శోభితం తద్వనం దివ్యం మత్తకోకిలనాదితమ్ । వసన్తలక్ష్మీసంయుక్తం కామికామప్రవర్ధనమ్
ఆ దివ్యవనంలో మత్తులో ఉన్న కోకిలలు కూస్తూ, వసంత ఋతువు అందాన్ని చిలికిస్తూ, ప్రేమాభిలాషలు పెరుగుతున్నాయి.
తామ్రసాలాదుత్తరత్ర సీససాలః ప్రకీర్తితః । సముచ్ఛ్రాయః స్మృతోఽప్యస్య సప్తయోజనసంఖ్యయా
తామ్రసాల అడవికి ఉత్తరంగా సీససాల అని పిలవబడే అడవి ఉంది. దాని ఎత్తు ఏడు యోజనాలు అని చెబుతారు.
సన్తానవాటికామధ్యే సాలయోస్తు ద్వయోర్నృప । దశయోజనగన్ధస్తు ప్రసూనానాం సమన్తతః
సంతానవాటిక మధ్యలో, ఆ రెండు అడవుల మధ్య, రాజా! పువ్వుల పరిమళం చుట్టూ పది యోజనాల వరకు వ్యాపించింది.
హిరణ్యాభాని కుసుమాన్యుత్ఫుల్లాని నిరన్తరమ్ । అమృతద్రవసంయుక్తఫలాని మధురాణి చ
పువ్వులు బంగారు వర్ణంలో ఎప్పుడూ వికసించి ఉంటాయి. పండ్లు తీపిగా, అమృతం కలిసినట్లుగా ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉంటాయి.
గ్రీష్మర్తుర్నాయకస్తస్యా వాటికాయా నృపోత్తమ । శుక్రశ్రీశ్చ శుచిశ్రీశ్చ ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! ఆ వనానికి వేసవి కాలంలో నాయకుడు శుక్రశ్రీ. అతనికి శుచిశ్రీ, శుక్రశ్రీ అనే ఇద్దరు గౌరవనీయమైన భార్యలు ఉన్నారు.
సన్తాపత్రస్తలోకాస్తు వృక్షమూలేషు సంస్థితాః । నానాసిద్ధైః పరివృతో నానాదేవైః సమన్వితః
వేడిమి బాధపడే ప్రజలు చెట్ల వేర్ల దగ్గర ఆశ్రయం పొందుతారు. అతనికి అనేక సిద్ధులు, అనేక దేవతలు చుట్టూ ఉంటారు.
విలాసినీనాం వృన్దైస్తు చన్దనద్రవపఙ్కిలైః । పుష్పమాలాభూషితైస్తు తాలవృన్తకరామ్బుజైః
ఆయన చుట్టూ ఆటపాటలతో ఉన్న స్త్రీలు, పువ్వుల మాలలు ధరించి, చేతుల్లో తాళపత్రాల వంటివి పట్టుకుని, శరీరానికి చందనపు లేపనంతో అలంకరించుకుని ఉంటారు.
ప్రాకారః శోభితో రాజఞ్ఛీతలామ్బునిషేవిభిః । సీససాలాదుత్తరత్రాప్యారకూటమయః శుభః
రాజా! ఆ ప్రాకారం చల్లని నీటిని ఆస్వాదించే వారితో అందంగా ఉంటుంది. సీససాల అడవికి ఉత్తరంగా మరో బంగారు ప్రాకారం ఉంది.
ప్రాకారో వర్తతే రాజన్ మునియోజనదైర్ఘ్యవాన్ । హరిచన్దనవృక్షాణాం వాటీ మధ్యే తయోః స్మృతా
రాజా! ఆ ప్రాకారం మునులు చెప్పిన యోజనాల పొడవుతో విస్తరించి ఉంది. ఆ రెండు అడవుల మధ్యలో హరిచందన వృక్షాల తోట ఉంది.
సాలయోరధినాథస్తు వర్షర్తుర్మేఘవాహనః । విద్యుత్పిఙ్గలనేత్రశ్చ జీమూతకవచః స్మృతః
వర్షాకాలంలో ఆ అడవులకు అధిపతి మేఘవాహనుడు. అతని కన్నులు మెరుపులా పసుపు రంగులో ఉంటాయి. అతన్ని జీమూతకవచుడు అని కూడా పిలుస్తారు.
