రథానాం గణనా నాస్తి హయానాం కరిణాం తథా । శస్త్రాణాం గణనా తద్వద్గణానాం గణనా తథా
రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు లెక్కించలేనివి. అలాగే ఆయుధాలు, సైనికులు కూడా లెక్కకు మించినవే.
పద్మరాగమయాదగ్రే గోమేదమణినిర్మితః । దశయోజనదైర్ఘ్యేణ ప్రాకారో వర్తతే మహాన్
ముందుగా పద్మరాగ రత్నాలతో, గోమేద రత్నాలతో నిర్మించిన, పది యోజనాల పొడవైన గొప్ప ప్రాకారం ఉంది.
భాస్వజ్జపాప్రసూనాభో మధ్యభూస్తస్య తాదృశీ । గోమేదకల్పితాన్యేవ తద్వాసిసదనాని చ
ఆ ప్రాకార మధ్యభూమి జపా పువ్వు వలె ప్రకాశిస్తుంది. అక్కడి నివాసాలన్నీ గోమేద రత్నాలతో తయారయ్యాయి.
పక్షిణః స్తమ్భవర్యాశ్చ వృక్షా వాప్యః సరాంసి చ । గోమేదకల్పితా ఏవ కుఙ్కుమారుణవిగ్రహాః
అక్కడి స్తంభాలు, చెట్లు, కుంటలు, సరస్సులు అన్నీ గోమేద రత్నాలతో, కుంకుమ రంగుతో తయారయ్యాయి.
తన్మధ్యస్థా మహాదేవ్యో ద్వాత్రింశచ్ఛక్తయః స్మృతాః । నానాశస్త్రప్రహరణా గోమేదమణిభూషితాః
ఆ మధ్యలో మహాదేవులు, ముప్పై రెండు శక్తులు నివసిస్తున్నారు. వారు వివిధ ఆయుధాలు ధరించి, గోమేద రత్నాలతో అలంకరించబడ్డారు.
ప్రత్యేకలోకవాసిన్యః పరివార్య సమన్తతః । గోమేదసాలే సన్నద్ధాః పిశాచవదనా నృప
ప్రతి ఒక్క దేవి తన తన లోకంలో నివసిస్తూ, చుట్టూ వలయంగా ఉన్నారు. వారు గోమేద మందిరంలో స్థిరంగా, పిశాచ ముఖాలతో ఉన్నారు, రాజా!
స్వర్లోకవాసిభిర్నిత్యం పూజితాశ్చక్రబాహవః । క్రోధరక్తేక్షణా భిన్ధి పచచ్ఛిన్ధి దహేతి చ
స్వర్గవాసులు ఎప్పుడూ వారిని పూజిస్తారు. వారి చేతులు చక్రాల్లా ఉంటాయి. కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో 'కొట్టు! ఉడికించు! కోయ్! కాల్చు!' అని వారు పలుకుతారు.
వదన్తి సతతం వాచం యుద్ధోత్సుకహృదన్తరాః । ఏకైకస్యా మహాశక్తేర్దశాక్షౌహిణికా మతా
వారు ఎప్పుడూ అలాంటి మాటలు పలుకుతూ, యుద్ధానికి మనసు పెట్టి ఉంటారు. ప్రతి మహాశక్తికి పది అక్షౌహిణి సైన్యం ఉంది.
సేనా తత్రాప్యేకశక్తిర్లక్షబ్రహ్మాణ్డనాశినీ । తాదృశీనాం మహాసేనా వర్ణనీయా కథం నృప
ఆ సేనలో ఒక్క శక్తి కూడా లక్ష బ్రహ్మాండాలను నాశనం చేయగలదు, ఓ రాజా! అలాంటి గొప్ప సేనను మాటల్లో ఎలా వివరించగలం?
రథానాం నైవ గణనా వాహనానాం తథైవ చ । సర్వయుద్ధసమారమ్భస్తత్ర దేవ్యా విరాజతే
అక్కడ రథాలు, వాహనాలు లెక్కించలేనంత ఉన్నాయి; ప్రతి యుద్ధంలోనూ దేవీ మహిమ అద్భుతంగా ప్రకాశిస్తుంది.
