రథరేఖాహ్వయా పశ్చాచ్ఛశిరేఖా తథాపరా । గగనవేగా పవనవేగా వేగా చైవ తతః పరమ్
వెనుక రథరేఖ అనే దేవి, ఆ తరువాత శశిరేఖ, ఆ తరువాత గగనవేగ, పవనవేగ, చివరగా వేగ అనే దేవి ఉన్నారు.
అగ్రే భువనపాలా స్యాత్తత్పశ్చాన్మదనాతురా । అనఙ్గానఙ్గమథనా తథైవానఙ్గమేఖలా
ముందు భువనపాల అనే దేవి, ఆమె వెనుక మదనాతుర అనే దేవి, ఆ తరువాత అనంగ, అనంగమథన, అలాగే అనంగమేఖల అనే దేవతలు ఉన్నారు.
అనఙ్గకుసుమా పశ్చాద్విశ్వరూపా సురాదికా । క్షయఙ్కరీ భవేచ్ఛక్తిరక్షోభ్యా చ తతః పరమ్
అనంగకుసుమ తరువాత విశ్వరూప అనే దేవి, ఆమె తరువాత సురాదికా, ఆ తరువాత క్షయంకరీ అనే శక్తి, చివరగా అక్షోభ్య అనే దేవి ఉన్నారు.
సత్యవాదిన్యథ ప్రోక్తా బహురూపా శుచితవ్రతా । ఉదారాఖ్యా చ వాగీశీ చతుఃషష్టిమితాః స్మృతాః
సత్యవాదిని, బహురూపా, శుచితవ్రత, ఉదారాఖ్య, వాగీశి అనే దేవతలు తరువాతగా చెప్పబడ్డారు. వీరు మొత్తం అరవై నాలుగు దేవతలుగా గుర్తించబడ్డారు.
జ్వలజ్జిహ్నాననాః సర్వా వమన్త్యో వహ్నిముల్బణమ్ । జలం పిబామః సకలం సంహరామో విభావసుమ్
అందరి ముఖాలు జ్వలించే నాలుకలతో ఉన్నాయి. వారు భయంకరమైన అగ్ని ఉమ్ముతూ, 'మేము మొత్తం నీటిని త్రాగేస్తాము, అగ్నిని కూడా సంహరిస్తాము' అని అంటున్నారు.
పవనం స్తమ్భయామోఽద్య భక్షయామోఽఖిలం జగత్ । ఇతి వాచం సంగిరన్తే క్రోధసంరక్తలోచనాః
'ఈ రోజు మేము గాలిని ఆపేస్తాము, మొత్తం లోకాన్ని మింగేస్తాము!' అని కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో వారు పలుకుతున్నారు.
చాపబాణధరాః సర్వా యుద్ధాయైవోత్సుకాః సదా । దంష్ట్రాకటకటారావైర్బధిరీకృతదిఙ్ముఖాః
అందరూ విల్లు, బాణాలు ధరించి ఎప్పుడూ యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉంటారు. వారి పదునైన పళ్ళు గర్జనతో దిక్కులను చెవిటి చేస్తాయి.
పిఙ్గోర్ధ్వకేశ్యః సమ్ప్రోక్తాశ్చాపబాణకరాః సదా । శతాక్షౌహిణికా సేనాప్యేకైకస్యాః ప్రకీర్తితా
వారు పింగళవర్ణపు పైకి పైకి ఉన్న జుట్టుతో, చేతిలో విల్లు, బాణాలు పట్టుకుని ఉంటారు. ప్రతి ఒక్కరికీ వంద అక్షౌహిణి సైన్యం ఉంది.
ఏకైకశక్తేః సామర్థ్యం లక్షబ్రహ్మాణ్డనాశనే । శతాక్షౌహిణికా సేనా తాదృశీ నృపసత్తమ
ప్రతి ఒక్క శక్తికి లక్ష బ్రహ్మాండాలను నాశనం చేసే శక్తి ఉంది. అలాంటి వంద అక్షౌహిణి సైన్యం వారికి ఉంది, రాజన్యులారా!
కిం న కుర్యాజ్జగత్యస్మిన్నశక్యం వక్తుమేవ తత్ । సర్వాపి యుద్ధసామగ్రీ తస్మిన్సాలే స్థితా మునే
ఈ లోకంలో వారు చేయలేని పని ఏమీలేదు; చెప్పడానికే సాధ్యం కాదు. యుద్ధానికి కావలసిన అన్ని ఆయుధాలు ఆ మందిరంలో సిద్ధంగా ఉన్నాయి, మునివరా!