వజ్రనిర్ఘోషముఖరశ్చేన్ద్రధన్వా సమన్తతః । సహస్రశో వారిధారా ముఞ్చన్నాస్తే గణావృతః
వజ్రం మోగినట్టు గంభీరమైన స్వరం ఉన్న అతను, చుట్టూ ఇంద్రధనస్సులతో, తన గణాలతో కలిసి వేలాది నీటి ధారలు కురిపిస్తూ ఉంటాడు.
నభఃశ్రీశ్చ నభస్యశ్రీః స్వరస్యా రస్యమాలినీ । అమ్బా దులా నిరత్నిశ్చాభ్రమన్తీ మేఘయన్తికా
నభఃశ్రీ, నభస్యశ్రీ, స్వరస్య, రస్యమాలిని, అంబా, దులా, నిరత్నిశ్చ, అభ్రమంతి, మేఘయంతికా అనే వారు అతని భార్యలు.
వర్షయన్తీ చిపుణికా వారిధారా చ సమ్మతాః । వర్షర్తోర్ద్వాదశ ప్రోక్తాః శక్తయో మదవిహ్వలాః
వర్షయంతీ, చిపుణికా, వారిధారా కూడా గౌరవనీయులు. వర్షాకాలంలో ఉన్న పన్నెండు శక్తులు ఆనందంతో మత్తులో ఉంటాయని చెప్పారు.
నవపల్లవవృక్షాశ్చ నవీనలతికాన్వితాః । హరితాని తృణాన్యేవ వేష్టితా యైర్ధరాఖిలా
కొత్త మొగ్గలతో ఉన్న చెట్లు, తాజా లతలతో చుట్టబడి ఉంటాయి. ఆహ్లాదకరమైన ఆకుపచ్చ గడ్డి భూమంతా కప్పేసింది.
నదీనదప్రవాహాశ్చ ప్రవహన్తి చ వేగతః । సరాంసి కలుషామ్బూని రాగిచిత్తసమాని చ
నదులు, వాగులు వేగంగా ప్రవహిస్తున్నాయి. సరస్సులు మురికిగా ఉండి, కోరికలతో నిండిన మనసుల్లా కనిపిస్తున్నాయి.
వసన్తి దేవాః సిద్ధాశ్చ యే దేవీకర్మకారిణః । వాపీకూపతడాగాశ్చ యే దేవ్యర్థం సమర్పితాః
దేవీ సేవలో ఉన్న దేవతలు, సిద్ధులు అక్కడ నివసిస్తున్నారు. దేవికి అర్పించిన బావులు, కుంటలు, చెరువులు కూడా అక్కడ ఉన్నాయి.
తే గణా నివసన్త్యత్ర సవిలాసాశ్చ సాఙ్గనాః । ఆరకూటమయాదగ్రే సప్తయోజనదైర్ఘ్యవాన్
ఆ గణాలు తమ స్నేహితులతో ఆనందంగా అక్కడ నివసిస్తారు. ముందు వైపు ఆరకూట వృక్షంతో తయారైన, ఏడు యోజనాల పొడవున్న ఒక మందిరం ఉంది.
పఞ్చలోహాత్మకః సాలో మధ్యే మన్దారవాటికా । నానాపుష్పలతాకీర్ణా నానాపల్లవశోభితా
ఆ మందిరం ఐదు లోహాలతో నిర్మించబడింది. దాని మధ్యలో మందార వృక్షాల తోట ఉంది, అక్కడ色色 పూలతాడులు చుట్టూ పడి, ఎన్నో కొత్త ఆకులతో అందంగా ఉంటుంది.
అధిష్ఠాతాత్ర సమ్ప్రోక్తః శరద్ఋతురనామయః । ఇషులక్ష్మీరూర్జలక్ష్మీర్ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే
అక్కడ అధిపతిగా పాడబడే ఋతువు శరదృతువు, అతడు దోషరహితుడు. అతనికి ఇషులక్ష్మీ, ఊర్జలక్ష్మీ అనే ఇద్దరు ప్రియ భార్యలు ఉన్నారు.
నానాసిద్ధా వసన్త్యత్ర సాఙ్గనాః సపరిచ్ఛదాః । పఞ్చలోహమయాదగ్రే సప్తయోజనదైర్ఘ్యవాన్
వివిధ సిద్ధులు తమ స్నేహితులు, సేవకులతో కలిసి అక్కడ నివసిస్తున్నారు. ముందు వైపు ఐదు లోహాలతో తయారైన, ఏడు యోజనాల పొడవున్న మందిరం ఉంది.
