి నాలుగు ద్వారాల వద్ద, రాజా! మహేశ్వరుని వాహనాలు ఎప్పుడూ అలంకారాలతో సిద్ధంగా ఉంటాయి.
దన్తినః కోటిశో వాహాః కోటిశః శిబికాస్తథా । హంసాః సింహాశ్చ గరుడా మయూరా వృషభాస్తథా
అక్కడ కోటికోటల ఏనుగులు వాహనాలుగా, అంతే సంఖ్యలో పలకీలు, అలాగే హంసలు, సింహాలు, గరుడులు, నెమళ్లు, ఎద్దులు ఉన్నాయి.
తైర్యుక్తాః స్యన్దనాస్తద్వత్కోటిశో నృపనన్దన । పార్ష్ణిగ్రాహసమాయుక్తా ధ్వజైరాకాశచుమ్బినః
వాటితో కూడిన రథాలు కూడా కోటికోటల సంఖ్యలో ఉన్నాయి, రాజకుమార! అవి పరశ్వగాలతో, ఆకాశాన్ని తాకే పతాకాలతో అలంకరించబడ్డాయి.
కోటిశస్తు విమానాని నానాచిహ్నాన్వితాని చ । నానావాదిత్రయుక్తాని మహాధ్వజయుతాని చ
అక్కడ కోటికోటల విమానాలు, రకరకాల గుర్తులతో, అనేక వాద్యాలతో, గొప్ప పతాకాలతో ఉన్నాయి.
వైదూర్యమణిసాలస్యాప్యగ్రే సాలః పరః స్మృతః । దశయోజనతుఙ్గోఽసావిన్ద్రనీలాశ్మనిర్మితః
వైదూర్యమణుల మండపానికి ముందుగా మరో గొప్ప పందిరి ఉంది. అది పది యోజనాల ఎత్తులో, ఇంద్రనీల రత్నాలతో నిర్మించబడింది.
తన్మధ్యభూస్తథా వీథ్యో మహామార్గా గృహాణి చ । వాపీకూపతడాగాశ్చ సర్వే తన్మణినిర్మితాః
ఆ మధ్యలో వీధులు, విశాలమైన మార్గాలు, ఇళ్ళు, అలాగే బావులు, కుళాయిలు, చెరువులు అన్నీ ఆ రత్నాలతో నిర్మించబడ్డాయి.
తత్ర పద్మం తు సమ్ప్రోక్తం బహుయోజనవిస్తృతమ్ । షోడశారం దీప్యమానం సుదర్శనమివాపరమ్
అక్కడ అనేక యోజనాల విస్తీర్ణంతో, పదహారు దళాలతో, ప్రకాశంగా మెరిసే ఒక పెద్ద కమలం ఉందని చెబుతారు. అది మరొక అద్భుత దృశ్యంలా కనిపించింది.
తత్ర షోడశశక్తీనాం స్థానాని వివిధాని చ । సర్వోపస్కరయుక్తాని సమృద్ధాని వసన్తి హి
అక్కడ పదహారు శక్తుల నివాసాలు వివిధ రకాలుగా ఉండి, అన్నిరకాల సౌకర్యాలతో, సంపదతో నిండి వెలుగొందుతున్నాయి.
తాసాం నామాని వక్ష్యామి శృణు మే నృపసత్తమ । కరాలీ వికరాలీ చ తథోమా చ సరస్వతీ
ఆ శక్తుల పేర్లను నేను చెబుతాను, నరేశ్వరా! విను: కరాళీ, వికరాళీ, ఉమా, సరస్వతి.
శ్రీదుర్గోషా తథా లక్ష్మీః శ్రుతిశ్చైవ స్మృతిర్ధృతిః । శ్రద్ధా మేధా మతిః కాన్తిరార్యా షోడశ శక్తయః
శ్రీ, దుర్గోషా, లక్ష్మీ, శృతి, స్మృతి, ధృతి, శ్రద్ధ, మేధ, మతి, కాంతి, ఆర్యా — ఇవే పదహారు శక్తులు.
నీలజీమూతసంకాశాః కరవాలకరామ్బుజాః । సమాః ఖేటకధారిణ్యో యుద్ధోపక్రాన్తమానసాః
వాటి రూపాలు నీలి మేఘాల్లా మెరిసి, పద్మాకారమైన చేతుల్లో ఖడ్గాలు పట్టుకొని, సమానంగా కనిపిస్తూ, కవచాలు ధరించి, యుద్ధానికి సిద్ధంగా మనస్సు పెట్టుకున్నవిగా ఉన్నారు.