రథానాం గణనా నాస్తి హయానాం కరిణాం తథా । శస్త్రాణాం గణనా తద్వద్గణానాం గణనా తథా
రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు లెక్కించలేనివి. అలాగే ఆయుధాలు, సైనికులు కూడా లెక్కకు మించినవే.
పద్మరాగమయాదగ్రే గోమేదమణినిర్మితః । దశయోజనదైర్ఘ్యేణ ప్రాకారో వర్తతే మహాన్
ముందుగా పద్మరాగ రత్నాలతో, గోమేద రత్నాలతో నిర్మించిన, పది యోజనాల పొడవైన గొప్ప ప్రాకారం ఉంది.
భాస్వజ్జపాప్రసూనాభో మధ్యభూస్తస్య తాదృశీ । గోమేదకల్పితాన్యేవ తద్వాసిసదనాని చ
ఆ ప్రాకార మధ్యభూమి జపా పువ్వు వలె ప్రకాశిస్తుంది. అక్కడి నివాసాలన్నీ గోమేద రత్నాలతో తయారయ్యాయి.
పక్షిణః స్తమ్భవర్యాశ్చ వృక్షా వాప్యః సరాంసి చ । గోమేదకల్పితా ఏవ కుఙ్కుమారుణవిగ్రహాః
అక్కడి స్తంభాలు, చెట్లు, కుంటలు, సరస్సులు అన్నీ గోమేద రత్నాలతో, కుంకుమ రంగుతో తయారయ్యాయి.
తన్మధ్యస్థా మహాదేవ్యో ద్వాత్రింశచ్ఛక్తయః స్మృతాః । నానాశస్త్రప్రహరణా గోమేదమణిభూషితాః
ఆ మధ్యలో మహాదేవులు, ముప్పై రెండు శక్తులు నివసిస్తున్నారు. వారు వివిధ ఆయుధాలు ధరించి, గోమేద రత్నాలతో అలంకరించబడ్డారు.
ప్రత్యేకలోకవాసిన్యః పరివార్య సమన్తతః । గోమేదసాలే సన్నద్ధాః పిశాచవదనా నృప
ప్రతి ఒక్క దేవి తన తన లోకంలో నివసిస్తూ, చుట్టూ వలయంగా ఉన్నారు. వారు గోమేద మందిరంలో స్థిరంగా, పిశాచ ముఖాలతో ఉన్నారు, రాజా!
స్వర్లోకవాసిభిర్నిత్యం పూజితాశ్చక్రబాహవః । క్రోధరక్తేక్షణా భిన్ధి పచచ్ఛిన్ధి దహేతి చ
స్వర్గవాసులు ఎప్పుడూ వారిని పూజిస్తారు. వారి చేతులు చక్రాల్లా ఉంటాయి. కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో 'కొట్టు! ఉడికించు! కోయ్! కాల్చు!' అని వారు పలుకుతారు.
వదన్తి సతతం వాచం యుద్ధోత్సుకహృదన్తరాః । ఏకైకస్యా మహాశక్తేర్దశాక్షౌహిణికా మతా
వారు ఎప్పుడూ అలాంటి మాటలు పలుకుతూ, యుద్ధానికి మనసు పెట్టి ఉంటారు. ప్రతి మహాశక్తికి పది అక్షౌహిణి సైన్యం ఉంది.
సేనా తత్రాప్యేకశక్తిర్లక్షబ్రహ్మాణ్డనాశినీ । తాదృశీనాం మహాసేనా వర్ణనీయా కథం నృప
ఆ సేనలో ఒక్క శక్తి కూడా లక్ష బ్రహ్మాండాలను నాశనం చేయగలదు, ఓ రాజా! అలాంటి గొప్ప సేనను మాటల్లో ఎలా వివరించగలం?
రథానాం నైవ గణనా వాహనానాం తథైవ చ । సర్వయుద్ధసమారమ్భస్తత్ర దేవ్యా విరాజతే
అక్కడ రథాలు, వాహనాలు లెక్కించలేనంత ఉన్నాయి; ప్రతి యుద్ధంలోనూ దేవీ మహిమ అద్భుతంగా ప్రకాశిస్తుంది.