దీప్యమానో మహాశృఙ్గైర్వర్తతే రౌప్యసాలకః । పారిజాతాటవీమధ్యే ప్రసూనస్తబకాన్వితా
అక్కడ గొప్ప శిఖరాలతో మెరిసే వెండి మందిరం ఉంది. అది పారిజాత వనమధ్యంలో నిలిచి, పుష్పగుచ్ఛాలతో నిండిపోయి ఉంటుంది.
దశయోజనగన్ధీని కుసుమాని సమన్తతః । మోదయన్తి గణాన్సర్వాన్యే దేవీకర్మకారిణః
పది యోజనాల దూరం వరకు పరిమళించే పువ్వులు చుట్టూ విస్తరించి, దేవీ సేవలో నిమగ్నమైన గణాలందరినీ సంతోషపరుస్తున్నాయి.
తత్రాధినాథః సమ్ప్రోక్తో హేమన్తర్తుర్మహోజ్జ్వలః । సగణః సాయుధః సర్వాన్ రాగిణో రఞ్జయన్నృప
అక్కడ అధిపతిగా ప్రకాశవంతమైన హేమంత ఋతువు ఉన్నాడు. అతడు తన గణాలతో, ఆయుధాలతో కలిసి, రాగభరితులందరినీ రంగులలో ముంచెత్తుతున్నాడు, ఓ రాజా!
సహశ్రీశ్చ సహస్యశ్రీర్ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే । వసన్తి తత్ర సిద్ధాశ్చ యే దేవీవ్రతకారిణః
అతనికి సహశ్రీ, సహస్యశ్రీ అనే ఇద్దరు ప్రియ భార్యలు ఉన్నారు. అక్కడ దేవీ వ్రతాలు ఆచరించే సిద్ధులు కూడా నివసిస్తున్నారు.
రౌప్యసాలమయాదగ్రే సప్తయోజనదైర్ఘ్యవాన్ । సౌవర్ణసాలః సమ్ప్రోక్తస్తప్తహాటకకల్పితః
వెండి మందిరానికి ముందు, ఏడు యోజనాల పొడవుతో, తాపిన బంగారంతో తయారైన బంగారు మందిరం ఉంది.
మధ్యే కదమ్బవాటీ తు పుష్పపల్లవశోభితా । కదమ్బమదిరాధారాః ప్రవర్తన్తే సహస్రశః
ఆ మందిరం మధ్యలో పుష్పాలతో, కొత్త ఆకులతో అలంకరించబడిన కదంబవృక్షాల తోట ఉంది. అక్కడ వేలాది కదంబ మధురస ప్రవాహాలు ప్రవహిస్తున్నాయి.
యాభిర్నిపీతపీతాభిర్నిజానన్దోఽనుభూయతే । తత్రాధినాథః సమ్ప్రోక్తః శైశిరర్తుర్మహోదయః
ఆ బంగారు ప్రవాహాలను తాగినవారు తమ అంతరానందాన్ని అనుభవిస్తారు. అక్కడ అధిపతిగా మహోన్నతమైన శిశిర ఋతువు ఉన్నాడు.
తపఃశ్రీశ్చ తపస్యశ్రీర్ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే । మోదమానః సహైతాభ్యాం వర్తతే శిశిరాకృతిః
అతనికి తపశ్రీ, తపస్యశ్రీ అనే ఇద్దరు ప్రియ భార్యలు ఉన్నారు. వారితో కలిసి ఆనందంగా శిశిర రూపంలో అక్కడ ఉంటాడు.
నానావిలాససంయుక్తో నానాగణసమావృతః । నివసన్తి మహాసిద్ధా యే దేవీదానకారిణః
అతడు ఎన్నో వినోదాలతో, అనేక గణాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటాడు. అక్కడ దేవికి దానం చేసే మహాసిద్ధులు నివసిస్తున్నారు.
నానాభోగసముత్పన్నమహానన్దసమన్వితాః । సాఙ్గనాః పరివారైస్తు సఙ్ఘశః పరివారితాః
వివిధ భోగాల వల్ల కలిగే పరమానందంతో, తమ స్నేహితులు, కుటుంబాలతో కలిసి, వారు సమూహాలుగా చుట్టుముట్టబడి ఉంటారు.