తాసాం నామాని వక్ష్యామి పాపనాశకరాణి చ । విద్యాహ్రీపుష్టయః ప్రజ్ఞా సినీవాలీ కుహూస్తథా
ఆ శక్తుల పేర్లను నేను చెప్పబోతున్నాను, అవి పాపాలను నశింపజేస్తాయి: విద్య, శ్రీ, పుష్టి, ప్రజ్ఞ, సీనీవాళి, కుహూ.
రుద్రా వీర్యా ప్రభా నన్దా పోషిణీ ఋద్ధిదా శుభా । కాలరాత్రిర్మహారాత్రిర్భద్రకాలీ కపర్దినీ
రుద్రాణి, వీర్య, ప్రభా, నందా, పోషిణి, ఋద్ధిదా, శుభా, కాలరాత్రి, మహారాత్రి, భద్రకాళి, కపర్దిని.
వికృతిర్దణ్డిముణ్డిన్యౌ సేన్దుఖణ్డా శిఖణ్డినీ । నిశుమ్భశుమ్భమథినీ మహిషాసురమర్దినీ
వికృతి, దండిని, ముండిని, సెందుఖండా, శిఖండిని, నిశుంభశుంభమథిని, మహిషాసురమర్దిని.
ఇన్ద్రాణీ చైవ రుద్రాణీ శఙ్కరార్ధశరీరిణీ । నారీ నారాయణీ చైవ త్రిశూలిన్యపి పాలినీ
ఇంద్రాణి, రుద్రాణి, శంకరుని అరధేహముగా ఉన్నది, నారీ, నారాయణి, త్రిశూలిని, పాలిని.
అమ్బికా హ్లాదినీ పశ్చాదిత్యేవం శక్తయః స్మృతాః । యద్యేతాః కుపితా దేవ్యస్తదా బ్రహ్మాణ్డనాశనమ్
అంబికా, హ్లాదిని మరియు మరికొన్ని శక్తులు ఇలానే గుర్తించబడ్డాయి; ఈ దేవతలు కోపగించితే, బ్రహ్మాండం నాశనం అవుతుంది.
పరాజయో న చైతాసాం కదాచిత్క్వచిదస్తి హి । గోమేదకమయాదగ్రే సద్వజ్రమణినిర్మితః
వాటికి ఎప్పుడూ ఎక్కడా ఓటమి ఉండదు; ముందుభాగంలో గోమేదిక రాళ్లతో, మంచి వజ్రమణులతో తయారైన గోపుర ద్వారం ఉంది.
దశయోజనతుఙ్గోఽసౌ గోపురద్వారసంయుతః । కపాటశృఙ్ఖలాబద్ధో నవవృక్షసముజ్జ్వలః
అది పది యోజనాల ఎత్తులో ఉంది, గోపుర ద్వారం కలిగి, తలుపు గొలుసులతో బంధించబడి, తొమ్మిది రకాల చెట్లతో ప్రకాశిస్తోంది.
సాలస్తన్మధ్యభూమ్యాది సర్వం హీరమయం స్మృతమ్ । గృహాణి వీథయో రథ్యా మహామార్గాఙ్గణాని చ
అందులోని సభ, మధ్యభూమి, అన్నీ బంగారంతో తయారై ఉన్నట్టు చెబుతారు; ఇళ్ళు, వీధులు, చిన్న దారులు, ప్రధాన మార్గాలు, అంగణాలు కూడా అలాగే ఉన్నాయి.
వృక్షాలవాలతరవః సారఙ్గా అపి తాదృశాః । దీర్ఘికాశ్రేణయో వాప్యస్తడాగాః కూపసంయుతాః
అక్కడ తోటలు, చెట్ల సమూహాలు, జింకలు కూడా అలానే ఉంటాయి; వరుసగా కొలను, చెరువులు, బావులు ఉన్నాయి.
తత్ర శ్రీభువనేశ్వర్యా వసన్తి పరిచారికాః । ఏకైకా లక్షదాసీభిః సేవితా మదగర్వితాః
అక్కడ శ్రీభువనేశ్వరి పరిచారికలు నివసిస్తారు; ఒక్కొక్కరికి లక్షమంది దాసులు సేవ చేస్తూ, మదంతో గర్వంగా ఉంటారు.