సేనాన్యః సకలా ఏతాః శ్రీదేవ్యా జగదీశితుః । ప్రతిబ్రహ్మాణ్డసంస్థానాం శక్తీనాం నాయికాః స్మృతాః
ఈ శక్తులన్నీ జగదీశ్వరి అయిన శ్రీదేవి సేనాధిపతులు, ప్రతి బ్రహ్మాండాన్ని పాలించే శక్తులకు నాయకులుగా భావించబడతారు.
బ్రహ్మాణ్డక్షోభకారిణ్యో దేవీశక్త్యుపబృంహితాః । నానారథసమారూఢా నానాశక్తిభిరన్వితాః
బ్రహ్మాండాలను కదిలించే శక్తిని దేవి ప్రసాదంగా పొంది, వివిధ రథాలపై విహరిస్తూ, అనేక శక్తులతో కూడి ఉంటారు.
ఏతత్పరాక్రమం వక్తుం సహస్రాస్యోఽపి న క్షమః । ఇన్ద్రనీలమహాసాలాదగ్రే తు బహువిస్తృతః
వాటి పరాక్రమాన్ని వర్ణించేందుకు సహస్రముఖుడు అయినవాడికీ సాధ్యం కాదు; ఇంద్రనీల మహామండపం ముందు విస్తారమైన ప్రదేశం ఉంది.
ముక్తాప్రాకార ఉదితో దశయోజనదైర్ఘ్యవాన్ । మధ్యభూః పూర్వవత్ప్రోక్తా తన్మధ్యేఽష్టదలామ్బుజమ్
అక్కడ పది యోజనాల పొడవుతో ముత్యాల ప్రాకారం ఏర్పడింది; దాని మధ్యలో, ముందుగా చెప్పినట్లే, ఎనిమిది దళాల కమలం ఉంది.
ముక్తామణిగణాకీర్ణం విస్తృతం తు సకేసరమ్ । తత్ర దేవీసమాకారా దేవ్యాయుధధరాః సదా
ముత్యాల రత్నాలతో అలంకరించబడి, విశాలంగా, రేఖలతో కూడిన ఆ కమలంలో ఎప్పుడూ దేవి రూపాలు, దేవి ఆయుధాలు ధరించినవారు నివసిస్తున్నారు.
సమ్ప్రోక్తా అష్టమన్త్రిణ్యో జగద్వార్తాప్రబోధికాః । దేవీసమానభోగాస్తా ఇఙ్గితజ్ఞాస్తు పణ్డితాః
అక్కడ ఎనిమిది మంత్రి దేవతలు ఉన్నారు; అవి జగత్తు విషయాలను తెలియజేసేవి, దేవిలా ఆనందించేవి, సంకేతాలు అర్థం చేసుకునే పండితులు.
కుశలాః సర్వకార్యేషు స్వామికార్యపరాయణాః । దేవ్యభిప్రాయబోధ్యస్తాశ్చతురా అతిసున్దరాః
అవి అన్నిరకాల పనుల్లో నిపుణులు, తమ అధిపతి పనికి నిబద్ధతతో, దేవి సంకల్పాన్ని తెలుసుకునే, చతురులు, అతి సుందరులు.
నానాశక్తిసమాయుక్తాః ప్రతిబ్రహ్మాణ్డవర్తినామ్ । ప్రాణినాం తాః సమాచారం జ్ఞానశక్త్యా విదన్తి చ
వేర్వేరు శక్తులతో కూడినవారు, ప్రతి బ్రహ్మాండంలో ఉన్న ప్రాణుల ఆచరణను జ్ఞానశక్తితో గమనిస్తారు.
తాసాం నామాని వక్ష్యామి మత్తః శృణు నృపోత్తమ । అనఙ్గకుసుమా ప్రోక్తాప్యనఙ్గకుసుమాతురా
వాటి పేర్లను నేను చెబుతాను, నరేశ్వరా! విను: అనంగకుసుమా, అనంగకుసుమాతురా.
అనఙ్గమదనా తద్వదనఙ్గమదనాతురా । భువనపాలా గగనవేగా చైవ తతః పరమ్
అనంగమదనా, అనంగమదనాతురా, భువనపాలా, గగనవేగా, తదుపరి,