తాసాం నామాని వక్ష్యామి పాపనాశకరాణి చ । విద్యాహ్రీపుష్టయః ప్రజ్ఞా సినీవాలీ కుహూస్తథా
ఆ శక్తుల పేర్లను నేను చెప్పబోతున్నాను, అవి పాపాలను నశింపజేస్తాయి: విద్య, శ్రీ, పుష్టి, ప్రజ్ఞ, సీనీవాళి, కుహూ.
రుద్రా వీర్యా ప్రభా నన్దా పోషిణీ ఋద్ధిదా శుభా । కాలరాత్రిర్మహారాత్రిర్భద్రకాలీ కపర్దినీ
రుద్రాణి, వీర్య, ప్రభా, నందా, పోషిణి, ఋద్ధిదా, శుభా, కాలరాత్రి, మహారాత్రి, భద్రకాళి, కపర్దిని.
వికృతిర్దణ్డిముణ్డిన్యౌ సేన్దుఖణ్డా శిఖణ్డినీ । నిశుమ్భశుమ్భమథినీ మహిషాసురమర్దినీ
వికృతి, దండిని, ముండిని, సెందుఖండా, శిఖండిని, నిశుంభశుంభమథిని, మహిషాసురమర్దిని.
ఇన్ద్రాణీ చైవ రుద్రాణీ శఙ్కరార్ధశరీరిణీ । నారీ నారాయణీ చైవ త్రిశూలిన్యపి పాలినీ
ఇంద్రాణి, రుద్రాణి, శంకరుని అరధేహముగా ఉన్నది, నారీ, నారాయణి, త్రిశూలిని, పాలిని.
అమ్బికా హ్లాదినీ పశ్చాదిత్యేవం శక్తయః స్మృతాః । యద్యేతాః కుపితా దేవ్యస్తదా బ్రహ్మాణ్డనాశనమ్
అంబికా, హ్లాదిని మరియు మరికొన్ని శక్తులు ఇలానే గుర్తించబడ్డాయి; ఈ దేవతలు కోపగించితే, బ్రహ్మాండం నాశనం అవుతుంది.
పరాజయో న చైతాసాం కదాచిత్క్వచిదస్తి హి । గోమేదకమయాదగ్రే సద్వజ్రమణినిర్మితః
వాటికి ఎప్పుడూ ఎక్కడా ఓటమి ఉండదు; ముందుభాగంలో గోమేదిక రాళ్లతో, మంచి వజ్రమణులతో తయారైన గోపుర ద్వారం ఉంది.
దశయోజనతుఙ్గోఽసౌ గోపురద్వారసంయుతః । కపాటశృఙ్ఖలాబద్ధో నవవృక్షసముజ్జ్వలః
అది పది యోజనాల ఎత్తులో ఉంది, గోపుర ద్వారం కలిగి, తలుపు గొలుసులతో బంధించబడి, తొమ్మిది రకాల చెట్లతో ప్రకాశిస్తోంది.
సాలస్తన్మధ్యభూమ్యాది సర్వం హీరమయం స్మృతమ్ । గృహాణి వీథయో రథ్యా మహామార్గాఙ్గణాని చ
అందులోని సభ, మధ్యభూమి, అన్నీ బంగారంతో తయారై ఉన్నట్టు చెబుతారు; ఇళ్ళు, వీధులు, చిన్న దారులు, ప్రధాన మార్గాలు, అంగణాలు కూడా అలాగే ఉన్నాయి.
వృక్షాలవాలతరవః సారఙ్గా అపి తాదృశాః । దీర్ఘికాశ్రేణయో వాప్యస్తడాగాః కూపసంయుతాః
అక్కడ తోటలు, చెట్ల సమూహాలు, జింకలు కూడా అలానే ఉంటాయి; వరుసగా కొలను, చెరువులు, బావులు ఉన్నాయి.
తత్ర శ్రీభువనేశ్వర్యా వసన్తి పరిచారికాః । ఏకైకా లక్షదాసీభిః సేవితా మదగర్వితాః
అక్కడ శ్రీభువనేశ్వరి పరిచారికలు నివసిస్తారు; ఒక్కొక్కరికి లక్షమంది దాసులు సేవ చేస్తూ, మదంతో గర్వంగా ఉంటారు.