తాలవృన్తధరాః కాశ్చిచ్చషకాఢ్యకరామ్బుజాః । కాశ్చిత్తామ్బూలపాత్రాణి ధారయన్త్యోఽతిగర్వితాః
కొంతమంది తాళపత్రాల వంటివి పట్టుకొని, తమ పద్మాకార హస్తాలలో పాత్రలు ధరించి ఉంటారు; మరికొంతమంది తాంబూలపు తట్టలు మోసుకుంటూ, ఎంతో గర్వంగా ఉంటారు.
కాశ్చిత్తచ్ఛత్రధారిణ్యశ్చామరాణాం విధారికాః । నానావస్త్రధరాః కాశ్చిత్కాశ్చిత్పుష్పకరామ్బుజాః
కొంతమంది గొడుగులు పట్టుకుని, మరికొందరు చామరాలు ఊపుతూ ఉంటారు; కొందరు వివిధ వస్త్రాలు ధరించి, మరికొందరు తమ పద్మహస్తాలలో పువ్వులు పట్టుకుని ఉంటారు.
నానాదర్శకరాః కాశ్చిత్కాశ్చిత్కుఙ్కుమలేపనమ్ । ధారయన్త్యః కజ్జలం చ సిన్దూరచషకం పరాః
కొంతమంది రకరకాల అద్దాలు పట్టుకుని, మరికొందరు కుంకుమను తీసుకెళ్తారు; ఇంకొందరు కాజలు, మరికొందరు సింధూర పాత్రలు మోసుకుంటారు.
కాశ్చిచ్చిత్రకనిర్మాత్ర్యః పాదసంవాహనే రతాః । కాశ్చిత్తు భూషాకారిణ్యో నానాభూషాధరాః పరాః
కొంతమంది చిత్రలేఖనంలో నిపుణులు, పాదమసాజ్ చేయడంలో ఆనందిస్తారు; మరికొందరు ఆభరణాలు తయారు చేస్తూ, అనేక రకాల అలంకారాలు ధరించి ఉంటారు.
పుష్పభూషణనిర్మాత్ర్యః పుష్పశృఙ్గారకారికాః । నానావిలాసచతురా బహ్వ్య ఏవంవిధాః పరాః
కొంతమంది పుష్పాలతో అలంకారాలు తయారు చేస్తారు, మరికొందరు పూలతో శృంగారం అలంకరిస్తారు; ఇంకా చాలామంది వివిధ వినోదాలలో నైపుణ్యం కలవారు.
నిబద్ధపరిధానీయా యువత్యః సకలా అపి । దేవీకృపాలేశవశాత్తుచ్ఛీకృతజగత్త్రయాః
అందరు యువతులు బాగుగా వస్త్రాలు ధరించి ఉంటారు; దేవి కృప కణంతో, ఈ మూడు లోకాలను తక్కువగా భావిస్తారు.
ఏతా దూత్యః స్మృతా దేవ్యః శృఙ్గారమదగర్వితాః । తాసాం నామాని వక్ష్యామి శృణు మే నృపసత్తమ
ఈవారు దేవికి దూతలు, ప్రేమలో మునిగిపోయి గర్వంగా ఉంటారు. వీరి పేర్లు నేను చెప్పబోతున్నాను, రాజశ్రేష్ఠా! నా మాట విను.
అనఙ్గరూపా ప్రథమాప్యనఙ్గమదనా పరా । తృతీయా తు తతః ప్రోక్తా సున్దరీ మదనాతురా
మొదటిది అనంగరూపా, రెండవది అనంగమదనా. మూడవది అందమైన సుందరీ, నాలుగవది మదనాతురా.
తతో భువనవేగా స్యాత్తథా భువనపాలికా । స్యాత్సర్వశిశిరానఙ్గవదనానఙ్గమేఖలా
తరువాత భువనవేగా, ఆ తర్వాత భువనపాలికా. తరువాత సర్వశిశిరా, అనంగవదనా, అనంగమేఖలా.
విద్యుద్దామసమానాఙ్గ్యః క్వణత్కాఞ్చీగుణాన్వితాః । రణన్మఞ్జీరచరణా బహిరన్తరితస్తతః
వీరి శరీరాలు మెరుపులా ప్రకాశిస్తాయి, మణిపూసలతో అలంకరించబడి, కాళ్లకు మణిపాదుకలు మోగుతూ, లోపల బయట వేగంగా సంచరిస్తారు.